Kitabu cha Danieli - Nambari Ishirini

Dada White mara nyingi anabainisha kwamba masomo ya kinabii yanayohitaji kueleweka yanaonyeshwa kupitia kuinuka na kuanguka kwa falme.

Kuinuka na kuanguka kwa falme zinazowakilishwa katika vitabu vya Danieli na Ufunuo ndicho kiini cha njia sahihi ya kujifunza unabii. Kuanguka kwa Babeli kunawakilishwa kwa mfano na kuanguka kwa Babel ya Nimrodi katika Mwanzo sura ya kumi na moja. Kisha katika Danieli sura ya tano, Babeli inaanguka tena. Historia ya upapa kuhusu kuinuka kwake madarakani mwaka 538, na kuanguka kwake baadaye mwaka 1798, pia inaonyesha kwa mfano kuanguka kwa mwisho kwa Babeli, kwa maana mamlaka ya kipapa ni Babeli ya kiroho kimanabii. Upapa ulianguka mwaka 1798, na Ufunuo sura ya kumi na nane unaeleza kuanguka kwake kwa mwisho. Katika Danieli sura ya kumi na moja, aya ya arubaini na tano, upapa, unaowakilishwa hapo kama mfalme wa kaskazini, unafikia mwisho wake bila yeyote wa kumsaidia. Hili hutokea wakati kipindi cha rehema kinapofungwa, kwa maana aya ya arubaini na tano ya sura ya kumi na moja, na aya ya kwanza ya sura ya kumi na mbili, zinawakilisha historia ile ile.

Ujumbe wa malaika wa pili umejengeka juu ya ukweli kwamba Babeli imeanguka mara mbili. Babeli halisi, inayowakilishwa na Nimrodi na Belshaza, ilianguka mara mbili; na Babeli ya kiroho ilianguka mwaka 1798, na itaanguka tena wakati kipindi cha rehema kwa wanadamu kinapofungwa.

Kurudiwa kwa tangazo la kuanguka kwa Babeli katika ujumbe wa malaika wa pili kunatoa uthibitisho wa kinabii wa kutambua kurudiwa mara mbili kwa maneno na misemo ndani ya Maandiko kuwa ishara ya ujumbe uliounganishwa wa malaika wa pili na Kilio cha Usiku wa Manane. Pia inaunga mkono kanuni iliyobainishwa na Dada White kwamba utafiti wa unabii unategemea kuibuka na kuanguka kwa falme zinazowakilishwa katika vitabu vya Danieli na Ufunuo. Inaonyesha dhana kwamba ili kuelewa anguko la Babeli, mwanafunzi wa unabii lazima aunganishe maanguko yote ya Babeli, "mstari juu ya mstari," ili kubainisha ujumbe sahihi wa kinabii wa anguko la mwisho la Babeli.

Kuanguka kwa Babeli mara mbili katika ujumbe wa malaika wa pili kunajengwa juu ya kanuni ya kinabii inayoeleza kwamba kweli inathibitishwa kwa ushuhuda wa mashahidi wawili. Kuanguka huku mara mbili kwa Babeli ndani ya ujumbe huo kunaashiria mbinu ya kinabii inayotambuliwa katika Biblia kama mvua ya mwisho. Mbinu hiyo takatifu, ambayo ndiyo mvua ya mwisho, ni matumizi ya kuunganisha mistari mbalimbali ya unabii pamoja, "mstari juu ya mstari." Inapotumiwa na mwanafunzi wa unabii, mbinu hiyo huthibitisha "ujumbe" wa mvua ya mwisho. Ujumbe wa mvua ya mwisho unaothibitishwa kupitia matumizi ya ile mbinu takatifu, baadaye hutangazwa katika historia za kinabii zilizounganishwa za malaika wa pili na Kilio cha Usiku wa Manane. Hili lilikuwa kweli katika historia ya harakati ya malaika wa kwanza, nalo ni kweli leo, katika historia ya harakati ya malaika wa tatu.

Sura ya nne na ya tano za kitabu cha Danieli zinawakilisha mfululizo wa kihistoria unaoshughulikia kuinuka na mwanzo wa Babeli, unaowakilishwa na Nebukadneza katika sura ya nne, na kisha anguko na mwisho wa Babeli, unaowakilishwa na Belshaza katika sura ya tano. Kwa pamoja, zinaunda mstari mmoja wa kinabii. Mstari wa kinabii unaotokana na sura hizo mbili unapaswa kuwekwa juu ya sura ya kwanza hadi ya tatu za Danieli, ili kuanzisha ujumbe wa mvua ya mwisho.

