Kitabu cha Danieli - Nambari Sabini na Tano

Isaya anapowasilisha ujumbe unaowakilishwa na miaka sitini na tano (sura ya saba, aya ya nane), kwa mtawala mwovu wa Yerusalemu, anafanya hivyo karibu na “shamba la mfuaji” na “mwisho wa mfereji wa birika la juu,” katika mwaka 742 K.K. Mwaka 742 K.K. unawakilisha 1863, kwa maana Yesu daima huonyesha mwisho kwa mwanzo. Nao uasi wa 1863 unawakilisha sheria ya Jumapili nchini Marekani, kwa kuwa Yesu daima huonyesha mwisho wa jambo kwa mwanzo wa jambo. Mwaka 1863 ulikuwa mwanzo wa kanisa la Waadventista la Laodikia lililosajiliwa kisheria, na kanisa hilo huachwa ukiwa wakati wa “tetemeko kuu” la sheria ya Jumapili. Je, shirika linalotawaliwa kisheria na Serikali (si kinyume chake cha Kanisa kudhibiti Serikali), lingewezaje kuendelea kushika Sabato ya siku ya saba, wakati huo huo serikali hiyohiyo inapokataza kisheria ibada siku ya saba?

Mwanzoni na mwishoni mwa huduma ya Kristo, alitakasa hekalu. Katika kutakasa la kwanza la hekalu, Kristo alionyesha kwamba viongozi walikuwa wameifanya “nyumba ya Baba yake” kuwa pango la wanyang’anyi, lakini katika kutakasa la mwisho la hekalu alionyesha kwamba “nyumba yao” imeachiwa ukiwa. Israeli ya kale ni kielelezo cha Israeli ya sasa. Mwanzoni mwa Uadventista, alisimamisha na kutakasa hekalu la Wamillerite, lakini katika kutakasa kwa mwisho, kutakasa kwa wale mia arobaini na nne elfu, Uadventista wa Laodikia unatapikwa kutoka kinywani mwake, na “nyumba yao” kisha inaachiwa ukiwa.

Isaya yuko karibu na shamba la kufulia nguo anapomkabili mfalme Ahazi. Shamba la kufulia nguo linawakilisha utakaso uliotekelezwa na Mjumbe wa Agano anayekuja ghafula katika hekalu lake, na kuwasafisha wana wa Lawi kama kwa "sabuni ya mfua nguo." Utakaso huu ulitekelezwa mwanzoni mwa Uadventista, na unatekelezwa tena mwishoni.

Isaya anakutana na Ahazi, akiwa na ishara ya mwanawe, ambaye jina lake linaashiria kwamba katika siku za mwisho "salio litarudi." Salio ni wale wanaorudi. Isaya anakutana na mfalme mwovu Ahazi wakati wa historia ya usafishaji wa hekalu, uliyoanza katika historia ya Wamileriti mwaka 1844, na uliohitimishwa kwa kutotii mwaka 1863. Katika siku za mwisho huo usafishaji ni historia ya kutiwa muhuri kwa wale mia moja arobaini na nne elfu. Lau Wamileriti wangalifuata uongozi wa Mungu uliofunguka baada ya 1844, wangekuwa wamekamilisha kazi.

Kushindwa "kuendelea kwa umoja katika uongozi wa Mungu uliokuwa ukijitokeza," kuliwaingiza katika hali ya Walaodikia kufikia mwaka 1856, na uasi uliofuata wa mwaka 1863 uliashiria mwanzo wa kutangatanga jangwani kulikokuwa kumeonyeshwa na Israeli wa zamani waliposhindwa jaribio lao la kumi na la mwisho, na kisha wakahukumiwa kufa jangwani katika miaka arobaini iliyofuata.

Mwana wa Isaya anatoa ahadi kwamba katika utakaso wa mwisho wa hekalu katika siku za mwisho "masalio yatarudi." "Kurudi" kwao kunaonyeshwa na Yeremia, ambaye aliahidiwa kwamba ikiwa angerudi, angekuwa mlinzi wa Mungu. Wale mia moja arobaini na nne elfu ni wale waliorejea baada ya kukatishwa tamaa.

