Pygamberlik Ruhy: Gijä galnan wagt we ýary gije gykylygy

Soňky çykyşymyzda şeýle sowal ýüze çykdy: eger 1844-nji ýylyň 22-nji marty birinji aýyň birinji güni bolsa, onda 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabry nädip ýedinji aýyň onunjy güni bolup biler? 1844-nji ýylyň mart aýynda Millerçiler özleriniň 1843-nji ýylyň soňy diýip hasap eden zatlaryna düşünmekde ýalňyşdylar. Şol lapykeçlikden soň olar Mukaddes Kitaba laýyk wagt hasabyny täzeden seljerdiler. Bu Gerhard Damsteegtiň “Foundations of the Seventh-day Adventist Message and Mission” atly kitabynda, aýratyn-da 89-njy we 92-nji sahypalarda düşündirilýär. Olar 1843-nji ýylyň tamamlandygyna ynananlarynda, wagt baradaky düşünjeleriniň iki bölegine täzeden baha berdiler: 1843-nji ýyldan 1844-nji ýyla geçişe we ýyllaryň başlanyşyny hem-de tamamlanşyny görkezýän günlere, şeýdip ýedinji aýyň onunjy gününi hasaplap bilmek üçin.

Men köplenç 22-nji martdan 22-nji oktýabra çenli ýedi aýdygyny aýratyn nygtaýaryn. Men munuň Ýedinji Aý Hereketidigini öňe sürenok, emma Millerçileriň 22-nji martyny möhüm hasaplandyklary gyzyklydyr, üstesine-de bu ýatda saklamak üçin peýdaly bir bellikdir — ýedi aý soň sizi 22-nji oktýabra getirýär. Bu hakykatdyr.

Göwnüçökgünlik we gijä galma döwri wagt baradaky pygamberligiň berjaý bolmagy däldi, eýsem Milleritleriň ýalňyş düşünmeginiň netijesidi. Olaryň ýalňyş düşünmegi gijä galma döwrüni we göwnüçökgünligi berjaý etdi; gijä galma döwrüniň belli bir wagtda başlanjakdygyny aýdýan anyk pygamberlik ýokdy. Olaryň 1843-nji ýylyň 1844-nji ýylyň 22-nji martynda geçip gidendigine bolan ynamy göwnüçökgünligi döretdi.

Damsteegt şeýle diýýär:

Düýn biz Milleriň şol senä garaşýandygyny okadyk. Millerçileriň aglabasy şol senä seredýärdi, hatda olaryň garşydaşlary hem muny bilýärdiler we Millerçileriň ýalandygyny subut edýän delil hökmünde şoňa garaşýardylar. Bu, umumy kabul edilen düşünje bolupdy. Ol senäniň geçmeginden soň, olar wagt baradaky pygamberlikleri has ýakyndan derňäp başladylar, bu bolsa olary 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna getirdi. Bu, düýn orta çykan sorag üçin salgylanma nokadyny üpjün edýär.

Şu gün, men eglenip galmagyň wagtyna has köp seretmek isleýärin. Bu möhümdir, sebäbi biz Ellen Waýtyň ilkinji görnüşi bilen iş salyşýarys; ol ýerde ol, Asmana eltýän ýoluň başyndaky ýagty nuryň Ýarygije Gykylygy bolandygyny aýdýar, we eger-de siz şol nury inkär etseňiz, onda Asmana eltýän ýoldan ýykylyp düşersiňiz. Men onuň görnüşindäki Ýarygije Gykylygynyň Ikinji Perişdäniň Habarynyň ähli taryhyny öz içine alýandygyny görkezmäge çalyşýaryn.

Şahsy taýdan, men şol görnüşdäki ýoluň başynda bolup, tutuş ýol boýy ýagtylyk saçýan Ýarygije Çagyryşynyň 1840-dan 1844-e çenli Milleritleriň taryhyny aňladýandygyny aýtmakda hiç hili kynçylyk görmeýärin. Şol taryhyň hereketlendiriji dinamikalary dogry düşünilmelidir. Ýarygije Çagyryşynyň öz ýerine ýetmesi 12-nji awgustdan 17-sine çenli bolup, şol wagt habar Exeter lager ýygnagynda hödürlendi, soňra bolsa olar şol habary takmynan iki aýlap — sentýabr we oktýabr aýlarynda, iki aý bäş gün dowamynda — göterdiler. 22-nji oktýabrdan öň olar Rebbiň gaýdyp gelmegine taýýarlyk görýärdiler. Şol iki aýlyk döwür Ýarygije Çagyryşynyň taryhydyr. Şeýle-de bolsa, bu döwre oňa alyp gelen ädimlere düşünmän düşünip bilmersiňiz. Meniň üçin Ýarygije Çagyryşy, has takygy, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli dowam edýän gijikme wagtynyň taryhydyr.

Ine, 1840-dan 1844-e çenli bolan taryhdyr. Pygamberlik Ruhundaky birnäçe ýerde White uýamyz bize habarlary nirede ýerleşdirmelidigimizi bilmelidigimizi aýdýar. Habarlary ýerleşdirip başlamagyň bilen, ähli habarlaryň wagtyň belli bir nokadyna gelip ýetýändigine we şondan soň güýçlendirilýändigine düşünýärsiň.

Birinji Perişde 1798-nji ýylda, ahyrzaman wagtynda — Daniýel kitabynyň möhri açylanda we bilimiň artmagy ýüze çykanda — geldi. Birinji Perişdäniň Habary 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda güýçlendirildi; şol wagt ýyl-gün ýörelgesi bütin dünýä üçin tassyklanyldy we Ylham 10-daky Perişde aşak düşürildi; bu bolsa Birinji Perişdäniň Habarynyň güýçlendirilmegini alamatlandyrýar.

