Kyrkynjy Aýatyň Gizlin Taryhy — Ýedinji San

Danyýlyň on birinji babyndaky on altynjy aýat bilen ýigrimi ikinji aýat hem ýakyn wagtda çykjak ýekşenbe kanuny bilen sazlaşýar. Onunjy aýatyň 1989-njy ýylda ýerine ýetmegi, biziň eýýamymyzdan öň 217-nji ýylda on birinji aýatyň ýerine ýetmesi hökmünde şekillendirilýän Rafia söweşi bilen görkezilişi ýaly, 2014-nji ýylda Ukrain urşuna getirdi. On birinji aýatdan on altynjy aýata çenli bolan bölüm şol bir wagtda on birinji aýatdan ýigrimi ikinji aýata çenli bolan bölümdir; şonuň üçin kyrkynjy aýatyň gizlin taryhy, on birinji aýatdan on altynjy aýata çenli aýatlarda şekillendirilişi ýaly, on birinji aýatdan ýigrimi ikinji aýata çenli bolan taryh hökmünde hem şekillendirilýär. Kyrkynjy aýatyň gizlin taryhy on birinji aýatdan ýigrimi ikinji aýata çenli aýatlar arkaly şekillendirilýär.

Şol gizlin taryh Ýaradylşyň, Matta, Ylham we Asyrlaryň Islegi kitaplarynyň on birinji bapdan ýigrimi ikinji baba çenli baplarynda hem şekillendirilýär. “On birden ýigrimi ikiye çenli” bolan şol dört şaýat gizlin taryh bilen gabat gelýär, çünki gizlin taryh Danyýel on birde on birden ýigrimi ikiye çenli aýatlardyr. Şol dört şaýadyň ortasy hemişe ähtiň alamatyny görkezýär; bu, Ýaradylşyň on birinji babynda Nimrod bilen görkezilen ölüm ähtinden başlanýar we Ylhamyň on ýedinji babyndaky Rimiň haramy bilen tamamlanýar.

Matta bilen hasap etmeseň, dört şaýat olaryň suratlandyrýan döwrüniň ortasy hökmünde on ýedinji baby görkezýär. On ýedi sany hem miladydan öňki 457-nji ýyldan, 64-nji ýyldan we 1776-njy ýyldan başlanan üç sany iki ýüz elli ýyllyk pygamberlikde üç gezek duş gelýär. Şol çyzyklaryň ikisi, (birinjisi we soňkusy), miladydan öňki 457-nji ýyldan başlanan birinji çyzygyň miladydan öňki 207-nji ýylda tamamlananda, hem-de 1776-njy ýyldan başlanan soňky çyzygyň 2026-njy ýylda tamamlananda, bir orta nokady görkezýär. Miladydan öňki 207-nji ýyl Rafiýa bilen Paniýum söweşleriniň arasynda bolupdy, 2026-njy ýyl bolsa Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň soňky prezidentiniň ygtyýarlyk möhletiniň ortasydyr.

Iki iki ýüz elli ýyllyk üç çyzygyň içinde Ptolemeý on ýedi ýyl höküm sürdi. Neronyň çyzygynda 313 bilen 330-njy ýyllaryň arasynda on ýedi ýyl bar, şeýle hem b.e. öň 217-nji ýylda bolan Rafiýa söweşi bilen b.e. öň 200-nji ýylda bolan Paniý söweşiniň arasynda on ýedi ýyl bardy. On birinji bapdan ýigrimi ikinji baba çenli baplaryň dört şaýadynyň üçüsi olaryň takyk orta nokadyny on ýedinji baplar hökmünde belleýär. Şonuň üçin kyrkynjy aýatyň gizlin taryhy şol bir babyň on birinji aýatyndan ýigrimi ikinji aýatyna çenli aýatlarda görkezilýär, hem-de on birinji bapdan ýigrimi ikinji baba çenli baplaryň dört şaýady hut şol bir aýatlar bilen gabat gelýär. Üç sany 250 ýyllyk pygamberligiň her biriniň ýerine ýetmesi hut şol bir taryh bilen gabat gelýär. Orta nokat ýol belgisi hökmünde aýratyn nygtalýar we ol aýratyn-da Hudaýyň halkynyň ähtiniň hem möhüriniň nyşany hökmünde kesgitlenýär.

