Hezekiýel kitabynda Iýerusalimiň “gabawy” biziň ebedi ykbalymyzyň kesgitlenjek synagy bolan “alamatdyr”, çünki ol wagşy haýwanyň keşbiniň emele gelmegini alamatlandyrýar.
Reb maňa haýwanyň heýkeliniň synag möhleti ýapylmazdan öň emele getiriljekdigini aýdyň görkezdi; çünki ol Hudaýyň halky üçin beýik synag bolar, onuň arkaly olaryň ebedi ykbaly kesgitlener. …
“Bu, Hudaýyň halkynyň möhürlenmezinden öň geçmeli synagydyr. Onuň kanunyny berjaý etmek we galp bir şenbe gününi kabul etmekden ýüz öwürmek arkaly Hudaýa wepalylygyny subut edenleriň hemmesi Reb Hudaý Ýehowanyň baýdagy astynda durarlar we diri Hudaýyň möhürini alarlar. Asmandan gelip çykýan hakykaty ret edip, ýekşenbe şenbesini kabul edýänler bolsa, jandaryň belgisini alarlar.” Manuscript Releases, volume 15, 15.
Ýerusalimden Sestiýsiň “alamatynda” gaçan mesihçiler muny öňünden duýdurylandyklary we ol gelende “alamaty” tanandyklary üçin etdiler. Haýwanyň keşbiniň emele gelişini tanamak — ýekşenbe kanunyna alyp barýan “wakalary”, “taýýarlyklary” we “hereketleri” tanamakdyr. “Alamaty” düzýän pygamberlik böleklerine alamatdan öň düşünilmelidir. Sestiýs gabawy başlanda, alamatyň nämedigini öwrenmek üçin eýýäm giçdi.
“Eýýäm taýýarlyklar ilerleýär, hem-de wagşy haýwana bir şekil döretmek bilen netijelenjek hereketler alnyp barylýar. Ýeriň taryhynda şeýle wakalar ýüze çykarlar welin, olar bu ahyrky günler üçin pygamberligiň öňünden aýdanlaryny berjaý ederler.” Review and Herald, 23-nji aprel, 1889.
Taýýarlyklar, Hereketler we Wakalar
Synagdan öň “taýýarlyklar”, “hereketler” we “wakalar” öňünden tanalmalydyr.
«Hudaýyň pygamberlik taryhynda geçmişde ýerine ýetirilmelidigini kesgitlän zatlarynyň hemmesi ýerine ýetdi, hem-de öz nobatynda heniz gelmeli zatlaryň hemmesi-de bolar. Hudaýyň pygamberi Daniel öz ornunda durýar. Ýahýa öz ornunda durýar. Ylhamda Ýahuda taýpasynyň Arslany pygamberligi öwrenýänlere Daniel kitabyny açdy, şonuň bilen Daniel öz ornunda durýar. Ol öz şaýatlygyny berýär, ýagny Rebbiň oňa görnüşde açan beýik we dabaraly wakalaryny — biz bolsa olaryň ýerine ýetmeginiň edil bosagasynda duranymyz üçin olary bilmelidiris.»
“Taryhda we pygamberlikde Hudaýyň Sözi hakykat bilen ýalanlygyň arasyndaky uzak wagtlap dowam eden göreşi suratlandyrýar. Ol göreş heniz hem dowam edýär. Geçmişde bolan zatlar gaýtadan bolar.” Selected Messages, book 2, 109.
Biz olaryň ýerine ýetirilmeginiň hut bosagasynda durkak, “beýik we dabaraly wakalary” “bilmelidiris”. Bosaga olaryň ýerine ýetirilmeginden öňürti bu wakalara düşünmegimiziň zerurdygyny görkezýär.
