The Book of Daniel - Number Three | English and Tagalog Side by Side

We are currently addressing the “seven times” of Leviticus twenty-six in the book of Daniel. It is hidden to those who have chosen to close their eyes, but it is there for those who wish to see. We will begin in Daniel chapter eight, and verse thirteen.

Sa kasalukuyan ay tinatalakay natin, sa aklat ni Daniel, ang “pitong ulit” ng Levitico dalawampu’t anim. Ito’y nakatago sa mga pumiling ipikit ang kanilang mga mata, ngunit naroon ito para sa mga nagnanais makakita. Magsisimula tayo sa aklat ni Daniel, kabanata walo, talatang labintatlo.

Then I heard one saint speaking, and another saint said unto that certain saint which spake, How long shall be the vision concerning the daily sacrifice, and the transgression of desolation, to give both the sanctuary and the host to be trodden under foot? Daniel 8:13.

Nang magkagayo’y narinig ko ang isang banal na nagsasalita, at ang ibang banal ay nagsabi sa yaong banal na nagsasalita, Hanggang kailan ang pangitain tungkol sa palaging handog, at sa pagsalangsang na nagdudulot ng pagkatiwangwang, na ipinagkakaloob upang yurakan ang banal na dako at ang hukbo? Daniel 8:13.

The verse begins with the word “then,” and is making a distinction between the vision of prophetic history Daniel has just seen in the previous ten verses. Verse one and two of the chapter, identify the year when Daniel received the vision and also that he received it by the Ulai river. From verse three to verse twelve, he “sees” the vision of prophetic history. “Then” he “hears” a heavenly dialogue consisting of a question and an answer. In verse fifteen, he begins to seek what the vision of prophetic history that he had just “seen” represented. It is essential to recognize the distinction between the vision that Daniel “saw” in verses three through twelve, and the heavenly dialogue, which he “heard”—for they are two different visions.

Nagsisimula ang talata sa salitang "then," at nagpapahiwatig ito ng isang pagkakaiba kaugnay ng pangitaing ukol sa kasaysayang propetiko na kakakita lamang ni Daniel sa nakaraang sampung talata. Tinutukoy ng una at ikalawang talata ng kabanata ang taon nang matanggap ni Daniel ang pangitain, at gayundin na tinanggap niya ito sa tabi ng Ilog Ulai. Mula sa ikatlo hanggang ikalabindalawang talata, "nakikita" niya ang pangitain ng kasaysayang propetiko. Pagkatapos ("then") ay "naririnig" niya ang isang makalangit na diyalogo na binubuo ng isang tanong at isang sagot. Sa ikalabinlimang talata, sinisimulan niyang alamin kung ano ang kinakatawan ng pangitain ng kasaysayang propetiko na kaniya lamang "nakita." Mahalagang kilalanin ang pagkakaiba sa pagitan ng pangitaing "nakita" ni Daniel sa mga talatang tatlo hanggang labindalawa, at ng makalangit na diyalogo na kaniyang "narinig"—sapagkat dalawang magkaibang pangitain ang mga iyon.

But blessed are your eyes, for they see: and your ears, for they hear. Matthew 13:16.

Ngunit mapapalad ang inyong mga mata, sapagkat nakakakita; at ang inyong mga tainga, sapagkat nakakarinig. Mateo 13:16.

The question in verse thirteen is, “How long shall be the vision,” and the word translated as “vision” is a different Hebrew word than the word translated as “vision” in verse sixteen.

Ang tanong sa talata labintatlo ay, “Hanggang kailan magtatagal ang pangitain,” at ang salitang isinalin bilang “pangitain” ay ibang salitang Hebreo kaysa sa salitang Hebreo na isinaling “pangitain” sa talata labing-anim.

And I heard a man’s voice between the banks of Ulai, which called, and said, Gabriel, make this man to understand the vision. Daniel 8:16.

At narinig ko ang tinig ng isang lalaki mula sa pagitan ng mga pampang ng Ulai, na tumawag at nagsabi, Gabriel, ipaunawa mo sa lalaking ito ang pangitain. Daniel 8:16.

By translating two different Hebrew words into the English word “vision,” the “seven times” of Leviticus twenty-six, became “hidden in plain sight”. Biblical students who are satisfied to simply skim the surface consider these two different Hebrew words as the same word, but they do so at their own peril.

Sa pagsasalin ng dalawang magkaibang salitang Hebreo sa iisang salitang Ingles na "vision," ang "pitong ulit" ng Levitico dalawampu't anim ay naging "nakatago sa lantad na paningin". Ang mga mag-aaral ng Biblia na kuntento nang manatili sa mababaw ay itinuturing na iisang salita ang dalawang magkaibang salitang Hebreo na ito, ngunit ginagawa nila iyon sa sarili nilang kapahamakan.

“To skim over the surface will do little good. Thoughtful investigation and earnest, taxing study are required to comprehend it. There are truths in the word which are like veins of precious ore concealed beneath the surface. By digging for them, as the man digs for gold and silver, the hidden treasures are discovered. Be sure that the evidence of truth is in the Scripture itself. One scripture is the key to unlock other scriptures. The rich and hidden meaning is unfolded by the Holy Spirit of God, making plain the word to our understanding: ‘The entrance of Thy words giveth light; it giveth understanding unto the simple.’” Fundamentals of Christian Education, 390.

Ang pahapyaw na pagtingin sa ibabaw ay magdudulot lamang ng kakaunting pakinabang. Kinakailangan ang masusing pagsisiyasat at taimtim at nakapapagod na pag-aaral upang ito’y maunawaan. May mga katotohanan sa Salita na gaya ng mga ugat ng mahalagang metal na nakatago sa ilalim ng ibabaw. Sa paghuhukay upang hanapin ang mga iyon, gaya ng paghuhukay ng tao para sa ginto at pilak, natutuklasan ang mga tagong kayamanan. Tiyakin na ang katibayan ng katotohanan ay nasa mismong Kasulatan. Ang isang teksto ng Kasulatan ay susi sa pagbubukas ng iba pang mga teksto. Ang mayaman at nakatagong kahulugan ay ibinubunyag ng Espiritu Santo ng Diyos, na ginagawang malinaw ang Salita sa ating pagkaunawa: “Ang pagpasok ng Iyong mga salita ay nagbibigay liwanag; nagbibigay ito ng unawa sa mga musmos.” Mga Saligan ng Kristiyanong Edukasyon, 390.

We are informed that “every fact has its bearing” in the Word of God, and if we choose to ignore the fact there are two different Hebrew words translated as “vision” in chapter eight, we are responsible for inflicting Laodicean blindness upon ourselves. The old adage is, “there are none so blind as those who will not see.”

Ipinabatid sa atin na “ang bawat katunayan ay may kabuluhan” sa Salita ng Diyos, at kung pipiliin nating ipagsawalang-bahala ang katotohanang may dalawang magkaibang salitang Hebreo na isinalin bilang “pangitain” sa ikawalong kabanata, tayo ang may pananagutan sa pagdudulot sa ating sarili ng Laodiceang pagkabulag. Ang lumang kasabihan ay: “Walang higit na bulag kaysa sa yaong ayaw makakita.”

“The Bible contains all the principles that men need to understand in order to be fitted either for this life or for the life to come. And these principles may be understood by all. No one with a spirit to appreciate its teaching can read a single passage from the Bible without gaining from it some helpful thought. But the most valuable teaching of the Bible is not to be gained by occasional or disconnected study. Its great system of truth is not so presented as to be discerned by the hasty or careless reader. Many of its treasures lie far beneath the surface, and can be obtained only by diligent research and continuous effort. The truths that go to make up the great whole must be searched out and gathered up, ‘here a little, and there a little.’ Isaiah 28:10.

