Lohika ni Jones
Matibay na matibay ang pangangatwiran ni Jones na hindi maaaring ihiwalay ang unang anghel sa Apocalipsis labing-apat sa dalawang kasunod na anghel. Ang pagtukoy niya sa ugnayang pang-estruktura ng tatlong anghel na iyon sa mga anghel na may mga trumpeta ay ganap na di-matututulan. Walang alinlangang ang tatlong anghel ng Apocalipsis labing-apat ang kaniyang binigyang-diin, ngunit ang batayang lohikal sa pagturing sa kanila bilang “hindi mapaghihiwalay” ay may gayunding bisa para sa lahat ng anghel na nauna sa kanila.
Dahil nakatuon siya sa tatlong anghel ng Apocalipsis 14, hindi niya itinuloy ang sarili niyang pangangatwiran hanggang sa pinakahuling konklusyon nito. Sa kahuli-hulihan, ang pangangatwirang ginamit niya upang iugnay ang ikalima, ikaanim, at ikapitong trumpeta ng kaabahan sa tatlong anghel ng Apocalipsis 14 ay sumasaklaw rin sa pagsubaybay pabalik sa hanay ng mga trumpeta hanggang sa una sa pitong anghel na may trumpeta.
At nakita ko ang pitong anghel na nakatayo sa harapan ng Diyos; at sa kanila ay ibinigay ang pitong trumpeta. … At ang pitong anghel na may pitong trumpeta ay naghanda ng kanilang sarili upang humihip. Apocalipsis 8:2, 6.
Nagsisimula ang serye ng mga anghel sa “pitong” anghel na may trumpeta, at ang hanay ng mga anghel sa Apocalipsis ay nagsisimula sa unang trumpeta at nagpapatuloy hanggang sa babala ng ikatlong anghel hinggil sa tanda ng hayop. Tama si Jones sa pagtukoy sa pagkakaiba ng unang apat na trumpeta at ng huling tatlong trumpeta ng kaabahan, sapagkat ang gayong propetikong estruktura na “apat at tatlo” ay matatagpuan din sa mga iglesia at sa mga tatak. Ang pagpapatibay nito sa batayan ng tatlong saksi sa aklat ng Apocalipsis ay nagbibigay-daan upang makita ng mga nagpapasiyang tumingin na ang pito bilang isang sagisag ay naglalaman din ng apat bilang isang sagisag at ng tatlo bilang isang sagisag.
Isang Banal na Ugnayan
Ang patuloy nating tinutukoy nitong mga nakaraang panahon ay na ang una at ikalawang anghel ng Apocalipsis labing-apat ay binibigyang-kapangyarihan ng isang propesiya hinggil sa panahon na nauukol sa Islam sa una at ikalawang pagkaaba, at na ang pagbibigay-kapangyarihan sa ikatlong anghel ay naisasakatuparan sa pamamagitan ng katuparan ng ikatlong pagkaaba noong 9/11. Ang tinutukoy ng paglalapat ni Jones (bagaman hindi niya inilahad ang aking punto) ay na ang bawat anghel mula sa anghel ng unang trumpeta sa Apocalipsis walo hanggang sa trumpeta ng ikatlong pagkaaba sa Apocalipsis labing-isa ay may di-mapaghihiwalay na ugnayan sa tatlong anghel ng Apocalipsis labing-apat. Mga simbolo sila sa loob ng iisang propetikong hanay. Kailangang kilalanin sila bilang gayon upang maunawaan ang iba’t ibang gampaning kinakatawan ng bawat isa sa mga anghel. Kaya, kung paanong ang pitong iglesia, mga tatak at mga trumpeta ay kumakatawan sa pito, at gayundin sa simbolo ng apat at tatlo sa loob ng pangkalahatang simbolismo ng pito (mga iglesia, mga tatak at mga trumpeta), ang hanay ng mga anghel mula sa una sa pitong anghel na may trumpeta hanggang sa ikatlong anghel ay dapat ding isaalang-alang bilang isang kabuuan. Tinutukoy nito ang isang hanay ng labing-isang anghel.
Ang tatlong anghel ng Apocalipsis 14 ay kumakatawan sa mensahe ng babala ng mga Millerita na nagpahayag ng pagbubukas ng paghuhukom, at pagkaraan nito, sa mensahe ng babala ng sandaa’t apatnapu’t apat na libo na nagpapahayag ng pagsasara ng paghuhukom.
Ang pitong trumpeta ay sumasagisag sa mga kapangyarihang ginamit ng Diyos sa Kaniyang mapagkalingang pamamahala upang maghatid ng kahatulan sa mga bansang nagpatupad ng pagsamba sa araw.
Tinutukoy ng unang apat na trumpeta ang sunud-sunod na pagbagsak ng Kanlurang Roma pagsapit ng taóng 476.
Ang ikalima at ikaanim ay tumutukoy sa pagbagsak ng Silangang Roma mula 1449 hanggang 1453.
Ang huling tatlong trumpeta ay kumakatawan sa Islam ng tatlong kaabahan.
Ang anghel sa Apocalipsis 10 ay si Cristo, na bumababa upang pagkalooban ng kapangyarihan ang kilusan sa pasimula, at muli Siyang bumababa sa Apocalipsis 18 upang pagkalooban ng kapangyarihan ang kilusan sa katapusan.
