దానియేలు గ్రంథము - సంఖ్య నలభై ఒకటి

ఎందుకనగా నేను అపొస్తలులలో అతి కనిష్ఠుడను; దేవుని సంఘమును హింసించినందున, అపొస్తలుడని పిలువబడుటకు యోగ్యుడను కానేను. 1 కోరింథీయులకు 15:19

అప్పుడు అనన్యా ప్రత్యుత్తరమిచ్చి చెప్పెను, ప్రభువా, యెరూషలేములో నీ పరిశుద్ధులకు ఈ మనుష్యుడు ఎంత అపకారం చేసెనని అనేకులయొద్దనుండి నేను విని యున్నాను; మరియు ఇక్కడ నీ నామమును పిలిచిన వారందరిని కట్టివేయుటకు అతనికి ప్రధానయాజకులయొద్దనుండి అధికారం కలదు. అయితే ప్రభువు అతనితో ఇట్లనెను, నీ మార్గమున సాగుము; ఏలయనగా, అతడు అన్యజనుల యెదుటను, రాజుల యెదుటను, మరియు ఇశ్రాయేలు సంతానముయెదుటను నా నామమును మోసికొనిపోవుటకై నాకు ఎన్నుకొనబడిన పాత్రయై యున్నాడు, అపొస్తలుల కార్యములు 9:13–15.

ప్రకటనల సమృద్ధిచేత నేను అతిశయింపకుండునట్లు, నా మాంసమందు నాకు ఒక ముళ్లు ఇచ్చబడెను—నన్ను దెబ్బకొట్టుటకై సాతాను యొక్క దూత—నేను అతిశయింపకుండునట్లు. ఈ విషయమునిమిత్తం అది నన్ను విడిచిపోవునట్లు నేను ప్రభువును ముమ్మారు వేడుకొంటిని. అయితే ఆయన నాతో ఇట్లనెను: నా కృప నీకు చాలును; ఏలయనగా బలహీనతయందు నా శక్తి సంపూర్ణమగును. కాబట్టి క్రీస్తుయొక్క శక్తి నాపై నిలిచియుండునట్లుగా, నేను నా బలహీనతలయందే అత్యంత సంతోషముతో గర్వింతును. అందుచేతనే క్రీస్తు నిమిత్తము బలహీనతలయందును, దూషణలయందును, అవసరములయందును, హింసలయందును, సంకటములయందును సంతోషించుచున్నాను; ఎందుకంటే నేను బలహీనుడనై యున్నప్పుడు, అప్పుడే బలవంతుడనై యున్నాను. 2 కోరింథీయులకు 12:7-10.

యూదులలోనున్న సమస్త ఆచారములయందును ప్రశ్నలయందును మీరు ప్రవీణులని నేనెరుగుచున్నందున, నా మాటను ఓర్పుతో ఆలకించవలెనని మిమ్మును వేడుకొనుచున్నాను. నా యౌవనకాలము మొదలుకొని, ఆది నా స్వజాతి మధ్య యెరూషలేములో గడిపిన నా ప్రవర్తన యూదులందరికీ తెలిసినదే; వారు సాక్ష్యమిచ్చుటకు సిద్ధపడినయెడల, ఆరంభమునుండి నన్ను తెలిసికొన్నవారు మన మతములోని అత్యంత కఠిన పాళీ ప్రకారము నేను పరిసయ్యుడై జీవించితినని చెప్పగలరు. అపొస్తలుల కార్యములు 26:3-5.

ఆ అభ్యర్థన మంజూరు చేయబడెను; ‘పౌలు మెట్లపై నిలబడి, జనులకు చేతితో సంకేతము చేశాడు.’ ఆ సంకేతము వారి దృష్టిని ఆకర్షించెను; ఆయన తీరుతెన్నులు గౌరవాన్ని కలిగించెను. ‘మహా మౌనం కలిగినప్పుడు, ఆయన హెబ్రీ భాషలో ఇట్లనెను: పురుషులారా, సహోదరులారా, పితరులారా, నేను ఇప్పుడు మీ ఎదుట చేయుచున్న నా సమర్థన వాక్యమును వినుడి.’ పరిచితమైన హెబ్రీ పదాల ధ్వని వినగానే, ‘వారు మరింత మౌనముగా నుండిరి’; సర్వత్ర నిశ్శబ్దమునందు ఆయన ఇలా కొనసాగేను: ‘నిజముగా యూదుడనైన మనుష్యుడను; కిలికియాలోని తార్సు నగరములో జన్మించితిని; అయినను ఈ పట్టణములో గమలియేలు పాదములయొద్ద పెరిగితిని; పితరుల ధర్మశాస్త్రమునకు తగ్గ సంపూర్ణ విధానముచొప్పున బోధింపబడితిని; దేవుని విషయములో ఉత్సాహియై యుండితిని, మీరు ఈ దినమున అందరును యున్నట్లే.’ ఆయన సూచించిన విషయవాస్తవములు యెరూషలేములో ఇప్పటికీ నివసించుచున్న అనేకరికి బాగా తెలిసినవై యుండినందున, అపొస్తలుని వాక్యములను ఎవరును నిరాకరింపలేకపోయిరి. అపొస్తలుల కార్యములు, 408.