Taglay ng Bibliya ang lahat ng simulain na kailangang maunawaan ng mga tao upang maihanda sila, alinman para sa buhay na ito o para sa darating na buhay. At ang mga simulaing ito ay maaaring maunawaan ng lahat. Walang sinumang may diwang nagpapahalaga sa mga aral nito ang makababasa ng kahit isang talata ng Bibliya nang hindi tumatanggap mula rito ng isang makatutulong na kaisipan. Ngunit ang pinakamahalagang turo ng Bibliya ay hindi matatamo sa paminsan-minsan o hindi magkakaugnay na pag-aaral. Ang dakilang sistema ng katotohanan nito ay hindi inilahad sa paraang madaling matalos ng mambabasang padalos-dalos o pabaya. Marami sa mga kayamanan nito ay nakatago sa malalim na kailaliman, at makakamtan lamang sa pamamagitan ng masikap na pagsasaliksik at patuloy na pagsisikap. Ang mga katotohanang bumubuo sa dakilang kabuuan ay kailangang saliksikin at tipunin, “dito kaunti, at doon kaunti.” Isaias 28:10.

“When thus searched out and brought together, they will be found to be perfectly fitted to one another. Each Gospel is a supplement to the others, every prophecy an explanation of another, every truth a development of some other truth. The types of the Jewish economy are made plain by the gospel. Every principle in the word of God has its place, every fact its bearing. And the complete structure, in design and execution, bears testimony to its Author. Such a structure no mind but that of the Infinite could conceive or fashion.” Education, 123.

Kapag sa ganitong paraan siniyasat at pinagsama-sama, masusumpungan silang lubos na angkop sa isa’t isa. Ang bawat Ebanghelyo ay kapupunan ng iba pa, ang bawat propesiya ay pagpapaliwanag ng iba pa, ang bawat katotohanan ay pagpapalawig ng iba pang katotohanan. Ang mga tipo sa kaayusang Hudyo ay ginagawang maliwanag ng Ebanghelyo. Ang bawat simulain sa salita ng Diyos ay may sariling kinalalagyan, ang bawat katunayan ay may kaukulang kabuluhan. At ang ganap na kayarian, sa disenyo at sa pagsasakatuparan, ay nagpapatotoo sa May-akda nito. Gayong kayarian ay walang isipan, maliban sa isipan ng Walang Hanggan, ang makakaisip o makakahubog. Education, 123.

The word “vision” occurs ten times in Daniel chapter eight, but those ten times consist of two different Hebrew words, and the meanings of those words are not the same. If they meant the same thing, Daniel would have only used one of those words in each of the ten occurrences. Daniel wrote two words, for each of those two words possess their own meanings, and one represents a vision Daniel “saw”, and the other a vision he “heard”. In verse thirteen, the word translated as “vision” is châzôn, and it means “a sight”, or “a vision”, “a dream” or “an oracle”. I call it the “vision of prophetic history” based upon its definition and on how Daniel employs it.

Ang salitang "vision" ay lumilitaw nang sampung beses sa ikawalong kabanata ng aklat ni Daniel, ngunit ang sampung paglitaw na iyon ay binubuo ng dalawang magkaibang salitang Hebreo, at hindi magkapareho ang kahulugan ng mga salitang iyon. Kung pareho ang kahulugan nila, iisa lamang sana ang salitang ginamit ni Daniel sa bawat isa sa sampung pagkakataon. Dalawa ang salitang isinulat ni Daniel, sapagkat ang bawat isa sa dalawang salitang iyon ay may kanya-kanyang kahulugan; ang isa ay kumakatawan sa pangitaing "nakita" ni Daniel, at ang isa nama’y sa pangitaing kaniyang "narinig". Sa talatang labintatlo, ang salitang isinaling "vision" ay châzôn, at ang kahulugan nito ay "isang tanawin", o "isang pangitain", "isang panaginip" o "isang orakulo". Tinatawag ko itong "pangitain ng propetikong kasaysayan" batay sa kahulugan nito at sa paraan ng paggamit nito ni Daniel.

In verse one, of Daniel chapter eight, Daniel says “a vision appeared unto me,” and in verse two he twice states that he “saw in a vision.” Then in verse thirteen, the question is raised of “how long shall be the vision.” All of those usages are the Hebrew word “châzôn.” Then in verse fifteen, we come to perhaps the most important time Daniel used that very same word, for he says, “when I”…“had seen the vision and sought for the meaning.” After Daniel had seen the châzôn vision, he wanted to understand what it meant. This is a fact that has great bearing on the hiding of the “seven times” of Leviticus twenty-six in the chapter.

Sa talatang una ng ikawalong kabanata ng Daniel, sinabi ni Daniel, "isang pangitain ang nagpakita sa akin," at sa talatang ikalawa, dalawang ulit niyang sinabi na "nakita ko sa isang pangitain." Pagkatapos, sa talatang ikalabintatlo, ibinangon ang tanong na "Hanggang kailan magtatagal ang pangitain?" Lahat ng mga paggamit na iyon ay ang salitang Hebreo na "châzôn." Pagkaraan, sa talatang ikalabinlima, dumarating tayo sa marahil pinakamahalagang pagkakataon na ginamit ni Daniel ang gayon ding salita, sapagkat sinabi niya, "nang ako"..."ay nakakita ng pangitain at hinanap ang kahulugan." Matapos makita ni Daniel ang pangitaing châzôn, ninais niyang maunawaan kung ano ang kahulugan nito. Ito ay isang katunayang may malaking kinalaman sa pagtatago ng "pitong panahon" ng Levitico dalawampu't anim sa naturang kabanata.

He also uses the word châzôn in verses seventeen and twenty-six. The word “vision” appears ten times in Daniel chapter eight, and the word châzôn represents seven of those occurrences. Daniel uses the other Hebrew word that is translated as “vision” four times. The other Hebrew word is mar’eh, and means “appearance”.

Ginagamit din niya ang salitang châzôn sa mga talatang 17 at 26. Ang salitang “vision” ay lumilitaw nang sampung ulit sa Kabanata 8 ng Daniel, at ang salitang châzôn ang ginamit sa pito sa mga paglitaw na iyon. Ginagamit ni Daniel ang isa pang salitang Hebreo na isinasalin bilang “vision” nang apat na ulit. Ang isa pang salitang Hebreo ay mar'eh, na ang kahulugan ay “appearance.”

Châzôn is found seven times in Daniel chapter eight, and mar’eh is found four times, and together they represent the ten times the English word “vision” occurs in Daniel chapter eight. Seven plus four is eleven, for one of the times Daniel employed the word mar’eh, it was translated just as it is defined, for in verse fifteen, when Daniel “sought for the meaning” of the châzôn vision of prophetic history, there “stood before” him “as the appearance of a man.” The word “appearance” is mar’eh. Therefore, mar’eh is used by Daniel four times in Daniel eight, and it is translated once in agreement with its primary definition of “appearance,” and the other three times it is translated as “vision.”

Matatagpuan ang Châzôn nang pitong ulit sa ikawalong kabanata ng Daniel, at ang mar'eh ay apat na ulit, at sa kabuuan ay tumutugma ang mga ito sa sampung ulit na paglitaw ng salitang Ingles na "vision" sa nasabing kabanata. Subalit ang pito dagdag ang apat ay labing-isa, sapagkat sa isa sa mga pagkakataong ginamit ni Daniel ang salitang mar'eh, ito ay isinalin ayon mismo sa kahulugan nito; sapagkat sa talatang ikalabinlima, nang "hinanap ang kahulugan" ni Daniel ng châzôn na pangitain ng kasaysayang propetiko, may "tumayo sa harap" niya na "gaya ng appearance ng isang lalaki." Ang salitang "appearance" ay mar'eh. Samakatuwid, ginamit ni Daniel ang mar'eh nang apat na ulit sa ikawalong kabanata ng Daniel, at minsan itong isinalin na kaayon ng pangunahing kahulugan nitong "appearance," at sa iba pang tatlong ulit ay isinalin ito bilang "vision."

I am not suggesting any criticism of the men who translated the King James Bible. It needs to be noted though, that in verse thirteen, is found the only added word in the King James Bible (sacrifice), that inspiration states definitively, “does not belong to the text.” Inspiration further states that the added word had been “added by human wisdom.” In the very same chapter, two different Hebrew words are both translated as the same English word. The reason it is essential to recognize the distinction between these two words is profoundly important.