Ang ikapitong trumpeta ay nagsimulang tumunog noong ika-22 ng Oktubre, 1844, sa pagsisimula ng paghuhukom na siyang antitipikong Araw ng Pagtubos. Ang trumpeta ng Jubileo ay itinakdang patunugin sa Araw ng Pagtubos. Samakatuwid, dalawang trumpeta ang pinatutunog sa paghuhukom: ang trumpeta ng Jubileo at ang ikapitong trumpeta.
Kung magkagayo’y ipatutunog mo ang trumpeta ng jubileo sa ikasampung araw ng ikapitong buwan; sa araw ng pagbabayad-sala ay ipatutunog ninyo ang trumpeta sa buong inyong lupain. At inyong babanalin ang ikalimampung taon, at ipahahayag ang kalayaan sa buong lupain sa lahat ng nananahan doon: iyon ay magiging isang jubileo sa inyo; at bawat isa’y magbabalik sa kaniyang pag-aari, at bawat isa’y magbabalik sa kaniyang pamilya. Ang ikalimampung taon ay magiging jubileo sa inyo: huwag kayong maghahasik, ni mag-aani ng tumutubong kusa roon, ni magtitipon ng mga ubas mula sa inyong punong-ubas na hindi naalagaan. Levitico 25:9–11.
Ang konteksto na tumutukoy sa pagkapangalat ng Israel sa loob ng “pitong panahon,” na matatagpuan sa kasunod na kabanata sa Levitico, ay inilalahad sa mga talatang umaakay sa utos na patunugin ang trumpeta ng jubileo sa Araw ng Pagtubos.
Salitain mo ang mga anak ni Israel, at sabihin mo sa kanila, Pagdating ninyo sa lupain na ibinibigay ko sa inyo, ang lupain ay magpapahinga ng isang sabbath sa Panginoon. Anim na taon mong hahasikan ang iyong bukid, at anim na taon mong pupungusan ang iyong ubasan, at titipunin mo ang bunga nito; ngunit sa ikapitong taon ay magkakaroon ng isang sabbath ng lubos na kapahingahan ang lupain, isang sabbath sa Panginoon: huwag mong hahasikan ang iyong bukid, ni pupungusan man ang iyong ubasan. Ang tumubong kusa mula sa iyong ani ay huwag mong aaniin, ni titipunin man ang mga ubas ng iyong punong ubas na hindi napungusan: sapagkat iyon ay taon ng kapahingahan para sa lupain. At ang sabbath ng lupain ay magiging pagkain ninyo; para sa iyo, at para sa iyong aliping lalaki, at para sa iyong aliping babae, at para sa iyong upahang lingkod, at para sa iyong tagaibang-bayan na nakikipamayan sa piling mo, at para sa iyong mga hayop, at para sa mababangis na hayop na nasa iyong lupain, ang lahat ng ani nito ay magiging pagkain. At bibilang ka para sa iyo ng pitong sabbath ng mga taon, pitong ulit na pitong taon; at ang panahon ng pitong sabbath ng mga taon ay magiging apatnapu’t siyam na taon para sa iyo. Levitico 25:2–8.
Nang mapansin ni Miller ang hatol laban sa Israel dahil sa paglabag sa pamamahinga ng Sabbath para sa lupain sa kabanata dalawampu’t anim, inilapat niya ang simulain na ang isang araw ay kumakatawan sa isang taon at natuklasan niyang ang isang taon ay tatlong daan at animnapung araw, at na ang pitong ulit ng tatlong daan at animnapu ay dalawang libo limang daan at dalawampung taon ng kaparusahan dahil sa paglabag sa tipan. Iyon ang unang katotohanang maka-propesiya na kanyang natuklasan. Ito ang saligan ng mga katotohanang bumuo sa pundasyong inilatag ni Cristo sa pamamagitan ng gawain ni Miller. Ang trumpeta ng Jubileo ay isang pagpapahayag ng katubusan at kalayaan.
Ang ikapitong trumpeta ay ang Islam ng ikatlong kahabag-habag.
Ngunit sa mga araw ng tinig ng ikapitong anghel, pagka siya’y magsisimula nang tumugtog, ang hiwaga ng Diyos ay magwawakas, gaya ng ipinahayag niya sa kaniyang mga lingkod na mga propeta. Apocalipsis 10:7.
Ang ikapitong trumpeta ng Islam ay isang panlabas na makahulang katotohanan at ang trumpeta ng Jubileo ay ang panloob na makahulang katotohanan ng pag-aaring-ganap sa pamamagitan ng pananampalataya—pagkaligtas mula sa kasalanan, na ayon kay Sister White ay ang ikatlong anghel sa katotohanan. Sa panahong tumutunog ang ikapitong trumpeta, ang hiwaga ni Cristo sa inyo, na siyang pag-asa ng kaluwalhatian, ay gagawing ganap habang pinagbubuklod ni Cristo ang Kaniyang Pagka-Diyos sa pagkatao ng isang daan at apatnapu’t apat na libo. Yaong mga tatanggap noon ng tatak ng Diyos ay magpapahayag ng isang mensahe ng babala na inilalarawan bilang ikatlong sa aba at gayundin bilang babala ng ikatlong anghel. Ang ikatlong sa aba ang nagbibigay-kapangyarihan sa mensahe ng ikatlong anghel kapag ang anghel na walang iba kundi si Jesucristo ay bumababa na may isang mensahe sa Kaniyang kamay.
