Danyýel kitaby — ýüz togsan ýedinji bölüm

Biz indi ýedi gürrüldiniň aňladýan wakalaryndan biriniň Mesihiň Öz halkyny ikinji gezek ýygnamak işi bolandygyny, Onuň muny 2023-nji ýylyň iýul aýynda amala aşyryp başlandygyny kesgitleýäris. Millerit taryhy bu işiň habaryň fonunda yslamyň söweşi bilen ýerine ýetirilýändigini görkezýär.

Habar Isa Mesihiň Ylhamydyr; bu Ylham synag döwrüniň ýapylmagynyň öňüsyrasynda açylýar, emma şol habar üçünji hasradyň habarynyň üsti bilen (onuň mazmunynyň çäginde) ýetirilýär. Hut Rebbiň Öz elini 1849-njy ýylda ikinji gezek uzadýan döwründe, Waýt uýamyz gahar-gazaply milletleriň sarsdyrylyşy barada düşündiriş berýärdi; bu bolsa yslamyň nyşanydyr.

Taryhçylar 1848-nji ýylda Ýewropanyň halklaryny sarsdyran zadyň yslam goşunlarynyň hereketleri bolandygyny tassyklaýarlar, çünki pygamberlik taýdan olar halklary gaharlantyrýan güýç hökmünde nyşanlanýar. Rebbiň Öz elini ikinji gezek uzatmagynyň ilkinji şaýatlygynda, 1840-dan 1844-e çenli bolan taryhda, Ýarygije Gykylygynyň habary Exeter düşelge ýygnagyna gelip ýetdi. Şol ýerden 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli bu habar Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň gündogar kenarýakasynyň üstünden joşgunly deňiz tolkuny ýaly süýp geçdi. Ol hereket Mesihiň Ýerusalime dabaraly girşi bilen öňden görnüşlendirilipdi, we Mesihi Ýerusalime alyp giren zat eşekdi.

Ýarygije aglamasynyň habary Isa Mesihiň Ylhamynyň ähli pygamberlik habaryny aňladýar, emma şol Ylham üçünji hasratyň Yslamyň halklary gaharlandyrýan ýagdaýynyň çäginde ýerleşdirilýär, çünki Isa Mesihiň Ylhamy bolan habary göterýän hut Yslamdyr. Isa Ýahuda taýpasynyň Arslanydyr, we Ol “eşegiň” habaryna baglanyşyklydyr.

“Halkyň ýygnanmagy” Ýahuda arkaly amala aşýar. Mesih, Ýahuda hökmünde, şol bir wagtda “Üzüm agajydyr”, “iň saýlama üzüm agajy” bolsa “eşegiň taýçanagyna” baglanýar. Onuň “eşikleri” “şerapda” ýuwulýar, bu bolsa “üzümiň ganydy.” Mesih Öz ganyny Gethsemanede, gan der döken mahaly akydyp başlady; “Gethsemane” bolsa “zeýtun sykylýan ýer” diýen manyny berýär. Gethsemaneden haça çenli Ol ähli adamlary Özüne ýygnamak üçin Öz gymmatly ganyny dökdi.

Mesihiň ähli adamlary Özüne çekmek işi iki basgançakly işdir, çünki Ol ilki «Ysraýylyň kowlanlaryny» ýygnaýar, soň bolsa beýleki süriisini çekmek üçin olary bir baýdak hökmünde ulanýar.

Bir ýüz kyrk dört müň — Ony tanaýan “goýunlardyr”. “Beýleki goýunlar” bolsa, nyşany görüp-eşidenlerinde Wawilondan çykýan Onuň sürüsidir. Ol Öz nyşanyny, ýagny Öz goýunlaryny, ýokary galdyrmazdan öň, ilki bilen olary ikinji gezek ýygnaýar. Mukaddes taryhyň şol çyzygy Daniýel kitabynyň on birinji babyndaky on üçünji aýatdan on bäşinji aýata çenli bölege gabat gelýär, şonuň üçin hem kyrkynjy aýatyň gizlin taryhy bilen sazlaşýar. Bu, kyrk birinji aýatyň Ýekşenbe kanunyndan az salym öň, dönük protestant şahy, dönük respublikan şahy we Tireli jelep aýalyň gelşi bilen bagly taryhyň içinde dowam edýän hakyky protestant şahynyň çyzygyny aňladýar. Hakyky protestant şahynyň çyzygy, ýüz kyrk dört müňüň möhürlenýän hem taryhyny, hem-de habaryny aňladýar.