ఇప్పుడు, సోదరులారా, మన ప్రభువైన యేసు క్రీస్తు వచ్చుటనుబట్టి, మరియు ఆయనయొద్దకు మన సమాకలనం గూర్చి, మిమ్మును వేడుకొనుచున్నాము: మీ మనస్సు తొందరగా కదలిపోకుండ, గాని కలతపడకుండ ఉండునట్లు—ఆత్మవలన గాని, వాక్యముచేత గాని, మా నుండియై వచ్చినట్లుగా ఉండే లేఖచేత గాని—క్రీస్తు దినము సమీపమై యున్నదనియు అనుకొనకుండుడి. ఎవడును ఏ విధముగానైనను మిమ్మును మోసపెట్టనియ్యకుడి; ఎందుకనగా ముందు మతద్రోహము సంభవింపక, పాపపు మనుష్యుడు, అనగా వినాశకుమారుడు, ప్రత్యక్షమగక ఆ దినము రాదు; అతడు దేవుడని పిలువబడినదంతటికి గాని, ఆరాధింపబడినదంతటికి గాని విరోధించుచు, వాటన్నిటికంటె తనను ఎత్తుగా చేసికొనుచు, దేవుని మందిరములో దేవునిగా కూర్చుండి, తానే దేవుడనని తనను తాను ప్రకటించును. నేను మీయొద్ద నుండినప్పుడు ఈ విషయములను మీతో చెప్పితిని; దాని జ్ఞాపకము చేసికొనుటలేదా? ఇప్పుడు అతడు తన సమయమున ప్రత్యక్షమగునట్లు అడ్డుగా నుండుచున్నది ఏమిటో మీరు తెలిసికొన్నిరి. అధర్మ రహస్యం యిప్పటికే క్రియాశీలమై యున్నది; అయితే ఇప్పుడున్న అడ్డుపడువాడు మార్గమునుండి తొలగింపబడునవరకు అడ్డుపడుచుండును. అప్పుడు ఆ దుర్మార్గుడు ప్రత్యక్షమగును; అతనిని ప్రభువు తన నోటి శ్వాసచేత నశింపజేసి, తన వచ్చుటయొక్క దీప్తిచేత సంహరించును. అదేనగు, అతని వచ్చుట సాతాను కార్యానుగుణముగా, సమస్త శక్తితోను సూచకములతోను అబద్ధములైన ఆశ్చర్యకార్యములతోను, నశించుచున్నవారిలో అధర్మమునకు సంబంధించిన సర్వమోసగింపుతోను కూడియుండును; వారు రక్షింపబడుటకై సత్యముపట్ల ప్రేమను స్వీకరింపకపోయినందున. అందుచేత దేవుడు వారికి బలమైన భ్రమను పంపును, వారు అబద్ధమును విశ్వసించునట్లుగా; సత్యమును విశ్వసింపక, అధర్మములో ఆనందించిన వారందరును శిక్షకు నియమింపబడునట్లు. 2 థెస్సలొనీకయులకు 2:1-12.