Kapag kinilala natin na iyon ay isang propesiya ng panahon ng una at ikalawang sawi na nagbigay-kapangyarihan sa mensahe ng unang anghel, at isang propesiya ng ikatlong sawi na nagbibigay-kapangyarihan sa mensahe ng ikatlong anghel, kinikilala natin ang mga trumpeta bilang “mga kahatulang dinala laban sa Roma bilang tugon sa pagpapatupad ng Linggo.” Ang mga kahatulang yaong ipinagkaloob ng banal na kaloob-looban, lalo na ang huling tatlong trumpeta ng sawi, ay umaayon at kaagapay ng mensaheng babala ng tatlong anghel ng Apocalipsis labing-apat. Dalawang sawi at dalawang anghel sa kasaysayang Millerita, at ang ikatlong sawi at ang ikatlong anghel sa kasaysayan ng isang daan at apatnapu’t apat na libo. Sa panimulang kasaysayan ng una at ikalawang mga anghel, ang mensahe ng pagbubukas ng paghuhukom ay nabigyan ng kapangyarihan sa pamamagitan ng isang katuparan ng Islam ng una at ikalawang mga sawi. Sa pangwakas na kasaysayan ng ikatlong anghel, ang mensaheng nagpapahayag ng pagsasara ng paghuhukom ay nabigyan ng kapangyarihan sa pamamagitan ng isang katuparan ng Islam ng ikatlong sawi.
Ang pagpapalakas sa pasimula at sa wakas ay inilarawan ng anghel ng Apocalipsis sampu at labingwalo, “na walang iba kundi si Jesu-Cristo.” Ang panlabas na mensahe ng Islam at ang panloob na mensahe ng paghuhukom ay ang panlabas na trumpeta ng ikatlong kaabahan, at ang panloob na mensahe ng paghuhukom ay ang trumpeta ng ikatlong anghel. Ang panlabas na trumpeta ng Islam ay ang hula ng dalawang libo’t limang daan at dalawampung taon, at ang panloob na trumpeta ng ikatlong anghel ay ang dalawang libo’t tatlong daang taon. Kapwa dumating at tumunog ang mga ito sa pagbubukas ng paghuhukom sa mga patay, at kapwa muling dumating sa pagbubukas ng paghuhukom sa mga buhay.
Ang anghel ng Apocalipsis diez ay bumaba noong Agosto 11, 1840 bilang katuparan ng hula tungkol sa Islam, at sa paggawa nito, ang anghel ay naging sagisag ng pagbaba ng anghel ng Apocalipsis dieciocho kalakip ang katuparan ng isang hula tungkol sa Islam. Ang hatol ng Diyos sa paghihimagsik ng batas ng Linggo noong 321, at muli naman noong 538, ay kinakatawan ng unang anim na trumpeta, at ang Kaniyang hatol para sa nalalapit na paghihimagsik ng batas ng Linggo ay kinakatawan ng ikapitong trumpeta, na siyang ikatlong kaabahan at gayundin ang ikatlong anghel. Ang mensahe ng babala tungkol sa pasimula ng paghatol noong Oktubre 22, 1844 at ang mensahe ng babala ng paghatol sa mga buhay noong 9/11 ay kapuwa pinalakas ng ikapitong anghel sa pagkakasunud-sunod na inilatag ni Jones. Anim na anghel ng trumpeta sa mga kabanata walo at siyam, pagkatapos sa kabanata diez ay bumababa ang anghel na walang iba kundi si Jesu-Cristo. Siya ang ikapito sa pagkakasunud-sunod ng mga anghel, na sinusundan sa kabanata onse ng ikatlong kaabahan, na siyang ikapitong trumpeta na nagsimulang tumunog noong 1844, ngunit siyang ikawalo sa hanay ng mga anghel na umaakay sa ikasiyam, ikasampu, at ikalabing-isang anghel sa Apocalipsis catorce.
Ang mensahe ng ikatlong anghel ay hindi maaaring ihiwalay sa mga mensahe ng una at ikalawang anghel, ngunit hindi rin ito maaaring paghiwalayin sa pitong trumpeta ng paghatol ng Diyos laban sa pagtalikod sa pananampalataya. Ang unang apat na trumpeta ng paghatol sa ikawalong kabanata ng Pahayag ay tumutukoy sa sunud-sunod na pagbagsak ng Kanlurang Roma matapos ang unang batas ni Constantino hinggil sa Linggo noong 321 at nagsimula sa kaniyang paghahati ng imperyo sa silangan at kanluran noong 330.