“Ysraýylyň kowulyp çykarylanlary” Ýeremiýanyň olary atlandyryşy ýaly “masgaralaýjylaryň ýygnagy” bilen garşylykdaky bir hatary aňladýar, ýa-da Ylham kitabynyň ikinji we üçünji baplarynda Smyrna we Filadelfiýa ýygnaklaryna ýüzlenilýän ýerde Ýahýanyň olary atlandyryşy ýaly “Şeýtanyň sinagogasy” bilen garşylykdaky bir hatary aňladýar. Filadelfiýalylar Ylham kitabynyň ýedinji babyndaky “bir ýüz kyrk dört müňi”, Smyrna bolsa şol bir bapdaky sanap bolmaýan “beýik köplügi” aňladýar. Ahyrky günlerde halas edilenleriň bu iki topary ýalan sözleýänler bilen, ýagny Şeýtanyň sinagogasynda bolup, özlerini Hudaýyň halkydyrys diýip öňe sürýänler bilen dawada dur, çünki olar özleriniň ýehudydygyny aýdýarlar.

Hakyky protestant şahynyň çyzygy, olaryň özleri bilen şol wagtda ýanyndan geçilip barlýan öňki äht halkynyň arasynda bar bolan dawadan ybaratdyr. Şol bir taryhyň dowamynda wepalylar mürtede öwrülen protestantizmiň çyzygy hem-de katoliklik bilen hem dawada bolýarlar. Şol üç dini gurluş hakyky protestant şahynyň çyzygynyň içinde mikro derejede aždarhany, haýwany we ýalan pygamberi aňladýar.

Biz bu parçany ozal hem garapdyk, we şeýle etmek bilen, “nominal church” diýen aňlatmanyň hem-de “nominal Adventist” diýen aňlatmanyň Uýam Waýt bu sözleri ýazanda başgaça many we ulanylyşa eýe bolandygyny kesgitledik. Şeýle-de bolsa, pygamberler öz döwrüniň taryhyndan has köp ahyrzamanyň günleri üçin sözlediler; şonuň üçin bu parçada ahyrzamandaky nominal ybadathana imandan dänmiş protestantçylyk bolar. “Nominal” sözi “diňe at boýunça” diýmegi aňladýar.

Özlerini Protestant diýip atlandyrýan ybadathana 1844-nji ýylda Rime garşy protest etmegini bes etdi, sebäbi olar imanda Iň Mukaddes Ýere girmegiň garşysyna baş göterdiler; şol ýerde olar ýedinji günüň Sabatynyň ybadat üçin dogry gün bolandygyny ykrar edip bilerdiler. Munuň ýerine, olar Katolisizmiň nyşany bolan güne sežde etmegi saklap galdylar. Eger siz onuň häkimiýet nyşanyny kabul eden bolsaňyz, onda Rime “protest etmek” mümkin däldir; sebäbi “Protestant” sözüniň ýeke-täk manysy hem şoldur. Rim ybadathanasy bu nyşany Mukaddes Kitapdaky ybadat gününi ýedinji günüň Sabatyndan Ýekşenbe gününe üýtgetmäge bolan öz ygtyýarynyň nyşany hökmünde gaýta-gaýta kesgitläp gelipdir.

«Nominal Adwentistler» diýlip, Ýedinji Gün Adwentistidigini ykrar edýänler atlandyrylýar, emma olar öz ykraryny satynlyk bilen bozan şägirdiň nyşany bolan Ýahuda hökmünde hem tanalýarlar. Nominal Ýedinji Gün Adwentist buthanasy «mukaddesleri» ýigrener, we şol mukaddesler şondan soň «göze ilmeýän bir halk» «bolarlar». Olar şol göze ilmeýän mukaddesleri «Sabba sebäpli» ýigrenýärler; bu hakykaty olar «inkär edip bilmeýärler». Uýam Waýtyň taryhyndaky Sabat hakykaty ýedinji günüň Sabatydy, emma ol soňky günleriň inkär edilip bilinmejek Sabat hakykatynyň nusgasydyr; ol bolsa 1863-nji ýylda Laodikiýaly Ýedinji Gün Adwentizmi öz gozgalaňynda ilkinji gezek ret eden taglymatdyr. Şol taglymat William Miller tarapyndan ilkinji gezek ýüze çykarylan ilkinji düýpli hakykat bolupdy, we ol nominal adwentistleriň ýöremekden ýüz öwürýän Adwentizmiň düýpli hakykatlaryny aňladýar; bu ýagdaý Ýeremiýanyň gadymy ýollary bilen şekillendirilendir. Şol Sabat hakykaty Levitik yigrimi altydaky «ýedi wagt»dyr.