Hindi ako nagmumungkahi ng anumang pagbatikos sa mga lalaking nagsalin ng King James Bible. Gayunman, dapat tandaan na sa talatang labintatlo ay matatagpuan ang kaisa-isang idinagdag na salita sa King James Bible (sacrifice), na mariing sinasabi ng inspirasyon na “hindi kabilang sa teksto.” Dagdag pa, sinasabi ng inspirasyon na ang idinagdag na salitang iyon ay “idinagdag ng karunungang pantao.” Sa mismong kabanatang iyon, dalawang magkaibang salitang Hebreo ang kapwa isinalin sa iisang salitang Ingles. Ang dahilan kung bakit kailangang-kailangan na makilala ang pagkakaiba sa pagitan ng dalawang salitang ito ay lubhang mahalaga.

And it came to pass, when I, even I Daniel, had seen the vision, and sought for the meaning, then, behold, there stood before me as the appearance of a man. And I heard a man’s voice between the banks of Ulai, which called, and said, Gabriel, make this man to understand the vision. Daniel 8:15, 16.

At nangyari, nang ako, ako si Daniel, ay nakakita ng pangitain at hinanap ko ang kahulugan, narito, may tumayo sa harap ko na gaya ng anyo ng isang lalaki. At ako’y nakarinig ng tinig ng isang lalaki sa pagitan ng mga pampang ng Ulai, na tumawag at nagsabi, Gabriel, ipaunawa mo sa taong ito ang pangitain. Daniel 8:15, 16.

As Daniel “sought for the meaning” of the “châzôn vision” which he had just “seen,” Christ informs Gabriel to “make” Daniel to understand the “mar’eh vision” which he had just “heard”. Daniel wanted to understand the vision of prophetic history, but Christ, who had been identified in verse thirteen as Palmoni (that certain saint which spake), instructed Gabriel to make Daniel understand the “mar’eh vision”, not the “châzôn vision”. In verses fifteen and sixteen, the stated purpose for Gabriel is that he is to make Daniel understand the “mar’eh vision”, which is the word translated as “vision” which means “appearance,” not the vision of prophetic history which Daniel wanted to understand. Without recognizing Gabriel’s job assignment, the “seven times” of Leviticus twenty-six is hidden in plain sight.

Samantalang “hinanap ni Daniel ang kahulugan” ng “châzôn vision” na kaniyang “nakita” lamang, ipinabatid ni Cristo kay Gabriel na “ipaunawa” kay Daniel ang “mar'eh vision” na kaniyang “narinig” lamang. Nais ni Daniel na maunawaan ang pangitain ng propetikong kasaysayan, ngunit si Cristo, na natukoy sa talatang labintatlo bilang Palmoni (yaong isang banal na nagsalita), ay inatasan si Gabriel na ipaunawa kay Daniel ang “mar'eh vision,” hindi ang “châzôn vision.” Sa mga talatang labinlima at labing-anim, ang nakasaad na layunin para kay Gabriel ay ipaunawa kay Daniel ang “mar'eh vision,” na siyang salitang isinaling “vision” na ang kahulugan ay “appearance,” hindi ang pangitain ng propetikong kasaysayan na nais unawain ni Daniel. Kung hindi kikilalanin ang atas na ibinigay kay Gabriel, ang “pitong ulit” ng Levitico dalawampu’t anim ay nananatiling nakatago sa lantaran.

In verse twenty-six both Hebrew words that are translated as “vision” are located in the same verse, and the verse becomes one of the primary keys to opening the truth of Daniel’s testimony of the “seven times.”

Sa talatang ikadalawampu’t anim, ang dalawang salitang Hebreo na isinasalin bilang “pangitain” ay kapwa matatagpuan, at ang talatang ito ay nagiging isa sa mga pangunahing susi sa pagbubukas ng katotohanan ng patotoo ni Daniel hinggil sa “pitong panahon.”

And the vision of the evening and the morning which was told is true: wherefore shut thou up the vision; for it shall be for many days. Daniel 8:26.

At ang pangitain tungkol sa gabi at sa umaga na ipinahayag ay totoo; kaya’t sarhan mo ang pangitain, sapagkat ukol pa ito sa maraming araw. Daniel 8:26.

In verse twenty-six, the “vision of the evening and mornings” is the mar’eh vision, meaning “appearance”, but the vision that was to be “shut up,” is the châzôn vision of prophetic history. The expression “evening and mornings” is what isolates and identifies the distinction between the two visions. It does so with another illustration of the human factor in producing the Bible. The human factor consisted of both the prophets that recorded the words of the Bible, but also of those that translated the Bible. The Bible, as with Christ, represents a combination of divinity and humanity. That humanity descended down through history, from Adam after he sinned to those who recorded and translated the Bible. Christ and the Bible are both the Word of God, and the Word of God’s is pure, for the divinity of the combination always overruled any limitations that existed in the flesh.

Sa talatang ika-26, ang "pangitain ng gabi at mga umaga" ay ang pangitaing mar'eh, na ang ibig sabihin ay "anyo," ngunit ang pangitaing dapat "isara" ay ang pangitaing châzôn ng kasaysayang propetiko. Ang pariralang "gabi at mga umaga" ang naghihiwalay at nagpapakilala sa kaibhan ng dalawang pangitain. Ginagawa nito iyon sa pamamagitan ng isa pang paglalarawan ng salik na pantao sa pagkakabuo ng Bibliya. Ang salik na pantao ay kinabibilangan hindi lamang ng mga propetang isinatitik ang mga salita ng Bibliya, kundi pati ng mga nagsalin ng Bibliya. Ang Bibliya, gaya ni Cristo, ay kumakatawan sa isang pagsasama ng pagka-Diyos at pagkatao. Ang pagkataong iyon ay dumaloy sa kasaysayan, mula kay Adan pagkatapos niyang magkasala hanggang sa mga nagtala at nagsalin ng Bibliya. Si Cristo at ang Bibliya ay kapwa ang Salita ng Diyos, at ang Salita ng Diyos ay dalisay, sapagkat ang pagka-Diyos ng pagsasamang iyon ay laging nanaig sa anumang mga limitasyon na umiiral sa laman.

Paul, a servant of Jesus Christ, called to be an apostle, separated unto the gospel of God, (Which he had promised afore by his prophets in the holy scriptures,) Concerning his Son Jesus Christ our Lord, which was made of the seed of David according to the flesh. Romans 1:1–3.

Si Pablo, alipin ni Jesucristo, tinawag upang maging apostol, inihiwalay para sa ebanghelyo ng Diyos, (na kaniyang ipinangako noong una sa pamamagitan ng kaniyang mga propeta sa mga banal na kasulatan,) tungkol sa kaniyang Anak na si Jesucristo na ating Panginoon, na nagmula sa binhi ni David ayon sa laman. Roma 1:1-3.

The expression “evening and morning” is found repeatedly in God’s Word, and it is always translated as “evening and morning,” as it is in verse twenty-six, and as it is so often translated in the creation story in Genesis that repeatedly states, “and the evening and the morning were….” In fact, and every fact has its bearing (and this fact is essential to understand), the only place in the Bible that the expression “evening and morning” is not translated as “evening and morning” (as it is in verse twenty-six), is in verse fourteen of Daniel eight. There, and only there in God’s Word the phrase “evening and morning” is translated as simply “days.”

Ang pariralang “gabi at umaga” ay matatagpuan nang paulit-ulit sa Salita ng Diyos, at lagi itong isinasalin bilang “gabi at umaga,” gaya sa talatang dalawampu’t anim, at gaya rin ng pagkakasalin nito nang madalas sa salaysay ng paglalang sa Genesis, na paulit-ulit na nagsasaad, “at ang gabi at ang umaga ay....” Sa katunayan, at ang bawat katunayan ay may kabuluhan (at ang katunayang ito ay mahalagang maunawaan), ang tanging dako sa Bibliya na ang pariralang “gabi at umaga” ay hindi isinalin bilang “gabi at umaga” (gaya sa talatang dalawampu’t anim) ay nasa Daniel walo, talatang labing-apat. Doon, at doon lamang sa Salita ng Diyos, ang pariralang “gabi at umaga” ay isinalin bilang “mga araw” lamang.

And he said unto me, Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed. Daniel 8:14.

At sinabi niya sa akin, Hanggang sa dalawang libo at tatlong daang araw; kung magkagayo’y malilinis ang santuario. Daniel 8:14.