Sura hizo mbili zinaonyesha anguko na kuinuka tena kwa Nebukadreza, na anguko na maangamizi ya Belshaza, na hivyo zinaweka anguko la Babeli katika mwanzo na mwisho wa mstari huo. Mstari wa unabii ulioundwa na sura hizo mbili umejengwa juu ya Babeli kuanguka, kuinuka, kisha kuanguka tena. Jambo hilo pekee linaonyesha kwamba sura hizo mbili zinawakilisha ujumbe wa malaika wa pili. Sura hizo mbili zinawakilisha historia ya mnyama wa nchi wa Ufunuo kumi na tatu, na katika historia hiyo ujumbe wa malaika wa pili na Mwito wa Usiku wa Manane umetangazwa mara mbili.

Kwa hiyo, kabla ya kuanza uchambuzi wetu wa sura za nne na tano za Danieli, tutabainisha mbinu takatifu ambayo ndiyo mvua ya mwisho, na kisha kwa kutumia mbinu hiyo tutabainisha ujumbe wa mvua ya mwisho.

Alama muhimu ya njia katika historia ya malaika wa kwanza na wa pili ilikuwa mbinu iliyowakilishwa na kanuni za William Miller za kutafsiri unabii. Kanuni hizo zilitumiwa na watu kutambua ujumbe wa Mwito wa Usiku wa Manane, nao ujumbe huo ulikuwa ujumbe wa mvua ya mwisho katika historia hiyo. Alama muhimu ya njia katika historia ya malaika wa tatu ni mbinu inayoitwa “Vifunguo vya Kinabii”. Kanuni hizo zinapaswa kutumiwa sambamba na kanuni za William Miller ili kutambua ujumbe wa Mwito wa Usiku wa Manane katika historia yetu ya sasa, na ujumbe unaoanzishwa sasa na kanuni hizo ni ujumbe wa mvua ya mwisho wa nyakati za mwisho. Kanuni za Miller zinawakilisha mvua ya kwanza katika historia ya kinabii ya mnyama wa nchi, na kanuni hizo zikichanganywa na “Vifunguo vya Kinabii” zinawakilisha mvua ya mwisho katika historia ya kinabii ya mnyama wa nchi.

Mvua ya masika ndiyo mbinu inayotumiwa kuleta ujumbe. Wako wanaodanganywa kwa sababu wanatafuta uzoefu wa mvua ya masika bila kwanza kutafuta ujumbe unaozalisha uzoefu huo. Makanisa ya Kipentekoste katika Ukristo ni mfano wazi wa udanganyifu huo. Aina hiyo hiyo ya mwelekeo uliopotoka ipo pia kwa wale wanaotafuta ujumbe wa mvua ya masika, lakini wanakataa kutafuta mbinu inayotambua na kuuthibitisha ujumbe wa mvua ya masika. Bila mbinu sahihi, ujumbe sahihi hauwezi kutambuliwa. Bila ujumbe sahihi, uzoefu sahihi hauwezekani.

Umuhimu wa ukweli huu wa kibiblia hautambuliki na wengi, kwa maana hawajawahi kuzingatia uwezekano kwamba kuna njia moja sahihi ya kujifunza Biblia, na kwamba kuna njia nyingi zisizo sahihi za kujifunza Biblia. Njia isiyo sahihi ya kujifunza Biblia, ambayo ndiyo huchaguliwa mara nyingi zaidi, ni kuamini maoni ya watu wengine kuhusu yale Biblia inayofundisha. Ni suala la kawaida sana kwa wanadamu, kiasi kwamba kila kanisa huandaa mfumo wa kushughulikia hitaji hili linalodhaniwa kimakosa la kondoo wake. Hilo hitaji lisilo la kweli huzalisha juhudi bandia za kuanzisha mfumo wa viongozi wanaotambuliwa kuwa wataalamu wa kiroho wa uelewa wa kibiblia watakaouongoza ipasavyo uelewa wa kondoo wasiofunzwa. Biblia kweli inaainisha mfumo ulioratibiwa vizuri wa muundo wa kanisa, unaojumuisha wazee, manabii na walimu, lakini Biblia haijawahi kuidhinisha upotovu wa mpangilio wa kanisa unaozalisha mfumo wa viongozi waliowekwa wakfu ili kubainisha nini ni kweli na nini si kweli, na baadaye, ni nani aliye mzushi na ni nani asiye mzushi.