Ikinji Perişde 1842-nji ýylyň iýunynda geldi. Düýn biz 1842-nji ýylyň iýunynda jenap Milleriň Kasco köçesindäki ybadathanada öz çykyşlarynyň ikinji tapgyryny geçirendigini okadyk. Juda az sanly ýagdaýlardan başga, protestant ybadathanalary öz gapylaryny ýapdylar. Şeýlelikde, 1842-nji ýylyň iýunynda Ikinji Perişdäniň Habary geldi, sebäbi protestant ybadathanasy Birinji Perişdäniň Habaryna garşy öz gapysyny ýapanda, ol Babiliň bir bölegine öwrülýär. Ikinji Perişdäniň Habary Babil’den çykmak üçin çagyryşdyr. Ol ösüş häsiýetlidir.

Waýt uýamyz bize Protestantlylaryň 1842-nji ýylyň iýunynda öz gapylaryny ýapyp başlamandygyna garamazdan, Wawilondan çykmak çakylygynyň, ýagny Ikinji Perişdäniň Habarynyň mazmunynyň, hakykatda 1844-nji ýylyň tomsunda başlanandygyny aýdýar.

Ikinji Perişdäniň habary 1842-nji ýylyň iýunynda geldi hem-de 1844-nji ýylyň 12–17-nji awgustynda Exeter çadyr ýygnagynda ýarygije gykylygynyň habary bilen güýçlendirildi.

Üçünji Perişde 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda geldi, sebäbi şol gün adamlaryň Mesihiň häzir Iň Mukaddes Ýerde Baş Ruhanydygyna düşünip bilýän ýeri bolan Iň Mukaddes Ýere barýan ýol açyldy. Ol ýerde äht sandygy ykrar edilýär, sandygyň içinde bolsa On Tabşyryk bardyr. Uýam Waýt Iň Mukaddes Ýere alnyp girizilip, On Tabşyryga seredende, ol Sebt baradaky Tabşyrygyň beýlekilerden has parlap durandygyny gördi; bu bolsa Üçünji Perişdäniň Habarnda Sebtiň ähmiýetini alamatlandyrýardy. Bu Sebt bilen Ýekşenbe baradaky synag bolar. 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda Üçünji Perişdäniň Habarynyň mazmuny geldi.

Üç habaryň ählisiniň bir aýratynlygy şudur: Birinji Perişdäniň Habary 1798-nji ýylda gelende, oňa hiç kim düşünmedi. Reb William Milleri Birinji Perişdäniň habarynyň habarçysy hökmünde ýüze çykardy, emma diňe 1818-nji ýylda — ýigrimi ýyl soň — Miller bu habara düşünip başlady. Habar geldi, ýöne Hudaýyň halky ony tanap, kabul edip, güýç bilen täsirli bolmagy üçin wagt gerek bolýar.

Ikinji Perişdäniň Habary 1842-nji ýylyň iýun aýynda geldi, emma 1842-nji ýylda hiç bir Millerçi protestant ybadathanalaryna Wawilon diýip at bermäge başlamady. Olar muny heniz tanamadylar. Diňe 1844-nji ýylyň tomsunda olar muny tanap başladylar we adamlary ybadathanalardan çykmaga çagyrdylar. Habar gelýär, soňra oňa düşünilýär, ondan soň bolsa ol güýçlendirilýär.

1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda, Hiram Edson Mesihiň Mukaddes Ýerden Iň Mukaddes Ýere geçýändigi baradaky görüşini alanda, olar Mesihiň gulluk hyzmatynyň üýtgemegi barada belli bir derejede ýagtylyk aldylar. Emma 1844-nji ýylyň 23-nji oktýabrynda Hiram Edson ýekşenbe gününiň ýyrtyjynyň nyşanydygy barada makala ýazmaga-da, wagyz aýtmaga-da taýýar däldi. Olar Üçünji Perişdäniň Habaryna şol döwür aralygyndan soň düşünip başladylar.

Wahy 18-däki Dördünji Perişde oňa goşulanda, Ýedinji Gün Adventistleriniň bilşi ýaly, Üçünji Perişdäniň Habary güýçlendirilýär. Muny LiveStreaming arkaly ýa-da soňra DVD-lerde synlaýanlar üçin, 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda Dördünji Perişdäniň Üçünji Perişdä goşulan wagty barada jedel etmek isläp bilersiňiz. Şu pursatda biz bu barada hiç hili delil öňe sürmeýäris, ýöne muny inkär hem etmeýäris: Ekiz Minaralaryň ýykylyp düşmegi bilen Dördünji Perişde Üçünji Perişdä goşulýar, we Üçünji Perişdäniň Habary hut şu ýerde güýçlendirilýär.

Üç Perişdäniň Habarlarynyň hemmesi şu aýratynlyklara eýedir: olar gelýär, düşünilýär, soňra bolsa güýçlendirilýär.

1842-nji ýylyň iýunynda bir gapy ýapylyp başlady; bu, protestant ybadathanalarynyň Birinji Perişdäniň Habaryna garşy öz gapylaryny ýapmagy bilen bellenildi. Bu taryhyň başynda biz bir gapynyň ýapylýandygyny görýäris, bu taryhyň ahyrynda bolsa — Ikinji Perişdäniň taryhynda — gapy ýene-de ýapylýar: Mukaddes ýere barýan gapy, On Gyzyň tymsalyndaky gapy.

Bu iki gapynyň ýapylmagyny belläp geçmek möhümdir, esasanam siz iki ybadathana arassalanyşy meselesine seretjek bolsaňyz. Mesih ýerde bolan wagty ybadathanany iki gezek arassalady, we White uýamyz bize dünýäniň ahyrynda hem iki ybadathana arassalanyşynyň boljakdygyny, edil Milleritleriň döwründe bolşy ýaly, aýdýar. Milleritler döwründäki ybadathana arassalanyşlaryny 1842-nji ýylyň iýunynda gapynyň ýapylmagynda—ybadathananyň birinji gapysy, protestantizm—we ikinji ybadathana arassalanyşynda, Milleritleriň ybadathana arassalanyşy tamamlananda, belläp bolýar.

Biz garaşyp durma döwrüne serederis. Ikinji Perişdäniň bu taryhynda garaşyp durma döwri 1844-nji ýylyň 22-nji martynda başlanýar we iki ybadathana arassalanyşy bilen çäklenýär. Bu Ikinji Perişdäniň Habarudyr.