«Emma pygamberlik galamynyň gatyk yzlary bu asuda görnüşde bir üýtgeşmäni ýüze çykarýar. Guzynyňky ýaly şahly haýwan aždarhanyň sesi bilen gepleýär we “özüniň öňündäki birinji haýwanyň ähli güýjüni ulanýar.” Butparazlygyň we papalygyň ýüze çykaran yzarlama ruhy gaýtadan aýan ediler. Pygamberlik bu güýjüň “ýerde ýaşaýanlara haýwanyň şekilini ýasamalydyklaryny aýtjakdygyny” yglan edýär. [Ylham 13:14.] Şekil birinji, ýagny gaplaň meňzeş haýwana ýasalýar; ol üçünji perişdäniň habarynda görkezilýän şol haýwandyr. Bu birinji haýwan arkaly rim kilisesi — raýat häkimiýeti bilen geýdirilen, garşy çykýanlaryň hemmesini jezalandyrmaga ygtyýarly ruhany gurama — aňladylýar. Haýwanyň şekili şoňa meňzeş häkimiýet bilen geýdirilen başga bir dini guramany aňladýar. Bu şekiliň emele getirilmegi, asuda ýüze çykyşy we mylaýym beýanlary bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň örän täsirli nyşany bolup görünýän şol haýwanyň işidir. Ine, şu ýerde papalygyň bir şekili tapylýar. Ýurdumyzyň kiliseleri özleriniň arasynda umumy kabul edilýän ynanç nokatlarynda birleşip, döwlete öz kararlaryny ýerine ýetirtmäge we öz edaralaryny goldatmaga täsir edenlerinde, şonda protestant Amerika rim ierarhiýasynyň bir şekilini emele getiren bolar. Şonda hakyky kilise, Hudaýyň gadymy halkynyňkydyr ýaly, yzarlanma bilen hüjüme sezewar ediler. Her diýen ýaly asyr, kilise bilen döwletiň hukuklaryny goramak bahanasy astynda Hudaýa hyzmat edilýändigi öňe sürlende, nadan fanatizmiň we ýigrenji niýetiň nämeler edip bilýändigine mysallar berýär. Dünýäwi häkimiýetler bilen bileleşik gurmak arkaly Rimiň yzlary bilen giden protestant kiliseleri-de wyždan azatlygyny çäklendirmäge meňzeş islegi ýüze çykardylar. On ýedinji asyrda Angliýa kilisesiniň hökümdarlygy döwründe müňlerçe laýyk gelmeýän ruhanylar ejir çekdiler. Dünýäwi hökümetler tarapyndan dine artykmaçlyk berlende, yzarlama hemişe onuň yzysüre gelýär». Spirit of Prophecy, volume 4, 277.
Haýwanyň şekiliniň emele gelşi ilki Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda amala aşyrylýar, ondan soň bolsa dünýäde.
“Daşary ýurt milletleri Amerika Birleşen Ştatlarynyň göreldesine eýererler. Ol öňe baş bolsa-da, şol bir krizis dünýäniň ähli ýerlerindäki halkymyzyň başyna geler.” Testimonies, volume 6, 395.
Milanyň 313-nji ýyldaky Permany gurluşygyň başlanmagyny aňladýar, şeýle hem Ýedinji Gün Adventistleri üçin ýapyk gapyny kesgitleýär. Günbataryň Konstantini we gündogaryň Litsiniusy Permana şertnama nikasyny bagladylar; şonda Konstantin öz öweý uýasy Konstantiany, Danyýel on birinji bapdaky pygamberlik taryhynyň içindäki alty şertnama nikasynyň pygamberlik çyzygynda görkezilen dördünji şertnama nikasynda, Litsiniusyň aýaly etdi. Ilkinji ikisi demirgazyk bilen günortanyň arasyndaky uruşlar bilen baglanyşyklydy, indiki ikisi gündogar bilen günbataryň arasyndaky raýat uruşlarydy, soňky ikisi bolsa papalyk ybadathana häkimiýetiniň we döwlet häkimiýetiniň simwolik nikalarydyr.