Danyýlyň on ikinji babyndaky ýedinji, on birinji we on ikinji aýatlar ýüz kyrk dört müňüň möhürlenişiniň iň soňky döwrüni kesgitleýär. Ýedinji aýat 2023-nji ýylyň 31-nji dekabryny, on ikinji aýat bolsa 2020-nji ýylyň 18-nji iýulyny görkezýär. 2020-nji ýylyň 18-nji iýulynda başlan we 2023-nji ýylyň 31-nji dekabrynda tamamlanan ýedinji aýatdaky pytradylyş, Danyýlyň on ikinji babynda ýerleşen pygamberlik wagtynyň üç aýatynyň alfasy we omegasy bilen şekillendirilipdi. 1,290 ýylyň ortaky aýaty 1989-njy ýyldan tizden güýje girjek ýekşenbe kanunyna çenli bolan taryhy 30, soňra bolsa adamzat synag möhletiniň ýapylmagyna çenli 1,260 hökmünde kesgitleýär. Otuz ýyl ýüz kyrk dört müňüň ruhanylygynyň ýaşyny aňladýar, 1260 ýyl bolsa Ylham kitabynyň on üçünji babyndaky nyşanly kyrk iki aýy öňünden şekillendirýär.

Otuzdan soň yzarlap gelýän müň iki ýüz altmyş ýyllyk goşa pygamberlik Ybraýym bilen Pawlusyň dört ýüz we dört ýüz otuz ýyl baradaky goşa äht pygamberliginiň nyşanydyr. Daniel on ikidäki wagt hakdaky üç aýatyň orta nokady on üçünji harpyň pitnesini aňladýar, şol bir wagtyň özünde hem ýüz kyrk dört müňüň ähtini we möhürlenişini aýratyn nygtaýar. Şeýle hem bu üç aýat gizlin taryh bilen gabat gelýär we orta nokadyň ähtiň nyşanydygyny nygtaýan pikire ýene bir şaýatlyk goşýar.

Şu setirleriň ählisi bilen birlikde, Levililer 23-nji bapda ýerleşýän ýazky we güýzki baýramlaryň üç şaýadyny hem haçyň taryhyndaky Pentikost pasly bilen sazlaşdyryp we utgaşdyryp goşmalydyrys. Ol ýerde bap ýigrimi üçdür, bu hem Mesihiň ýaraşyk getiriş işiniň nyşanydyr. Bap kyrk dört aýatdan ybarat bolup, nyşanly taýdan 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryny aňladýar. 22-nji oktýabr oktýabr aýynyň 22 gününi görkezýär, birinji günden başlap ýigrimi ikinji güne çenli, şeýlelikde ýewreý elipbiýiniň kepilnamalaryny özünde göterýär. Oktýabr onunjy aý bolansoň, ol ýigrimi ikinji gün bilen köpeldilende 220 bolýar.

Ýewreý senenamasynda ýedinji aýyň onunjy güni Günäleriň Geçilýän Günüdi, ýedi gezek on bolsa ýetmişdir, bu bolsa synag möhletiniň nyşanydyr. Iki müň üç ýüz ýyl 1844-nji ýylda, şol döwri başlatan üçünji permana görä nusgalanan üçünji perişde gelende tamam boldy. Iki müň üç ýüz günüň başynda gadymy hakykatdaky Ysraýyla synag möhleti hökmünde bölünip berlen ýetmiş hepde bardy; şol günleriň ahyrynda bolsa häzirki ruhy Ysraýylyň synag döwri ýedinji aýyň onunjy güni bilen şekillendirildi, bu hem ýetmişe deňdir. 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabry ýakyn wagtda geljek ýekşenbe kanunynyň nusgasydyr, we edil şol ýerde, Stefanos daşlanan wagty Ýahudylarda bolşy ýaly, Ýedinji Gün Adventizm üçin synag möhletiniň nyşanly ýetmiş ýyly tamam bolýar.