“Kapag ang ating bansa, sa mga sangguniang pambatas nito, ay magpapatibay ng mga batas upang igapos ang mga budhi ng tao hinggil sa kanilang mga pribilehiyong pangrelihiyon, na ipinipilit ang pangingilin ng Linggo, at ginagamit ang mapaniil na kapangyarihan laban sa mga nag-iingat ng ikapitong-araw na Sabbath, ang kautusan ng Diyos ay, sa lahat ng layunin at kahulugan, mawawalang-bisa sa ating lupain; at ang pambansang apostasya ay susundan ng pambansang pagkapahamak.” Review and Herald, Disyembre 18, 1888.
Ang prinsipyong ang pambansang apostasya ay nagbubunga ng pambansang pagkawasak ay nagkatotoo sa bansa ni Constantine, simula sa unang apat na trumpeta na nagdulot ng pagwawakas ng Kanlurang Roma pagsapit ng 476. Nagwakas ang Silangang Roma noong 1453, bagaman ayon sa hula ay nawala na ang pambansang soberanya nito noong Hulyo 27, 1449. Di-tulad ng Babilonia, na ibinagsak sa loob ng isang gabi, ang Roma, kapuwa sa kanluran at silangan, ay unti-unting nagwakas. Ang pagbagsak ng Kanlurang Roma sa ilalim ng unang apat na trumpeta pagsapit ng 476 ay kumakatawan sa pagbagsak ng Estados Unidos sa ilalim ng apat na trumpeta, na sa isang antas ay kumakatawan sa apat na salinlahi ng Estados Unidos na nagsimula noong 1798 at nagwawakas sa batas ng Linggo. Ang apat na salinlahing iyon ay kahanay ng apat na salinlahi ng Adventismo, na kahanay naman ng unang apat na iglesia sa ikalawang kabanata ng Apocalipsis, at ng apat na papatinding kasuklam-suklam na gawain sa ikawalong kabanata ng Ezekiel at ng apat na pagdagsa ng mga tipaklong sa aklat ni Joel.
Sapagkat ganito ang sabi ng Panginoong Diyos: Gaano pa kaya kapag aking ipadala sa Jerusalem ang aking apat na mabibigat na kahatulan—ang tabak, at ang taggutom, at ang mabagsik na hayop, at ang salot—upang ihiwalay mula rito ang tao at ang hayop? Ezekiel 14:21.
Ang ikalima at ikaanim na trumpeta ay nagpabagsak sa Silangang Roma, at ang Silangang Roma, sa makahulang kaugnayan nito sa Kanlurang Roma, ay kumakatawan sa estado. Ang Kanlurang Roma ay kumakatawan sa simbahan. Ang Kanlurang Roma ay kumakatawan din sa Estados Unidos, na siyang unang nasasakop, kung paanong unang nasakop ang Kanlurang Roma.
“Kapag ang Amerika, ang lupain ng kalayaang panrelihiyon, ay makiisa sa Papasiya sa pamimilit sa budhi at sa pagpilit sa mga tao na parangalan ang huwad na Sabbath, ang mga mamamayan ng bawat bansa sa buong daigdig ay maaakay na sumunod sa kaniyang halimbawa.” Testimonies, volume 6, 18.
Ang unang apat na trumpeta ay kumakatawan sa apat na salinlahi ng kasaysayan ng Amerika, at kapag bumagsak ang Estados Unidos, kababagsak pa lamang ng maluwalhating lupain ng talata apatnapu’t isa ng Daniel onse, at ang kasunod na hadlang ay ang Egipto, isang sagisag ng nalalabing mga bansa ng sanlibutan. Ang Nagkakaisang mga Bansa, na siyang sampung hari, ay saka sumasang-ayon na ibigay sa kapapahan ang kanilang ikapitong kaharian, sapagkat “sa maikling panahon—isang oras,” sa Apocalipsis disisiete. Nangyayari ito sa piging ng kaarawan ni Herodes, nang ipangako niya ang kalahati ng kaniyang kaharian. Sa piging ng kaarawan ni Herodes, sa oras na iyon ay lumilitaw ang sulat-kamay sa apog ng mga pader, at si Belshazar ay pinapatay. Ang oras na iyon ay dumarating sa kautusan ukol sa Linggo at nagpapatuloy hanggang sa pagsasara ng palugit ng pagsubok ng sangkatauhan. Ang ikapitong kaharian ay nasasakop ayon sa inilarawan ng pagguho ng mga pader ng Constantinople na naganap noong 1453. Mula sa kautusan ukol sa Linggo sa Estados Unidos, ayon sa inilarawan ng 1449; hanggang sa pagbagsak ng Constantinople noong 1453 ay apat na sagisag na taon. Tinanggap ng kapapahan ang kaniyang nakamamatay na sugat noong 1798.
Sa Daniel 11:40, ang kapapahan ay bumagsak noong 1798, sa panahon ng kawakasan. Pagkatapos, ang hari ng timog ay bumagsak noong 1989, sa panahon ng kawakasan. Ang Estados Unidos ay bumabagsak sa talata 41 at ang Ehipto ay bumabagsak sa talata 42, at ang kapapahan ay dumarating sa ikalawa at pangwakas nitong pagbagsak sa talata 45.