Antioh II Theos takmynan miladydan öň 252-nji ýyl töwereginde Ptolemeý neslinden bolan şa gyzy Berenikä (Ptolemeý II-niň gyzy) öýlenmek üçin aýaly Laodika I-den ýüz öwürdi. Selewkiler imperiýasynyň şertnama nikalary demirgazygyň patyşasy bilen günortanyň patyşasynyň arasynda amala aşyryldy, emma; 313-nji ýylyň şertnama nikasy gündogaryň imperatory bilen günbataryň imperatorynyň arasynda boldy.
252-nji ýylda Antiox II Theosyň şertnama esasynda baglaşan nikasy, Danieliň on birinji babyndaky onunjy aýatdan on altynjy aýada çenli beýan edilen taryhda imperiýa hökmünde soňuna ýeten Selevkiler imperiýasynyň başlangyjyny aňladýardy. Selevkiler imperiýasynyň soňky taryhynda ýene bir şertnama nikasy Antiox III Beýik tarapyndan amala aşyryldy; ol miladydan öňki 193-nji ýylda gyzy Kleopatra I Syrany (pygamberlik taryhynyň iň ilkinji Kleopatrasyny) Ptolemeý V-ä berdi. Şol wagt Ptolemeý V takmynan 16 ýaşyndady, Kleopatra I Syra bolsa takmynan 10 ýaşyndady. Olaryň nikasy bäşinji Siriýa urşundan soňky diplomatik ylalaşykdy. Danieliň on birinji babynda demirgazygyň we günortanyň patyşasynyň arasyndaky alfa şertnama nikasy ikinji Siriýa urşunyň tamamlanmagyny belläpdi.
Pygamberlik taryhynyň soňky Kleopatrasy ilki Ýuliý Sezar bilen, ondan soň bolsa Mark Antoniý bilen gatnaşyga girdi. B.e. öň 44-nji ýylda Ýuliý Sezar öldürilenden soň, b.e. öň 43-nji ýylda ikinji Triumwirat döredildi. Ol triumwirat üç adamdan ybaratdy; şol üçüsiniň biri bolan Markus Lepidus Oktawian tarapyndan şol üçtaraplaýyn birleşikden çykarylansoň, gündogaryň Mark Antoniýi bilen günbataryň Oktawianynyň arasynda häkimiýet ugrunda göreş başlandy. B.e. öň 40-njy ýylda Brundisiumda gündogar bilen günbataryň şol iki garşydaşynyň arasynda şertnama baglaşyldy. Şol şertnama Oktawianyň uýasy Oktawiýa bilen Mark Antoniýiň nikasyny hem öz içine alýardy. Şertnama hem-de oňa ugurdaş bolan şol nika dowam etmedi, we Mark Antoniý Kleopatra bilen gatnaşyga girenden soň, b.e. öň 32-nji ýylda Oktawiýadan aýrylyşdy. B.e. öň 31-nji ýylda Aktium söweşinde gündogar bilen günbataryň imperiýalary bir güýje birleşdirildi, şondan soň Oktawian Awgust Sezara öwrüldi; ol Rim şöhratynyň we gudratynyň iň ýokary derejesiniň nyşanydy.
Pygamberlik taýdan, Danyýel on birinji bapdaky ilkinji şertnama nikasy, Beýik Aleksandryň imperiýasyny gaýtadan dikeltmek ugrunda göreşýän iki garşydaşyň arasyndaky duşmançylygy bes etmek synanyşygy hökmünde demirgazygyň we günortanyň patyşalarynyň arasynda boldy. Selewkidler bilen Müsüriň Ptolemeýleriniň arasyndaky şol ilkinji şertnama nikasy, Selewkid we Ptolemeý patyşalyklarynyň alfa şertnama nikasy bolup, şol bir iki güýjüň arasyndaky omega şertnama nikasyny öňden şekillendirýärdi. Iň soňky ýa-da omega şertnama nikasynda, Müsür taryhynyň iň ilkinji ýa-da alfa Kleopatrasy iň soňky, ýa-da omega Kleopatra bilen pygamberlik baglanyşygy boldy; onuň Mark Antoniý bilen gatnaşygy Oktawiýa bilen Mark Antoniýiň aýrylyşygynyň salgylanma nokadyna öwrüldi. Şol aýrylyşyk gündogaryň Mark Antoniýi bilen günbataryň Oktawianynyň arasyndaky täzelenen duşmançylygy alamatlandyrdy; bu duşmançylyk miladydan öňki 31-nji ýylda Aktiýum söweşinde tamamlandy.