Bu hem-de Gidýonyň hekaýasydyr. Gidýonyň hekaýasynda iki sapar arassalama boldy; bu bolsa ybadathananyň iki gezek arassalanyşynyň hem-de Ikinji Perişdäniň Habarynyň nyşanlarynyň biridir.

Geliň, gözlegimize Spiritual Gifts, 1-nji tom, 195–196-njy sahypalardan alnan bir sitata bilen başlalyň. Biz gijä galma döwrüne onuň Ýarygije Gygyryşy bilen bolan baglanyşygyna düşünmek üçin seredýäris, çünki biz Ýarygije Gygyryşynyň nuruny ret etmek islemeýäris; eger muny etsek, aşakdaky ýaman dünýä tarap ýoldan gaçarys.

Gudratly perişdeler gökden gelen gudratly perişdä kömek etmek üçin iberildi, we men hemme ýerde ýaňlanýan ýalydyr öýdülýän sesleri eşitdim: «Onuň günälerine şärik bolmazlygyňyz we onuň betbagtçylyklaryndan paý almazlygyňyz üçin, eý halkym, ondan çykyň; çünki onuň günäleri göge ýetdi, Hudaý hem onuň etmişlerini ýat etdi». Bu habar «üçünji habara bir goşmaça ýalydy», — Indi ol diňe Ylham 18:4-i sitata getirdi: «Eý halkym, . . . ondan çykyň». We ol şeýle diýýär: «Bu habar üçünji [Perişdäniň] habaryna bir goşmaça ýaly bolup göründi we 1844-nji ýylda ýarygije jarçylygynyň ikinji perişdäniň habaryna goşulyşy ýaly, oňa goşuldy».

Ikinji Perişdäniň Habary 1842-nji ýylyň iýunynda gelýär, we Ýarygije Gykylygy oňa 1844-nji ýylyň awgustynda goşulýar. Ruhuň bu habar üzerine dökülmesi — Wawilondan çykmak çagyryşy — Uýam Waýtyň Üçünji Perişdäniň Habarynyň Dördünji Perişdä bilen birleşýän 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynyň taryhyny beýan etmek üçin ulanýan taryhydyr. Dördünji Perişde, Ylham 18-däki Gudratly Perişdäniň inýän wagtydyr.

“Bu habar üçünji habara goşulan we onuň bilen birleşen goşmaça bir habar ýalydy; edil 1844-nji ýylda ýarygije çagyryşy ikinji perişdäniň habaryna goşulşy ýaly. Hudaýyň şöhraty sabyrly, garaşýan mukaddesleriň üstünde ornaşdy,”—Hudaýyň şöhraty kimiň üstünde ornaşdy? Sabyrly—näme? Garaşýan. Sabyrly, garaşýan mukaddesler. Dogrymy? Garaşýan mukaddesler; çünki biz häzirki wagtda pygamberligiň: “1335-e ýetýän we garaşýan adam bagtlydyr. Wahý gijä galsa-da, oňa garaş” diýýän taryhynda ýaşaýarys. Mukaddes Ruhuň dökülip berilmegini kabul etjek adamlar garaşýan mukaddeslerdir.

«Hudaýyň şöhraty sabyrly, garaşýan mukaddesleriň üstünde mesgen tutdy, we olar gorkusyzlyk bilen iň soňky dabaraly duýduryşy berdiler, Wawilonyň ýykylandygyny yglan etdiler we Hudaýyň halkyny ondan çykmaga çagyrdylar; şeýlelikde olar onuň elhenç jezasyndan gutulyp bilerler». — Elbetde, bu biziň günümizdedir; emma, biziň günümizdäki garaşýan mukaddesler seredip duran Millerit taryhymyzda beýan edilen garaşýan mukaddesler arkaly öňünden şekillendirilendir.

Garaşýanlaryň üstüne saçylan yşyk hemme ýere aralaşdy, we ybadathanalarda az-da bolsa ýagtylygy bolan, üç habary eşidip ret etmedik bolanlar çagyryşa jogap berdiler we ýykylan ybadathanalardan çykyp gitdiler. — Bu: “Ondan çykyň, eý Meniň halkym!” diýilýän sözdür. Bu, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda Ýekşenbe Kanuny güýje girenden soň, biziň döwrümizde Wawilonyň ybadathanalaryndan çykyp gelýänler hakynda aýdylýar. Olar ýykylan ybadathanalardyr, Wawilonyň ybadathanalarydyr.

«Bu habarlaryň berlen wagtyndan bäri jogapkärçilik ýaşyna ýetenleriň köpüsi bardy, nur olaryň üstüne saçdy, we olara ýaşaýşy ýa-da ölümi saýlamak artykmaçlygy berildi».—Indi ol şu gün Protestan ybadathanalarynda 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndan bäri jogapkärçilik ýaşyna ýeten adamlaryň bardygyny aýdýar; we bu şeýle hem. Şu gün Protestan ybadathanalaryndaky adamlar Üçünji Perişdäniň Habary Millerçilik taryhynda gelen mahaly diri däldiler. Olar öz döwründe Protestan ybadathanalarynyň eden ret edişi üçin jogapkär tutulmaýarlar, we bu, eger siz haçandyr Mesihiň taryhynyň dünýäniň soňuny nähili şekillendirýändigini öwrenýän bolsaňyz, üns bermeli esasy nokatdyr; sebäbi, takygy, pygamberlik taýdan Iýerusalim biziň eramyzyň 34-nji ýylynda ýok edilip bilinjekdi, ýok edilmelidi.

Danyýel 8-nji we Danyýel 9-njy baplarda görkezilen 2300 ýylyň içinden ýahudylara synag möhleti hökmünde kesilip berlen 490 ýyl bardy. Şol 490 ýyl biziň eramyzyň 34-nji ýylynda Stefanyň daşlanyp öldürilmegi bilen tamamlandy. Şol pursatda, pygamberlik nukdaýnazaryndan, Iýerusalim ýok edilmelidi, emma ol 70-nji ýyla çenli ýok edilmedi. “Uly göreş” atly kitapda Uayt uýamyz şol taryh barada edil şony aýdýar. Ol şeýle diýýär: 34-nji ýyldan öň Mesihiň we şägirtleriň habaryny eşitmedik çagalar we beýlekiler bardy, we Hudaý Öz rehimdarlygy bilen olara Iýerusalimiň ýok edilmeginden öň şol habar bilen ýüzbe-ýüz edilmekleri üçin wagt berdi. Ol, edil Mesihiň edişi ýaly, Iýerusalimiň ýok edilmegini dünýäniň ahyryny şekillendirýän zat hökmünde görkezýär.