“Mula sa pagbangon at pagbagsak ng mga bansa gaya ng malinaw na inihayag sa mga aklat ng Daniel at ng Apocalipsis, kailangan nating matutuhan kung gaano kawalang-halaga ang panlabas at makasanlibutang kaluwalhatian lamang. Ang Babilonya, taglay ang buo nitong kapangyarihan at karilagan, na kailanman ay hindi na muling nasaksihan ng ating sanlibutan ang katulad nito,—kapangyarihan at karilagang sa mga tao nang panahong iyon ay waring napakatatag at pangmatagalan,—gaano lubusan na itong lumipas! Gaya ng ‘bulaklak ng damo,’ ito ay napahamak. Santiago 1:10. Gayon napahamak ang kaharian ng Medo-Persia, at ang mga kaharian ng Grecia at Roma. At gayon napapahamak ang lahat ng walang Diyos bilang saligan nito. Tanging yaong nakaugnay sa Kaniyang layunin, at naghahayag ng Kaniyang likas, ang makapananatili. Ang Kaniyang mga simulain ang tanging matatatag na bagay na nalalaman ng ating sanlibutan.” Prophets and Kings, 548.
Ang pagbagsak ng Estados Unidos (ang bulaang propeta) sa talata apatnapu’t isa ay inilarawan sa pamamagitan ng 1449, at ang pagbagsak ng Ehipto (ang dragon) sa talata apatnapu’t dalawa ay inilarawan sa pamamagitan ng 1453, at ang kapapahan (ang halimaw) ay sumasapit sa wakas na walang tutulong, gaya ng inilarawan ng 1798. Ang bulaang propeta at ang dragon ay ibinabagsak ng mga kapangyarihang trumpeta, at ang halimaw ay ibinabagsak ng isang kapangyarihang dragon.
Ang bilang na apat ay sagisag ng pagkakawatak-watak ng isang kaharian. Ang kaharian ni Alexander ay nagkawatak-watak at naging apat na kaharian, at bumagsak ang Ehipto sa Dagat na Pula sa ikaapat na salinlahi, at yumuyukod ang Israel sa araw sa ikaapat na kasuklam-suklam na gawain sa Ezekiel 8. Ang apat na salinlahi ng Protestantismo at Republikanismo sa hayop na mula sa lupa ay nagsimula noong 1798 at magtatapos sa nalalapit na batas ng Linggo para sa magkabilang sungay. Ang apat na mabibigat na kahatulan ni Ezekiel laban sa Jerusalem ay naglalarawan ng apat na kahatulan laban sa Estados Unidos, at ang apat na kahatulang iyon laban sa ikaanim na kaharian sa propesiya ng Bibliya ay sumasagisag sa apat na taon mula 1449 hanggang 1453, nang sumang-ayon ang ikapitong kaharian sa propesiya ng Bibliya na ibigay ang kalahati ng kaharian nito sa kapapahan sa isang ugnayan ng simbahan at estado na pinaghaharian ng patutot ng Tiro.
Ang apat na taon mula 1449 hanggang 1453 ay kumakatawan sa pagpanaw ng ikapitong kaharian sa batas ng Linggo, at kumakatawan din ang mga ito sa yugto ng pagpanaw ng ikawalong kaharian mula sa batas ng Linggo hanggang sa pagsasara ng panahon ng pagsubok. Ang pananakop sa Ehipto, na siyang sanlibutan at gayundin ang dragon na ibinigay sa kapapahan, ay isang praktal sa pasimula ng yugto na sinasagisagan ng apat na taon mula 1449 hanggang 1453. Tinutukoy nito ang pagbagsak ng Constantinople sa batas ng Linggo, at muli ring tinutukoy iyon kapag si Miguel ay tatayo. Kapag si Miguel ay tumayo, ang apat na anghel ay lubusang pinakakawalan ayon sa inspirasyon.
“Nakita ko na pipigilan ng apat na anghel ang apat na hangin hanggang sa matapos ang gawain ni Jesus sa santuwaryo, at pagkatapos ay darating ang pitong huling salot.” Early Writings, 36.
Apat na bahagi ng kaharian ni Alexander, apat na trumpeta laban sa Kanlurang Roma, apat na hanging pinakawalan laban sa Silangang Roma, apat na matitinding kahatulan laban sa Jerusalem, apat na hanging pakakawalan kapag sumapit ang wakas ng kapapahan nang walang sinumang tutulong dito. Ngayong nailahad na ang mga simbolong ito ng propesiya, isasaalang-alang natin ang ikalawang kaabahan sa konteksto ng paglalapat nito sa panahon ng nalalapit na batas ng Linggo.
Ang Konseho ng Florencia
Noong 1439, sa Konseho ng Florencia (tinatawag ding Unyon ng Florencia), nilagdaan ng mga kinatawan ng Simbahang Silangang Ortodokso (na pinamunuan ng Emperador Bizantino na si John VIII Palaiologos at ng Patriarka ng Constantinople) ang isang pormal na kautusan ng pagkakaisa sa Simbahang Katoliko Romano. Sila’y sumang-ayon na kilalanin ang Papa ng Roma bilang ulo (kataas-taasang kapamahalaan) ng buong Simbahan.
Sapagkat ang asawa’y pangulo ng asawang babae, gaya naman ni Cristo na pangulo ng iglesia: at siya ang tagapagligtas ng katawan. Efeso 5:23.