Miladydan öňki 40-njy ýylda Brundizium şertnama nikasy gündogar bilen günbataryň arasyndaky göreşiň alfa şertnama nikasy bolupdy; edil şonuň ýaly, Laodike bilen Antioh II Teosyň şertnama nikasy hem demirgazyk bilen günortanyň arasyndaky göreşiň alfasy bolupdy. 313-nji ýylyň şertnama nikasy Mark Antoniý bilen Oktawiýanyň alfa şertnama nikasyna garşydaky omega bolupdy; edil şonuň ýaly, Ptolemeý V bilen Kleopatra I Siranyň arasyndaky şertnama nikasy hem demirgazyk we günorta patyşalyklarynyň omega şertnama nikasy bolupdy. 313-nji ýylyň omega şertnama nikasyna alyp baran üç şertnama nikasynyň ählisi biri-birine laýyk gelýär we Milan Permany bilen baglanyşykly pygamberlik häsiýetlerine üç şaýatlyk berýär. Gündogar, günbatar, demirgazyk we günortanyň dört göni manydaky şertnama nikasy bilelikde papalygyň iki nyşanly şertnama nikasy bilen gabat gelýär.
496-njy ýylda franklaryň patyşasy Klowis Klotilda bilen nikalydy. Klotilda burgund şazadasy bolup, Burgundiýanyň patyşasy II Hilperigiň gyzydy. Kakasy bilen ejesi maşgala içindäki häkimiýet göreşinde öldürilenden soň, ol daýysynyň howandarlygynda ýaşady; soňra bolsa 493-nji ýylda franklaryň patyşasy I Klowise durmuşa berildi. Ol katolikdi, ýagny Rim ybadathanasynyň Nikaýa/ortodoks imanyny tutýardy. Bu ýagdaý ony şol döwrüň, arian hristian bolan beýleki köp german şalyk maşgalalaryndan tapawutlandyrýardy. Onuň ejesi Karetina katolik bolupdy, Klotilda hem şol imanda terbiýelendi. Ol Klowisi butparazlygy taşlap, katolik çokundyrylmagyny kabul etmäge yzygiderli çagyrandygy bilen ýatlanýar; şondan soňra bolsa onuň 496-njy ýyldaky öwrülişi Fransiýanyň irki taryhynda hem-de Günbataryň “hristianlyk” diýlip atlandyrylýan taryhynda iň möhüm wakalaryň biri bolup durýar.
Klowis şeýle ant etdi: eger ol Tolbiak söweşinde ýeňiş gazansa, Klotildanyň katolik imanyna geçer we çokundyrylar. Alemannalaryň patyşasy öldürildi, olaryň goşuny dargady we franklar ýeňiş gazandy. Ýeňişden soň Klotilda Reimsli episkop Remigiusyň Klowise öwüt-nesihat bermegini gurady, soňra bolsa ol (däp boýunça 496-njy ýylyň Roždestwo gününde), birnäçe müň söweşijisi bilen birlikde çokundyryldy.
Klowis franklaryň patyşasy bolupdy; häzirki zaman düşünjelerinde aýdanyňda, bu Fransiýanyň patyşasydyr. Ol soňunda özleriniň butparaz dinini taşlap, katolikliklige ýüz öwürjek Ýewropanyň patyşalarynyň ilkinjisi boldy. Şonuň üçin Klowis katolik buthanasynyň “uly ogly” hasaplanýar, Fransiýa bolsa “katolik buthanasynyň uly gyzy” diýlip atlandyrylýar. 1980-nji ýylda papa Ioann Pawel II Fransiýa sapar edeninde şeýle diýip sorady: “Eý, Buthananyň uly gyzy bolan Fransiýa, çokundyrylyşyňa wepaly bolduňmy?”