Şol taryh onuň gürrüň berýän taryhynyň özüni öňünden şekillendirýär. Ýekşenbe güni baradaky Kanun Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna gelende we habar ahyrsoňy ýykylan ybadathanalara ýetirilende, indi Wawilonda bolan Hudaýyň çagalary öz ybadathanalarynyň ýa-da ata-babalarynyň XIX asyrda eden ret etmesi üçin jogapkär tutulmazlar.

Bu iki abzasda ol dünýäniň ahyryndaky Ýekşenbe Kanuny döwründäki taryhymyzy Gije Ýary Çagyryşynyň taryhy bilen deňeşdirýän ikinji gezekdir. Birinji gezek ol, Ylham 18-däki Gudratly Perişdäniň Üçünji Perişdä, edil Gije Ýary Çagyryşy Ikinji Perişdä goşulyşy ýaly, goşulýandygyny aýdýar. Ol Ýekşenbe Kanuny krizisiniň taryhyna ýüzlenýän hem bolsa, salgylanma nokady hökmünde Ikinji Perişdäniň taryhyny aç-açan ulanýar. Bular özara parallel taryhlardyr.

Dünýäniň ahyryndaky ýa-da Ikinji Perişdäniň Habaryndaky Wawilondan çykmaga çagyryş barada aýdylanda, Lut şol taryhyň we Sodomyň weýran edilmeginiň nyşanydyr.

Eger siz Daniel 11-i dogry düşünýän bolsaňyz, 41-nji aýatda Demirgazygyň Patyşasy şöhratly ýere girýär we köpler ýykylyp ýok edilýär, emma «şolar onuň elinden gutular, ýagny Edom, Moap we Ammon ogullarynyň başlary». Moap bilen Ammon Lotuň iki gyzynyň çagalarydyr. Lotuň maşgalasy ýekşenbe güni baradaky Kanun krizisi wagtynda papalygyň elinden gutulýanlary aňladýar.

Waýt uýaly bu nyşany ulanýar. Ýykylan ybadathanalar Lut bilen şekillendirilýär, gymmatlylar bolsa heläkçilige höküm edilen ybadathanalardan, Lut öz weýrançylygyndan öň Sodomdan howlukdyrylyp çykarylyşy ýaly, howlukdyrylyp çykaryldy. Hudaýyň halky olaryň üstüne bol bol hem-de baý derejede inen ajaýyp şöhrat bilen taýýar edildi we berkidildi; bu hem olary synag sagadyna çydam etmäge taýýarlady. Hemme ýerde köp sanly sesler eşidilýärdi: «Ine, mukaddesleriň sabyrlylygy; Hudaýyň tabşyryklaryny hem-de Isanyň imanyny saklaýanlar şulardyr».

Ol dünýäniň ahyrynda Wawilondan çykmak baradaky çagyryş hakynda gürrüň edýärkä, ol şol çagyryşy beýan etmek üçin Milleritler döwründäki Ikinji Perişdäniň Habarynyň taryhyny ulanýar. Ikinji Perişdäniň Habary Wawilondan çykmak baradaky çagyryşdyr, we bu taryh Ýekşenbe Kanuny krizisiniň taryhyny öňünden şekillendirýär.

Ellen Waýtyň bu taryhy beýan etmek üçin ulanýan Mukaddes Kitap salgylanmalarynyň biri Sodom bilen Gomorranyň hekaýasydyr. Biz Lot hakyndaky hekaýanyň bir bölegi bolan Gelip çykyş 19:1–11-den okarys.

Waýt uýa Mesihiň döwründe we Milleritleriň döwründe barha öňe gidýän synag işinden söz açýar we bu arkaly bize degişli bolan barha öňe gidýän synag işini görkezýär. Ol “Early Writings” kitabynyň 259-njy sahypasynda şeýle diýýär:

Irki Ýazgylardaky 259-njy sahypadaky şol parçyzda, Mesihiň döwründe gapy ýapylanynda, ýehudiler doly garaňkylykda, körlükdediler.

Ikinji Perişdäniň Millerit taryhy Lutyň taryhydyr. Iki perişdä şäherä gelýär (1842-nji ýylyň iýun aýy), Ikinji Perişdäniň Habary gelýär, we Lut olary gijäni geçirmek üçin ýanynda saklaýar (Garaşma Wagy). Bir höküm çykýar, soňra bolsa bir gapy ýapylýar (1844-nji ýylyň 22-nji oktýabry).

Muny jemlemezden ozal, gijikdirilme döwrüniň Milleritleriň taryhy bilen gabat gelýän başga bir Mukaddes Kitap taryhyna serederis.

Indiki taryh — Musanyň mukaddes çadyry gurmak we Kanun baradaky görkezmeleri almagydyr.

Dagda kyrk günüň dagda galmagy taýýarlygyň alty gününi öz içine almaýardy.

Bu taryhyň dowamynda Musa ybadathananyň gurluşygy barada görkezmeleri kabul edip, 46 gün geçirdi; bu bolsa Rebbiň Millerit ybadathanasyny galdyran 1798-nji ýyldan 1844-nji ýyla çenli bolan 46 ýyla, şeýle hem Ýohanna 2:20-de bellenen Hirodyň ybadathanany täzeden guran 46 ýylyna, şeýle-de adam ybadathanasynyň 46 hromosomasyna gabat gelýär. Alty günüň dowamynda Ýeşuwa Musa bilen bile boldy, we olar bilelikde manna iýdiler hem-de dagdan inýän çeşmeden içdiler. Ýeşuwa Musa bilen buluda girmän, Musanyň dolanmagyna garaşyp, daşarda galyp, her gün iýip-içýärdi, Musa bolsa kyrk günüň dowamynda agyz bekledi.