Twelve verses later, in the same chapter of Daniel, the Hebrew phrase “evening and morning” is translated as it always is; but in the verse that is the central pillar and foundation of Adventism, the phrase is simply translated as “days.” What influence led the translators of the King James Bible to make such a glaring contradiction? They had translated the phrase in verse twenty-six in agreement with every other occurrence of the phrase in the rest of the Bible. But twelve verses before verse twenty-six, in verse fourteen, their humanity placed a special distinction upon the answer to the question of verse thirteen. And the question of verse thirteen, included the one word (sacrifice), that was not to be added to the Bible. God wanted verse fourteen, to stand out in a very profound and distinctive way. In doing so, he also identified what Gabriel was instructed to make Daniel understand.

Pagkaraan ng labindalawang talata, sa gayon ding kabanata ni Daniel, ang Hebreong pariralang "gabi at umaga" ay isinalin gaya ng lagi itong isinasalin; ngunit sa talatang siyang haliging sentral at saligan ng Adbentismo, ang parirala ay payak na isinaling "mga araw." Anong impluwensiya ang nagtulak sa mga tagapagsalin ng Bibliang King James na gumawa ng gayong lantad na pagsalungat? Isinalin nila ang parirala sa talatang dalawampu't anim nang naaayon sa bawat iba pang paglitaw ng pariralang iyon sa natitirang bahagi ng Bibliya. Ngunit labindalawang talata bago ang talatang dalawampu't anim, sa talatang labing-apat, ang kanilang pagiging-tao ay naglagay ng natatanging pagkakabukod sa sagot sa tanong ng talatang labintatlo. At ang tanong sa talatang labintatlo ay may kasamang iisang salita (sacrifice) na hindi dapat idagdag sa Bibliya. Ninais ng Diyos na ang talatang labing-apat ay lumitaw na lubhang kapansin-pansin at natatangi. Sa paggawa nito, tinukoy rin Niya kung ano ang iniutos kay Gabriel na ipaunawa kay Daniel.

In verse sixteen, Jesus commanded Gabriel to make Daniel understand the mar’eh vision, in spite of the fact that Daniel was seeking to understand the châzôn vision of prophetic history. Verse twenty-six says the “vision of the evenings and mornings which was told” was “true.” The châzôn vision had been a prophetic “sight”, but the mar’eh vision was “told,” for it had been spoken. It had been spoken in verse fourteen when Palmoni said “unto two thousand and three hundred evenings and mornings; then shall the sanctuary be cleansed.” Verse twenty-six, employs the expression “evening and mornings,” as it identifies it as the vision that had been “spoken” to identify the distinction between the two visions in Daniel chapter eight. The vision of prophetic history that Daniel had “seen”, and that Daniel wished to understand, was different from the vision that was “spoken” which Daniel had “heard”. More importantly, the vision that Daniel “heard” was the vision that Gabriel was to give Daniel understanding of.

Sa talatang labing-anim, inutusan ni Jesus si Gabriel na ipaunawa kay Daniel ang pangitaing mar'eh, sa kabila ng katotohanang hinahangad ni Daniel na maunawaan ang pangitaing châzôn ng propetikong kasaysayan. Sinasabi ng talatang dalawampu’t anim na ang “pangitain ng mga gabi at mga umaga na sinabi” ay “totoo.” Ang pangitaing châzôn ay isang propetikong “pagkakita,” ngunit ang pangitaing mar'eh ay “isinabi,” sapagkat ito’y sinalita. Ito’y sinalita sa talatang labing-apat nang sabihin ni Palmoni, “hanggang sa dalawang libo at tatlong daang gabi at umaga; kung magkagayo’y lilinisin ang santuwaryo.” Sa talatang dalawampu’t anim, ginagamit ang pariralang “mga gabi at mga umaga,” sapagkat sa gayon kinikilala ito bilang ang pangitaing “sinalita,” upang matukoy ang pagkakaiba ng dalawang pangitain sa ikawalong kabanata ng Daniel. Ang pangitaing propetikong kasaysayan na “nakita” ni Daniel, at nais niyang maunawaan, ay iba sa pangitaing “sinalita” na “narinig” ni Daniel. Lalong mahalaga, ang pangitaing “narinig” ni Daniel ang siyang pangitaing dapat ipaunawa ni Gabriel kay Daniel.

The humanity that participated in creating the Holy Bible recorded the word “vision” ten times in Daniel chapter eight, and in so doing it hid the distinction of a vision that was “seen” and another vision that was “heard”. In doing so, it obscured the emphasis that identifies that Christ’s intent was for Daniel to understand the vision he had “heard”, above understanding the vision he had “seen”. We can now consider what Gabriel does in order to fulfill his job assignment.

Ang sangkatauhang nakibahagi sa paglikha ng Banal na Biblia ay itinala ang salitang "pangitain" nang sampung beses sa kabanata walo ng Daniel, at sa gayon ay naitago nito ang kaibhan sa pagitan ng isang pangitaing "nakita" at isa pang pangitaing "narinig". Sa gayong paraan, nalabo ang diin na nagpapahayag na ang layon ni Cristo ay maunawaan ni Daniel ang pangitaing kaniyang "narinig", higit kaysa sa pagkaunawa sa pangitaing kaniyang "nakita". Maaari na nating isaalang-alang kung ano ang ginagawa ni Gabriel upang ganapin ang kaniyang atas.

So he came near where I stood: and when he came, I was afraid, and fell upon my face: but he said unto me, Understand, O son of man: for at the time of the end shall be the vision. Now as he was speaking with me, I was in a deep sleep on my face toward the ground: but he touched me, and set me upright. And he said, Behold, I will make thee know what shall be in the last end of the indignation: for at the time appointed the end shall be. Daniel 8:17–19.

Kaya’t lumapit siya sa kinatatayuan ko; at nang siya’y lumapit, ako’y natakot at nagpatirapa ako: ngunit sinabi niya sa akin, Unawain mo, O anak ng tao: sapagkat tungkol sa panahon ng wakas ang pangitain. At habang siya’y nakikipag-usap sa akin, ako’y nasa malalim na pagkakatulog, na nakayukbo ang aking mukha sa lupa: ngunit hinipo niya ako, at itinindig niya ako. At sinabi niya, Narito, ipaaalam ko sa iyo kung ano ang mangyayari sa katapusan ng poot: sapagkat sa panahong itinalaga ay darating ang wakas. Daniel 8:17-19.

Gabriel now begins his work of making Daniel to understand the vision of the twenty-three hundred evenings and mornings, which is true. He first informs him that the vision of prophetic history, the châzôn vision, would be at the “time of the end.” Then, while Daniel was in a prophetic sleep, Gabriel touched Daniel and set him upright. He informs him “I will make thee know.”

Nagsisimula na ngayon si Gabriel sa kaniyang gawain ng pagpapauunawa kay Daniel sa pangitain ng dalawang libo’t tatlong daang gabi at umaga, na tunay. Una, ipinaalam niya sa kaniya na ang pangitain ng kasaysayang propetiko, ang pangitaing châzôn, ay para sa “panahon ng wakas.” Pagkatapos, habang si Daniel ay nasa isang propetikong pagtulog, hinipo ni Gabriel si Daniel at itinindig siya. Ipinabatid niya sa kaniya, “Ipaunawa ko sa iyo.”

That is what Palmoni (Christ), had told Gabriel to do, when he said, “Gabriel, make this man to understand the mar’eh vision” of the evening and mornings. Gabriel says that he will make Daniel “know what shall be in the last end of the indignation.” There it is! There is the “seven times” of Leviticus twenty-six! It is hidden by the very prophetic technique which Gabriel had led the prophets repeatedly to testify to and employ in their writings! That technique is “line upon line, here a little and there a little”.

Iyan ang ipinag-utos ni Palmoni (Cristo) kay Gabriel na gawin, nang sinabi niya, “Gabriel, ipaunawa mo sa lalaking ito ang pangitaing mar'eh” ng mga gabi at mga umaga. Sinasabi ni Gabriel na ipaaalam niya kay Daniel “kung ano ang mangyayari sa pinakahuling wakas ng poot.” Naroon iyon! Naroon ang “pitong ulit” ng Levitico dalawampu’t anim! Ito ay nalilihim sa mismong pamamaraang propetiko na pinangunahan ni Gabriel ang mga propeta upang paulit-ulit nilang patotohanan at gamitin sa kanilang mga sinulat! Ang pamamaraang iyon ay “taludtod sa taludtod, dito kaunti at doon kaunti”.

