Waxaynu maqaalkii hore ku soo gunaanadnay su’aashan: “Markii fikradahan la dejiyey, sidee bay ku dhacday in 9/11 kitaabka Yoo’eel uu noqdo farriintii Butros ku aqoonsaday Bentakostiga?”
Butros wuxuu tilmaamayay in Yoo’eel la oofinayay maalintii Bentakostiga, taas oo ah waqti calaamadaynaya dhammaadka xilligii Bentakostiga. Xilligii Bentakostiga waxaa jiray muujin Ruuxa Quduuska ah bilowgii, dabadeedna waxaa xigay muujin ka sii weyn oo Ruuxa Quduuska ah dhammaadkii. Marka lagu garto rumaysad ahaan in Kitaabka Quduuska ah iyo Ruuxa Waxsii sheegiduba ay Yoo’eel ku dabaqaan wakhtiga roobka dambe, waxaan ogaan karnaa in kitaabka Yoo’eel uu noqday runta wakhtigan 9/11; iyo in qayb kasta oo kitaabka ka mid ahi ay si toos ah uga hadli doonto taariikhda nebinnimada ee ka bilaabmaysa 9/11, kuna sii socota ilaa, kuna jirto, toddobada belaayo ee ugu dambaysa, kuwaas oo Yoo’eel u aqoonsanayo “maalinta Rabbiga.”
Sida ay 1888 astaan ugu ahayd, 9/11 gudbinta farriinta La’odikiya waxay noqotay runta imtixaanka ee joogta ah. Ishacyaah wuxuu isla farriintaas ugu astaynayaa cutubka konton iyo siddeed cod buun oo dadka Ilaah xadgudubyadooda tusaya. “Maalinta” Ishacyaah bilaabo inuu codkiisa sida buun ugu dhawaaqo waa isla maalinta uu ku heeso gabayga beerta canabka ah.
Maalintaas iyada u gabya, Beerta canabka ee khamriga cas. Aniga Rabbiga ah ayaa dhawra; daqiiqad kasta waan waraabiyaa; si aan cidina u dhaawicin, habeen iyo maalin ayaan ilaalinayaa. Cadho iguma jirto; bal yaa dagaal igaga hor keeni lahaa qodxanta iyo yamaarugga? Waan dhex mari lahaa iyaga, dhammaantoodna waan wada gubi lahaa. Ama ha qabsado xooggayga, si uu ila nabadeeyo; oo ila nabad ayuu la samayn doonaa. Isagu wuxuu ka dhigi doonaa kuwa Yacquub ka soo farcama inay xidid yeeshaan; reer binu Israa'iilna way ubaxi doonaan oo biqli doonaan, oo midhaha ayay dunida oogadeeda oo dhan ka buuxin doonaan. Ishacyaah 27:2–6.
“Israa’iil” ruuxiga ah ee casriga ahi “way ubaxi doontaa oo biqli doontaa, oo wejiga dunida oo dhan ayay miro ka buuxin doontaa” inta lagu jiro xilliga roobka dambe, waayo roobka hore ayaa sababa in geedku biqlo oo ubaxo, roobka dambena wuxuu soo saaraa midhaha. Markii dhismayaashii New York ay soo dhaceen 9/11, ayaa malaa’igtii xoogga badnayd ee Muujintii siddeed iyo tobnaad soo degtay, roobkii dambena wuxuu bilaabay inuu da’ yareeyo. Waqtigaas waardiyayaasha Ilaah waa inay buunka u yeedhaan kiniisadda La’odikiya. Farriinta Ishacyaah ee aqoonsanaysa dembiyada dadka Ilaah sidoo kale waa gabayga beerta canabka ee khamriga cas. Cutubka kowaad ee Yoo’eel waa isla farriintaas.
Kanu waa eraygii Rabbiga oo u yimid Yoo’eel ina Fetuu’eel.
Maqla kan, kuwii waayeelka ahow, oo dheg u dhiga, kuwiinna dalka deggan oo dhanow. Tanu ma waxay dhacday wakhtigiinnii, ama xataa wakhtigii awowayaashiin? U sheega carruurtiinna, carruurtiinnuna ha u sheegaan carruurtooda, carruurtooduna jiilka kale ha u sheegaan.
Waxii uu dirxiga geeduhu ka tagay waxaa cunay ayax; wixii ayaxuna ka tagayna waxaa cunay dirxiga baabbiʼiya; wixii dirxiga baabbiʼiyuna ka tagayna waxaa cunay diirtii caleen-cunta ahayd.
Toosa, kuwiinna sakhraansanow, oo ooya; oo baroorata, kuwiinna khamriga cabba oo dhammow, khamriga cusub aawadiis; waayo, afkiinna waa laga gooyay.
Waayo, quruun baa dalkaygii ku soo kacday, xoog badan oo aan la tirin karin, oo ilkaheedu yihiin ilkihii libaaxa, oo ay leedahay gowsihii libaax weyn. Canabkaygii way baabba'day, geedkaygii berdaha ahaana way diirtay; way ka dhigtay gebi ahaanba qaawan, oo way tuurtay; laamihiisiina way caddaadeen. U barooro sida bikrad joonyad ku guntan oo ka barooranaysa ninkii dhallinyaranimadeeda. Qurbaanka hadhuudhka iyo qurbaanka cabbitaankaba waa laga gooyay guriga Rabbiga; wadaaddadii oo ah adeegayaashii Rabbiga way barooranayaan. Beertii way baabba'day, dalkiina wuu ooyayaa; waayo, hadhuudhkii wuu baabba'ay, khamrigii cusuba wuu engegay, saliiddiina way tabar darnaatay.
Ceebooba, kuwii beerreyda ahaa; ooya oo baroorta, kuwii canabka hagaajin jireyow, sarreenka iyo shaciirka aawadood; maxaa yeelay, beergooskii duurka waa baabba'ay. Geedka canabku waa engegay, oo geedkii berdaha ahaa waa taag darnaaday; geedkii rummaanka ahaa, geedkii timirta ahaa sidoo kale, iyo geedkii tufaaxa ahaa, xataa dhammaan geedihii duurka, way wada engegeen; maxaa yeelay, farxaddii waa ka engegtay binu-aadmiga.
Isu guntada, oo baroorta; wadaaddadow, ooya. Kuwa meesha allabariga u adeegow, qayliya; kaalaya, oo habeenkii oo dhan jooga idinkoo joonyad huwan, kuwiinna Ilaahaygayga u adeegow. Waayo, qurbaanka hadhuudhka iyo qurbaanka cabbitaanka waxaa laga reebay guriga Ilaahiinna. Soon quduus ah quduuseeya, shir weyn oo qoduus ah ku baaqa, odayaasha iyo dadka dalka deggan oo dhan ku soo ururiya guriga Rabbiga Ilaahiinna, oo Rabbiga u qayliya, idinkoo leh, Hoogay maalintaas! Waayo, maalinta Rabbigu way dhow dahay, oo waxay u iman doontaa sida hallig ka timaadda Qaadirka. Miyaanu cunto indhahayaga hortooda ka go’in, haa, farxad iyo rayraynna guriga Ilaaheenna kama go’in? Abuurkii wuxuu ku qudhmay carradii hoosteeda; bakhaaradii way cidloobeen; maqsinnadiina waa la dumiyey; waayo, hadhuudhkii wuu engegay. Sidee bay xayawaanku u taahaan! Lo’dii way jahawareertay, maxaa yeelay, daaq ma leh; xataa adhigii idaha ahaa waa baabba’ay.