Dagda bolýan döwründe Musa, Hudaýyň huzurynyň aýratyn görnüşde aýan ediljek mukaddes bir jaýyny gurmak üçin görkezmeler aldy. «Maňa bir mukaddes jaý ýasatdynlar; olaryň arasynda ýaşamagym üçin» (Çykyş 25:8), diýen buýruk Hudaý tarapyndan berildi.

Mukaddes ýeriň gurulmagy bilen baglanyşykly 46 sanyny şu ýerde görýäris.

Biz Çykyş kitabyndan okarys we bu hekaýatda bir gijikme wagtynyň bardygyny belläris, çünki ol Mesihiň döwründäki, Milleritleriň döwründäki we dünýäniň ahyryndaky gijikme wagtyny öňden alamatlandyrýar. Gijikme wagty Ýarygijeki Çagyryşyň yglan edilmegine hem-de iki topar ybadat edijini ýüze çykarmagyna mümkinçilik berýän ýagdaýy emele getirýär. Gijikme wagty bolmasa, Rebbiň Ýarygijeki Çagyryşda amala aşyrmak isleýän zady üçin şol taryhyň içindäki hereketlendiriji ýagdaýlar ýerbe-ýer bolmazdy. Biz gijikme wagtynyň nämäni aňladýandygyny görmelidiris.

Bu 46 günlük döwür, bu Garaşyp Durma Wajyp Wagty, Rebbiň bir halk bilen äht baglaşýan wagtydyr.

Reb bu taryhda Milleritler bilen äht baglaşdymy? Hawa.

Ol Mesihiň döwründe Pentikost güni hristian ýygnagy bilen äht baglaşdymy? Hawa.

Şeýlelikde, bu gijikme döwri Rebbiň bir halk bilen äht baglaşmaga girişmeginiň alamatlarynyň biridir.

Musanyň taryhynda biz gijä galma döwrüni görýäris. Bu döwürde iki daş tabletasy ähtiň nyşanydyr, we Reb Musanyň bilen äht baglaşyp, oňa ybadathanany gurmak barada görkezmeler berýär.

1798-nji ýyldan 1844-nji ýyla çenli bolan şol 46 ýylyň dowamynda Reb häzirki Ysraýyl bilen äht baglaşmak üçin Millerit ybadathanasyny galdyrýardy.

Musanyň we ýetmiş ýaşulynyň garaşan wagty bilen baglanyşykly ýaňy okan döwrümiz Mukaddes Kitap taryhynda Pentikost diýlip atlandyrylýar — Pasha baýramyndan elli gün soň. Reb Ysraýyla Pentikosty baky hatyralamagy tabşyrdy. Täze Ähtde Pentikost ilkibaşdaky mesihi ýygnagynyň üns merkezidir, hut şu taryhy ýatlamak üçin bellenilýär. Biz şol bir düzüm böleklerini Mesihiň döwründäki Pentikostda, Milleritleriň taryhynda tapýarys, we bu bölekler dünýäniň ahyrynda hem gaýtalanar.

Emmausa barýan ýol baradaky wakanyň dowamynda, Luka 24:44–52-den Pentikost gününe nazar salalyň.

Lukanyň has irki bölüminde Isa bilen ýöräp barýan iki şägirt Ondan özleri bilen galmagyny haýyş edýärler. Mukaddes Kitap “galmak” sözüni ulanýar. Şol ýerde bir galyp durma wagty bellik edilendir, emma biz şu same taryhyň özünde başga bir galyp durma wagtyny belläp görkezmek isleýäris.

Garaşmak döwri, güýji almak üçin Iýerusalimde garaşmak baradaky buýruk bilen bellenýär. Hut şu ýerde Milleritler üçin habaryň güýçlendirilmegi bolup geçýär.

Garaşmak diýmek, sabyr bilen garaşmagy aňladýar. «Garaşýan adam bagtlydyr». Nämä garaşýar? Güýçlendirilmegine.

Ýary Gygyrşyň güýçlendirilmegine dogry düşünip bilmersiňiz, eger olaryň şol güýje garaşmaga buýruk alan ýerleri bolan gijä galmak döwrüne düşünmeseňiz. Bu hekaýanyň bir bölegidir. Yzyňyzda goýlan ýagtylygyň şöhle saçmagyny dowam etdirmesi üçin, ähli taryha düşünmelisiňiz.

Siz munuň nirä barýandygyny häzir entek görmän bilersiňiz, ýöne ertir bu aýdyň bolar.

Üç pygamberlik Milleritleri gijikme wagtyna we ilkinji lapykeçlige sebäp bolan bir ýalňyş düşünjä getirdi. Bu pygamberlikler, William Milleriň özüniň başlangyjynyň berlendigi diýýän şol bir üç pygamberligidir: 1335, 2520 we 2300 gün.

Eger sen gijä galma wagtynyň Ýarygije Jarasynyň belli bir düzüm bölegidigine düşünýän bolsaň, onda gijä galma wagtyny nämäniň emele getirendigini soramaly. Ony şu üç wagt pygamberligi emele getirdi: 1335, 2520 we 2300.

Eger-de siz 2520 we 1335 baradaky pygamberligi ret etseňiz, onda siz Ýarygije Nidasyny inkär edýärsiňiz we aşakdaky erbet dünýä alyp barýan ýoldan gaçýarsyňyz.

Bu aýdylanlaryň ählisi bilen biziň barýan ýerimiz şol ýerdir.

Olar ýokarydan gelýän güýje garaşmalydyklary üçin saklandylar, we Millerit taryhynda şol güýç Gije ýarysyndaky çagyryşdy.

Betaniýa Iýerusalimiň etegindäki şäherçedir; ol şäherden takmynan bir ýarym mil uzaklykda ýerleşýär. Isanyň döwründe bu ep-esli aralykdy, çünki adamlar ähli ýere pyýada gatnardylar.

Betaniýa “Garyplaryň öýi” diýmegi aňladýar.

Isanyň bolmagy iň halaýan ýeri Lazaryň, Merýemiň we Martanyň ýaşaýan Betaniýasydy.