కాని క్రీస్తు రాకమునకు పూర్వమే, ప్రవచనములచేత ముందుగానే తెలియజేయబడిన విధంగా, ధార్మిక లోకములో ముఖ్యమైన పరిణామములు సంభవించవలసి ఉన్నవి. అపొస్తలుడు యీలాగు ప్రకటించెను: ‘మీరు త్వరలోనే మీ మనస్సులో కదలకూడదు, కలతపడకూడదు; ఆత్మవలన గాని, వాక్యముచేత గాని, మాతోనుండి వచ్చినదని చెప్పబడిన లేఖవలన గాని—క్రీస్తుయొక్క దినము సమీపమైయున్నదని. ఎవరును ఏ విధముగానైనను మిమ్మును మోసగింపనియ్యకుడి; యెందుకనగా ఆ దినము రాదు, ముందుగా మతభ్రంశము సంభవించి, పాపమునకు మనిషియగు నాశనపుత్రుడు ప్రత్యక్షమగునంతవరకు; దేవుడని పిలువబడినదానికైనను, ఆరాధింపబడుచున్న దేనికైనను మించి, వాటికి విరోధించుచు, తనను తాను ఎత్తిపోసుకొనువాడు; దేవుడనైయున్నట్టు దేవుని ఆలయమందు కూర్చుండి, తానే దేవుడని తన్నుతాను ప్రకటించుకొనువాడు.’

పౌలు వాక్యాలను వక్రీకరించకూడదు. తాను ప్రత్యేక ప్రకటనచేత క్రీస్తు తక్షణాగమనమును గూర్చి థెస్సలొనీకయులను హెచ్చరించెనని బోధింపబడకూడదు. అటువంటి దృక్కోణము విశ్వాసములో గందరగోళమును కలిగించును; ఎందుకంటే నిరాశ తరచుగా అవిశ్వాసమునకు దారితీయును. అందుచేత అపోస్తలుడు సహోదరులను, తననుండి వచ్చెనని చెప్పబడిన అట్టి సందేశమును ఏదియు స్వీకరింపవద్దని హితవు పలికెను; అలాగే ప్రవక్త దానియేలు అత్యంత స్పష్టముగా వర్ణించిన పాపత్వ అధికారము ఇంకా లేచి దేవుని ప్రజలయెడల యుద్ధము చేయబోవుచున్నదని ఆయన బలపరచెను. ఈ శక్తి తన మారకమును దేవదూషణాత్మకమును గల కార్యమును నెరవేర్చువరకు, సంఘము తమ ప్రభువుయొక్క రాకడను ఎదురుచూడుట వ్యర్థమే అవుతుంది. 'మీరు జ్ఞాపకముంచుకొనుటలేదా?' అని పౌలు ప్రశ్నించెను, 'నేను మీయొద్ద యుండినప్పుడు ఈ విషయములను మీతో చెప్పితిని గదా?'

నిజమైన సంఘమును ఆవరించబోవు శోధనలు భయంకరమైనవే. అపొస్తలుడు వ్రాస్తున్న కాలములోనే, ‘అధర్మమును గూర్చిన రహస్యం’ అప్పటికే క్రియాపరమైయుండెను. భవిష్యత్తులో సంభవించబోవు పరిణామాలు ‘శాతానుని క్రియ ప్రకారము, సమస్త శక్తులతోను చిహ్నములతోను అబద్ధ అద్భుతములతోను, మరియు నశించువారిలో ఉన్న అధర్మమునకు సంబంధించిన సమస్త మోసకరతతోను’ ఉండవలసియుండెను.

‘సత్యంపట్ల ప్రేమ’ను స్వీకరించుటకు నిరాకరించువారిగూర్చి అపొస్తలుని ప్రకటన విశేషంగా గంభీరమైనది. ‘ఈ కారణముచేత,’ సత్యసందేశములను ఉద్దేశపూర్వకముగా తిరస్కరించువారందరినిగూర్చి అతడు ప్రకటించినది ఏమనగా, ‘దేవుడు వారికి బలమైన భ్రమను పంపును, వారు అబద్ధమును నమ్మునట్లు: సత్యమును నమ్మక, అధర్మములో ప్రసన్నత పొందిన వారందరు దండింపబడునట్లు.’ దేవుడు కృపచేత వారికి పంపు హెచ్చరికలను మనుష్యులు శిక్షించబడకుండ తిరస్కరించలేరు. ఈ హెచ్చరికలనుండి తిరుగుటలో పట్టుదల చూపువారి యొద్దనుండి దేవుడు తన ఆత్మను ఉపసంహరించును; వారు ప్రేమించు వంచనలకు వారిని అప్పగించును. అపొస్తలుల కార్యములు, 265, 266.

రాజు తన చిత్తప్రకారమే చేయును; అతడు తనను యెత్తిపెట్టి, ప్రతి దేవునికంటె తన్ను గొప్పదిగా చేసికొని, దేవతల దేవునికి వ్యతిరేకముగా ఆశ్చర్యకరమైన మాటలు పలుకును; కోపము తీరువరకు అతడు సఫలమగును; ఏలయనగా నిర్ణయింపబడినది జరుగును. దానియేలు 11:36.