Ang Kredo ng Nicea
Tinanggap ng Emperador at ng Patriarka ang “sugnay na Filioque” sa Kredo Niceno, na isang karagdagan sa Kredo Niceno, na nagsasaad na ang Espiritu Santo ay nagmumula sa Ama at sa Anak. Ang Kredo Niceno ay isa sa pinakamahalaga at pinakamalawak na ginagamit na mga pahayag sa kasaysayan ng pananampalatayang Katoliko. Ang Kredo Niceno ay isang pormal na buod ng mga saligang paniniwalang Katoliko. Ito ay orihinal na isinulat upang ipagtanggol ang katotohanan tungkol sa kung sino si Jesu-Cristo. Noong 325, lumitaw ang isang malaking kontrobersiya sapagkat itinuro ng isang pari na nagngangalang Arius na si Jesus ay nilikha ng Diyos Ama at hindi ganap na Diyos.
Ipinatawag ni Emperador Constantino ang Unang Konsilyo ng Nicea upang lutasin ang usapin. Mariing pinagtibay ng konsilyo na si Jesus ay ganap na Diyos, na “iisa ang substansiya” niya at ng Ama. Pinalawak kalaunan ang Kredo sa Konsilyo ng Constantinopla noong 381. Dapat pansinin sa puntong ito na ang Kredo ng Nicea ay naitatag sa panahon ni Constantino I, at magiging usapin ito para sa huling Constantino, si Constantino XI, na siyang huling Emperador ng silangang Imperyong Bisantino. Si Constantino ang Dakila, na siyang una, ay paulit-ulit na inilalahad bilang isang paksa sa propesiya ng Bibliya. Siya ang pinuno sa pasimula ng imperyo sa silangan at samakatuwid ay nagsisilbing tipo ng pinuno sa pagtatapos ng imperyo sa silangan. Ang katotohanang ang Kredo ng Nicea ay isang elemento kapuwa sa kasaysayan ng pasimula at sa kasaysayan ng wakas ay dapat bigyang-pansin ng isang mag-aaral ng propesiya, kung nauunawaan niya ang prinsipyo ng alpha at omega.
Noong 381, binago ang Nicene Creed sa pamamagitan ng pagdaragdag ng doktrina ng Purgatoryo, ng doktrina ng Eukaristiya, at ng pagtanggap sa paggamit ng tinapay na walang lebadura para sa Eukaristiya, na isang kaugaliang Latino. Tinanggap din ng Kredo ng 381 ang Katolikong pagkaunawa sa orihinal na kasalanan at sa kabilang-buhay. Nagtapos ito sa mahalagang linyang ito: “Itinatadhana rin namin na ang banal na apostolikong luklukan at ang Romanong Pontifex ang may pangunahing kapangyarihan sa buong sanlibutan at siya ang tunay na kinatawan ni Cristo.”
Sa Konseho ng Florencia, isa pang binagong bersiyon ang nilagdaan noong Hulyo 6, 1439, labing-apat na taon bago bumagsak ang Constantinople sa mga Turkong Ottoman noong 1453. Ang pagkakaisang ito ay nilagdaan sa ilalim ng matinding pampulitikang panggigipit. Ang Imperyong Byzantine ay desperadong nangangailangan ng tulong militar mula sa Kanluran laban sa sumusulong na mga Ottoman. Nang magbalik sa kanilang lupain ang mga kinatawang Griyego, ang kasunduan ay mariing tinanggihan ng nakararami sa mga klero, mga monghe, at karaniwang mamamayan sa Silangan. Karamihan sa mga obispong lumagda rito ay kinalaunang binawi ang kanilang pagsuporta. Ang pagkakaisa ay hindi kailanman lubusang naisakatuparan at pormal na itinakwil ng Silangang Simbahang Ortodokso sa mga sumunod na taon. Pagsapit ng pagbagsak ng Constantinople noong 1453, ang pagkakaisa ay mabibisang gumuho na. Madalas itong inilalarawan ng mga historyador bilang isang pampulitikang pagkakaisa na nabigo dahil sa malalim na pagtutol na teolohikal, pangkultura, at mula sa taumbayan.
Sa Unang Konsilyo ng Nicaea noong 325, pinagtibay ang Kredo ng Nicaea. Nakatala ito limang taon bago ang taong 330, nang magwakas ang 360 taon sa Daniel labing-isa, talatang dalawampu’t apat, na isinasagisag ng isang “panahon”.
Siya ay papasok nang mapayapa maging sa pinakamatatabang dako ng lalawigan; at kaniyang gagawin ang hindi ginawa ng kaniyang mga magulang, ni ng mga magulang ng kaniyang mga magulang; kaniyang ikakalat sa kanila ang samsam, at nasamsam na ari-arian, at mga kayamanan: oo, kaniyang babalangkasin ang kaniyang mga panukala laban sa mga tanggulan, maging sa isang panahon. Daniel 11:24.
Ang mga taong 31 BC at 330 ay kapuwa tumutukoy sa “takdang panahon” sa mga talatang dalawampu’t pito at dalawampu’t siyam ng Daniel labing-isa.