Rabbiyow, adigaan baan kuu qaysan doonaa; waayo, dab baa baabi’iyey daaqsinka cidlada, oo ololkiina wuxuu gubay geedihii beerta oo dhan. Dugaagga duurkuna adigay kuu qayliyaan; waayo, durdurradii biyuhu way engegeen, oo dabkiina wuxuu baabi’iyey daaqsinka cidlada. Yoo’eel 1:1–20.
Cutubka kowaad ee Yoo’eel wuxuu ka hadlayaa baabi’inta beerta canabka ee Ilaah. Ishacyaah wuxuu dhisaa “maalintaas” inay tahay maalinta uu roobka dambe bilaabmo, waayo dhirta maalintaas waxay bilaabaan inay ubaxaan oo buro yeeshaan. Xaqiiqda ah in Ishacyaah inoo sheego in dadka Ilaah “xidid yeelan doonaan,” “ubaxi doonaan oo buro yeelan doonaan,” oo ay dhulka ka buuxin doonaan “midho” waxay muujinaysaa taariikh horumaraysa oo saddex tallaabo ka kooban. Geedku wuxuu “xidid” ku yeeshaa dhulka. Sidaas daraaddeed, “xidid yeelasho” waxay ka dhigan tahay in lagu istaago dhulka, kaas oo ah dabaqa hoose ama aasaaska. Kuwii “Yacquub ka soo baxa” waxay “xidid yeeshaan,” dabadeedna waxaa loogu yeedhaa “Israa’iil.” Kuwii ka soo baxa waayo-aragnimada La’odikiya dabadeed waxaa loogu yeedhaa reer Filaadelfiya, in kastoo sii haysashada waayo-aragnimadaas ay u baahan tahay guul laga gaaro hab tijaabo oo ku dhammaada sharciga Axadda.
Xidhiidhka nebinnimo ee u dhexeeya Yacquub, (kan wax ka xoogta) iyo Israa’iil, (kan guulaysta) wuxuu tilmaamayaa in 9/11 kuwii “xididdo yeesha” iyagoo ku soo noqda aasaasyadii, halkaas iyo markaasba ay galaan xidhiidh axdi ah. Nebi ahaan, beddelidda magaca waa astaanta axdi, sida ka muuqata Abrama oo noqday Ibraahim, Saaray oo noqotay Saarah, Yacquub oo noqday Israa’iil, iyo kuwo kale. Aayadda dhexdeeda, kuwii ku soo noqday runnihii hore ee aasaaska ahaa 9/11 waxay galeen xidhiidh axdi ah, iyadoo roobku bilaabay inuu soo saaro ubaxyo iyo burooyin. Marka sharciga Axadda yimaado, dunida oo dhan waxaa ka buuxsami doona “midho,” waayo markaas roobka waxaa loo shubi doonaa si aan qiyaas lahayn.
Ishacyaah waa inuu la waafaqaa Ishacyaah, dabcan nebiyada kale oo dhammuna sidoo kale, hase yeeshee Ishacyaah waxaa la faray inuu codkiisa kor ugu qaado sida buun oo uu tuso Adventistada Maalinta Toddobaad ee La’odikiya dembiyadooda, taas oo ku jirta macnaha heesta beerta canabka. Heestaas waxaa Ciise ku qaaday masaalka beerta canabka. Beerta canabku waxay ku dhalisay inuu ooyo markii uu, markii ugu dambaysay ka hor iskutallaabta, eegay Yeruusaalem; isagoo og in Israa’iiltii qadiimiga ahayd ay gaadheen dhammaadka muddadoodii imtixaanka oo laga sii gudbay iyaga sidii dadka axdiga Ilaah. Isla mar ahaantaasna Masiixu wuxuu gelayay axdi uu la samaynayo dad soo bixin doona midhihii ku habboonaa ee beerta canabka Ilaah. Ha ahaato qisada beerta canabka ee Yashuuca bilowgii ama tan Ciise dhammaadkii, kuwii noqday dadka axdiga cusub waxay tusaale u ahaayeen boqol iyo afartan iyo afarta kun.
Masiixu wuxuu ka hadlay waxsii sheegidda beerta canabka ee Ishacyaah, sida ay sidoo kale uga hadashay Sister White.
“Masaalka beerta canabka ahi kuma khuseeyo oo keliya ummadda Yuhuudda. Waxa uu inoo sidaa cashar annagana. Kaniisadda jiilkan ku nool Ilaah wuxuu ku manaystay mudnaan iyo barakooyin waaweyn, oo Isagu wuxuu ka filayaa midho la jaanqaadaya.” Christ Object Lessons, 296.
Waa waxbarasho leh in la akhriyo tuduca horseedaya hadalkii ugu dambeeyey ee ka yimid Ruuxa Waxsii-sheegidda.
“Cutubka 23—Beerta Canabka ee Rabbiga”
“Quruunta Yuhuudda”
Masaalkii labada wiil waxa ku xigtay masaalkii beerta canabka. Midda hore, Masiixu wuxuu macallimiintii Yuhuudda hortooda dhigay muhiimadda addeecidda. Midda kalena, wuxuu tilmaamay barakooyinkii hodanka ahaa ee la siiyey Israa’iil, oo kuwaasna wuxuu ku muujiyey xaqa Ilaah ee uu ku leeyahay addeeciddooda. Wuxuu hortooda dhigay ammaanta qasdiga Ilaah, taas oo ay addeecid ku rumoobi kari lahaayeen. Isagoo xijaabkii mustaqbalka dhinac u qaaday, wuxuu tusay sida, markii ay ku guuldarraystaan inay fuliyaan qasdigiisa, ay quruunta oo dhammu ku waydayeen barakadiisa, oo ay halaag isku soo jiidayeen.
“Masiixu wuxuu yidhi, ‘Waxaa jiray nin guri leh oo beer canab ah abuuray, dayrna ku wareejiyey, godkii khamriga lagu tumana ka qoday dhexdeeda, munaaradna ka dhisay, dabadeedna beeralay ku kiraystay, oo u safray dal fog.’”
Sharaxaad canabkan ku saabsan waxaa bixiyey nebi Ishacyaah: “Haddaba waxaan u gabyi doonaa gacaliyahayga gabay ku saabsan gacaliyahayga iyo canabkiisa. Gacaliyahaygu wuxuu canab ku leeyahay buur aad u barwaaqo badan; wuuna ooday, oo dhagaxyadiina wuu ka guray, oo wuxuu ku beeray geed canab ah oo ugu wanaagsan, oo munaaradna dhexdeeda ayuu ka dhisay, oo weliba meel canab lagu tuujiyona wuu ka sameeyey; oo wuxuu filayay inuu soo bixiyo canab.” Ishacyaah 5:1, 2.