Klowisiň Niken katolisizmine ýüz tutmagy 538-nji ýyldaky alamatlaýyn şertnama nikasyna alyp barjak alamatlaýyn nikalaşma ýörişiniň başlanýandygyny görkezýär. Klowis bilen ýer ýüzüniň patyşalary bilen zyna edýän jelep arasyndaky alamatlaýyn şertnama nikasy, Danyýel on birinji bapda özünden öň bolan dört şertnama nikasy arkaly nusgalandyrylypdy. Klowis Rim ybadathanasyna harby we ykdysady goldaw beren ilkinji Ýewropa patyşasydy, şonuň üçin-de Klowis Danyýel on birinji bapdaky taryhyň içinde görkezilýär.
Onuň tarapyndan goşunlar galarlar we kuwwatly mukaddes ýeri murdar ederler, dowamly gurbanlygy aýrarlar, we haraba öwürýän ýigrenji zady ýerleşdirerler. Daniýel 11:31.
496-njy ýylda Klowis Ýewropanyň syýasy gurluşlarynyň papalygyň häkimiýet başyna galmagyna ýardam bermek üçin “ornaşyp, dik durmagynyň” başlangyjyny alamatlandyrýar. Bu, nyşanlaýyn bir nikalaşma ýörişiniň başlangyjyny hem alamatlandyrýar. Şeýle hem, aýatyň “gollary” hem butparaz, hem-de papalyk Rimi üçin Rim şäheri bolan “güýç mukaddesini” hapalardy.
İki Mukaddes Mekânın
Danyel kitabynda “mukaddes ýer” diýip terjime edilýän iki dürli ýewreý sözi bar. Ýewreýçe “miqdash” we “qodesh” sözleriniň ikisi hem “mukaddes ýer” diýip terjime edilýär, ýöne “qodesh” diňe mukaddes bir zady aňladyp biler, emma “miqdash” bolsa manysy baglama görä ýa mukaddes, ýa-da mukaddes däl mukaddes ýeri aňladyp biler.
Otuz birinji aýatdaky “kuwwatyň mukaddes ýeri” sözi ‘miqdash’dyr we Rimiň güýjüniň mukaddes ýerini aňladýar; bu ýer hem butparaz Rim, hem-de papalyk Rim üçin Rim şäheridi. Oktawian imperiýany birleşdiren Aktium söweşinden başlap, butparaz Rim Daniel on birinji bap, ýigrimi dördünji aýatyň ýerine ýetmeginde üç ýüz altmyş ýyl (bir wagt) ýeňilmez bolup galdy.
Ol welaýatyň iň bereketli ýerlerine hem parahatlyk bilen girer; ol öz atalarynyň-da, ata-babalarynyň-da etmedik işini eder; ol olaryň arasynda oljany, talaňy we baýlyklary paýlar; hawa, ol galalara garşy niýetlerini belli bir wagt üçin öňünden düzer. Daniel 11:24.
Butparast Rim Rim şäherinden höküm süren wagtynda ýeňilmezdi, emma Konstantin paýtagty 330-njy ýylda Konstantinopola geçirende, ýigrimi dördünji aýatyň “wagty” berjaý boldy. Daniýeliň ýedinji babyndaky üç şahyň iň soňkusy (gotlar) şäherden kowulanda, papalyk Rim pygamberlik taýdan 538-nji ýylda Mukaddes Kitap pygamberliginiň bäşinji patyşalygy hökmünde tagta çykdy. Gotlar Rimi gabawa alypdyrlar, ýöne ahyrsoňy Ýustinianyň serkerdesi Belisarius şäheri üpjün edensoň, yza çekildiler. Şondan soň Rim ybadathanasy on iki ýüz altmyş ýyl beýik hökmürowanlyk etdi, tä Napoleon 1798-nji ýylda papany wezipesinden aýryp, sürgüne iberýänçä.