In the book “Thoughts on Daniel and the Revelation”, by Uriah Smith (which all Adventists, and even their neighbors, should be familiar with), Smith comments on verses seventeen to nineteen of Daniel chapter eight:

Sa aklat na "Thoughts on Daniel and the Revelation" ni Uriah Smith (na dapat ay pamilyar sa lahat ng mga Adventista, at maging sa kanilang mga kapitbahay), nagbibigay si Smith ng komentaryo hinggil sa mga talatang 17 hanggang 19 ng ikawalong kabanata ng Daniel:

“With a general statement that at the time appointed the end shall be, and that he will make him to know what shall be in the last end of the indignation, he enters upon an interpretation of the vision. The indignation must be understood to cover a period of time. What time? God told his people Israel that he would pour upon them his indignation for their wickedness; and thus he gave directions concerning the ‘profane wicked prince of Israel:’ ‘Remove the diadem, and take off the crown. . . . I will overturn, overturn, overturn it: and it shall be no more, until he come whose right it is; and I will give it him.’ Ezekiel 21:25–27, 31.

Sa isang pangkalahatang pahayag na sa takdang panahon ay darating ang wakas, at na ipaaalam niya sa kanya kung ano ang mangyayari sa katapus-tapusan ng poot, sinimulan niya ang pagpapakahulugan sa pangitain. Ang poot ay dapat maunawaang sumasaklaw sa isang yugto ng panahon. Anong panahon? Sinabi ng Diyos sa kanyang bayang Israel na ibubuhos niya sa kanila ang kanyang poot dahil sa kanilang kasamaan; at sa gayon ay nagbigay siya ng mga tagubilin hinggil sa “lapastangan at masamang prinsipe ng Israel:” “Alisin ang diadema, at hubarin ang putong. . . . Aking babaligtarin, babaligtarin, babaligtarin ito: at hindi na ito iiral, hanggang sa dumating yaong may karapatan dito; at ibibigay ko ito sa kanya.” Ezekiel 21:25-27, 31.

“Here is the period of God’s indignation against his covenant people; the period during which the sanctuary and host are to be trodden under foot. The diadem was removed, and the crown taken off, when Israel was subjected to the kingdom of Babylon. It was overturned again by the Medes and Persians, again by the Grecians, again by the Romans, corresponding to the three times the word is repeated by the prophet. The Jews then, having rejected Christ, were soon scattered abroad over the face of the earth; and spiritual Israel has taken the place of the literal seed; but they are in subjection to earthly powers, and will be till the throne of David is again set up,—till He who is its rightful heir, the Messiah, the Prince of peace, shall come, and then it will be given him. Then the indignation will have ceased. What shall take place in the last end of this period, the angel is now to make known to Daniel.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 201, 202.

Narito ang panahon ng poot ng Diyos laban sa kanyang bayang tipan; ang panahong yuyurakan ang santuwaryo at ang hukbo. Inalis ang diyadema, at inalis ang korona, nang napasailalim ang Israel sa kaharian ng Babilonia. Muli itong binaligtad ng mga Medo at Persa, muli ng mga Griyego, muli ng mga Romano, na tumutugma sa tatlong ulit na pagbanggit ng salitang iyon ng propeta. Ang mga Hudyo, na itinakwil si Cristo, ay di naglaon ay nangalat sa balat ng lupa; at ang espirituwal na Israel ay pumalit sa literal na binhi; ngunit sila ay nasa ilalim ng mga kapangyarihang panlupa, at mananatili hanggang sa muling maitatag ang trono ni David, hanggang sa dumating ang tunay na tagapagmana nito, ang Mesiyas, ang Prinsipe ng kapayapaan, at saka ipagkakaloob ito sa kanya. Kung magkagayo’y magwawakas ang poot. Ang mangyayari sa pinakahuling wakas ng panahong ito, ipaaalam na ngayon ng anghel kay Daniel. Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 201, 202.

The “indignation” that Smith is identifying, began when Manasseh was carried to Babylon by the Assyrians in 677 BC. Unfortunately, Smith takes Zedekiah’s overthrow in 586 BC and assigns that as the starting point of the period of the “indignation” of verse nineteen. Smith simply does not address what it means that the verse states “the last end of the indignation.” He treats it as simply “indignation,” though if there is a “last end” of the indignation, grammar and logic demand that there is also at minimum a “first end” of the indignation. Smith knew the seventy years of captivity began with the first attack of Nebuchadnezzar against Jehoiakim in 606 BC, but determined the starting for the period of the indignation was the third of Nebuchadnezzar’s attacks, which was carried out against Zedekiah, the last Judean king.

Ang "indignation" na tinutukoy ni Smith ay nagsimula nang si Manasseh ay dinala sa Babylon ng mga Assyrians noong 677 BC. Sa kasamaang-palad, itinuturing ni Smith ang pagpapatalsik kay Zedekiah noong 586 BC at itinalaga iyon bilang panimulang punto ng panahon ng "indignation" ng talatang labinsiyam. Hindi man lamang tinalakay ni Smith kung ano ang ibig ipakahulugan ng pahayag ng talata na "the last end of the indignation." Itinuturing niya ito na basta "indignation," bagaman kung mayroong "last end" ng "indignation," hinihingi ng balarila at lohika na mayroon ding, sa pinakamababa, isang "first end" ng "indignation." Alam ni Smith na ang pitumpung taon ng pagkabihag ay nagsimula sa unang pagsalakay ni Nebuchadnezzar laban kay Jehoiakim noong 606 BC, ngunit tinukoy niyang ang pasimula ng panahon ng "indignation" ay ang ikatlo sa mga pagsalakay ni Nebuchadnezzar, na isinagawa laban kay Zedekiah, ang huling haring Judean.

“Though we have a more minute account of his [Daniel’s] early life than is recorded of that of any other prophet, yet his birth and lineage are left in complete obscurity, except that he was of the royal line, probably of the house of David, which had at this time become very numerous. He first appears as one of the noble captives of Judah, in the first year of Nebuchadnezzar, king of Babylon, at the commencement of the seventy years’ captivity, BC 606. Jeremiah and Habakkuk were yet uttering their prophecies. Ezekiel commenced soon after, and a little later, Obadiah; but both these finished their work years before the close of the long and brilliant career of Daniel. Three prophets only succeeded him, Haggai and Zechariah, who exercised the prophetic office for a brief period contemporaneously, BC 520–518, and Malachi, the last of the Old Testament prophets, who flourished a little season about BC 397.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 19.

“Bagaman mayroon tayong higit na masusing salaysay ng kaniyang [ni Daniel] maagang buhay kaysa sa naitala hinggil sa sinumang ibang propeta, gayunma’y ang kaniyang kapanganakan at angkan ay lubos na nababalot ng kalabuan, maliban sa siya ay mula sa maharlikang lahi, marahil ay mula sa sambahayan ni David, na sa panahong ito ay naging napakarami na. Siya ay unang lumitaw bilang isa sa mga mararangal na bihag ng Juda, sa unang taon ni Nabucodonosor, hari ng Babilonia, sa pasimula ng pitumpung taong pagkabihag, BC 606. Si Jeremias at Habacuc ay patuloy pang nagpapahayag ng kanilang mga propesiya. Nagsimula si Ezekiel di-kalaunan pagkaraan nito, at maya-maya pa, si Obadias; ngunit kapuwa nila natapos ang kanilang gawain maraming taon bago ang wakas ng mahaba at maningning na paglilingkod ni Daniel. Tatlo lamang na mga propeta ang sumunod sa kaniya, sina Hagai at Zacarias, na nagsagawa ng tungkuling pangpropeta nang magkapanahon sa loob ng maikling yugto, BC 520–518, at si Malakias, ang kahuli-hulihan sa mga propeta ng Matandang Tipan, na namuhay at naglingkod sa loob ng maikling panahon noong humigit-kumulang BC 397.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 19.

Smith correctly identified the “indignation” of verse nineteen as a period of time. He correctly identified the period as the treading down of the sanctuary and host in agreement with Daniel chapter eight verse thirteen, and he correctly identified the ending point as October 22, 1844.