Beeraleygu wuxuu ka doortaa dhul bannaanaha ka mid ah goosin dhul ah; wuu oodaa, wuu nadiifiyaa, wuuna qotaa, dabadeedna canab la doortay ayuu ku beeraa, isagoo filaya goosasho hodan ah. Goostan dhulka ah, maadaama ay ka sarrayso bannaanaha aan la tacbayn, wuxuu filayaa inay isaga sharaf u keento iyadoo muujinaysa natiijooyinka daryeelkiisa iyo hawshiisii adkayd ee beeristeeda. Sidaas oo kale ayuu Ilaah dad uga doortay dunida si Masiixu u tababaro oo u baro. Nebigu wuxuu leeyahay, “Beertii canabka ee Rabbiga ciidammadu waa reer binu Israa’iil, oo dadka Yahuudahuna waa geedkiisii raallinimada lahaa.” Ishacyaah 5:7. Dadkan Ilaah wuxuu ku mannaystay mudnaan weyn, isagoo si hodan ah uga barakeeyey wanaaggiisa faraha badan. Wuxuu ka filayay inay isaga maamuusaan iyagoo midho dhalaya. Waxay ahayd inay muujiyaan mabaadi’da boqortooyadiisa. Iyagoo ku dhex jira dunida dhacday oo sharka leh, waxay ahayd inay matalaan dabeecadda Ilaah.
“Sida beerta canabka ee Rabbiga, waxaa laga doonayay inay soo saaraan midho gebi ahaanba ka duwan kuwii quruumaha jaahilka ah. Dadyowgan sanam-caabudka ahi waxay isu dhiibeen samaynta xumaanta. Rabshad iyo dembi, damac iyo dulmi, iyo falalkii ugu halligaadda badnaa, ayaa lagu dhaqmi jiray iyada oo aan wax xannibaad ah jirin. Xumaan, hoos-u-dhac, iyo hoog ayaa ahaa midhihii geedka qudhmay. Si aad u cad uga duwan taasna wuxuu ahaa midhaha laga filayay geedka canabka ah ee beerista Ilaah.”
“Waxay ahayd mudnaantii quruunta Yuhuudda inay matasho dabeecadda Ilaah sida loogu muujiyey Muuse. Jawaabtii baryadii Muuse, ‘I tus ammaantaada,’ Rabbigu wuxuu ballanqaaday, ‘Waxaan wanaaggayga oo dhan kaa hor marin doonaa.’ Baxniintii 33:18, 19. ‘Markaasaa Rabbigu hortiisa maray oo ku dhawaaqay, Rabbiga, Rabbiga Ilaaha ah, oo naxariis badan oo nimco leh, dulqaad badan, wanaag iyo run badanna ku badan, oo naxariis u haya kumanyaal, oo dembiga, xadgudubka, iyo kasbiga cafiya.’ Baxniintii 34:6, 7. Kanu wuxuu ahaa midhihii Ilaah ka doonayey dadkiisa. Daahirnimada dabeecaddooda, quduusnimada noloshooda, naxariistooda, raxmaddooda, iyo qalbi-jileecooda ayay ahayd inay ku muujiyaan in ‘sharciga Rabbigu kaamil buu yahay, oo nafta soo celiya.’ Sabuurradii 19:7.”
“Iyadoo maraya quruunta Yuhuudda ahayd ayuu Ilaah uga dan lahaa inuu barakooyin hodan ah gaadhsiiyo dadyowga oo dhan. Iyadoo loo marayo Israa’iil ayaa jidka loo diyaarin lahaa faafinta nuurkiisa dunida oo dhan. Quruumaha dunidu, iyagoo raacaya caadooyin kharriban, waxay lumiyeen aqoontii Ilaah. Hase ahaatee naxariistiisa aawadeed Ilaah kama uu tirtirin jiritaanka. Wuxuu qasdiyey inuu siiyo fursad ay isaga ku bartaan iyagoo u maraya kiniisaddiisa. Wuxuu doonay in mabaadi’da lagu muujiyey dadkiisa ay noqdaan habkii dib loogu soo celin lahaa ekaanshaha akhlaaqeed ee Ilaah ku dhex lahaa aadanaha.”
“Waxay ahayd in ujeeddadan la oofiyo in Ilaah Ibraahim uga yeedhay qaraabadiisii sanamcaabudka ahayd oo ku amray inuu dego dalka Kancaan. ‘Waxaan kaa dhigi doonaa quruun weyn,’ ayuu yidhi, ‘waan ku barakayn doonaa, oo magacaagana weyn ka dhigi doonaa; adiguna waxaad ahaan doontaa barako.’ Bilowgii 12:2.
“Farcankii Ibraahim, Yacquub iyo farcankiisii, waxaa loo geeyey Masar si ay, iyagoo ku dhex jira quruuntaas weyn oo sharka badan, u muujiyaan mabaadi’da boqortooyada Ilaah. Daacadnimadii Yuusuf iyo hawshiisii yaabka lahayd ee uu ku badbaadiyey nolosha dhammaan dadka Masar waxay ahayd sawir ka turjumaya nolosha Masiixa. Muuse iyo kuwo kale oo badanba waxay ahaayeen markhaatiyaal Ilaah u ah.
Markii uu Rabbigu Israa’iil ka soo bixiyey Masar, wuxuu mar kale muujiyey xooggiisa iyo naxariistiisa. Shuqulladiisii yaabka lahaa ee uu kaga samatabbixiyey addoonsiga iyo sida uu ula macaamilay safarkoodii cidlada dhexdeeda ma ahayn oo keliya faa’iidadooda. Kuwanu waxay ahaayeen inay cashar muuqda u noqdaan quruumaha ku wareegsan. Rabbigu wuxuu isu muujiyey inuu yahay Ilaah ka sarreeya amar kasta iyo weynaanta kasta oo aadmi leeyahay. Calaamooyinka iyo yaababka uu u sameeyey dadkiisa aawadood waxay muujiyeen awooddiisa uu ku leeyahay dabeecadda iyo kuwa ugu waaweynba oo ka mid ah kuwii dabeecadda caabudi jiray. Ilaah wuxuu dhex maray dalkii kibirka badnaa ee Masar sida uu maalmaha ugu dambeeya dhulka u dhex mari doono. Dab, duufaan, dhulgariir, iyo dhimasho ayuu KUWAAN AHAYNKA WEYN ku furtay dadkiisa. Wuxuu ka soo bixiyey dalkii addoonsiga. Wuxuu dhex mariyey “cidladii weynayd oo laga cabsado, oo ay ku jireen masas dab leh, hangarallo, iyo abaar.” Sharciga Kunoqoshadiisa 8:15. Wuxuu uga soo bixiyey biyo “dhagaxii adag ee dhalaalka lahaa,” wuxuuna ku quudiyey “hadhuuddii samada.” Sabuurka 78:24. “Waayo,” ayuu Muuse yidhi, “Qaybta Rabbigu waa dadkiisa; Yacquubna waa saamiga dhaxalkiisa. Wuxuu isaga ka helay dal cidla ah, iyo cidlada madhan ee guuxaysa; Wuxuu isaga ku wareejiyey, wuu wax baray, wuxuu u dhawray sidii tufaaxa ishiisa. Sida gorgorku buulkiisa u kiciyo, oo ugu dul haadho dhallintiisa, oo baalashiisa u fidiyo, oo qaado, oo ku qaado baalashiisa dushooda, sidaasoo kale Rabbiga keligiis ayaa hoggaamiyey isaga, oo ilaah qalaadna lama joogin isaga.” Sharciga Kunoqoshadiisa 32:9–12. Sidaas ayuu isagu isu keenay, si ay ugu degganaadaan hooska Kan ugu Sarreeya.