Şuny bellemäge mynasypdyr: Sister White Ýarygijeki Gykylygy beýan etmek üçin dabaraly giriş baradaky taryhy ulanýar.

Isa Mesih Zafari bilen giriş etmezinden öň Iýerusalime, Ol Garyplaryň öýi bolan Betaniýada biraz wagt saklandy. Edil Gijeki naladan öň gelýän garaşyp-saklanma wagty bolşy ýaly, Zafari bilen girişiň öňüsyrasynda hem şeýle bir saklanma wagty bar. Bular biri-birine ugurdaş taryhlardyr, emma biz henizem Luka 24:44–52 bilen iş salyşýarys hem-de Iýerusalimde garaşyp, saklanyp durýarys.

“Ilkinji Ýazgylaryň” 247-nji sahypasynda, Milleritleriň taryhy barada aýdyp, Uýam Waýt şeýle diýýär:

Gijeki Ýarygijinda Milleritleriň Mukaddes Ýazgylara düşünişi açyldy.

Ilkinji lapykeçlikdäki «lapykeç bolanlar» Mukaddes Ýazgylardan özleriniň garaşdyryş döwründediklerini gördüler, hem-de olary 1843-nji ýyly Rebbiň dolanyp geljek ýyly diýip yglan etmäge alyp baran şol bir subutnama indi 1844-nji ýyly görkezýärdi.

Reb olar üçin näme etdi? Ol olaryň düşünjesini açdy. Bu şägirtleriň taryhyna meňzeş bir taryhdyr.

Ýakubyň hekaýasynda bir eglenip galynýan döwür bar. Bu eglenip galynýan döwür köp pygamberlik hakykatlaryny aýdyňlaşdyrýar, emma biz olaryň diňe käbirlerine degip geçeris.

Gelip çykyş 28-nji bap, 10-njy aýatdan başlap, Ýakubyň hekaýasynyň dünýäniň soňuny öňünden şekillendirýändigini görkezýär. Ýakubyň ogullary dünýäniň ahyryndaky 144,000-ni aňladýar.

Ýakubyň dört aýaldan ogullary bardy — iki aýaly, Rahel bilen Leýa, hem-de iki gyrnagy. Ol aýallary üçin işlemeli boldy: Leýa üçin 2520 gün we Rahel üçin 2520 gün. Ýakubyň hekaýatynda Demirgazyk we Günorta Patyşalyklary aňladýan bu iki 2520-ni hem görýäris.

Ýakup Milleritler taryhynyň we 144,000-niň nyşanydyr. Onuň hekaýasy dünýäniň ahyrynda bize ýagtylyk bermelidir.

Reb Yakup bilen äht baglaşýar. Reb Musa we Ysraýyl bilen äht baglaşanda, bir garaşmak döwri bolýar; Ol Yakup bilen äht baglaşanda, bir garaşmak döwri bolýar; Ol Millerit taryhynda häzirki zamandaky Ysraýyl bilen äht baglaşanda, bir garaşmak döwri bolýar; hem-de Ol Pentekostda hristian ybadathanasy bilen äht baglaşanda, bir garaşmak döwri bolýar.

Bu wakada, gijä galynýan wagtda Reb Özüniň halkynyň düşünjesini Öz Sözüne açýar; bu bolsa ýokarlygyna çykýan we aşak inýän perişdelerli merdiwan bilen alamatlandyrylýar — bu Hudaý bilen adamyň arasyndaky aragatnaşygyň nyşanydyr.

Gijeki ýary gygyrşyda Millerit bakyrlary oýanyp, Hudaýyň öýüne öwrülýärler. Ol olar bilen äht baglaşyp, olary häzirki zamanyň Ysraýyly edýär.

“Luz” üýtgedilýär. 1798-nji ýylda Milleritler Hudaýyň halky däldi. Milleritleriň taryhy Onuň olar bilen äht baglaşyp, olary Öz halky etmeginiň, olary “Luz”-dan “Betel”-e öwürmeginiň taryhydyr.

Ýakubyň edýän ähti ähti-peýmana girmegi aňladýar. Ol Hudaýdan özüni ýolda — Gadymy Ýollarda — saklamagyny we iýmäge çörek bermegini soraýar. Milleritler öz çöreklerini iýmelidirler we protestant bikärçiligine gaýdyp barmaly däldirler.

Eger-de biz Hudaýyň bize berýän çöregini iýmegimizi dowam etdirsek, Ol Öz ähtini biziň bilen saklar. Ýakubyň ähtindäki çörek bilen egin-eşik 1843-nji ýylyň Çyzgysyndaky hakykatlary alamatlandyrýar; Ellen Waýt olary Asyrlaryň Gaýasy — Gadymy Ýollar we çörek diýip atlandyrýar.

Ol garaşyp durulýan döwürde olaryň düşünjesini açanda, muny perişdeleri basgançak boýunça ýokaryk we aşak ibermek arkaly edýär.

Eger siz hakykaty kabul eden bolsaňyz, ony paýlaşmak jogapkärçiligi size degişlidir. Eger siz öz jogapkärçiligiňizi ýerine ýetirseňiz, siz merdiwana — aragatnaşyk serişdesine öwrülýärsiňiz. Biz şol serişde bolmaga çagyrylýarys.

Ýakubyň bir egleniş döwri bar; ol eglenýär we merdiwan hakynda düýş görýär, bu bolsa Rebbiň egleniş döwründe Öz halkyna Öz Sözüne düşünmegi açýandygyny aňladýar. Bu taryhda Reb Öz halky bilen äht baglaşýar, olary Luzzydan alyp, olary Betel — Hudaýyň öýi edýär.

Mesih bolan we basgançakda ýokaryk çykýan hem-de aşak düşýän perişdeler arkaly şekillendirilen aragatnaşyk kanaly, Zekerýada hem şekillendirilýär. Uýamyz Waýt bu barada 1897-nji ýylyň 20-nji iýulyndaky Review and Herald neşirinde teswir berýär, ýöne ol başga bir nyşany ulanýar.