Rim, “güýjüň mukaddes ýeri” “harlandy” (“harlandy” diýen manynyň özi ‘ýaralandy ýa-da dargadyldy’ diýmekdir), şähere garşy dowam edýän söweşlerden gelen “gollar” arkaly harlandy; bu ýagdaý, esasan, Ylham kitabynyň sekizinji babyndaky ilkinji dört surnaý bilen aňladylýar.
496-njy ýyldan soň dowam eden taryh Rim şäheriniň Rim imperiýasynyň güýjünden we şöhratyndan Rim Katolik imperiýasynyň güýjüne we şöhratyna geçip barýarka, onuň murdarlanandygyny görkezjekdi. Şol goşunlar, parçadaky “daily” sözi bilen aňladylýan butparazlyk dinini aýyryp taşlardylar, sebäbi olar Nikeýa Katolitsizminiň dinini kabul etdiler.
Wouillé söweşinde Klowis Alarik II-niň ýolbaşçylygyndaky Ariýan wizigotlary ýeňip, Akwitaniýany eýeledi. Ýeňişiň yz ýany, 508-nji ýylda, Gündogaryň imperatory Anastasiý I (Konstantinopolda) wizigotlaryň üstünden gazanan ýeňşi üçin Klowisy hormatlady. Turlu Grigoriýiň aýtmagyna görä, Anastasiý Klowise ony konsul edýän resmi resminamalary iberdi. Turda, Mukaddes Martiniň ybadathanasynda, Klowis gyrmyzy don we pelerin geýdi, başyna täç geýdi, ata münüp çykdy we mähellä altyn-kümüş saçdy. Grigoriý şeýle diýýär: şol günden başlap ol konsul diýip yglan edildi we Rim imperatory tarapyndan Klowisiň günbatarda kanuny hristian patyşadygy ykrar edildi. Ol Konstantinopolyň hem garşy bolan Ariýan wizigotlaryny dargadandygy üçin sylaglanyldy. 508-nji ýyl Gündogardaky imperatoryň katolik frank patyşasyna köpçüligiň öňünde hormat goýlan ýylydyr — ybadathana, ýeňiş we Rim kanunylygy bir sahnada. 508-nji ýyl Ariýan wizigotlaryň hökmürowanlygyny dargadandan soň, Frank katolik patyşalygynyň Galliýada agalyk edýän katolik güýç hökmünde durup başlan ýylydyr. Klowis Ariýan patyşalyklara garşy Nikeýa katolisizmi ugrunda söweşen ilkinji iri barbar patyşasydyr, şonuň üçin-de ol Fransiýanyň “Ybadathananyň iň uly gyzy” hökmündäki ornunyň başlangyç nusgasydyr. Klowis 496-njy ýyldan 508-nji ýyla çenli döwri aňladýar we simwolik nika şertnamasynyň alfa nyşanydyr. 508-nji ýyldan 538-nji ýyla çenli otuz ýyl Ýustinian tarapyndan görkezilýär; ol ýörişiň omega nyşanydyr.
538-nji ýylda “gollar” papalyk häkimiýetini 1260 ýyl üçin ýeriň tagtyna çykardy. Hut şonda, 496-njy ýylda başlan nikalaşma ýörişiniň ahyrynda, şol nyşanly ähtnama nikasy doly berkarar edildi. 1798-nji ýylda bolsa, Rimiň papasy bilen Fransiýanyň Klowisi arasynda başlanan ähtnama nikasy, Fransiýanyň Napoleony öz generalyna papany ýesir aldyrmak arkaly papalyk häkimiýetinden aýrylyşanda, ýatyryldy.