క్రీస్తు సెలవిచ్చును, ‘వారి ఫలములచేత మీరు వారిని తెలిసికొందురు.’ ఎవరి ద్వారా స్వస్థపరచింపులు జరుగుచున్నవో, వారు ఈ ప్రకటనల కారణంగా దేవుని ధర్మశాస్త్రమును నిర్లక్ష్యపరచిన తమ్మును సమర్థించుకొని, అవిధేయతయందే కొనసాగుటకు మనస్సంపడిన యెడల, వారికి ఏ ఏ స్థాయిలోనైన శక్తి ఉన్నను, దానిబట్టి దేవుని మహాశక్తి వారియొద్దనున్నదని తేలదు. వ్యతిరేకముగా, అది మహా మోసగాడి అద్భుతములు చేయు శక్తియే. అతడు నైతిక ధర్మశాస్త్రమునకు అతిక్రమి; దాని నిజ స్వరూపమునకు మనుష్యులను అంధులనుగా చేయుటకై, తాను ఆయత్తం చేసికొనగల ప్రతియుక్తి, ప్రతి ఉపాయమును ఉపయోగించుచున్నాడు. అంత్యదినములలో అతడు సూచకములును అబద్ధ ఆశ్చర్యకార్యములను తోడుకొని క్రియచేయునని మనకు హెచ్చరించబడెను. ఇంకా, తాను చీకటి దూతకాక వెలుగుదూతనని సాక్ష్యముగా వాటినే చూపించుటకై, కృపాకాలముయొక్క ముగింపు వరకు ఈ ఆశ్చర్యకార్యములను అతడు కొనసాగించును. సెవెన్త్-డే అడ్వెంటిస్ట్ బైబిల్ వ్యాఖ్యానము, సంపుటము 7, 911.

దేవుని ధర్మశాస్త్రమును ఉల్లంఘిస్తూ పాపత్వ వ్యవస్థను అమలుచేయుటకు బలవంతపరచు ఉత్తర్వు ద్వారా, మన దేశము నీతి నుండి సంపూర్ణముగా తన్నుతాను వేరుపరచుకొనును. ప్రొటెస్టాంటిజము విభేదమనే అంతరాన్ని దాటి రోమా అధికారముని చేయి పట్టి, అగాధముమీదగా చేయి చాచి ఆత్మవాదముతో చేతులు కలిపి, ఈ త్రివిధ కూటమి ప్రభావమునందు, ప్రొటెస్టెంట్ గణతాంత్రిక ప్రభుత్వమైయున్న తన రాజ్యాంగంలోని ప్రతి సూత్రాన్నియు మన దేశము తృణీకరించి, పాపత్వపు అసత్యములు మరియు వంచనల ప్రచారమునకు ఏర్పాట్లు చేసునప్పుడు, అప్పుడే సాతాను యొక్క ఆశ్చర్యకర కార్యసాధనకు సమయము వచ్చెనని, అంత్యము సమీపమైయున్నదని మనము గ్రహించగలము. సాక్ష్యములు, సంపుటము 5, 451.