Kiongozi wa kanisa anapaswa kuhimiza, kukemea, kufundisha na kulinda dhidi ya mafundisho ya uongo na wale wanaoyaeneza, lakini sisi kila mmoja tunapaswa “kusoma ili kuonyesha” sisi wenyewe kuwa “tumekubaliwa na Mungu,” kwa “kuligawa kwa usahihi neno la kweli.” Katika kufanya hivyo, ni lazima tujue mbinu ambayo Biblia inaainisha kuwa ndiyo njia sahihi ya kuligawa kwa usahihi neno la kweli. Kitabu cha Isaya kinaweka masuala haya katika muktadha wa mvua ya mwisho, kwa hiyo ndipo tutaanzia.

Katika makala zilizotangulia, tumelizungumzia mara kwa mara “ishara” inayoinuliwa ili kuwaita watoto wengine wa Mungu watoke Babeli. Aya ya mwisho ya sura ya ishirini na saba ya Isaya inazungumzia kazi ya ishara hiyo inaposena, “baragumu kuu litapigwa, nao watakuja wale waliokuwa karibu kuangamia katika nchi ya Ashuru.” Ashuru ni ishara ya Babeli katika siku za mwisho, na wale wanaousikia ujumbe wa onyo wa kutoka Babeli katika aya hiyo, huja na kuabudu pamoja na wale wanaowakilishwa kama mia arobaini na nne elfu, ambao kwa kinabii wako kwenye “mlima mtakatifu huko Yerusalemu.”

Mstari unasema, "na itakuwa siku ile." "Siku ile," ambayo ni siku ambapo sauti ya pili ya Ufunuo sura ya kumi na nane inawaita watoto wengine wa Mungu watoke Babeli, ndiyo mandhari ya sura nzima. Sauti ya pili ya Ufunuo sura ya kumi na nane, inapaza sauti wakati wa sheria ya Jumapili, wakati kahaba wa Tiro anakumbukwa.

Isaya sura ya ishirini na saba, huanza kwa kubainisha siku ile ile ambayo sura inamalizia nayo, inaposema, "Katika siku hiyo Bwana kwa upanga wake mkali, mkuu, wenye nguvu atamwadhibu Leviathani, yule nyoka mwepesi; naam, Leviathani, yule nyoka mpindapinda; naye atamwua joka lililo baharini."

Katika sheria ya Jumapili, hukumu ya Mungu ya utekelezaji na ya kulipiza kisasi huanza juu ya falme za joka (Umoja wa Mataifa), mnyama (upapa) na nabii wa uongo (Marekani). Katika sheria ya Jumapili nabii wa uongo anaangushwa akiwa ufalme wa sita wa unabii wa Biblia, na uasi wa kitaifa huleta maangamizi ya kitaifa. Sheria ya Jumapili ndipo hukumu za utekelezaji za Mungu zinaanza kuangukia joka, ambaye ni Shetani (na ufalme wake wa duniani unawakilishwa kama joka), mnyama na nabii wa uongo. Hii ni adhabu inayoongezeka hatua kwa hatua, inayoanza kuanzia sheria ya Jumapili. Mwanzo na mwisho wa sura ya ishirini na saba ya Isaya ni sheria ya Jumapili, na sura hiyo inawakilisha masuala mahsusi yanayohusiana moja kwa moja na historia inayoelekea kwenye sheria ya Jumapili na inayofuata baada ya sheria ya Jumapili.

Tunazingatia sura ya ishirini na saba, kwa kuwa inaweka muktadha wa kinabii wa sura ya ishirini na nane na ishirini na tisa. Katika sura hizo tutapata ufafanuzi wa mvua ya mwisho kama mbinu, ambao utatuwezesha kuelewa umuhimu wa kuziweka sura ya nne na ya tano za Danieli juu ya sura ya kwanza hadi ya tatu za Danieli. Baada ya sura ya ishirini na saba ya Isaya kubainisha mwanzo wa adhabu ya hatua kwa hatua ya ufalme wa joka, anaandika kwamba katika kipindi hicho, watu wa Mungu wanaamriwa "Mwimbieni yeye." Mwimbieni nani?