Wale walio elfu mia arobaini na nne wamepitia hali ya kukatishwa tamaa na wamemngoja Bwana wao. Wamefananishwa na wanawali wenye hekima katika historia ya Millerite, na katika historia za mwanzo na za mwisho fimbo mbili zinaunganishwa kuwa taifa moja, wakati wa kumiminwa kwa Roho Mtakatifu katika kipindi cha Kilio cha Usiku wa Manane.

Mfalme mwovu Ahazi anawakilisha uongozi wa Yuda watakaokuwa wamesikia ujumbe, lakini wanaoukataa ujumbe uliowasilishwa na Isaya, na kwa kufanya hivyo “wanajikwaa, na kuanguka, na kuvunjika, na kunaswa, na kukamatwa.” Hao ni wale “wanaowatafuta wenye pepo wa utambuzi, na kwa wachawi wanaonong’ona na kunung’unika,” wakiwakilisha uzoefu wa uroho wanaoukubali wanapopokea udanganyifu mkuu wa 2 Wathesalonike. Kukataa kwa Ahazi ujumbe wa Isaya mnamo 742 KK, kunalingana na 1863, wakati ujumbe wa Miller ulikataliwa. Isaya anamwakilisha Miller, na ujumbe wa Isaya na wa Miller wote ulitegemea “mara saba,” ambazo hupata sehemu yao ya nanga katika aya ya nane ya sura ya saba ya Isaya. Mwana wa Miller (mwana wa Isaya) anawakilisha harakati ya Eliya inayokuja katika siku za mwisho.

Tamko dhidi ya Ahaz kwa kukataa kwake lilijumuisha utabiri wa kushindwa na mfalme wa kaskazini, ambaye katika siku za mwisho ni muungano wa mara tatu wa Roma ya kisasa, unaotawaliwa na upapa.

Isaya alikutana na mfalme mwovu Ahazi mwishoni mwa mfereji wa bwawa la juu, na ingawa kuna mashaka miongoni mwa wanahistoria wa Biblia na wanakiolojia kuhusu iwapo bwawa la juu ndilo bwawa lilelile la Siloamu katika nyakati za Kristo, muktadha wa unabii wa Isaya huondoa shaka zote, kwa kuwa Isaya anabainisha kwamba mfalme wa kaskazini angemvamia Ahazi kwa sababu alikuwa ameyakataa maji ya Shiloa yatiririkayo taratibu. "Shiloa" ni jina la Agano la Kale la "Siloamu" katika Agano Jipya.

Ilikuwa katika birika la Siloamu kwamba Yesu alimponya yule mtu kipofu, na mfalme mwovu Ahazi anawakilisha uongozi wa Laodikia uliopofuka, katika mwaka 1863 na pia wakati wa sheria ya Jumapili itakayokuja hivi karibuni, unaokataa kuponywa. "Shiloa" na "Siloamu" vyote humaanisha "alitumwa," na ujumbe ulitumwa kutoka kwa Baba, kwa Mwana, ambaye kisha aliutoa kwa Gabrieli na malaika watakatifu ili waufikishe kwa Isaya, ambaye alileta ujumbe uliokuwa "umetumwa" kutoka mbinguni kwa kiongozi wa Laodikia aliye kipofu.

Mfereji kutoka bwawa la juu ambako Isaya aliwasilisha ujumbe unawakilisha mahali ambapo mvua ya Roho Mtakatifu inawafikia watu wa Mungu, kama vile inavyoakilishwa pia na mabomba ya dhahabu katika maono ya Zakaria, au ngazi katika ndoto ya Yakobo.

"Mafuta ya dhahabu," ni ujumbe wa Roho ya Mungu unaoshuka kutoka bwawa la juu kupitia mfereji, yaani yale mabomba mawili ya dhahabu, ambayo ni mashahidi wawili wa Biblia na wa Roho ya Unabii, au Agano la Kale na Agano Jipya, au sheria na manabii, au Musa na Eliya.