దైవవాదిగా ఉన్న పన్నెండు సంవత్సరములలో నాకు దొరికిన చరిత్రలన్నిటిని చదివితిని; అయితే ఇప్పుడు నేను బైబిలును ప్రేమించితిని. అది యేసునిగూర్చి బోధించెను! అయినను బైబిలులో నాకు ఇంకా చీకటిగానే తోచిన భాగము చాలుండెను. 1818 లేదా 19లో, నేను సందర్శించిన, మరియు నేను దైవవాదిగా ఉన్న కాలమందు నన్ను తెలిసికొని నా మాటలు వినిన ఒక మిత్రునితో సంభాషించుచుండగా, అతడు ఒక రకమైన అర్థపూర్వక రీతిగా విచారించెను, 'ఈ వచనమును, ఆ వచనమును గూర్చి నీవు ఏమనుకొనుచున్నావు?' అని; ఇది నేను దైవవాదిగా ఉన్నప్పుడు అభ్యంతరపడ్డ ఆ పాత వచనములను సూచించుటయే. అతని ఉద్దేశమేమిటో నాకు అర్థమయ్యెను; నేను ప్రత్యుత్తరమిచ్చితిని, మీరు నాకు సమయము ఇస్తే, అవి ఏమి అర్థమని నేను చెప్పెదను. 'ఎంత సమయము కావలెను?' 'నాకు తెలియదు; అయినను చెప్పెదను,' అని నేను ఉత్తరమిచ్చితిని; ఎందుకనగా గ్రహింపబడలేని ప్రకటనను దేవుడు ఇచ్చియుండెనని నేను నమ్మలేకపోయితిని. అప్పుడు పరిశుద్ధాత్మయొక్క ఉద్దేశ్యం ఏమిటో నేను కనుగొనగలనని నమ్మి, నా బైబిలును అధ్యయనము చేయవలెనని నేను నిశ్చయించితిని. అయితే ఈ నిర్ణయము చేసికొనగానే, 'నీవు అర్థం చేయలేని ఏదైన వచనమును కనుగొంటే, నీవు ఏమి చేసెదవు?' అనే ఆలోచన నాకు కలిగెను. అప్పుడు బైబిలును అధ్యయనము చేయుటకు ఈ విధానము నాకు తట్టినది: అటువంటి వచనములలోని పదములను తీసికొని, అవి బైబిలంతట ప్రత్యక్షమగు స్థలములన్నిటిలోను వెంబడించి, ఈ విధముగా వాటి అర్థమును కనుగొంటిని. నా యొద్ద క్రూడెన్ కాంకార్డెన్స్ ఉండెను; అది లోకమందు ఉత్తమమని నేను భావించుచున్నాను. అందుచేత దానిని మరియు నా బైబిలును తీసికొని, బల్లవద్ద కూర్చొని, వార్తాపత్రికలను కొద్దిగా తప్ప మరేమియు చదవలేదు; ఎందుకనగా నా బైబిలు ఏమి బోధించుచున్నదో తెలిసికొనవలెనని నేను దృఢనిశ్చయము చేసికొనితిని.

నేను ఆదికాండముతో ఆరంభించి, నెమ్మదిగా చదువుచు వచ్చితిని; నాకు అర్థంకాని వచనమొకదివద్దకు రాగానే, దాని అర్థమేంటో తెలిసికొనుటకై పరిశుద్ధ గ్రంథమంతటినీ వెదకితిని. ఈ విధంగా పరిశుద్ధ గ్రంథమంతయు చదివిన తరువాత, ఓ, సత్యము ఎంత ప్రకాశముగాను మహిమముగాను కనబడెనో! నేను మీకుప్రసంగించివచ్చినదాన్నే కనుగొంటిని. ఏడు సమయములు 1843 సంవత్సరంలో ముగిసినవని నేను సంతృప్తి పొందితిని. తరువాత నేను రెండు వేల మూడు వందల దినముల విషయమునకు వచ్చితిని; అవి కూడా నన్ను అదే నిష్కర్షకు చేర్చినవి; అయితే రక్షకుడు ఎప్పుడు రాబోవుచున్నాడో నిర్ధారించుటనే ఆలోచన నాకు లేనిది; దానిని నమ్మజాలితిని; అయినను ఆ వెలుగు నన్ను అంత బలముగా తాకెను గనుక నేనేం చేయవలెనో తెలిసికోలేకపోయితిని. ఇప్పుడు, అనుకొంటిని, నేను స్పర్‌లును బ్రీచింగ్‌ను ధరిస్తినని; పరిశుద్ధ గ్రంథమును మించిపోను, దాని వెనుక పడను. పరిశుద్ధ గ్రంథము బోధించునది ఏదై ఉన్ననూ, దానినే పట్టుకొందును. అయినను, ఇంకా నాకు అర్థంకాని వచనములు కొన్నియుండెను.