1844 iki perişdäniň gelen döwrüni aňladýar: ikinjisi birinji lapykeçlikde, üçünjisi bolsa beýik lapykeçlikde geldi. “44” sanawy, Danyýel on birinji bapdaky kyrk dördünji aýatda gündogardan we demirgazykdan gelýän habarlar arkaly görkezilişi ýaly, iki gatly habary aňladýar. Lewiler ýigrimi üçünji bap kyrk dört aýatdan ybarat bolup, mukaddes baýramlary ýaz we güýz möwsümlerine bölýär. Şol kyrk dört aýat iki gatly habary aňladýar. Iki möwsümiň her biri ýigrimi iki aýat bilen görkezilýär; şeýlelikde hem ýaz, hem-de güýz baýramlary ýewreý senenamasynyň ýigrimi iki harpyny aňladýar. Ýigrimi iki aýatdan ybarat şol iki şaýat Pentekost möwsümi bilen bilelikde birleşdirilende, üç ädimli bir gurluş emele getirýär.

Birinji ädim — bäş kündin öñ kelgen üç qisimdin tüzülgen bir bälge, edil şundaqla üç bälginiñ axirqisi hem şundadır. Ottura bälge — Mesihtin jeñiwchi jemaatta hizmet üchün kahinliqqa meshlinivatqanlar bilen yüzmu-yüz ötküzgän ottuz kündük tälimidur. Leviticus yigirme üch — qiriqinchi ayättiki yoşurun tarix bilen mas kelidu.

Gelip çykyş kitabynyň on birinji babyndan ýigrimi ikinji baby­na çenli uzalýan setiriň orta nokady on ýedinji bapdyr; şol ýerde Ybraýym bilen baglanyşykly üç basgançakly ähtiň ikinji basgançagy we sünnet alamaty ýola goýuldy. On birinji bapdan ýigrimi ikinji baba çenli ýerleşýän ähli aýatlaryň düýp-merkezi Gelip çykyş 17:22-dir:

Hudaý birinji aýatda Ybraýym bilen gepleşip başlady we ýigrimi ikinji aýatda Öz söhbetini tamamlady; şeýlelikde sünnet ähdiniň tutuş gepleşigi ýewreý elipbiýiniň ýigrimi iki harpynyň pygamberlik mazmunynyň içinde ýerleşdirildi, şol ýigrimi iki aýadyň temasy bolsa sekizinji günde ýerine ýetirilmeli bolan sünnet dessury boldy. Gelip çykyş kitabyndaky bu bölümiň merkezi, ýa-da orta nokady, Ybraýymyň sünnet ähti arkaly şekillendirilişi ýaly, ýüz kyrk dört müň bilen Hudaýyň äht gatnaşygyndadyr. Gelip çykyş kitabynyň on birinji bapdan ýigrimi ikinji baba çenli uzalýan baplar hatarynyň orta nokady on ýedinji bapdyr, bapdaky mutlak orta nokat bolsa Hudaýyň Ybraýym bilen äht baradaky söhbetini bes edýän ýigrimi ikinji aýatdyr; şeýlelikde bu orta nokat ýewreý elipbiýiniň ýigrimi iki harpynyň mazmunynda ýerleşdirilýär. Elbetde, şol ýigrimi iki aýadyň orta nokady on birinji aýatdyr.

Mukaddes Kitabyň on birinji bapdan ýigrimi ikinji baba çenli bolan on iki böleginiň orta nokatlaryndaky pikiriň doly tamamlanmagy üçin üç aýat zerurdyr.