Wastong itinukoy ni Smith ang “kapootan” sa talatang labinsiyam bilang isang yugto ng panahon. Wasto niyang itinukoy ang panahong iyon bilang ang pagyurak sa santuwaryo at sa hukbo, alinsunod sa Daniel kabanata walo, talatang labintatlo, at wasto rin niyang itinukoy ang punto ng pagtatapos bilang ika-22 ng Oktubre, 1844.

Smith was partially correct, but missed the truth by doing what was the characteristic of his prophetic applications. He allowed history to guide his interpretation of the prophetic word, instead of allowing the prophetic word to guide his understanding of history. If we allow the Bible to define prophetic history, we then have the correct information to approach history.

Bahagyang tama si Smith, ngunit naligtaan niya ang katotohanan sa paggawa ng bagay na siyang naging katangian ng kaniyang paglalapat ng propesiya. Pinahintulutan niyang ang kasaysayan ang gumabay sa kaniyang pagpapakahulugan sa salitang propetiko, sa halip na ang salitang propetiko ang gumabay sa kaniyang pag-unawa sa kasaysayan. Kung hahayaan nating ang Bibliya ang magbigay-kahulugan sa propetikong kasaysayan, magkakaroon tayo ng wastong kabatiran upang lapitan ang kasaysayan.

The Bible teaches that by whom a man is overcome, he is that man’s servant.

Itinuturo ng Biblia na kung kanino nalulupig ang isang tao, siya’y alipin ng taong iyon.

While they promise them liberty, they themselves are the servants of corruption: for of whom a man is overcome, of the same is he brought in bondage. 2 Peter 2:19.

Samantalang ipinangangako nila sa kanila ang kalayaan, sila mismo ay mga alipin ng kabulukan; sapagkat kung kanino nadaig ang isang tao, sa kaniya rin siya napapasailalim sa pagkaalipin. 2 Pedro 2:19.

Manasseh was taken captive to Babylon in 677 BC. It is there that Judah was overcome and brought into bondage. This is the starting point that is represented on both the 1843 and the 1850 charts, which Sister White endorses as correct. Smith starts the treading down of Daniel chapter eight, and verse thirteen with Zedekiah, the last of Judah’s kings. Zedekiah was the end of a progressive judgment and not the beginning. Sister White identifies that Manasseh’s captivity in Babylon was an “earnest” of what was to come. An “earnest” is a down payment, and marks the beginning of a purchase that has other payments to follow.

Si Manases ay dinala bilang bihag sa Babilonia noong 677 BC. Doon nalupig ang Juda at dinala sa pagkaalipin. Ito ang panimulang punto na kinakatawan sa kapwa mga tsart ng 1843 at 1850, na inendorso ni Sister White bilang tumpak. Sinisimulan ni Smith ang pagyurak na binabanggit sa Daniel kabanata walo, talatang labintatlo, kay Zedekias, ang huli sa mga hari ng Juda. Si Zedekias ang wakas ng isang sunud-sunod na paghatol, at hindi ang pasimula. Tinutukoy ni Sister White na ang pagkabihag ni Manases sa Babilonia ay isang "earnest" ng darating. Ang "earnest" ay isang paunang bayad, at tinutukoy nito ang pasimula ng isang pagbili na may susunod pang mga bayad.

“Faithfully the prophets continued their warnings and their exhortations; fearlessly they spoke to Manasseh and to his people; but the messages were scorned; backsliding Judah would not heed. As an earnest of what would befall the people should they continue impenitent, the Lord permitted their king to be captured by a band of Assyrian soldiers, who ‘bound him with fetters, and carried him to Babylon,’ their temporary capital. This affliction brought the king to his senses; ‘he besought the Lord his God, and humbled himself greatly before the God of his fathers, and prayed unto Him: and He was entreated of him, and heard his supplication, and brought him again to Jerusalem into his kingdom. Then Manasseh knew that the Lord He was God.’ 2 Chronicles 33:11–13. But this repentance, remarkable though it was, came too late to save the kingdom from the corrupting influence of years of idolatrous practices. Many had stumbled and fallen, never again to rise.” Prophets and Kings, 382.

Tapat na ipinagpatuloy ng mga propeta ang kanilang mga babala at mga pangangaral; walang takot silang nagsalita kay Manases at sa kaniyang bayan; ngunit hinamak ang mga mensahe; hindi tumalima ang tumatalikod na Juda. Bilang isang tanda ng mangyayari sa bayan kung magpapatuloy sila sa kawalan ng pagsisisi, pinahintulutan ng Panginoon na madakip ang kanilang hari ng isang pangkat ng mga kawal na Asiryano, na “tinalian nila siya ng mga tanikala, at dinala nila siya sa Babilonia,” na siyang pansamantalang kabisera nila. Ang kapighatiang ito ay nagbalik sa hari sa katinuan; “nagpamanhik siya sa Panginoon niyang Diyos, at lubhang nagpakumbaba sa harap ng Diyos ng kaniyang mga magulang, at nanalangin sa Kanya; at Siya’y napahinuhod sa kaniya, at dininig ang kaniyang pagsusumamo, at ibinalik siyang muli sa Jerusalem sa kaniyang kaharian. Kung magkagayo’y nakilala ni Manases na ang Panginoon ay Siya ang Diyos.” 2 Cronica 33:11-13. Ngunit ang pagsisising ito, gaano man kahanga-hanga, ay dumating nang huli upang mailigtas ang kaharian mula sa nakasisirang impluwensiya ng maraming taong mga gawaing pagsamba sa mga diyus-diyosan. Marami ang natisod at nabuwal, na kailanman ay hindi na muling makabangon. Mga Propeta at mga Hari, 382.

Manasseh marked the “down payment” that began the “curse” of the “seven times,” which was the last “indignation,” for the “first indignation,” had already begun when the northern kingdom was taken into captivity in 723 BC. Then at Jehoiakim’s overthrow, when Daniel was carried into captivity, the seventy years of captivity that Jeremiah identified began in 606 BC. Two kings after Jehoiakim, Jerusalem was destroyed and the last Judean king, Zedekiah, watched as his sons were slain before him, then he had his eyes gouged out and was carried captive into Babylon.

Si Manases ang nagsilbing palatandaan ng "paunang bayad" na nagpasimula sa "sumpa" ng "pitong panahon," na siyang huling "poot," sapagkat ang "unang poot" ay nagsimula na nang dinala sa pagkabihag ang hilagang kaharian noong 723 BK. Pagkatapos, sa pagpapatalsik kay Jehoiakim, nang dinala si Daniel sa pagkabihag, nagsimula noong 606 BK ang pitumpung taon ng pagkabihag na tinukoy ni Jeremias. Pagkaraan ng dalawang kahalili ni Jehoiakim, nawasak ang Jerusalem, at ang huling hari ng Juda, si Zedekias, ay nasaksihan na pinatay sa harapan niya ang kanyang mga anak; pagkatapos ay dinukot ang kanyang mga mata at dinala siyang bihag sa Babilonia.

Smith assigned the entire progressive judgment to Zedekiah and employed the judgment of Zedekiah as the proof text for his supposition. The judgment of Zedekiah, who was the “wicked and profane prince,” did identify that the crown of Judah was to be removed until Christ came to set up a kingdom. Smith said, “they are in subjection to earthly powers, and will be till the throne of David is again set up,—till He who is its rightful heir, the Messiah, the Prince of peace, shall come, and then it will be given him.” On October 22, 1844, in fulfillment of Daniel chapter seven, and verses thirteen and fourteen, Christ, represented as the Son of man, came before the Father to receive a kingdom.

Iniugnay ni Smith ang buong progresibong paghatol kay Zedekias at ginamit ang paghatol kay Zedekias bilang tekstong-patunay sa kanyang suposisyon. Ang paghatol kay Zedekias, na siyang “masama at lapastangang prinsipe,” ay nagtadhana na ang korona ng Juda ay aalisin hanggang sa dumating si Cristo upang magtatag ng isang kaharian. Sinabi ni Smith, “sila ay nasa ilalim ng mga kapangyarihang makalupa, at mananatili roon hanggang muling maitatag ang trono ni David—hanggang sa dumating ang Siyang lehitimong tagapagmana nito, ang Mesiyas, ang Prinsipe ng Kapayapaan, at saka ito ibibigay sa Kanya.” Noong ika-22 ng Oktubre, 1844, sa katuparan ng Daniel kabanata pito, mga talatang labintatlo at labing-apat, si Cristo, na inilarawan bilang ang Anak ng Tao, ay pumaroon sa harap ng Ama upang tumanggap ng isang kaharian.