Masiixu wuxuu ahaa hoggaamiyaha reer binu Israa’iil intii ay ku warwareegayeen cidlada. Isagoo ku dahaaran tiirkii daruurta ee maalintii iyo tiirkii dabka ee habeenkii, ayuu hoggaaminayay oo hanuuninayay iyaga. Wuxuu ka dhawray khataraha cidlada, Wuxuuna geeyey dalkii ballanka, oo hortooda quruumaha oo dhan ee aan Ilaah aqoonsanayn ayuu Israa’iil u taagay inay noqdaan hanti uu isagu doortay, beertii canabka ee Rabbiga.
“Dadkan waxaa loo igmaday hadallada Ilaah. Waxaa lagu hareereeyey amarrada sharcigiisa, kuwaas oo ah mabaadi’da weligeed ah ee runta, caddaaladda, iyo daahirsanaanta. Addeecidda mabaadi’daas waxay ahaan lahayd ilaalintooda, waayo waxay ka badbaadin lahayd inay naftooda ku halaagaan falal dembi leh. Oo sidii munaaraddii beerta canabka ku dhex taagnayd, Ilaah wuxuu bartamaha dalka dhigay macbudkiisa quduuska ah.”
“Masiixu wuxuu ahaa macallinkoodii. Sida uu iyaga kula jiray cidlada dhexdeeda, sidaas oo kalena weli wuxuu ahaan lahaa macallinkooda iyo hanuuniyahooda. Taambuuggii iyo macbudkiiba ammaantiisu waxay ku degganayd Shekiinada quduuska ah ee ka sarraysay kursiga naxariista. Aawadood si joogto ah ayuu u muujin jiray hodantinimada jacaylkiisa iyo dulqaadkiisa.
“Ilaah wuxuu jeclaa inuu dadkiisa reer binu Israa’iil ka dhigo ammaan iyo maamuus. Waxaa la siiyey faa’iido kasta oo ruuxi ah. Ilaahna waxba kama uu reebin oo anfaca samaysanka dabeecad ka dhigi lahayd kuwo isaga matala.”
“Addeeciddooda sharciga Ilaah waxay ka dhigi lahayd yaabab barwaaqo ah hortooda quruumaha dunida. Isaga kan siin kari lahaa xigmad iyo xirfad hawl kasta oo farsamo xeel dheer ah, wuu sii ahaan lahaa Macallinkooda, oo wuxuu sharafayn lahaa oo kor u qaadi lahaa iyaga iyagoo addeecaya sharciyadiisa. Haddii ay addeecaan, waxaa laga dhawri lahaa cudurradii ku dhacayay quruumaha kale, waxaana lagu barakayn lahaa xoog maskaxeed. Ammaanta Ilaah, haybaddiisa iyo xooggiisa, waxay ahayd in lagu muujiyo barwaaqadooda oo dhan. Waxay ahayd inay noqdaan boqortooyo wadaaddo iyo amiirro ah. Ilaah wuxuu siiyey tas-hiilaad kasta oo ay ku noqon karaan quruunta ugu weyn dhulka.”
“Si ugu qeexan Masiixu, isaga oo adeegsanaya Muuse, hortooda ayuu dhigay ujeeddada Ilaah, oo si cad ayuu u muujiyey shuruudaha barwaaqadooda. Wuxuu yidhi, ‘Waxaad tahay quruun quduus u ah Rabbiga Ilaahaaga’; ‘Rabbiga Ilaahaaga ah ayaa ku doortay inaad ahaataan dad isaga u gaar ah, oo ka sarreeya dadyowga kale oo dhan ee dhulka jooga…. Haddaba ogaada in Rabbiga Ilaahaagu yahay Ilaah, Ilaaha aaminka ah, oo axdiga iyo naxariista la haya kuwa isaga jecel oo amarradiisa xajiya tan iyo kun fac…. Sidaas daraaddeed waa inaad xajisaan amarrada, iyo qaynuunnada, iyo xukummada aan maanta idinku amrayo inaad yeeshaan. Oo sidaasay noqon doontaa, haddaad dhegaysataan xukummadan, oo aad xajisaan oo yeeshaan, in Rabbiga Ilaahaagu kuu xajin doono axdiga iyo naxariista uu ugu dhaartay awowayaashiin; wuuna ku jeclaan doonaa, wuuna ku barakayn doonaa, wuuna idin badin doonaa; wuxuu kaloo barakayn doonaa midhaha uurkiinna, iyo midhaha dalkiinna, hadhuudhkiinna, iyo khamrigiinna, iyo saliiddiinna, kororka lo’diinna, iyo adhiga idihiinna, ee dalka uu awowayaashiin ugu dhaartay inuu idin siiyo. Waxaad ka barakaysnaan doontaan dadyowga oo dhan…. Rabbiguna cudur kasta wuu idinka qaadi doonaa, oo cudurradii xumaa ee Masar oo aad taqaanneen midna idinma saari doono.’ Sharciga Kunoqoshadiisa 7:6, 9, 11–15.”
“Hadday amarradiisa xajin lahaayeen, Ilaah wuxuu u ballanqaaday inuu siin doono sarreenka ugu fiican, oo uu malab uga soo bixin doono dhagaxa. Cimri dheer buu ku qanacin doonaa, oo wuxuu tusi doonaa badbaadadiisa.
“Caasinimo ay Ilaah ku caasiyoobaan aawadeed, Aadan iyo Xaawo waxay lumiyeen Ceeden, dembina aawadiis dhulka oo dhammu waa la habaaray. Laakiin haddii dadka Ilaah ay raacaan amarkiisa, dalkoodu waxaa loo soo celin lahaa bacrinnimo iyo qurux. Ilaah qudhiisu wuxuu iyaga siiyey tilmaamo ku saabsan sida ciidda loo beero, iyaguna waxay ahayd inay kala shaqeeyaan dib-u-soo-celinteeda. Sidaas darteed dalka oo dhammu, isagoo hoos yimaada talada Ilaah, wuxuu noqon lahaa cashar muuqda oo runta ruuxiga ah. Sida dhulku, markuu addeeco sharciyadiisa dabiiciga ah, u soo saaro hodantinimadiisa, sidaas oo kalena markay addeecaan sharcigiisa akhlaaqda, qalbiyada dadka waa inay ka tarjumaan sifooyinka dabeecaddiisa. Xataa dadka jaahilka ahu waxay garan lahaayeen sarraynta kuwa u adeega oo caabuda Ilaaha nool.”
“‘Bal eega,’ ayuu Muuse yidhi, ‘waxaan idin baray qaynuunno iyo xukummo, sidii Rabbiga Ilaahayga ahu ii amray, inaad sidaas ku samaysaan dalka aad u socotaan inaad hantidaan. Haddaba xajiya oo yeela; waayo, taasu waa xigmaddiinna iyo garashadiinna quruumaha hortooda, kuwaas oo maqli doona qaynuunnadan oo dhan, oo odhan doona, Sida runta ah quruuntan weynu waa dad xigmad iyo garasho leh. Waayo, bal quruun intee le’eg baa sidaas u weyn, oo Ilaah ugu dhow yahay iyaga, sida Rabbiga Ilaaheenna ahu noogu dhow yahay wax kasta oo aynu ugu yeedhno aawadeed? Oo bal quruun intee le’eg baa sidaas u weyn, oo leh qaynuunno iyo xukummo sida xaqa ah sida sharcigan oo dhan, oo aan maanta idin hor dhigayo?’ Sharciga Kunoqoshadiisa 4:5–8.