Bir nyşan, bir belgidir; ol baýdagy aňladýar. Bu parça, ýüz kyrk dört müň bolan baýdak hakyndadyr. Erkek çaga sekizinji güni sünnet edilmelidi, edil Nuhuň ähti gäminiň içindäki sekiz jan bilen baglanyşykly bolşy ýaly; şeýlelikde sekiz sany ulanyp, Nuh ähtini Ybraýym ähti bilen baglanyşdyrýar. Olar Filadelfiýaly bolmalydyrlar, çünki olar sünnet edilmelidir; muny Pawlus teniň haça çüýlenmeginiň nyşany diýip kesgitleýär. Ten haça çüýlenende, Mesihiň Hudaýlygy içde bolýar, we şol utgaşyk baýdakdyr; çünki Uýam Waýtyň aýdyşy ýaly: “Mesihiň häsiýeti Onuň çagalarynda kämil derejede gaýtadan öndürilende, Ol olar üçin dolanyp geler.”

Ybraýymyň sünneti we gäminiň üstündäki sekiz jan arkaly nusgalanan ýüz kyrk dört müňüň baýdagy, ýakynda geljek krizisde Mesihiň häsiýetini kämil derejede şöhlelendirýän tymsaldaky dana gyzlardyr. White uýa bu parçany Işaýa pygamberden sitata getirmek bilen tamamlady, munuň şeýle bolmagy doly ýerliklidir, çünki bu ýüz kyrk dört müňüň möhürleniş wagtyna gönüden-göni degişli bir parçadyr.

Ýakubyň etmiş günäsi arassalanýan, düşünjesiz “halkyň” beýleki toparynyň bolsa ýygnalyp ýakylýan “gündogar şemalynyň güni” ýüz kyrk dört müňüň möhürleniş wagtydyr. Şol döwürde, Mesih bilen ýaraşyk etmegi isleýän muny edip biler, emma soňky hereketler örän çaltdyr.

Ruhanylar gulluga başlanda otuz ýaşynda bolmalydylar, ýüz kyrk dört müň hem soňky günlerde Hudaý bilen ähti täzelän Patyşa ruhanylary bolan Petrusiň halkydyr.

Ruhanylar sekiz günlük mesh edilme gullugynda hyzmat etmäge taýýarlanypdylar; şonuň üçin sekiz sany, sandygyň içinde bolan mesh edilen ruhanylygyň nyşanydyr.

Ýüz kyrk dört müňden ybarat mesh edilen ruhanylyk, Äht sandygynda gülläp çykan Harunyň hasaçasy arkaly şekillendirilendir. Harunyň hasaçasy gülläp çykanda, ol Harun bilen Ysraýyl taýpalarynyň gülläp çykmadyk beýleki hasaçalarynyň arasynda tapawut goýdy. Mukaddes Ýazgylarda ösümlikleriň pyntyklap çykmagyna sebäp bolýan zat ýagmyrdyr.

Ähli pygamberleriň hemmesi ahyrky günlere ýüzlenýär; şonuň üçin Harunyň ruhanylyk hasasy Karmeldäki Ylýas bilen hem-de 1844-nji ýyldaky Milleritler bilen gabat gelýän ýagdaýda bir ýüz kyrk dört müňüň ýag çalynmagyny aňladýar. Bu, giçki ýagşyň hakyky we ýalan habarlarynyň arasynda aýdyň tapawudyň ýüze çykýan pursatyna degişlidir. Bu tapawut Ýowelde “täze çakyryň” bir toparyň elinden kesilip alynýandygyny görkezende beýan edilýär. Agyzlaryndan täze çakyr kesilip alnan topar Işaýanyň Efraýymyň serhoşlarydyr. Olar Pentekostda şägirtleri serhoşlykda aýplanlar hem bolup, 1863-nji ýylyň pitneçileri bolan atalaryna eýeren 1888-nji ýylyň pitneçileridir. Pygamberligiň şol setirleriniň hemmesi Waýtyň uýa tarapyndan dünýäniň Neşwiliň ot şarlary barada takmynan bir ýüz ýigrimi bäş ýyldan bäri Adventizmiň bilip, hiç zat aýtmandygyny aňan pursady hökmünde görkezilen setir bilen gabat gelýär.