Filadelfiýa we Smyrnadan düzülen hakyky protestantçylygyň nesli Ýahuda hökmünde görkezilenler tarapyndan dönüklik edilýär. Ýahuda Isany üç gezek satmaga äht etdi; şeýlelikde ol haça çenli baran we şol ýerde tamamlanan öňe gidişli bir dönükligi kesgitleýär. Daniel on birinji bapdaky on altynjy aýat haç bilen öňden nyşanlanan Ýekşenbe kanunyny aňladýar. Şonuň üçin hem on altynjy aýatdaky Ýekşenbe kanunyna, ýagny kyrk birinji aýatdaky şol bir Ýekşenbe kanunyna alyp barýan aýatlarda, ahyrky günleriň mukaddesleriniň üstüne üç basgançakly bir dönüklik getirilýär. Bu dönüklik Reb Öz ahyrky günlerdäki baýdagyny ikinji gezek ýygnap duran döwürinde bolup geçýär.

Işaýa bu parçanyň taryhy ýagdaýyny onunjy aýatda “şol günde” diýen aňlatma bilen kesgitleýär. Şonuň üçin “şol gün” onunjy aýatdan öň gelen aýatlarda eýýäm kesgitlenendir. Bu aýratyn pygamberlik beýanatynyň yzyny, “şol günüň” haçandygyny kesgitlemäge mümkinçilik berýän salgylanma çenli yzarlaýanymyzda, biz onunjy babyň birinji aýatyna gelýäris.

Waýt uýam bu aýatyň “adalatsyz permanyny” tiz wagtda geljek ýekşenbe kanuny hökmünde kesgitleýär:

Rebbiň Öz halkyny ikinji gezek ýygnamagynyň mazmuny ýakynlaşýan ýekşenbe kanuny krizisiniň taryhyna ýerleşdirilendir, çünki Işaýa onunjy babyň on ikinji aýatynda, Rebbiň adalatsyz höküm çykarlanda — ýagny ýekşenbe kanuny wagtynda — ýerine ýetiriji hökümini getirmezinden öň Öz halkynyň arasynda bir işi tamamlaýandygyny aýdýar.

Ýekşenbe güni baradaky kanun bilen papalyga beriljek jeza başlanyndan öň, Rebbiň “Sionyň we Ýerusalimiň üstünde” “ýerine ýetirýän işi” ýüz kyrk dört müňüň möhürlenmegidir. Hezekiýel kitabynyň dokuzynjy babynda ýazgyçy syýa gaply adam Ýerusalimiň içinden geçip, “ýurtda” we ýygnakda edilýän nejislikler üçin “iňläp-aglap ýörenleriň” üstüne bir nyşan goýýar. Şol iş Rebbiň Ysraýylyň kowlanlaryny ikinji gezek bir ýere ýygnamak işini hem öz içine alýar. Olary ýeriň dört künjeginden ýygnaýar, we “ýetiň dört künjegi” sekiz geografik sebit arkaly görkezilýär. Sekiz sany haýwanyň keşbiniň synagynyň nyşanydyr; şeýlelikde bu, nyşan boljaklaryň soňky ýygnalyşynyň haýwanyň keşbi boýunça synagyň ýerde amala aşyrylýan döwründe bolup geçýändigini görkezýär.

“Efraýymyň” “Ýahuda göriplik etmezligi, we Ýahudanyň” “Efraýymy ynjytmazlygy” bilen aňladylýan birlik, Ýahudanyň garşydaşlary ýok edilende ýüze çykýar. Pygamberlik nukdaýnazaryndan, Ýahuda bilen görkezilýän öňki äht halky, ýa-da Şeýtanyň sinagogasy, ýa-da ýaňsylaýjylaryň ýygnagy, ýa-da Millerit taryhynyň protestantlary, ýa-da Mesihiň taryhynyň ýehudylary ilkinji lapykeçlikde “ýok edilýär”. Ýermeýa şol taryhyň hut özüni şekillendirende, oňa ýaňsylaýjylaryň ýygnagyna hiç haçan yzyna dolanmazlyk tabşyryldy, emma olar toba etmegi saýlasalar, onuň ýanyna dolanyp gelip bilerdiler.