“Reer binu Israa’iil waxay ahayd inay qabsadaan dalka oo dhan oo Ilaah u qoondeeyey iyaga. Quruumahaas diiday caabudidda iyo u adeegidda Ilaaha runta ah waa in laga eryaa dhulkooda. Laakiin waxay ahayd ujeeddada Ilaah in muujinta dabeecaddiisa ee loo mariyo Israa’iil dadka loogu soo jiido xaggiisa. Dunida oo dhan waa in lagu gaadhsiiyo martiqaadka injiilka. Iyada oo loo marayo waxbaridda adeegga allabariga Masiix waa in kor loo qaadaa quruumaha hortooda, oo kulli intii isaga eegi lahaydna way noolaan lahaayeen. Kulligood kuwa, sida Raxab tii reer Kancaan iyo Ruud tii reer Moo’aab, ka soo jeestay sanamcaabudidda una jeestay caabudidda Ilaaha runta ah, waa inay isku daraan naftooda dadkiisa la doortay. Sida tirada Israa’iil u sii kordhaysay waa inay ballaadhiyaan xuduudahooda, ilaa boqortooyadoodu dunida oo dhan ka koobnaato.”
“Ilaah wuxuu jeclaa inuu dadyowga oo dhan hoos keeno taliskiisa naxariista leh. Wuxuu jeclaa in dhulku ka buuxsamo farxad iyo nabad. Wuxuu u abuuray aadanaha farxad, wuxuuna u hanqal taagayaa inuu quluubta dadka ka buuxiyo nabadda jannada. Wuxuu doonayaa in qoysaska hoose ay calaamad u noqdaan qoyska weyn ee sare.”
“Laakiin Israa’iil ma uu oofin qasdiga Ilaah. Rabbigu wuxuu ku dhawaaqay, ‘Anigu waxaan kugu beeray geed canab ah oo sharaf leh, abuur dhan oo qumman; haddaba sidee baad iigu rogmatay geed canab qalaad oo xumaaday?’ Yeremyaah 2:21. ‘Israa’iil waa geed canab ah oo madhan, wuxuu midho u dhalayaa naftiisa.’ Hoosheeca 10:1. ‘Haddaba imminka, kuwiinna Yeruusaalem degganow, iyo raggowga Yahuudah, waxaan idinka baryayaa, xukuma aniga iyo beertayda canabka ah dhexdhexaadkayaga. Maxaa kale oo loo samayn kari lahaa beertayda canabka ah oo aanan ku samayn? Haddaba maxaa yeelay markaan filayay inay canab dhaliso, ay canab duur ah u dhashay? Oo haddaba kaalaya; waxaan idiin sheegi doonaa waxa aan ku samayn doono beertayda canabka ah: xayndaabkeeda waan ka qaadi doonaa, oo waa la baabbi’in doonaa; derbigeedana waan dumin doonaa, oo waa lagu tuman doonaa; oo cidla baan ka dhigi doonaa; lama manjoori doono, lamana qodi doono; laakiin waxaa ka soo bixi doona qodxo iyo yamaarug; oo weliba daruuraha waan ku amri doonaa inaanay roob ku da’in. Waayo … Wuxuu sugayay caddaalad, laakiinse bal eeg dulmi; xaqnimo, laakiinse bal eeg qaylo.’ Ishacyaah 5:3–7.”
“Rabbigu wuxuu dadkiisa kaga sii sheegay, isagoo u maraya Muuse, natiijada ka dhalanaysa daacadla’aanta. Haddii ay diidaan inay dhawraan axdigiisa, iyagu naftooda ayay ka goyn doonaan nolosha Ilaah, barakadiisuna dushooda iman mayso. Muuse wuxuu yidhi, ‘Iska jir inaad illowdid Rabbiga Ilaahaaga ah, oo aadan dhawrin amarradiisa, iyo xukummadiisa, iyo qaynuunnadiisa, kuwaas oo aan maanta kugu amrayo; waaba intaasoo markaad wax cuntid oo dheregto, oo aad guryo wanaagsan dhisatid oo aad degto; iyo marka lo’daada iyo adhigaaguba tarmayaan, oo lacagtaada iyo dahabkaaguba bataan, oo waxa aad haysato oo dhammuna bataan; markaas qalbigaagu kor u kaco, oo aad illowdid Rabbiga Ilaahaaga ah…. Oo aad qalbigaaga ku tidhaahdid, Awooddayda iyo xooggii gacantayda ayaa ii helay maalkan…. Oo waxay ahaan doontaa, haddaad innaba illowdid Rabbiga Ilaahaaga ah, oo aad raacdid ilaahyo kale, oo aad u adeegtid, oo aad u sujuudid, waxaan maanta idiinku marag furayaa inaad hubaal u baabbi’i doontaan. Sida quruumaha Rabbigu hortiinna ku baabbi’iyo, sidaas oo kale ayaad u baabbi’i doontaan; maxaa yeelay, ma aydaan addeecin codkii Rabbiga Ilaahiinna ah.’ Sharciga Kunoqoshadiisa 8:11–14, 17, 19, 20.”
“Digniintaas dheg looma dhigin dadka Yuhuudda ah. Waxay illoobeen Ilaah, oo waxay ka lunteen aragtida mudnaantoodii sarraysay ee ahayd inay ahaadaan wakiilladiisa. Barakooyinkii ay heleen wax barako ah uma keenin dunida. Faa’iidooyinkoodii oo dhan waxay u qoondeeyeen ammaantooda gaarka ah. Waxay Ilaah ka xadeen adeegii uu iyaga ka doonayay, waxayna dadka ay la nool yihiin ka xadeen hagid diini ah iyo tusaale quduus ah. Sida dadkii degganaa dunidii daadkii ka horraysay, waxay raaceen fikir kasta oo qalbiyadooda sharka leh ka soo maaxay. Sidaas ayay waxyaalihii quduuska ahaa uga dhigeen wax lagu jeesjeeso, iyagoo leh, ‘Kanu waa macbudkii Rabbiga, macbudkii Rabbiga, macbudkii Rabbiga’ (Yeremyaah 7:4), isla markaasna waxay qalloocinayeen dabeecadda Ilaah, sharaf-darraynayeen magiciisa, oo nijaasaynayeen meeshiisa quduuska ah.”
“Beeraleydii lagu aaminay masuuliyadda beerta canabka ee Rabbiga daacad ugama ay ahayn aamminnadii lagu qabay. Wadaaddadii iyo macallimiintii ma ay ahayn barayaal daacad ah oo dadka wax bara. Iyagu dadka hortooda kuma ay hayn wanaagga iyo naxariista Ilaah iyo xaqa uu u leeyahay jacaylkooda iyo adeeggooda. Beeraleydan waxay doondoonayeen ammaantooda qudhooda. Waxay jeclaayeen inay ku takri-falaan midhaha beerta canabka. Waxay ku dadaalayeen inay indhaha iyo xurmada dadka isu soo jiitaan.”