At ang puso ng dalawang haring ito ay magiging ukol sa paggawa ng kasamaan, at sila’y magsasalita ng kasinungalingan sa isang dulang; ngunit ito’y hindi magtatagumpay: sapagkat ang wakas ay magiging sa panahong itinakda. … Sa panahong itinakda siya’y magbabalik, at paroroon sa dakong timugan; ngunit hindi magiging gaya ng una, o gaya ng huli. Daniel 11:27, 29.
Ang simula (330) at wakas (1449–1453) ng linyang propetiko ng Silangang Roma ay kinakatawan ng una at huling emperador na kapuwa nagngangalang Constantine. Ang alpha at omega ng linyang propetiko ng Silangang Roma, na tinatawag na Imperyong Bisantino, ay kaugnay ng pagtatapos ng tatlong daan at animnapung taon ng ganap na paghahari ng Imperyal na Roma mula sa labanan sa Actium noong 31 BC hanggang sa taong 330, at mula roon ay nagpapatuloy hanggang 1453. Bago ang labanan sa Actium noong 31 BC, nagsabi sina Mark Antony at Augustus Caesar ng mga kasinungalingan sa iisang hapag, ngunit hindi nagtagumpay ang mga iyon. Bago ang taong 330, noong 325, pinagtibay ang Kredong Niceno. Bago ang taong 1453, pinagtibay ang binagong bersiyon ng mismong Kredong Nicenong iyon. Bago ang 31 BC, dalawang tauhang pampolitika ang nagsabi ng mga kasinungalingan sa iisang hapag. Noong 325, sinabi sa iisang hapag ang mga kasinungalingang espirituwal. Tinutukoy ng dalawang saksing iyon ang mga kasinungalingang pampolitika at espirituwal na pinagtibay noong 1439 sa Konsilyo ng Florence. Ang binagong Kredong Nicenong iyon ay tinawag na Dekreto ng Pagkakaisa.
Ang unang palatandaan ng mga kasinungalingan sa iisang hapag ay naganap bago ang 31 BC at kinasangkutan ng dalawang paksyong pampolitika ng paganong Roma. Ang takdang panahon para sa mga kasinungalingang iyon ay 31 BC, at kinasangkutan ito ni Augustus, isang sagisag ng Roma, na katunggali ng isang alyansa ng isang lalaki at isang babae na kumakatawan sa Ehipto. Ang ikalawang hanay ng mga kasinungalingan ay noong 325, at ang takdang panahon ay 330. Ang ikatlong hanay ng mga kasinungalingan ay noong 1439, at ang takdang panahon ay 1449–1453. Ang mga nasa hapag noong 1439 ay kumakatawan sa Kanlurang Roma at Silangang Roma, at hinangad ng Silangang Roma na makamit ang isang layuning pampolitika sa pamamagitan ng pagsang-ayon sa isang pangangatwirang panrelihiyon. Ang 31 BC, na sinundan ng 330 at pagkatapos ay ng 1453, ay kumakatawan sa isang tatlong ulit na paglalapat ng linya ng Roma.
Ang bantang pampolitika ng alyansa nina Mark Antony at Cleopatra ay sumagisag sa espirituwal na banta ng erehiyang Arianismo noong 325, na siya namang sumagisag sa bantang pampolitika at panrelihiyon ng mga Turkong Muslim noong 1439.
Ang mga doktrina ng Kredo ng Nicea ay mga kasinungalingan at walang katotohanan sa mga iyon. Ang dokumentong nilagdaan noong Hulyo 6, 1439, sa Konseho ng Florencia ay tinawag na Decree of Union at kumatawan sa gayunding mga kasinungalingan at higit pa. Nang magbalik ang mga kinatawan sa Constantinople noong 1439, sinalubong sila ng galit at mga paratang ng pagtataksil. Kumalat ang kasabihan: “Higit na mabuti ang turbante ng Turko kaysa sa mitra ng Papa.”
Ang pagkakaisa ay nilagdaan pangunahin sapagkat ang Emperador na Bisantino ay lubhang nangangailangan ng tulong-militar mula sa Kanluran laban sa mga Otomano. Nang maging malinaw na napakakaunti lamang—o wala—ang darating na tulong-militar, naglaho ang suporta para sa pagkakaisa. Noong 1450–1451, ilang mga sinodo sa Silangan ang tumanggi sa pagkakaisa, at matapos bumagsak ang Constantinople noong 1453, ang pagkakaisa ay ganap na tinalikdan. Ang pangwakas na kinalabasan ng Kautusan ng Pagkakaisa ng Florence ay itinuturing ng Simbahang Silangang Ortodokso bilang isang nabigo at itinakwil na konseho. Hindi ito kinikilala bilang balido. Gayunman, itinuturing pa rin ito ng Simbahang Katoliko Romano bilang isang balidong konsehong ekumenikal.
Inilalatag natin ang lohika upang maunawaan kung paano nauulit sa kasaysayan ng ikatlong pagkaaba ang mga katangiang propetiko ng ikalawang pagkaaba. Ang hula ng unang pagkaaba na sumasaklaw sa isang daan at limampung taon ay nagsimula noong Hulyo 27, 1299, at nagtapos noong Hulyo 27, 1449.