Ujumbe ambao Ahaz alikuwa akiukataa ulikuwa ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane, ambao ungepata kilele chake katika ujio wa pili wa Kristo, iwapo uongozi wa Laodicea ungekuwa umepokea ujumbe kwa Laodicea uliokuwa "umetumwa" kwao mwaka 1856. Kisha ujumbe huo ungepanuka kuwa Kilio Kikuu, na watu wa Mungu wangekuwa wamekamilisha kazi na kuwa na amani. Badala yake, walirudia matapishi waliyokuwa wamekombolewa kutoka kwayo.

Isaya na Ahazi wanawakilishwa kama wakiwa katika mchakato wa utakaso wa uwanja wa mwasheraji, ambao unatimizwa na Mjumbe wa Agano katika Malaki sura ya tatu. Wamewekwa kwa mfano mahali ambapo "mafuta" (ujumbe) yanamiminwa katika maono ya Zekaria, na katika siku za mwisho, ujumbe wa Isaya kwa Ahazi ni ujumbe wa Uislamu wa Ole wa tatu; ni ujumbe wa historia iliyositirika ya ngurumo saba; ni ujumbe kwamba wa nane ni wa wale saba; ni ujumbe wa shamba la mizabibu; ni ujumbe wa "Kweli," ambayo yote ni vipengele vya Ufunuo wa Yesu Kristo, ambavyo katika siku za mwisho huleta utakaso unaowakilishwa na uwanja wa mwasheraji.

Ilikuwa, na pia bado ni, ujumbe wa “nyakati saba,” unaobadilika kutoka kwa jiwe la msingi la Miller hadi jiwe kuu la pembeni, kwa maana ulikuwa ukweli wa kwanza, na kwa hiyo lazima uwe ukweli wa mwisho. Mwaka 1863 uliashiria hitimisho la mchakato wa usafishaji ulioanza kwa kuwasili kwa malaika wa tatu mnamo Oktoba 22, 1844, na hatimaye ukaufikia mwanga wa “nyakati saba” mwaka 1856. Mnamo 1844 mwanga wa miaka elfu mbili mia tatu uliashiria mwanzo uliosababisha mwisho uliotiwa alama na miaka elfu mbili mia tano ishirini. Hata hivyo, upofu wa Laodikia mwanzoni na mwishoni unakataa kuona uhusiano wa maono hayo mawili. Mwaka 1863 unawakilisha hitimisho la mchakato wa usafishaji unaotokea kila mara ujumbe unapofunguliwa muhuri, na ujumbe wa malaika wa tatu ulifunguliwa muhuri mnamo Oktoba 22, 1844.

Nuru ya malaika wa tatu iliyofunguliwa mwaka 1844 haikuwa nuru ya kipekee; ilikuwa kile ambacho Dada White anakitaja kama ‘nuru inayosonga mbele ya malaika wa tatu.’ Nuru hiyo inayosonga mbele ya malaika wa tatu ilianza mwaka 1844, na inaendelea kusonga mbele hadi mlango wa rehema utakapofungwa; lakini ilipowasili mara ya kwanza, na itakapomalizika hatimaye, kuna kipindi maalum cha jaribu cha malaika wa tatu. Vipindi hivyo vya majaribu, mwanzoni na mwishoni, pia vinawakilisha mchakato wa kujaribiwa unaoelezwa na Danieli kama ‘kuongezeka kwa maarifa,’ ambako nako ni nuru inayosonga mbele ya malaika wa tatu.

Mchakato wa majaribio wa mwanzoni ulianza mwaka 1844, na nuru iliyokuwa ikisonga mbele iliongezeka katika maarifa hadi ikafikia hitimisho lake mwaka 1856. Nuru ya mwanzo na nuru ya mwisho ya kipindi cha majaribio ndizo maono mawili ya Danieli sura ya nane, aya ya kumi na tatu na kumi na nne, ambayo yanawakilisha msingi na nguzo kuu ya Uadventista.