I saw in the night visions, and, behold, one like the Son of man came with the clouds of heaven, and came to the Ancient of days, and they brought him near before him. And there was given him dominion, and glory, and a kingdom, that all people, nations, and languages, should serve him: his dominion is an everlasting dominion, which shall not pass away, and his kingdom that which shall not be destroyed. Daniel 7:13, 14.

Nakita ko sa mga pangitain sa gabi, at narito, may isang tulad sa Anak ng tao na dumating na kasama ng mga alapaap ng langit; at lumapit siya sa Matanda sa mga Araw, at dinala nila siya na malapit sa harap niya. At ibinigay sa kaniya ang kapamahalaan, ang kaluwalhatian, at ang kaharian, upang ang lahat ng mga bayan, mga bansa, at mga wika ay maglingkod sa kaniya: ang kaniyang kapamahalaan ay isang walang hanggang kapamahalaan, na hindi lilipas, at ang kaniyang kaharian, yaong hindi mawawasak. Daniel 7:13, 14.

Sister White confirms that Daniel chapter seven, and verses thirteen and fourteen were fulfilled on October 22, 1844.

Kinukumpirma ni Sister White na natupad noong ika-22 ng Oktubre, 1844 ang nasa Daniel kabanata 7, mga talatang 13 at 14.

“The coming of Christ as our high priest to the most holy place, for the cleansing of the sanctuary, brought to view in Daniel 8:14; the coming of the Son of man to the Ancient of Days, as presented in Daniel 7:13; and the coming of the Lord to His temple, foretold by Malachi, are descriptions of the same event; and this is also represented by the coming of the bridegroom to the marriage, described by Christ in the parable of the ten virgins, of Matthew 25.” The Great Controversy, 426.

Ang pagdating ni Cristo, bilang ating Dakilang Saserdote, sa Kabanal-banalang Dako para sa paglilinis ng santuwaryo, na ipinakikita sa Daniel 8:14; ang pagdating ng Anak ng Tao sa Matanda sa mga Araw, gaya ng iniharap sa Daniel 7:13; at ang pagdating ng Panginoon sa Kanyang templo, na ipinanghula ni Malakias, ay mga paglalarawan ng iisang pangyayari; at ito rin ay kinakatawan ng pagdating ng lalaking ikakasal sa kasalan, na inilarawan ni Cristo sa talinghaga ng sampung dalaga, sa Mateo 25. The Great Controversy, 426.

Smith did not address the key element of the “last end of the indignation.” He avoided the biblical principle that identified that Judah was overcome in the time of Manasseh, and that the captivity which began two kings before Zedekiah, also represented that Judah was already in subjection to Babylon, before Zedekiah met his fate. With these blatant omissions, he still stated, “here is the period of God’s indignation against his covenant people; the period during which the sanctuary and host are to be trodden under foot.” He therefore, directly associates “the period of God’s indignation” with Daniel chapter eight, and verse thirteen’s question of “how long.” The answer in verse fourteen, was until October 22, 1844.

Hindi tinalakay ni Smith ang pangunahing elemento ng “huling wakas ng poot.” Iniwasan niya ang biblikal na simulain na nagsasaad na ang Juda ay nalupig noong kapanahunan ni Manases, at na ang pagkabihag na nagsimula dalawang hari bago si Zedekias ay nagsasaad din na ang Juda ay nasailalim na sa kapangyarihan ng Babilonia bago sinapit ni Zedekias ang kaniyang kapalaran. Sa kabila ng mga lantad na pagkakaligtaang ito, sinabi pa rin niya, “narito ang panahon ng poot ng Diyos laban sa kaniyang bayang tipan; ang panahong yuyurakan ang santuwaryo at ang hukbo.” Kaya’t tuwiran niyang inuugnay ang “panahon ng poot ng Diyos” sa Daniel kabanata walo, at sa tanong ng talatang labing-tatlo na “hanggang kailan.” Ang sagot sa talatang labing-apat ay: hanggang ika-22 ng Oktubre, 1844.

The scattering into Babylonian slavery was a progressive history beginning in 677 BC, and continuing until 1844. That period equates to twenty-five hundred and twenty years, which is of course the “seven times” of Leviticus twenty-six. The end of that period of time on October 22, 1844 provided Daniel with a second witness to the “mar’eh vision” of the twenty-three hundred evening and mornings.

Ang pagkakalat tungo sa pagkaalipin ng Babilonya ay isang kasaysayang naganap sa magkakasunod na yugto, na nagsimula noong 677 BK at nagpatuloy hanggang 1844. Ang panahong iyon ay katumbas ng dalawang libo at limang daan at dalawampung taon, na siyang, siyempre, ang "pitong panahon" sa Levitico dalawampu't anim. Ang katapusan ng panahong iyon noong ika-22 ng Oktubre, 1844 ay nagkaloob kay Daniel ng ikalawang saksi hinggil sa "mar'eh" na pangitain ng dalawang libo at tatlong daang gabi at umaga.

Gabriel was told to make Daniel understand that vision, and what Gabriel did was provide a second witness to the termination date of October 22, 1844. Not only did he provide a second witness to establish the date of the fulfillments of both time prophecies, but as Smith correctly pointed out, the period of time associated with the second witness to 1844, had been identified in verse thirteen, as the period that the sanctuary and host were to be trodden under foot. The question in verse thirteen is, “How long shall be the vision concerning the daily sacrifice, and the transgression of desolation, to give both the sanctuary and the host to be trodden under foot?” That period of time was the “seven times” of Leviticus twenty-six.

Inutusan si Gabriel na ipaunawa kay Daniel ang pangitaing iyon, at ang ginawa ni Gabriel ay magbigay ng ikalawang saksi hinggil sa petsa ng pagtatapos, na Oktubre 22, 1844. Hindi lamang siya nagbigay ng ikalawang saksi upang pagtibayin ang petsa ng katuparan ng dalawang hula ukol sa panahon, kundi, gaya ng wastong itinuro ni Smith, ang yugto ng panahon na kaugnay ng ikalawang saksi ukol sa 1844 ay natukoy na sa talatang labintatlo, bilang ang panahong ang santuwaryo at ang hukbo ay yuyurakan. Ang tanong sa talatang labintatlo ay, “Hanggang kailan ang pangitaing tungkol sa palagiang handog, at sa pagsalangsang na nagdudulot ng pagkatiwangwang, upang ibigay kapuwa ang santuwaryo at ang hukbo sa pagyurak?” Ang panahong iyon ay ang “pitong panahon” sa Levitico dalawampu’t anim.

What Smith did not see, or avoided identifying, was that the “indignation” of verse nineteen, was the “last end” of that indignation. If there is a “last” then there is also a “first”, and Daniel identifies when the “first indignation” ended, in chapter eleven. He is identifying the papacy reigning during the Dark Ages, and he states that the papacy would prosper until the indignation was accomplished, or ended.

Ang hindi nakita ni Smith, o iniwasan niyang tukuyin, ay na ang "poot" sa talatang labinsiyam ay ang "pinakahuling wakas" ng poot na iyon. Kung mayroong "huli" ay mayroon ding "una", at itinutukoy ni Daniel kung kailan nagwakas ang "unang poot", sa kabanata labing-isa. Tinutukoy niya ang kapapahang namuno noong Panahong Madilim, at sinasabi niya na ang kapapahan ay magtatagumpay hanggang sa maganap ang poot, o matapos.

And the king shall do according to his will; and he shall exalt himself, and magnify himself above every god, and shall speak marvellous things against the God of gods, and shall prosper till the indignation be accomplished: for that that is determined shall be done. Daniel 11:36.

At gagawin ng hari ayon sa kaniyang kalooban; itataas niya ang kaniyang sarili, at dadakilain niya ang kaniyang sarili higit sa bawat diyos, at magsasalita siya ng mga kamangha-manghang bagay laban sa Diyos ng mga diyos, at magtatagumpay siya hanggang sa matapos ang poot: sapagkat ang itinakda ay magaganap. Daniel 11:36.