బైబిల్ అధ్యయనంలో అతని సాధారణ విధానం విషయమంతా ఇంతటితో సమాప్తము. మరో సందర్భంలో, మన ముందున్న వచనార్థాన్ని—‘the daily’ యొక్క అర్థాన్ని—ఎలా నిర్ణయించెనో తన విధానాన్ని అతడు వివరించాడు. “నేను ముందుకు చదివితిని,” అంటూ అతడు చెప్పెను, “దానియేలు తప్ప అది కనబడిన మరే సందర్భమును కనుగొనలేకపోయితిని. అప్పుడు దానితో సంబంధముగా ఉన్న ‘తీసివేయు’ అన్న పదములను తీసుకున్నాను. ‘అతడు the daily ను తీసివేయును,’ ‘the daily తీసివేయబడిన కాలమునుండి,’ ఇత్యాది. నేను ముందుకు చదివితిని; ఆ వచనముమీద నాకు ఏ వెలుగును దొరకదనుకొంటిని; చివరికి 2 థెస్సలొనీకయులకు 2:7–8 వచనములవద్దకు వచ్చితిని. ‘ఏలయనగా అక్రమమునకు సంబంధించిన రహస్యము యిప్పటికే కార్యములో ఉన్నది; అయితే ఇప్పుడు అడ్డగించుచున్న వాడు తనను మార్గమునుండి తొలగింపబడువరకు మాత్రమే అడ్డగించును; అప్పుడు ఆ దుర్మార్గుడు బహిర్గతమగును,’ ఇత్యాది. ఆ వచనమునొద్దకు వచ్చినప్పుడు, ఓ, సత్యము ఎంత స్పష్టముగాను మహిమాత్మకముగాను కనబడెనో! ఇదిగో అదే! అదే ‘the daily’! బాగుంది, మరి, పౌలు ‘ఇప్పుడు అడ్డగించుచున్న వాడు’ అని, లేదా అడ్డగించువాడని, దేనిని ఉద్దేశిస్తున్నాడు? ‘పాపపుత్రుడు’ మరియు ‘దుర్మార్గుడు’ అనగా పాపత్వమునే సూచించుచున్నాడు. మరి, పాపత్వము బహిర్గతమగుటను అడ్డగించుచున్నది ఏమిటి? అదేమిటంటే, అన్యమతమే; అయితే, ‘the daily’ అనగా అన్యమతమనే అర్థమైయుండాలి.” William Miller, Apollos Hale, The Second Advent Manual, 65, 66.

మీరే నిలిచిపోయి ఆశ్చర్యపడుడి; బిగ్గరగా మొరపెట్టుకొనుడి, మొరపెట్టుకొనుడి; వారు మత్తులో ఉన్నారు, అయితే ద్రాక్షారసముచేత కాదు; వారు తూలుచున్నారు, అయితే మద్యముచేత కాదు. యెహోవా మీ మీద గాఢనిద్రాత్మను కుమ్మరించి, మీ కన్నులను మూయించెను; ప్రవక్తలను, మీ అధిపతులను, దర్శకులను ఆయన కప్పివేసెను. సమస్త దర్శనము మీకు ముద్రవేయబడిన గ్రంథపు మాటలవలె అయిపోయెను; దానిని మనుష్యులు విద్యావంతునికి ఇచ్చి, “దీనిని చదువుమని, దయచేసి,” అనగా, అతడు, “నేను చదవలేను; ఇది ముద్రవేయబడియున్నది” అనును. మరియు ఆ గ్రంథము విద్యలేనివానికి ఇచ్చి, “దీనిని చదువుమని, దయచేసి,” అనగా, అతడు, “నేను విద్యలేనివాడను” అనును. అందుచేత ప్రభువు సెలవిచ్చెను: ఈ ప్రజలు తమ నోటితో నాకు సమీపించి, తమ పెదవులతో నన్ను ఘనపరచుచున్నారిగాని, తమ హృదయమును నాకు దూరముగా చేసియున్నారు; నాకు కలిగియున్న వారి భయభక్తి మనుష్యుల ఆజ్ఞచేత నేర్పబడినదే. కాబట్టి ఇదిగో, నేను ఈ ప్రజల మధ్య అద్భుతమైన కార్యమును, అవును, అద్భుతకార్యమును మరియు ఆశ్చర్యకార్యమును చేయుదును; వారి జ్ఞానుల జ్ఞానం నశించును, వారి వివేకుల వివేకము మరుగుపరచబడును. తమ ఆలోచనను యెహోవాకు దాచుటకై లోతుగా యత్నించువారికి శాపము! వారి క్రియలు అంధకారమందున్నవి; వారు, “మమ్మును ఎవడు చూచుచున్నాడు? మమ్మును ఎవడు తెలిసికొనుచున్నాడు?” అనుచున్నారు. నిశ్చయముగా మీ విషయములను తలకిందులు చేయుట కుమ్మరి మట్టితో సమానముగా ఎంచబడును; సృష్టింపబడినది తనను సృష్టించినవానిని గూర్చి, “అతడు నన్ను సృష్టింపలేదు” అని చెప్పునా? లేక రూపింపబడినది తనను రూపింపినవానిని గూర్చి, “అతనికి వివేకము లేదు” అని చెప్పునా? యెషయా 29:9–16.