Jibu la ni nani anayeimbiwa limo katika kichwa cha wimbo, maana wanapaswa kuimba "shamba la mizabibu ya divai nyekundu, ambalo Bwana analilinda." Hadithi ya shamba la mizabibu ni hadithi ya watu wa Mungu, na inatajwa mara ya kwanza na Isaya katika sura ya tano.

Katika historia ya mgogoro wa sheria ya Jumapili, watu wa Mungu wanapaswa kuimba wimbo wa shamba la mizabibu kwa watu wa Mungu, kwa kuwa wimbo huo unasema, "Na sasa, enyi wenyeji wa Yerusalemu, na watu wa Yuda, tafadhali hukumuni kati ya mimi na shamba langu la mizabibu." Wimbo wa shamba la mizabibu ni wimbo unaotambulisha kuachwa kando kwa watu wa agano wa zamani, wakati Mungu anaingia katika agano na wale ambao Petro anasema "hapo zamani hawakuwa watu, bali sasa ni watu wa Mungu." Unabainisha kwamba hakuna mvua iliyonyesha juu ya shamba la mizabibu, hivyo kutambulisha kazi ya Eliya anayekuja katika kipindi hicho, na ambaye peke yake anaweza kuleta mvua katika kipindi hicho. Tunajua wimbo huo unahusu kuachwa kando kwa watu wa agano, kwa kuwa wimbo wa shamba la mizabibu uliimbwa na Kristo kwa Israeli wa kale, katika kipindi ambacho Israeli wa kale walikuwa wanaachwa kando, huku Mungu akiingia wakati huohuo katika agano na Israeli wa kiroho.

Yesu alipoimba wimbo wa shamba la mizabibu la Mungu kwa Israeli ya kale, walivutwa sana na mantiki na nguvu ya ujumbe, kiasi kwamba Yesu alipowauliza Wayahudi waliokuwa wakibishana, Bwana wa shamba la mizabibu angewatendea nini wale waliomuua Mwana, hawakuweza ila kutoa jibu sahihi waliposema, "Atawaharibu vibaya wale waovu, naye atalipangisha shamba lake la mizabibu kwa wakulima wengine, watakaomletea matunda kwa majira yao."

Yesu kisha mara moja akaongeza beti nyingine katika wimbo, alipouimba kuhusu jiwe lililokataliwa, naye akafunga maneno yao kwa beti ya mwisho aliposema, "Kwa hiyo nawaambia, Ufalme wa Mungu utaondolewa kwenu, na kupewa taifa linalozaa matunda yake. Na yeyote atakayejikwaa juu ya jiwe hili atavunjika; bali yeyote atakayengukiwa nalo, litamsaga kuwa unga." Kauli "kumsaga kuwa unga" inatoa mwangwi wa Isaya ishirini na saba, inayosema, "mawe yote ya madhabahu yawe kama mawe ya chokaa yaliyopondwapondwa; mabustani na sanamu hazitasimama." Vyote viwili ni marejeo ya kazi ya uamsho iliyotekelezwa na Yosia, aliyewakilisha wale wa siku za mwisho wanaogundua tena "mara saba," ambayo ni jiwe la kujikwaa linalowaponda wale wanaokataa kuliona kuwa la thamani.

Katika siku ya sheria ya Jumapili, kama ilivyowakilishwa katika Isaya sura ya ishirini na saba, wale ambao “hapo zamani hawakuwa taifa,” wataimba wimbo wa shamba la mizabibu la Bwana la divai nyekundu. Makala haya mara nyingi yamebainisha kwamba hakuna ujumbe wa tatu bila wa kwanza na wa pili. Sheria ya Jumapili ndiyo ujumbe wa tatu, na siku ya sheria ya Jumapili inajumuisha historia ya ujumbe wa kwanza na wa pili. Katika sura ya ishirini na saba ya Isaya, sheria ya Jumapili inatambulisha kipindi kinachowakilishwa katika Danieli sura ya kwanza, na tena katika Danieli sura ya kwanza hadi ya tatu. Kinabii, siku ya sheria ya Jumapili katika sura ya ishirini na saba inatambulisha historia ya Septemba 11, 2001, wakati ujumbe wa kwanza ulipewa nguvu hadi sheria ya Jumapili inayokuja hivi karibuni.

Tutaendelea na tafakari yetu kuhusu wimbo ambao waliokombolewa wanapaswa kuutangaza katika kipindi kinachoelekea wakati ambapo kahaba wa Roma ataanza kuimba wimbo wake, katika makala inayofuata.