496-njy ýylda nika ýörişine başlan alfa simwoliki papalyk şertnama nikasy, 538-nji ýylda Ýekşenbe kanuny wagtynda doly berkarar edildi we şondan soň, Daniel on birde agzalýan beýleki her bir şertnama nikasy ýaly, 1798-nji ýylda ýatyryldy. Ylham kitaby Ýewropanyň patyşalary bilen katolitsizmiň papalarynyň arasyndaky papalyk nika gatnaşygyna goşmaça nur berýär, çünki Ylham on ikidäki aždarha hem Şeýtandyr, hem-de butparaz Rimiň patyşalarydyr.
“Şeýlelikde, aždaha, ilki bilen, Şeýtany aňladýan hem bolsa, ikinji derejeli manyda ol butparaz Rimiň nyşanydyr.” Beýik Göreş, 439.
Ylham Kitabynda Ýahýa bize patyşalaryň (aždarhanyň) katoliklikdäki deňiz jandaryna beren üç zadyny habar berýär.
Meniň gören wagşy haýwanym gaplaňa meňzeýärdi, onuň aýaklary aýynyň aýaklary ýalydy, agzy hem ýolbarsyň agzy ýalydy; aagondarha oňa öz güýjüni, tagtyny we uly ygtyýaryny berdi. Ylham 13:2.
496-njy ýylda Ýewropanyň patyşalary papalyk janawaryna özleriniň harby güýji we ykdysady goldawy arkaly görkezilen “güýjüni” berip başladylar. Olar 330-njy ýylda imperiýasynyň paýtagtyny Konstantinopola göçürip, Rim şäherini papalyk häkimiýetiniň “orni” hökmünde galdyrdylar. Şondan soň “goşunlar” Ýustinianyň permany bilen 533-nji ýylda papalyk ybadathanasyny ähli ybadathanalaryň başy hökmünde tanatdy. Bu perman, şeýle hem, papalygyň bidgatçylar diýip kesgitlän adamlaryny yzarlamak üçin olaryň harby güýjüni ulanmagy öz içine alýardy; şeýlelikde olaryň raýat “häkimiýeti” papalaryň eline berildi.
496-njy ýylda Klowis bilen papalyk bilen Ýewropanyň patyşalarynyň arasyndaky başlangyç ähit nikasy başlandy. 508-nji ýyla çenli döwletiň kanuny dini bolan butparazlyk bir gyra çekilip, onuň ýerine Nikäýa katoliklik dini goýuldy. 533-nji ýylda Ýustinian papalygy ähli ýygnaklaryň başy diýip yglan etdi we olaryň degişli tagtlarynyň kanuny ygtyýaryny papalyk häkimiýetine tabşyrdy.
Alfa we Omege Tagty
330-njy ýylda Rim şäheri Rim ybadathanasynyň eline galdyryldy; ol ýerinde Mesihiň ikinji gezek gelişi wagtynda ot kölüne taşlanyp ýok edilýänçä oturjakdy. 538-nji ýylda ol resmi taýdan ýene-de papalyk tagtyna oturdyldy; şeýlelikde 330-dan 538-e çenli bolan taryhy, alfa oturgyjy bilen başlanýan we omega oturgyjy bilen tamamlanýan pygamberlik döwri hökmünde görkezýär. Bu döwür, Injildäki pygamberligiň dördünji patyşalygynyň (Pergamosyň) soňlanmagyny, 330-njy ýylda başlanýan we Týatiranyň gelmegi bilen 538-nji ýylda tamamlanýan kem-kemden çöküş hökmünde aňladýar. Günbatar hem-de Gündogar Rim 538-den soň hem haýal dargamagyny dowam etdirdi, emma bu döwür 330-njy ýylda Rim şäherini aňladýan oturgyjy papalyga bermek bilen başlady we 538-nji ýylda şol şäher arkaly şekillendirilýän patyşalygyň üstünden bolan tagta öwrülip, diňe şäheriň üstündäki tagt däl boldy.