Otuz sany we sekiz sany, ylahylyk bilen ynsanylygyň birleşmesini aňladýan ahyrky günleriň nyşany bolan ýüz kyrk dört müň adamyň ruhanylygynyň nyşanlarydyr. Sekiz sany, mukaddes ýerde hoşboý tütetgi ýakmaga synanyşan Uzzýa patyşa garşy baş ruhany bilen bilelikde durup garşylyk görkezen segsen batyr ruhanynyň sany bolan segsen sanynyň onlugydyr. Segsen bir, zafar gazanan ýygnagyň ruhanylygy babatda ylahylygyň ynsanylyk bilen birleşmesini aňladýar. Uzzýanyň gozgalaňynyň taryhy, şol segsen bir sanyndaky ruhanylygy, Rafiýa söweşinden derrew soň Ptolemeýiň gozgalaňy bilen gabat gelýän hut şol iň çökgünli ýagdaý bilen baglanyşdyrýar. Ähli pygamberler ahyrky günleri kesgitleýärler; şonuň üçin hem ylahylyk bilen ynsanylygyň birleşmesinden ybarat bolan, segsen ynsan ruhanysyndan we bir Ylahy Baş Ruhanydan düzülen zafar gazanan ýygnagyň ruhanylygy, 2014-nji ýylda Ukrain söweşi başlananda başlanan taryhda kesgitlenýär.

Barlygy on iki bapdan ybarat bolan Gelip çykyş kitabynyň ortaky baby on ýedinji bapdyr. On iki baplyk şol hataryň ortaky aýaty ýigrimi ikinji aýatdyr. Ýigrimi ikinji aýat Hudaý bilen Ybraýymyň arasynda birinji aýatda başlanan söhbetiň aýdyň tamamlanmagyny belleýär; şeýlelikde ol, ýewreý elipbiýiniň ýigrimi iki harpynyň möhürini göterýän pygamberlik hatarynyň soňuny kesgitleýär. Ýigrimi iki aýatdan ybarat şol hataryň ortaky aýaty on birinji aýatdyr; ol hem öz gezeginde ýüz kyrk dört müňüň nyşanyny kesgitleýän üç aýatyň ortasydyr. Şonuň üçin on birinji aýat üç aýratyn aýatyň ortasydyr, hem-de on birinji aýat diňe bir şol ýigrimi iki aýatyň däl, eýsem özüniň içinde ýerleşýän şol üç aýatyň hem esasy hakykatyny beýan edýär; şeýlelikde on birinji we ýigrimi ikinji aýatlar esasy pikiriň başlangyjy we soňy hökmünde kesgitlenýär. Şeýlelikde, on ýedinji bapdaky on birinji aýatdan ýigrimi ikinji aýada çenli bölek on birinji bapdan ýigrimi ikinji baba çenli baplaryň esasy mowzugydyr.

Mätäniň kitabyndaky on birinji bapdan ýigrimi ikinji bapa çenli bolan bölümiň ortasy on altynjy bapdyr.

Gelip çykyş kitabynyň orta nokadynda bolşy ýaly, ýigriminji aýat hem Mesih bilen şägirtleriň Kaýsariýa Filipiýa gelenlerinde, on üçünji aýatda başlanan belli bir söhbetiň ahyryny belleýär.

Matta ýazgysynyň ortaky bölegi diňe bir aýratyn söhbetdeşligi we aýratyn temany aňlatmak bilen çäklenmän, Gelip çykyş kitabynyň şaýatlygynyň äht alamatlary Rafiýa söweşi bilen nähili sazlaşýan bolsa, Matta ýazgysyndaky bu söhbetdeşlik hem Panium diýilýän Kesariýa Filipide bolup geçýär. Daniel 11-iň on bäşinji aýatyndaky Panium, Mattanyň on iki baplyk setiriniň ortasydyr, Daniel 11-iň on birinji aýatyndaky Rafiýa bolsa, Gelip çykyş kitabynyň on iki baplyk setiriniň ortasydyr.