“Dembiga hoggaamiyayaashan reer binu Israa’iil ma ahayn sida dembiga dembilaha caadiga ah. Nimankani waxay ku taagnaayeen waajibka ugu culus ee Ilaah hortiisa. Waxay ballanqaadeen inay dadka baraan, ‘Sayidku sidan buu leeyahay,’ iyo inay addeecid adag ku dhaqan geliyaan nolol maalmeedkooda. Halkii ay sidaas yeeli lahaayeen, waxay qalloocinayeen Qorniinka. Waxay dadka saareen culaysyo waaweyn, iyagoo ku khasbaya xaflado iyo caadooyin gaadhaya tallaabo kasta oo nolosha ka mid ah. Dadku waxay ku noolaayeen welwel iyo degganaansho la’aan joogto ah, maxaa yeelay ma ay fulin karin shuruudihii ay rabbiyadu dejisay. Markay arkeen inaanay suurtagal ahayn in la dhawro amarrada dadku sameeyey, waxay ka taxaddar yaraadeen amarrada Ilaah.”
“Rabbigu wuxuu dadkiisa baray in isagu yahay mulkiilaha beerta canabka ah, iyo in hantidooda oo dhammu lagu siiyey amaano ahaan si loogu isticmaalo isaga dartiis. Laakiin wadaaddadii iyo macallimiintii ma ay qaban hawshii xafiiskooda quduuska ah sidii kuwo maamulaya hantida Ilaah. Si nidaamsan ayay isaga uga xadi jireen waxyaalihii iyo agabkii lagu aaminay iyaga si loogu horumariyo shuqulkiisa. Damacooda iyo hungurigoodu waxay keeneen in xataa gaaladu quudhsato. Sidaas daraaddeed dunida quruumaha aan Yuhuudda ahayn waxaa loo siiyey fursad ay si qalad ah ugu fasirato dabeecadda Ilaah iyo sharciyada boqortooyadiisa.”
“Ilaah qalbi aabbaha leh ayuu dadkiisa ugu dulqaatay. Wuxuu iyaga kula baryay naxariisooyin la siiyey iyo naxariisooyin laga qaaday. Samir buu dembiyadooda hortooda dhigay, oo dulqaadna wuxuu ku sugayay inay qirtaan. Nebiyo iyo rasuullo ayaa loo soo diray inay ku adkeeyaan beeralayda sheegashada Ilaah; laakiinse halkii si soo dhoweyn leh loo aqbali lahaa, waxaa loola dhaqmay sidii cadow. Beeralaydii way silciyeen oo dileen. Ilaah haddana wuxuu diray rasuullo kale, laakiin isla sida kuwii hore ayaa loola dhaqmay, waxa keliya ee ay ku dheeraadeen beeralaydu wuxuu ahaa nacayb weliba ka go’an.”
“Ilaah wuxuu, sidii dariiqii ugu dambeeyey, u soo diray Wiilkiisa, isagoo leh, ‘Wiilkayga way maamuusi doonaan.’ Laakiin iska-caabbintoodii ayaa ka dhigtay kuwo aar-doon ah, oo iyagu dhexdooda ayay ku yidhaahdeen, ‘Kanu waa dhaxal-sugihii; kaalaya, aynu dilno isaga, oo aynu qabsanno dhaxalkiisa.’ Markaas waxaa innaga hadhi doona inaan ku raaxaysanno beerta canabka ah, oo aynu midhaha ka yeelno sida aynu doonno.
“Hoggaamiyayaashii Yuhuuddu ma ay jeclayn Ilaah; sidaas daraaddeedna way iska gooyeen isaga, oo way diideen dhammaan baaqyadiisii ku saabsanaa heshiis caddaalad ah. Masiixa, Kan Ilaah jecel yahay, wuxuu yimid inuu adkeeyo xuquuqda Mulkiilaha beerta canabka; laakiinse beerfalayaashii waxay ula dhaqmeen quudhsi cad, iyagoo leh, Ninkanu yuusan noo talin. Waxay ka masayreen Masiixa quruxda dabeecaddiisa. Habkiisii waxbariddu aad buu uga sarreeyey koodii, oo guushiisana way ka cabsanayeen. Wuxuu kula dooday iyaga, isagoo daaha ka fayday munaafaqnimadooda, oo tusay cawaaqibta la hubo ee jidkooda. Tani waxay ku kicisay waalli. Way la gubteen canaantii ay aamusiin kari waayeen. Waxay neceen heerka sare ee xaqnimada oo Masiixu had iyo goor hortooda u soo bandhigi jiray. Waxay arkeen in waxbariddiisu dhigaysay meel ay anaaninimadoodu ku qaawanaanayso, markaasay goosteen inay dilaan isaga. Waxay neceen tusaalihiisa runta iyo cibaadada, iyo ruuxnimada sarraysa ee ka muuqatay wax kasta oo uu sameeyey. Noloshiisii oo dhan waxay ahayd canaan ku wajahan anaaninimadooda, oo markii imtixaankii ugu dambeeyey yimid—imtixaankaas oo ka dhignaa addeecid ku socota nolosha weligeed ah ama caasinimo ku socota dhimashada weligeed ah—waxay diideen Kan Quduuska ah ee Israa’iil. Markii la weyddiiyey inay kala doortaan Masiixa iyo Barabbaas, waxay ku qayliyeen, ‘Barabbaas noo sii daaya!’ Luukos 23:18. Oo markii Bilaatos weyddiiyey, ‘Haddaba maxaan ku sameeyaa Ciise?’ waxay si kulul u qayliyeen, ‘Iskutallaabta ha lagu qodbo.’ Matayos 27:22. ‘Miyaan iskutallaabta ku qodbaa Boqorkiinna?’ ayuu Bilaatos weyddiiyey, waxaana wadaaddadii iyo taliyayaashii ka yimid jawaabtii, ‘Boqor kale ma lihin Qaysar mooyaane.’ Yooxanaa 19:15. Markii Bilaatos gacmihiisa dhaqay, isagoo leh, ‘Anigu eed kuma lihi dhiigga ninkan xaqa ah,’ wadaaddadii waxay la midoobeen dadkii jaahiliinta ahaa, iyagoo si kulul u caddaynaya, ‘Dhiiggiisu korkayaga ha ahaado, iyo carruurtayadaba.’ Matayos 27:24, 25.”
“Sidaas ayay hoggaamiyayaashii Yuhuuddu ku sameeyeen doorashadoodii. Go’aankoodii waxaa lagu diiwaangeliyey kitaabkii Yooxanaa ku arkay gacanta Kii carshiga ku fadhiyey, kaas oo aanu ninna furi karin. Aargoosigiisa oo dhan, go’aankani hortooda ayuu ka muuqan doonaa maalinta kitaabkan uu furfuro Libaaxa qabiilka Yahuudah.
Dadka Yuhuuddu waxay aad u qaddarin jireen fikradda ah inay ahaayeen kuwa samadu u jeceshahay si gaar ah, iyo in mar walba loo sarraysiin doono sidii kiniisadda Ilaah. Waxay ku andacoon jireen inay ahaayeen carruurtii Ibraahim, oo aasaaska barwaaqadooduna wuxuu ula ekaa mid sidaas u adag iyaga, taas oo keentay inay dhulka iyo samadaba kula tartamaan in laga xayuubiyo xuquuqdooda. Laakiin nololal aan daacadnimo lahayn ayay ku diyaarsanayeen xukunka samada iyo in Ilaah laga sooco.
“Masaalka beerta canabka, markii Masiixu wadaaddadii hortooda ku sawiray ficilkoodii ugu sarreeyey ee sharnimada, ayuu su’aashan u jeediyey, ‘Haddaba marka Sayidka beerta canabku yimaado, maxuu ku samayn doonaa beerfalayaashaas?’ Wadaaddadu sheekada waxay ula socdeen danayn qoto dheer, oo iyagoo aan ka fiirsan xidhiidhka mawduucu iyaga la leeyahay, ayay dadkii kula biireen jawaabtan, ‘Si xun ayuu u baabbi’in doonaa nimankaas sharka leh, beertiisiina wuxuu u kirayn doonaa beerfalayaal kale, kuwaas oo xilliyadooda isaga siin doona midhaha.’”