“Mukaddes varlıklar” nelerdir? Meleklerdir. “Rab, tahtını çevreleyen mukaddes varlıklar aracılığıyla yeryüzünün sakinleriyle sürekli bir iletişimi sürdürür.” İşte merdiven budur. Ancak burada Kız Kardeş White, merdiveni simge olarak kullanmayacaktır.

Ýakubyň hekaýasynda biz Milleritleriň Taryhynyň hekaýasyny görýäris. Gijä galma döwri bar, we ol Gök bilen Ýeriň arasyndaky gatnaşygy aňladýan merdiwany görýär.

Zekerýa bize iki sany altyn turbany gürrüň berýär. Basgançagyň iki sany esasy gapdaly bolýar, emma Zekerýa olary iki sany altyn turba diýip atlandyrýar.

Biz gökden inýän basgançak arkaly gelýän habarlary kabul etmeli we olary başgalara ýetirmeli. Eger biz muny etsek, onda biz şol basgançagyň bir bölegine, aragatnaşyk işiniň bir bölegine öwrüleris.

Waýt uýa muny On gyzyň tymsaly bilen baglanyşdyrýar.

Milleritleriň taryhynda olar On gyzyň tymsalyny ýerine ýetirýärdiler. Ýakubyň gijä galan wagty Matta 25-de we Habakkuk 2-de aýdylýan gijä galma wagtydyr: «Görüş gijä galsa-da, oňa garaş.»

Ýakubyň we Zekerýanyň wakasy şol bir gijikdirilen döwürlerdir.

Gijikme döwri, beýleki zatlaryň arasynda, Rebbiň Öz yzyna eýerijileriniň Hudaýyň Sözüne düşünjesini artdyrmaga taýyn durandygyny görkezýär. Eger sen şol Mukaddes Ýagy kabul etmeseň, sen akylsyz gyzlaryň birisi bolarsyň.

Bu taryha ýeteniňizde, gapy ýapylanda we siz akylsyz gyzlardan biri bolanyňyzda, Uýam Waýt şeýle diýýär: «Şu wagta çenli eşidilen iň gynançly sözler: “Men sizi tanamok.”»

Gijä galýan wagty Ýarygije Gykylygyndan aýryp bilmersiňiz. Gijä galýan wagt Mukaddes Ruhuň dökülip berilmegini emele getirýär; bu bolsa Ýarygije Gykylygynda Hudaýyň halkynyň Söze düşünjesini açýar we akylly gyzlary akmak gyzlardan tapawutlandyrýan ýagy berýär.

Mesih Öziniň täç geýdiriji işini — Lazary direldişini — ýerine ýetirende, bir gijä galma wagty bardy.

Isa şeýle habary aldy: «Lazar hassalapdyr. Gel-de, oňa ideg et». Emma Isa dessine gitmedi.

Waýt aýtmagyna görä, şägirtler şu meselede büdrediler. Olar näme üçin Onuň dostuna kömek etmäge gitmeýändigine ýa-da Mesih hökmünde Öz güýjüni görkezmeýändigine geň galdylar. Emma Ol gijikdi.

Olara ýene bir subut bermek üçin — ýagny ölüleri ýaşaýşa getirmäge güýjüniň bardygyny görkezmek üçin — Ol eglenip durdy. Bu iň ýokary gudrat, Lazary direltmegi, Onuň işine we Öz İlahlik talabyna Hudaýyň möhür basmagy boldy. Gije ýarymyndaky çagyryşda Reb paýhasly gyzlary galdyrýar. Bu möhürleniş işiniň bir mysalydyr. Milleritler möhürlenýärdiler; bu hem 144,000-niň möhürlenmeginiň bir mysalyny berýärdi. Lazar baradaky sapak şudur: Mesih ýazyklar we günäler içinde öli bolan adamy alyp, ony ýaşaýşa getirip bilýär. Lazar baradaky wakada Mesih ölümi ukusy diýip kesgitleýär. Olar hemmesi ukudadyr. Ol eglenýär. Ol Lazary direlder, olary ýaşaýşa getirip, olaryň üstüne Öz möhürini basar. Bu Onuň iň ýokary gudratydyr. Biziň taryhymyzda, Ol 144,000-ni möhürlände, olary tug hökmünde göterýär. Zekarýa şol tugyň täçdäki göwherler ýaly bolandygyny aýdýar. Bu Onuň täç geýdirýän amalydyr.

Millerit taryhynda hakykatyň guýulyp çykmagy we aýdyňlaşdyrylmagy bilen, gijä galma döwri Rebbiň hakykaty açýan wagtyny alamatlandyrýar. Perişdeleriň ýokary çykyp, aşak düşýän basgançagy bolsa möhürleme işiniň amala aşyrylýan ýeridir.

Indi biz Zafarly Girişi gözden geçirýäris. Ruhy Pygamberçilik, 4-nji jilt, 250-nji sahypada, White uýanyň Zafarly Girişi näme bilen deňeşdirýändigine üns beriň.

Şanly Giriş Ýarygije aglamasyny aňladýar.

Geliň, 1901-nji ýylyň 21-nji fewralyndaky The Youth’s Instructor neşirinde Aýal dogan Waýtyň Şöhratly Giriş barada näme diýýändigini okalyň.

Näme üçin? Çünki olar Lazar hakda eşitdiler.

Şeýlelik bilen, Ol Şanly Girişden öň Betaniýada saklanýar.

Bu, Garaşmak Wagtyna degişlidir.

Şol ýörişde ne ýas, ne-de agy-sagy eşidildi. Bir wagtlar kör bolan, emma gözleri Hudaýyň Ogluny tarapyndan şypa tapdyrylanlar öňden ýol görkezýärdiler.

Ýola kim ýolbaşçylyk edýär? Ozal Laodikeýaly bolanlar.

Şeýlelik bilen, Isa Garyplaryň öýünde eglenýär, bu bolsa Egleniş Wagtyna yşarat edýär.

Näme üçin? Çünki Ol Öz Mukaddes Ruhuny olaryň üstüne dökmek we olaryň akyl-düşünjesini açmak üzeredir; bu bolsa Gijeki Gykylygy aňladýar.