Miladydan öňki 457-nji ýylda başlanan 250 ýyl Miladydan öňki 207-nji ýylda tamamlandy; bu, on birinji aýatda agzalýan Rafia bilen on bäşinji aýatda agzalýan Paniumyň aralygyndaky orta nokatdyr, hut şol ýerde Ybraýymyň sünnetiniň nyşany bilen Petrusyň Mesih hakdaky ykrary bir ýere jemlenýär. Matta kitabyndaky yzygiderlilikde Petrus Hudaýyň Ogludygy baradaky Mesihi tanandygyny, Onuň çokundyrylmagynda şaýatlyk edýär.

Şimun «eşidýän biri» diýmegi aňladýar, Barýona bolsa «kepderiniň ogly» diýmegi aňladýar. Şimun, Mukaddes Ruhuň kepderi sypatynda inen wagtynda, Mesihiň çokundyrylyşy baradaky habary eşiden biri boldy. Mesihiň çokundyrylyşy, Ylham onunjy bapdaky güýçli perişdäniň inen wagty bolan 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynyň nusgasydy. Şol bir perişde 9/11-de-de indi. Petrus 9/11-i ýüz kyrk dört müňüň nesliniň synag habary hökmünde ykrar edýänleri aňladýar.

Petr hatar üstüne hatar usulyny ulanýanlary aňladýar. Ol kepderiniň “ogly”dyr; şonuň üçin hem ogul hökmünde simwolik taýdan soňky nesli aňladýar. Petr soňky nesliň nyşanydyr, we onuň adynyň simwolik san taýdan hasaplanşy bilen ol ýüz kyrk dört müňe wekilçilik edýär. Petr pygamberlik hatarynda Mesih peýda bolanda güýçlendiriş habaryny eşidýän iň soňky nesli aňladýar. Petr Mesihiň çokundyrylmagy bilen baglanyşykly habary tanady, şonuň üçin hem Petr Isany mesh edilen hökmünde, ýagny ýewreý dilinde Mesih, grek dilinde bolsa Hristos diýip tanap bildi. Petr Ylham kitaby on sekizinji bapdaky 11-nji sentýabrda inen perişdäniň 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda hem inendigine düşünýänleri aňladýar. Petr 11-nji sentýabra diňe iki ýa-da üç hataryň şaýatlygy bilen berkidilýän bir ýol belgisi hökmünde düşünýänleri aňladýar.

Petrusyň boýun alşy şudur: 9/11 üçünji weýiň gelendigini kesgitleýär; bu bolsa ahyrky nesil üçin synag habarydyr. Şol boýun alnan ýerde at üýtgeýär. Ybraýym Raphiada, Petrus bolsa haçdan edil öň Paniumdadyr. Panium bilen haçyň arasynda Petrus Özgeriş dagyna baryp görer. Hut Paniumda, öz nesli üçin synag habaryny boýun alanda, Simun Petrusa öwrülýär. Bir ýüz kyrk dört müň üçin bolsa, şol synag habary pygamberlik taryhynda 9/11-de gelen üçünji weýiň Yslamy bolup durýar.

Adwentizmiň synagynyň başlangyjy 11-nji sentýabrda başlandy, we Adwentizmiň synagy soňlananda, üçünji hasratyň Yslam habary Simonyň adynyň haçan we nirede üýtgedilýändigini kesgitleýär. Petrusyň ahyrsoňunda düşünýän habary, başynda 11-nji sentýabryň habary bilen öňden şekillendirilen bolup, Neşwiliň ot şarlarynyň düzedilen habarydyr. Şol ýerde surnaýlar baýramy tugyň ýokary galdyrylmagy we Ýaraşyk Günündäki ýapyk gapy bilen utgaşykly gelýär.

Biz bu zatlary indiki makalada dowam etdireris.