Verse thirty-six is widely understood to be the verse the apostle Paul paraphrases in his second letter to the Thessalonians.

Ang talatang tatlumpu’t anim ay malawak na kinikilalang siyang talatang ipinahayag ng Apostol Pablo sa ibang pananalita sa kaniyang Ikalawang Liham sa mga Taga-Tesalonica.

Let no man deceive you by any means: for that day shall not come, except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; Who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, showing himself that he is God. 2 Thessalonians 2:3, 4.

Huwag kayong dayain ninuman sa anumang paraan; sapagkat hindi darating ang araw na iyon, malibang dumating muna ang pagtalikod at mahayag ang tao ng kasalanan, ang anak ng kapahamakan; na sumasalungat at nagmamataas laban sa lahat ng tinatawag na diyos o sinasamba, anupa’t nauupo siya sa templo ng Diyos na parang Diyos, ipinakikilala ang sarili na siya’y Diyos. 2 Tesalonica 2:3, 4.

Paul’s “man of sin” who is also “the son of perdition,” who “opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped,” is also the “king” who “shall do according to his will; and he shall exalt himself, and magnify himself above every god.” Both passages refer to the pope of Rome. Daniel writes that the pope would prosper, which means push forward, until the “indignation be accomplished.” The indignation in verse thirty-six had been “determined.” The word “determined” means “to wound”.

Ang “tao ng kasalanan” ni Pablo, na siya ring “anak ng kapahamakan,” na “sumasalansang at itinataas ang sarili sa ibabaw ng lahat ng tinatawag na diyos, o sinasamba,” ay siya rin ang “hari” na “gagawa ayon sa kaniyang kalooban; at itataas niya ang sarili, at magpapakadakila siya higit sa bawat diyos.” Kapwa tumutukoy ang dalawang talata sa papa sa Roma. Isinulat ni Daniel na ang papa ay magtatagumpay, na ang ibig sabihin ay “itulak pasulong,” hanggang sa “maganap ang poot.” Ang poot sa talatang tatlumpu’t anim ay “itinakda.” Ang salitang “determined” ay nangangahulugang “sugatan”.

The papacy received its “deadly wound” in 1798, and at that point the “first indignation” was accomplished or terminated. The word “accomplish” means to end or cease. The end of “the indignation” in chapter eight, and verse nineteen identified the end of the period that the sanctuary and host were to be trampled down. It ended in 1844, but the “first” indignation ended in 1798.

Tinanggap ng kapapahan ang “nakamamatay na sugat” noong 1798, at sa puntong iyon ang “unang poot” ay “accomplished” o “terminated.” Ang salitang “accomplish” ay nangangahulugang magtapos o tumigil. Ang pagwawakas ng “poot” sa kabanata walo, talatang labinsiyam, ang nagtukoy sa katapusan ng panahong nakatakdang yurakan ang santuwaryo at ang hukbo. Nagtapos iyon noong 1844, ngunit ang “unang” poot ay nagtapos noong 1798.

The “last indignation” ended in 1844, twenty-five hundred and twenty years after king Manasseh was carried to Babylon by the Assyrians in 677 BC. The “first” indignation ended in 1798, twenty-five hundred and twenty years after the northern kingdom of Israel was carried into slavery by the Assyrians in 723 BC.

Ang "huling poot" ay nagwakas noong 1844, makalipas ang dalawang libo at limang daan at dalawampung taon mula nang dalhin si Haring Manases sa Babilonya ng mga Asiryo noong 677 BK. Ang "unang" poot ay nagwakas noong 1798, makalipas ang dalawang libo at limang daan at dalawampung taon mula nang dalhin ng mga Asiryo sa pagkaalipin ang hilagang kaharian ng Israel noong 723 BK.

There is more to say about the hidden “seven times” in the book of Daniel and we will address that in our next article.

Marami pang masasabi hinggil sa nakatagong “pitong panahon” sa aklat ni Daniel, at tatalakayin namin iyon sa aming susunod na artikulo.

“‘And unto the angel of the church of the Laodiceans write: These things saith the Amen, the faithful and true Witness, the beginning of the creation of God; I know thy works, that thou art neither cold nor hot: I would thou wert cold or hot. So then because thou art lukewarm, and neither cold nor hot, I will spew thee out of My mouth. Because thou sayest, I am rich, and increased with goods, and have need of nothing; and knowest not that thou art wretched, and miserable, and poor, and blind, and naked.’

'At sa anghel ng iglesia ng mga taga-Laodicea ay isulat: Ito ang sinasabi ng Amen, ang tapat at tunay na Saksi, ang pasimula ng paglalang ng Diyos; Nalalaman Ko ang iyong mga gawa, na ikaw ay hindi malamig ni mainit: Ibig Ko sanang ikaw ay malamig o mainit. Kaya nga, sapagkat ikaw ay maligamgam, at hindi malamig ni mainit, isusuka Kita mula sa Aking bibig. Sapagkat sinasabi mo, Ako ay mayaman, at naging sagana sa mga pag-aari, at wala akong kailangan; at hindi mo nalalaman na ikaw ay kahabag-habag, at kaawa-awa, at dukha, at bulag, at hubad.'

“The Lord here shows us that the message to be borne to His people by ministers whom He has called to warn the people is not a peace-and-safety message. It is not merely theoretical, but practical in every particular. The people of God are represented in the message to the Laodiceans as in a position of carnal security. They are at ease, believing themselves to be in an exalted condition of spiritual attainments. ‘Because thou sayest, I am rich, and increased with goods, and have need of nothing; and knowest not that thou art wretched, and miserable, and poor, and blind, and naked.’

Ipinakikita sa atin dito ng Panginoon na ang mensaheng dapat dalhin sa Kanyang bayan ng mga ministro na Kanyang tinawag upang balaan ang bayan ay hindi isang mensahe ng kapayapaan at katiwasayan. Hindi ito lamang teoretikal, kundi praktikal sa bawat bahagi. Ang bayan ng Diyos ay inilalarawan sa mensahe sa mga taga-Laodicea bilang nasa kalagayan ng makalamang katiwasayan. Kampante sila, inaakala nilang sila’y nasa mataas na kalagayan ng mga tagumpay na espirituwal. “Sapagkat sinasabi mo, Ako’y mayaman, at umunlad sa mga pag-aari, at wala akong kakailanganin; at hindi mo nalalaman na ikaw ay aba, kahabag-habag, dukha, bulag, at hubad.”

“What greater deception can come upon human minds than a confidence that they are right when they are all wrong! The message of the True Witness finds the people of God in a sad deception, yet honest in that deception. They know not that their condition is deplorable in the sight of God. While those addressed are flattering themselves that they are in an exalted spiritual condition, the message of the True Witness breaks their security by the startling denunciation of their true condition of spiritual blindness, poverty, and wretchedness. The testimony, so cutting and severe, cannot be a mistake, for it is the True Witness who speaks, and His testimony must be correct.” Testimonies, volume 3, 252.

Anong higit pang paglilinlang ang maaaring sumapit sa isip ng tao kaysa sa katiyakang sila ay nasa tama, gayong lubos silang nasa kamalian! Nasusumpungan ng mensahe ng Tunay na Saksi ang bayan ng Diyos sa isang nakalulungkot na paglilinlang, gayunma’y tapat sila sa gitna ng gayong paglilinlang. Hindi nila nalalaman na kahabag-habag ang kanilang kalagayan sa paningin ng Diyos. Habang ang mga tinutukoy ay pinupuri ang sarili, inaakalang sila’y nasa isang mataas na kalagayang espirituwal, binabasag ng mensahe ng Tunay na Saksi ang kanilang kapanatagan sa pamamagitan ng nakagugulat na pagtuligsa sa kanilang tunay na kalagayan: espirituwal na pagkabulag, karukhaan, at kahabag-habag na kalagayan. Ang patotoo, na gayong matalim at mahigpit, ay hindi maaaring magkamali, sapagkat ang nagsasalita ay ang Tunay na Saksi, at ang Kanyang patotoo ay dapat na tama. Testimonies, tomo 3, 252.