330-dan 538-e çenli döwür, papalygyň ygtyýarlyk berilmeginiň “sekiz” ýolbelligini kesgitleýän aýratyn pygamberlik döwrüdir. Şol sekiz ädim ýakyn wagtda geljek Ýekşenbe kanunynda papalygyň ölümli ýarasynyň sagaldylmagynda gaýtalanýar.
Sekkiz ädimiň birinjisi Rim şäheriniň papalyk häkimiýetine berilmegi boldy, sekizinji ädim bolsa şol şäheriň Mukaddes Kitap pygamberliginiň bäşinji patyşalygynyň tagty hökmünde berilmegi boldy. Bu, 538-nji ýyly kürsi hökmünde hem-de “öňki ýedi ädimden bolan sekizinji ädim” hökmünde kesgitleýär. Birinji ädim kürsiniň berilmegi boldy, sekizinji ädim hem kürsiniň berilmegi boldy; şeýlelikde, 330-njy ýyldaky birinji ädim alfadyr, 538 bolsa omegadyr. Iki kürsi, aýrylyp taşlanan üç şah, her günüň aýrylyp alynmagy, Klowisiň imana gelşi we Ýustinianyň permany nikalaşmak ýörişini, ahyrky netijede bolsa nikanyň özüni kesgitleýän jemi sekiz ädime deňdir.
1798-nji ýylda, 538-nji ýylda papalygy tagta çykaran, on Ýewropa patyşasyny wekilçilik eden güýç bolan Fransiýa, şol papalygy hut şol tagtdan düşürdi. 538-nji ýyldan 1798-nji ýyla çenli taryhda görkezilen alfa ähtnama nikasy, Ylham kitaby on ýedinjidäki papalyk güýjüniň on patyşa bilen baglaşjak omega ähtnama nikasyny nusgalaýar. 496-njy ýyldan 538-nji ýyla çenli nikalaşma ýörişi Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň soňky sekiz prezidenti bilen gabat gelýän sekiz ädimi nusgalaýar. Klowis bilen Fransiýa on Ýewropa patyşasynyň nyşanlarydyr. Olar ýakynda çykjak Ýekşenbe kanunynda Ylham kitaby on ýedinjidäki on patyşanyň baş patyşasy boljak Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny aňladýar.
Danyel on birinji babynda beýan edilen öňki bäş şertnama nikasy soňky günleriň altynjy we iň soňky şertnama nikasy bilen gabat gelýär. Demirgazyk bilen günortanyň alfa we omega şertnama nikalary gelni günortadan bolan gelni alfa hökmünde görkezýär, omega bolsa demirgazykdan bolan gelindir. Butparaz Rimiň şertnama nikalarynda gündogardan bolan alfa gelin günbatara berildi, 313-nji ýylyň omegasy bolsa günbatardan bolan gelindi. Bu dört nika pygamberlik taýdan Birinji Kleopatra bilen Soňky Kleopatra arkaly özara baglanyşdyrylýar. Papalyk Rimiň nyşanlaýyn şertnama nikasy ýigidi on patyşalyk pygamberlik birleşiginiň baş patyşasy hökmünde, olaryň gelni bolan Rimdäki gyrmyzy aýal bilen birleşýän hökmünde görkezýärdi. Aýrylyşyk 1798-nji ýylda şol on patyşanyň baş patyşasy tarapyndan amala aşyryldy.
313-nji ýylyň ähtnama arkaly nikasy, papalyk häkimiýetiniň Birleşen Ştatlar bilen baglaşýan ahyrky ähtnama nikasyny aňladýar — Ylham kitabynyň on ýedinji babyndaky on patyşanyň arasynda başky patyşa; Fransiýanyň iki şahly güýji bilen nusgalanan iki şahly bir güýç. 496-njy ýylda Klowis bilen başlan we ahyrsoňy 533-nji ýylda Ýustinianyň permanyna hem-de 538-nji ýylda papalygyň tagta çykarylmagyna eltýän taryh, 1989-njy ýyldan Ýekşenbe kanunyna çenli bolan taryhy aňladýar.
Biz bu meseleleri indiki makalada dowam etdireris.