Kipindi cha kujaribiwa cha malaika wa kwanza kilianza tarehe 11 Agosti 1840 na kikaisha katika kukatishwa tamaa ya kwanza tarehe 19 Aprili 1844. Kisha kipindi cha kujaribiwa cha malaika wa pili kikaanza, na kikaendelea hadi tarehe 22 Oktoba 1844. Wakati huo malaika wa tatu akaja, na kipindi cha kujaribiwa cha malaika wa tatu kikaendelea hadi Uadventista wa Laodikia ulipokataa nuru ya malaika wa tatu mwaka 1863.

Kipindi cha majaribio cha malaika wa tatu kwa Uadventista wa Millerite kilikuwa na mwanzo na mwisho, na mwanzo na mwisho lazima viwakilishe jambo lilelile, kwa kuwa Yesu siku zote huonyesha mwisho wa jambo kwa kutumia mwanzo wake. Ufunguzi wa mwanga unaoongezeka wa malaika wa tatu ulikuwa mwanga wa mwonekano (maono ya "mareh"), wa aya ya kumi na nne ya sura ya nane ya Danieli. Mwisho wa mwanga unaoongezeka wa malaika wa tatu ulikuwa mwanga wa kukanyagwa chini kwa patakatifu na jeshi (maono ya "chazon"), wa aya ya kumi na tatu. Maono hayo mawili yameunganishwa kinabii.

Baragumu ambalo lilipaswa kupigwa katika Siku ya Upatanisho, tarehe 22 Oktoba 1844, lilikuwa baragumu la Yubilei, linalowakilisha mzunguko mtakatifu wa miaka saba unaofanya jumla ya siku elfu mbili mia tano na ishirini. Bwana alikusudia kuwaongoza Israeli wa kale moja kwa moja hadi Nchi ya Ahadi, lakini uasi wao ulizuia hilo kutokea. Bwana alikusudia kuwaongoza Israeli wa sasa moja kwa moja hadi Nchi ya Ahadi, lakini uasi ulizuia hilo kutokea. Kama Israeli wa sasa wangekuwa watiifu kwa mwanga unaosonga mbele wa malaika wa tatu, wangeuonya ulimwengu na Bwana angekuwa amerudi zaidi ya miaka mia moja iliyopita.

Ili hilo litokee Bwana angehitaji kufanya mabadiliko miongoni mwa Wamileraiti, na mabadiliko hayo yanatambuliwa katika Maandiko kama siri ya Mungu. Kama Uadventista ungalifuata nuru inayosonga mbele ya malaika wa tatu, basi tarumbeta ya Yubilei ingekuwa imelia hadi mwisho, maana ni katika siku ambazo tarumbeta ya saba inalia ndipo siri ya Mungu inakamilishwa. Katika Ufunuo sura ya kumi, tarumbeta hiyo, ambayo ni tarumbeta ya Yubilei, na pia tarumbeta ya ole wa tatu, ilianza kulia tarehe 22 Oktoba 1844.

Mchakato wa utakaso wa majaribio ulioanza tarehe 22 Oktoba, 1844, ambao ulikuwa mwanga uliokuwa ukizidi kuongezeka wa malaika wa tatu, ulianza na mwanga wa Danieli sura ya nane, aya ya kumi na nne, na ukaishia na mwanga wa Danieli sura ya nane, aya ya kumi na tatu. Uliaanza na jibu la aya ya kumi na nne, na ukaishia na swali la aya ya kumi na tatu.

Miaka ile kumi na tisa iliwakilishwa kwa mfano na kuwasili kwa ujumbe wa onyo wa Isaya kwa Ahazi, mfalme wa Yuda halisi, wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe kati ya kaskazini na kusini. Miaka ile kumi na tisa iliishia kwa mfalme wa kaskazini kuwachukua Waisraeli utumwani. Miaka ile kumi na tisa ilikuwa mfano wa kuwasili kwa malaika wa tatu mwaka 1844, hadi uasi wa 1863. Nuru inayozidi kuongezeka ya malaika wa tatu iliwakilishwa na ujumbe wa Isaya.