Bu hekaýada Ol Patyşa hökmünde gelýär; bu, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna degişlidir. Isa 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda bir patyşalygy kabul etmäge gelýärmi? Hawa.

Bu Ýeňişli Girişdir, we Ýarygije Çygrygyny galdyrjaklar bardyr.

Bu adamlar kimlerdir? Olar Mesihiň güýji bilen üýtgedilenlerdir.

Mesihiň dogrulygynyň habary, Onuň bizi körlükden görmäge, ölümden ýaşaýşa, mergiden tämizlige öwürmäge bolan güýji, Ýeňişli Girişiň taryhynda, Gije ýarymky Çagyryşy öňden şekillendirip, alnyp gidilýär. Şol habary näme alyp gidýär?

Mesih nämäniň üstünde münýär? Bir eşege. Mesihiň dogrulygy baradaky habary göterýän zat Yslamyň Habarydyr.

1840-njy ýylda Birinji Perişdäniň Habarynyň kuwwatlanmagy yslamyň çäklendirilmegi bilen baglanyşyklydy. Birinji Habar Ikinji Habara alyp barýar; olar biri-birinden aýrylyp bilinmez.

Birinji Habar Ikinji Habary özünde daşaýar.

Birinji Habar Yslamyň çäklendirilmegi bilen, pygamberligiň ýerine ýetmegi arkaly tassyklanyldy. Bu tassyklama Birinji Perişdäniň Habaryna güýç berdi we protestantlaryň oňa garşy gapylaryny ýapmagyna getirdi.

Protestant ybadathanalary tarapyndan gapylaryň ýapylmagy Yslam Habarynyň ret edilmegidi.

Milleritleriň taryhy biziň taryhymyzy öňünden şekillendirýär.

144 müňüň möhürleniş wagtynda, Reb Öz Mukaddes Ruhuny eçip, Mukaddes Ýazgylary Adventizmiň Laodikýalylaryna we mergilerine açan mahalynda, Mesihiň dogrulygy baradaky habar ýene eşek arkaly alnyp barylýar — Yslamyň Habary.

Şanly Giriş — Patyşanyň gelmegidir. 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda Ol Patyşalygy kabul edýär. Ine, bu Şanly Girişdir.

Şu döwürde iki synp öz ykballaryna möhürlenýär.

Birnäçe Mukaddes Ýazgylar gijä galma döwrüni aýratyn nygtaýar. Olary gysgaça gözden geçireris-de, soňunda Aýal dogan Waýtyň bir beýany bilen tamamlarys.

Edil şu ýerde, 1844-nji ýylyň 22-nji marty, Garaşmak Wagtyna salgylanyp.

1844-nji ýylyň 22-nji marty Mukaddes Kitabyň pygamberlik öňden aýdylmasy däldir. Bu, Millerçileriň nädogry düşünen senesidir, emma ol ilkinji lapykeçligi döretdi we gijikme wagtyny belläp geçdi.

Mukaddes Ýazgylar Hudaýyň gijikme döwrüni döredýändigini aýtmaýar. Ony döredýän zady halkyň düşünmezligidir: «Görüş gijikýän ýaly bolsa-da, oňa garaş, çünki ol gijikmez, ol ýalan sözlemez».

Munyu iki hili görnüşde okap bilersiňiz. Haýsy görnüşde bolsa-da:

Garaşýan adam bagtlydyr, 1335-e ýetýän hem bagtlydyr. Emma sen ahyra çenli öz ýoluň bilen git; çünki sen rahat taparsyň we günleriň ahyrynda öz paýyňda durarsyň.

1335-e ýetmegiň berekedi diňe wagt pygamberliginiň ahyryna ýetmek hakynda däldir. Çyzgyda 1335 1843-nji ýylda tamamlanýar. Bereket diňe pygamberligiň ahyry däl, eýsem gijä galma döwrüniň tejribesidir. Bereket Gijä galma döwri bilen 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynyň arasynda bolup geçýär. Ine, garaşmaly ýeriňiz şudur. «Garaşýan adam bagtlydyr.»

Garaşmak, saklanma wagtyndan 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli dowam edýär. Eger siz Oňa garaşýan bolsaňyz, siz bereketlenersiňiz.

Bu gijä galan döwri getiren zat Milleritleriň nädogry düşünmesidi. Görnüş bellenen wagt üçindir — 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabry. Ol ýalan çykmaz, emma siz nädogry düşünme sebäpli onuň gijä galýandygyny pikir edersiňiz.

Reb bu düşünişmezligi niýetledimi? Hawa. Uýam Waýt şeý diýýär.

Reb 1843-nji ýylyň Çyzgysy arkaly şol nädogry düşünişi döretdi. Uilýam Miller özüniň hiç wagt 1843-nji ýyly gutarnykly görnüşde yglan etmändigini aýtdy, ýöne 1843-nji ýylda doganlar ondan “eger” sözüni aýyrmagy we 1843-nji ýyly bir ýol belgisi hökmünde bellemegi haýyş etdiler. Uayt uýamyz munuň pygamberlik ýol belgisidigini, Habakkuk 2-niň amala aşmasydygyny aýdýar. 1843-nji ýyly dogmatik görnüşde bellän bu ýol belgisi gijä galma wagtyny döretdi.

Danyýel 12:12, 13-e üns beriň: «Müň üç ýüz otuz bäş güne ýetip gelýän we garaşýan adam bagtlydyr». — «1335-e ýetip gelýän bagtlydyr. 1843-e ýetip gelýän bagtlydyr», bu 12-nji aýatdyr.

13-nji aýat:

Uayt hanym 12-nji we 13-nji aýatlary özara baglanyşdyryp, 1335-iň berekediniň 1843-nji we 1844-nji ýyllarda ýerine ýetýändigini aýdýar. Bu belli bir wagt pursaty barada däl, eýsem Mesihiň Iýerusalime Şöhratly Girişine garaşýanlar, perişdeleriň merdiwandan ýokary çykyp aşak inýändigini tanaýanlar we Reb olara ähtiň iki tagtasyny bereninde Onuň bilen äht baglaşýanlar barada gürrüň edýär.