“Si aan kas ahayn ayay iyagu ku dhawaaqeen halaaggoodii. Ciise ayaa iyaga eegay, oo indhihiisa wax baadha hortooda waxay garteen inuu akhriyey waxyaalaha qarsoon ee qalbiyadooda ku jiray. Ilaahnimadiisii ayaa hortooda ka iftiintay iyadoo leh xoog aan la dafiri karin. Beeralaydaas dhexdeeda waxay ku arkeen sawir iyaga qudhooda ah, markaasay si aan ikhtiyaar lahayn u dhawaaqeen, ‘Ilaah ha ka daayo!’”
Masiixu si qiiro leh oo murugo ku dheehan tahay ayuu weyddiiyey, “Miyaydaan weligiin Qorniinka ka akhriyin, Dhagixii kuwii wax dhisayay diideen, kaasii wuxuu noqday madaxa geeska; taasu Rabbiga xaggiisay ka timid, waana yaab indhahayaga ku ah? Sidaa darteed waxaan idinku leeyahay, Boqortooyada Ilaah waa laydinka qaadi doonaa, oo waxaa la siin doonaa quruun midhaheeda keenta. Oo ku alla kii ku dhaca dhagaxan waa la jebin doonaa; laakiin kii uu ku dul dhaco isaga wuu burburin doonaa oo budo ayuu ka dhigi doonaa.”
“Masiixu wuxuu ka leexin lahaa quruunta Yuhuudda halaagga ku soo degi lahaa haddii dadku ay aqbali lahaayeen isaga. Laakiin xaasidnimo iyo hinaase ayaa ka dhigay kuwo aan la qancin karin. Waxay go’aansadeen inaanay Ciise reer Naasared u aqbalin Masiixa ahaan. Waxay diideen Iftiinka dunida, oo wixii markaas ka dambeeyeyna noloshoodii waxaa hareereeyey gudcur la mid ah gudcurka saqda dhexe. Halaaggii hore loo sii sheegayna wuxuu ku dhacay quruunta Yuhuudda. Damacyadoodii kululaa ee aan la xakamayn ayaa iyaga baabbi’iyey. Cadhadoodii indhala’aanta ahayd ayay isku baabbi’iyeen. Kibirradoodii fallaaganimada iyo madax-adayggu wuxuu dushooda keenay cadhada kuwii Roomaanka ahaa ee qabsaday. Yeruusaalem waa la dumiyey, macbudkiina burbur baa laga dhigay, goobtiisiina waxaa loo falay sida beer. Carruurtii Yahuudahna waxay ku halligmeen qaababka ugu argagaxa badan ee dhimashada. Malaayiin ayaa la iibiyey si ay addoommo uga noqdaan dalal jaahiliin ah.”
“Yuhuuddu ahaan qaran ahaan way ku guuldarraysteen inay gutaan ujeeddadii Ilaah, waxaana beertii canabka ahayd laga qaaday iyaga. Mudnaantii ay ku takri faleen, iyo hawshii ay fududaysteen, waxaa lagu aaminay kuwa kale.”
“Masaalka beerta canabka ah kuma koobna oo keliya quruunta Yuhuudda. Wuxuu inoo xanbaarsan yahay cashar innaguna. Kaniisadda jiilkan ku nool Ilaah ayaa ku mannaystay mudnaan iyo barakooyin waaweyn, isaguna wuxuu ka filayaa midho u dhigma.” Christ’s Object Lessons. 284–296.
Buugga Yoo’eel wuxuu tilmaamayaa taariikhda roobka dambe ee dhammaadka dunida. Roobka dambe waa farriinta digniinta ugu dambaysa ee Ilaah ee malaa’igta saddexaad ee Muujintii afar iyo tobnaad. In kastoo roobka dambe uu metelo farriinta malaa’igta saddexaad, haddana wuxuu kaloo metelaa habka isgaadhsiinta ee u dhexeeya Ilaahnimada iyo aadannimada, sida ay astaan uga dhigaan saliidda dahabka ah ee Sekaryaah, roobabkii hore iyo kuwii dambe, dabkii meesha allabariga ka yimid, iyo wakiillo kale. Roobka dambe ma aha oo keliya farriin, iyo habka isgaadhsiinta ee u dhexeeya Ilaah iyo dadka, balse sidoo kale waa “hab-raaca” keliya ee quduus laga dhigay ee daraasadda Kitaabka Quduuska ah, kaas oo lagu taageeray Erayga Ilaah. Hab-raacaas waa “sadarka dusha sadarka” ee Ishacyaah, oo laga helo cutubka siddeed iyo labaatanaad.
Bilowgii reer binu Israa’iilkii hore iyo weliba Israa’iilka casriga ah, Ilaah, “beeraleyga,” wuxuu Israa’iil ka soo bixiyey “cidlada.” Hadday ahaan lahayd maxaabiistii afarta boqol iyo soddonka sannadood ee Masar, ama maxaabiistii Qarniyadii Mugdiga ee 538 ilaa 1798, Israa’iil waxaa laga soo saaray “cidlada,” waayo “cidlo” waa astaan addoonsi iyo maxaabiisnimo. Hadday ahaan lahayd Israa’iilkii hore ee muuqda ama Israa’iilka ruuxiga ah ee casriga ah, Ilaah wuxuu ka samatabbixiyey maxaabiisnimo cidladeed, wuxuuna “u aasaasay” inay noqdaan “hanti uu isagu doortay, beerta canabka ee Rabbiga,” oo loogu yeedhay inay wadaaddo iyo amiirro noqdaan, kuwaas oo “lagu aaminay” mudnaanta ay ku metelaan “hadalladii Ilaah.” “Hadallada” Israa’iilkii hore waxay ahaayeen Sharciga, halka kuwa Israa’iilka casriga ah ay yihiin Sharciga iyo weliba waxsii sheegyada.
“Ilaah wuxuu kaniisaddiisa wakhtigan ugu yeedhay, sida uu reer binu Israa’iil hore ugu yeedhay, inay dunida dhexdeeda u istaagto iftiin ahaan. Isagoo adeegsanaya seefta weyn ee kala soocda oo ah runta, farriimaha malaa’igta kowaad, tan labaad, iyo tan saddexaad, ayuu iyaga kaga soocay kaniisadaha iyo dunidaba si uu ugu soo dhoweeyo dhowaansho quduus ah xaggiisa. Wuxuu ka dhigay kuwo lagu aamminay sharcigiisa, wuxuuna u dhiibay xaqiiqooyinka waaweyn ee wax sii sheegidda ee wakhtigan. Sida hadalladii quduuska ahaa ee loo wakiishay reer binu Israa’iil hore, kuwanu waa amaano quduus ah oo ay tahay in dunida loo gudbiyo. Saddexda malaa’igood ee Muujintii 14 waxay matalaan dadka aqbala nuurka farriimaha Ilaah oo u baxa iyagoo ah wakiilladiisa si ay digniinta uga dhawaaqaan guud ahaan dhererka iyo ballaca dunida.” Testimonies, vol. 5, 455.