Kukataa nuru hiyo inayosonga mbele kulileta kikomo kwa Harakati ya Wamileraiti, na katika kipindi hicho cha kujaribiwa Harakati ya Wamileraiti ya Filadelfia ilibadilika na kuwa Kanisa la Laodikia. Kipindi cha miaka kumi na tisa kilichoanza mwaka 742 KK, na kipindi cha miaka kumi na tisa kilichoanza mwaka 1844, vyote viwili vinawakilisha mchakato wa kujaribiwa na kutakaswa katika siku za mwisho, yaani kipindi cha mwisho cha kujaribiwa cha nuru inayosonga mbele ya malaika wa tatu.

Katika mchakato huo wa mwisho wa kujaribiwa, siri ya Mungu itakamilika. Wale laki moja na elfu arobaini na nne ndio wanaosubiri, wanaorudi na wanaotiwa muhuri.

Kipindi cha mwisho cha majaribio cha nuru inayozidi kuongezeka ya malaika wa tatu katika siku za mwisho kilianza mahali pale ambapo kipindi cha mwanzo cha majaribio kilianza. Kilianza wakati Yesu alipoinua mkono wake kuelekea mbinguni na kutangaza, "kwamba hakutakuwa tena na wakati." Tangazo hilo lilitokea tarehe 22 Oktoba 1844, wakati tarumbeta ya saba ilipotangaza Yubilei mwishoni mwa mzunguko mtakatifu wa saba. Mzunguko wa miaka saba, uliorudiwa mara saba, ulikuwa kwa maana halisi miaka arobaini na tisa, au siku elfu mbili mia tano na ishirini.

Mwaka 1989 unaashiria “wakati wa mwisho” katika harakati ya wale elfu mia arobaini na nne, na mwaka 1989 unaashiria hitimisho la miaka mia moja ishirini na sita iliyoanza wakati wa uasi wa mwaka 1863. Harakati ya wale elfu mia arobaini na nne ilianza katika “wakati wa mwisho,” ikiwa na ishara ya “nyakati saba,” kwa kuwa mia moja ishirini na sita ni sehemu ya kumi ya elfu moja mia mbili na sitini, ambayo nayo ni nusu ya elfu mbili mia tano na ishirini.

Yesu daima huwakilisha mwisho wa jambo kwa kutumia mwanzo wa jambo, na mwanzo wa harakati ya wale mia moja arobaini na nne elfu uliwekwa alama na ishara ya "mara saba," kama ilivyo pia mwishoni mwa harakati hiyo. Siku za sauti ya malaika wa saba, wakati fumbo la Mungu linakamilika, zilianza mwishoni mwa zile siku "tatu na nusu" za Ufunuo sura ya kumi na moja. Tarumbeta ya Saba, ambayo pia ni Ole wa tatu, iliitoa sauti yake ya pili tarehe 7 Oktoba 2023, na fumbo la Mungu sasa linakamilika, kama "alivyowatangazia watumishi wake manabii." Mwisho wa harakati hiyo umewekwa alama na ishara ya "mara saba," kama ulivyokuwa mwanzo wa harakati hiyohiyo.

Katika wakati wa mwisho mnamo 1798, "nyakati saba," za ghadhabu ya Mungu dhidi ya ufalme wa kaskazini zilikoma, na mwishoni mwa harakati za Millerites, kukataa kweli zinazohusishwa na "nyakati saba," kuliashiria uasi wa 1863. Yesu daima huonyesha mwisho wa jambo kupitia mwanzo wake, na harakati ya malaika wa kwanza (Millerites), inaonyesha harakati ya malaika wa tatu (elfu mia moja arobaini na nne). Harakati zote mbili zinaanza na kuishia kwa "nyakati saba." Huwezi kuyabuni mambo haya.

Tutaendelea na utafiti huu katika makala ijayo.