2020-nji ýylyň 18-nji iýulyndan başlap, Ýekşenbe kanunyna çenli Reb Öz soňky günlerdäki halkyny ikinji gezek ýygnar. Ol olary dünýäniň dört tarapyndan, Ýahuda we Iýerusalim üstündäki bütin işini tamamlap barýan döwründe ýygnar. Şol möhürleme döwründe, Hudaýyň soňky günlerdäki halky göze ilmez bolar, emma muňa garamazdan, olaryň işine garşy çykýan üç taraplaýyn birleşik bilen ýüzbe-ýüz bolar.

Katolisizm üç esse birleşigiň wagşy haýwanydyr, we onuň gyzlarynyň biri hem Aýal White tarapyndan resmi ybadathana hökmünde kesgitlenýän topardyr. Olar ýalan pygamberi aňladýarlar. Ýahuda tarapyndan şekillendirilýän resmi Laodikeýa Adventistleri bu şekillendirişde aždarhadyr. 1863-nji ýylyň gozgalaňy gadymy Ysraýylyň ilkinji Kadeşde eden gozgalaňy bilen öňünden nusgalanyp görkezildi; şol wagtda olar Ýeşuwanyň we Kalebiň habaryny ret etmegi we Müsüre dolanmagy saýlapdylar. Müsür aždarhanyň nyşanydyr.

Kadeşdäki pitne Müsürden çykarylan we saýlanyp alnan halkyň ret edilmegine hem-de ölümine getirip ýetiren synag döwrüniň onunjy synagyny aňladýardy we 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda Filadelfiýa Millerit Adventizmine getirilen synag döwrüniň 1863-nji ýyldaky pitne bilen tamamlanan ahyrky synagyny öňden şekillendirýärdi. Gadymy Ysraýylyň taryhynyň edil iň ahyrynda ýehudiler: “Ony aýyryň, ony aýyryň, haça çüýläň” diýip gygyrdylar. Pilat olara: “Siziň Patyşaňyzy haça çüýläýinmi?” diýdi. Baş ruhanylar bolsa: “Biziň Sezardan başga patyşamyz ýokdur” diýip jogap berdiler. Ilkinji pitnede hem, soňky pitnede hem öňki äht halky aždahanyň bir nyşanyny (Müsür we butparaz Rim) öz patyşasy hökmünde saýlap tanamagy makul bildi.

2020-nji ýylyň 18-nji iýulynda «Ýahudanyň garşydaşlary» «kesilip aýryldy», we ýüz kyrk dört müňüň ybadathanasy dikeldildi. Indi galan zat diňe Ähtiň Habarchysynyň Öz ybadathanasyna duýdansyz gelmeginiň öňüsyrasynda ybadathananyň arassalanmagydy. Millerit taryhynyň ybadathanasy 1798-nji ýyldan 1844-nji ýyla çenli kyrk alty ýylyň dowamynda guruldy. 1844-nji ýylyň 19-njy aprelindäki ilkinji lapykeçlikde Protestantlar kesilip aýryldy we Şeýtanyň sinagogasynyň, ýaňsylaryň ýygnagynyň, Rimiň bir gyzynyň bir bölegine öwrüldiler. Şol pursatdan 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli wepaly adamlaryň Mesihiň yzyndan Iň Mukaddes Ýere girmeginiň öňüsyrasynda bir päkleniş işi bolup geçdi; bu bolsa Onuň Öz Hudaýlygyny olaryň adamzat tebigatyna birleşdirmek işini amala aşyrmagy üçindi.

Hakyky protestant şahynyň taryhy, ýagny zalym hökümiň öňüsyrasynda ikinji gezek ýygnalýanlaryň taryhy, şolaryň Hudaýyň Özge sürüsini Babilondan çagyrmak üçin ulanýan baýdagy bolmaklary maksady bilen, mürtet respublikan we protestant şahalarynyň birleşip, ruhy zyna edip, şeýlelikde bir tenä ýa-da bir ybadata öwrülýän, ýagny haýwanyň şekiline öwrülýän döwri bilen bir wagtda bolup geçýär. Şol bir wagtyň özünde, Hudaýyň ybadathanasy Mesihiň keşbini emele getirýär.

Bu öwrenişi indiki makalada dowam etdireris.