Israa’iil-ka casriga ah waxaa loo amray inuu ku dhawaaqo qaylada weyn ee malaa’igta saddexaad isagoo ku hoos jira xoogga roobka dambe, isla markaana ku muujinaya dabeecadda Masiixa waaya-aragnimadiisa shakhsiyeed isaga oo ku hoos jira awoodda Ruuxa Quduuska ah. Qaylada weyn ee malaa’igta saddexaad waxay dhammaystantaa inta lagu jiro daadinta roobka dambe, xilli farriin been ah oo ah nabad iyo ammaan, oo la sheegayo inay tahay roobka dambe, ay faafinayaan koox rag ah oo ku sakhraansan khamriga Baabuloon. Kuwanu waa kuwa sakhraansan ee Efrayim ee Ishacyaah iyo kuwa khamriga cabba ee Yoo’eel, kuwaas oo khamriga cusub laga gooyey afkooda. Kuwa helaya farriinta runta ah ee roobka dambe waxaa matala Daanyeel, Miishaa’eel, Xanaanyaah iyo Casaryaah, kuwaas oo diiday cuntadii Baabuloon iyagoo doortay cunto samawi ah. Kuwanu waa boqol iyo afar iyo afartan kun ee qaada gabayga Muuse iyo Wanka, laakiin sidoo kale gabayga beerta canabka, waayo masaalkii beerta canabka ayaa ku rumoobay taariikhdii Muuse bilowgii xiriirkii axdiga ee Israa’iiltii hore, mar kalena wuxuu ku rumoobay dhammaadkii xiriirkii axdiga ee Israa’iiltii hore taariikhdii Wanka.
Heesta beerta canabka ahi waxay ku soo gabagabowdaa iyadoo dad axdi hore lahaa laga gudbayo markii dad axdi cusub leh Rabbiga loo meherinayo. Rabbigu wuu ka gudbay kuwii ku dhintay afartankii sannadood ee warwareegga cidlada, isla wakhtigaasna axdi buu la galay Yashuuca, xilli qudha oo uu furayay kuwii dhiman lahaa. Rabbigu wuxuu furayay reer binu Israa’iilkii hore isla wakhtigaas oo uu guursanayay kiniisadda Masiixiyiinta. Alfa, ama bilowga taariikhda, waxaa metela Muuse, omega-na waxaa metela Wanka. Taariikhda ay labadooduba metelaanna waa taariikhda masaalka beerta canabka; sidaas darteed, heesta beerta canabka ee Ishacyaah waa heesta Muuse iyo Wanka ee Yooxanaa Muujiyuhu.
Waxaan sii wadi doonnaa fikirradan maqaalka xiga.
“Kuwanu ma aha erayadii Sister White, ee waa erayadii Rabbiga, rasuulkiisuna way ii soo dhiibtay inaan idin siiyo. Ilaah wuxuu idiinku baaqayaa inaydaan mar dambe ula shaqayn Ujeeddooyin isaga ka soo horjeeda. Waxbarid badan ayaa la bixiyey oo ku saabsan niman sheeganaya inay Masiixiyiin yihiin, halka ay muujinayaan sifooyinka Shayddaanka, iyagoo xagga ruuxa, hadalka, iyo falka kaga hortagaya horusocodka runta, oo ay hubaal ku socdaan jidka uu Shayddaan ku hoggaaminayo. Adkaanta qalbigooda ayay ku qabsadeen amar iyo talin aan sinaba iyaga u lahayn, oo aanay ahayn inay adeegsadaan. Macallinka weynu wuxuu leeyahay, ‘Waan afgembin doonaa, afgembin doonaa, afgembin doonaa.’ Raggu waxay Battle Creek ka yidhaahdaan, ‘Macbudka Rabbiga, macbudka Rabbiga ayaanu nahay,’ hase ahaatee waxay adeegsanayaan dab caadi ah. Quluubtoodu laguma jilcin lagumana hoosaysiin nimcada Ilaah.” Manuscript Releases, volume 13, 222.
“Dulqaadka Ilaah wuxuu leeyahay ujeeddo, laakiin idinku waad burburinaysaan. Wuxuu oggolaanayaa in ay timaaddo xaalad aad jeclaan lahaydeen in mar dambe la hortago, laakiinse markaas way aad u daahi doontaa. Ilaah wuxuu Eliiyaah ku amray inuu Hasaa’eel, oo ahaa nin naxariis daran oo khiyaano badan, boqor ugu subko Suuriya, si uu ugu noqdo karbaash Israa’iilkii sanamcaabudka ahaa. Bal yaa garanaya in Ilaah uusan idiin dayn doonin khiyaamooyinka aad jeceshihiin? Bal yaa garanaya in wacdiyeyaasha aaminka ah, adkaysiga leh, oo runta ah ay noqon karaan kuwii ugu dambeeyey ee injiilka nabadda u soo bandhiga kiniisadaheenna aan mahadnaqa lahayn? Waxaa suurtowda in kuwa wax baabbi’iya ay durba ku tababaranayaan gacanta Shayddaanka, oo ay keliya sugayaan bixidda dhawr calan-sidayaal oo kale si ay meeshooda u galaan, oo codkii nebiga beenta ah ku qayliyaan, ‘Nabad, nabad,’ markii Rabbigu uusan nabad ku hadlin. Marar dhif ah ayaan ooyaa, laakiin hadda waxaan dareemayaa indhahaygu inay ilmadu ka qarinayso aragga; ilmadii waxay ku daadanayaan warqaddayda anigoo qoraya. Waxaa laga yaabaa in wax sii sheegid kasta oo inaga dhex jirta dhowaan dhammaato, oo codkii dadka kiciyey uusan mar dambe qasin hurdadooda jidhka raacda.”
“Marka Ilaah shuqulkiisa qalaad ku samayn doono dhulka, marka gacmo quduus ah aanay mar dambe sanduuqa axdiga qaadi doonin, hoog baa ku soo degi doona dadka. Alla, bal haddii aad ogaan lahayd, xataa adigu, maalintan taada dhexdeeda, waxyaalaha nabaddaada ku saabsan! Alla, bal dadkeennu ha noqdeen sida reer Nineweh oo kale, ha ka toobadkeenaan xooggooda oo dhan, hana ku rumaystaan qalbigooda oo dhan, si Ilaah uga leexiyo cadhadiisa kulul.” Testimonies, volume 5, 77.
“Haddaad ku sii raaxaysato ad-adaygga qalbiga, oo kibir iyo is-xaq-siin darteed aadan qiran ceebahaaga, waxaa lagugu dayn doonaa adigoo u nugul jirrabyada Shayddaanka. Haddii, marka Rabbigu kuu muujiyo qaladaadkaaga, aadan toobad keenin ama qirasho samayn, gargaarkiisa maamulku wuxuu ku marin doonaa isla dhulka mar kale iyo mar kale. Waxaa lagugu dayn doonaa inaad gasho khaladaad nooc la mid ah; waxaad sii wadi doontaa inaad ka maqnaato xigmadda, oo dembiga waxaad ugu yeedhi doontaa xaqnimo, xaqnimadana dembi. Khiyaamooyinka faraha badan ee ku baahi doona maalmahan ugu dambeeya ayaa kugu wareegi doona, oo waxaad beddeli doontaa hoggaamiyeyaasha, adigoon garanayn inaad sidaas samaysay.” Review and Herald, December 16, 1890.