1449
Si Constantine XI Palaiologos ay isinilang noong 1404 at naghari mula Enero 1449 hanggang 29 ng Mayo, 1453. Siya ang huling emperador ng Silangang Imperyong Romano (Bizantino), na umiral nang mahigit 1,100 taon. Buong tapang niyang pinamunuan ang pagtatanggol sa Constantinople sa panahon ng pagkubkob dito ng mga Otomano noong 1453, kasama ang humigit-kumulang 7,000 hanggang 8,000 tagapagtanggol lamang laban sa hukbo ni Mehmed II na may mahigit 80,000 kawal. Namatay siya habang nakikipaglaban sa mga pader ng lungsod noong 29 ng Mayo, 1453, nang tuluyang bumagsak ang Constantinople. Hindi kailanman natukoy nang may katiyakan ang kaniyang bangkay. Ang kaniyang pagkamatay ang naghudyat ng wakas ng Imperyong Romano (ang huling tuwirang pagpapatuloy ng imperyong itinatag ni Augustus noong taong 27 bago si Kristo).
Siya ay ginugunita sa kasaysayang Griyego at sa tradisyong Ortodokso bilang isang bayani—na sa alamat ay madalas tawaging “ang Emperador na Marmol” (ang paniniwalang balang araw ay magbabalik siya upang iligtas ang Constantinople).
Si John VIII Palaiologos (1392–1448) ang penultimong emperador ng Imperyong Byzantine, na naghari mula 1425 hanggang 1448. Siya ang panganay na anak ni Emperador Manuel II Palaiologos at ang nakatatandang kapatid ni Constantine XI. Ginugol ni John VIII ang malaking bahagi ng kaniyang paghahari sa desperadong pagsisikap na iligtas ang naghihingalong Imperyong Byzantine mula sa mga Ottoman. Noong 1439, personal siyang naglakbay patungong Italya at namuno sa Konsilyo ng Florence, kung saan siya at ang delegasyon ng Simbahang Ortodokso sa Silangan ay pansamantalang sumang-ayong muling makipagkaisa sa Simbahang Romano Katoliko at tanggapin ang Papa bilang pinuno ng Simbahan. Si Constantine ang Dakila ay namuno rin sa Konsilyo ng Nicaea. Umasa si John VIII na ang pakikipagkaisang ito sa kapapahan ay maghahatid ng tulong militar mula sa Kanluran laban sa mga Turko, ngunit lubhang hindi kinalugdan ang pagkakaisang ito sa Constantinople at sa huli ay nabigo ito. Namatay si John VIII noong 1448 (dahil sa likas na mga sanhi), limang taon lamang bago bumagsak ang Constantinople noong 1453. Pagkatapos, naging emperador ang kaniyang kapatid na si Constantine XI at namatay sa pagtatanggol sa lungsod.
Nang mamatay si Juan VIII noong 1448, ang kaniyang kapatid na si Constantino XI ang pinili bilang kahalili. Pagsapit ng 1448, ang Imperyong Bisantino ay isang munting estadong basalyo na lamang, at ang mga Ottoman ay may malaking impluwensiya sa kung sino ang mauupo sa trono sa Constantinople. Noong Hulyo 27, 1449, isang lubhang mahalagang pangyayaring pampolitika ang naganap sa mga huling taon ng Imperyong Bisantino. Ang Emperador Bisantino na si Juan VIII Palaiologos ay namatay nang mas maaga noong 1448. Ang kaniyang kapatid na si Constantino XI Palaiologos (ang huling emperador) ay ipinahayag bilang emperador sa Constantinople. Gayunman, bago pormal na umakyat sa trono si Constantino XI, nagsugo siya ng mga embahador sa Sultan ng Ottoman (Murad II) at humiling ng pahintulot upang maghari. Ipinagkaloob ng Sultan ang pahintulot na iyon, at noon lamang pormal na kinoronahan at kinilala si Constantino XI bilang emperador. Ang gawang ito ay itinuring na kusang pagsuko ng kasarinlan ng mga Bisantino. Sa kauna-unahang pagkakataon, hayagang kinilala ng isang emperador na Bisantino na siya ay naghahari lamang sa pahintulot ng mga Turkong Ottoman. Makalipas lamang ang apat na taon, noong 1453, bumagsak ang Constantinople sa mga Ottoman.
Tatlong daan at siyamnapu’t isang taon at labinlimang araw pagkaraan ng Hulyo 27, 1449, noong Agosto 11, 1840, humingi ang mga Turko ng proteksiyon laban sa Ehipto sa pamamagitan ng pagpapasakop sa apat na dakilang kapangyarihan sa Europa, sa gayon ay tinupad ang propesiya tungkol sa isang oras, isang araw, isang buwan at isang taon. Nailatag na natin ngayon ang lohika upang mailapat ang una at ikalawang pagkaaba sa nalalapit na batas ng Linggo. Si Pedro, bilang sagisag ng isang daan at apatnapu’t apat na libo, ay kumakatawan sa kilusan ng ikatlong anghel, at si William Miller ay kumakatawan sa kilusan ng una at ikalawang anghel. Kapuwa nauugnay ang dalawang kilusan sa “mga susi.”
At ang susi ng sambahayan ni David ay ilalagay ko sa kaniyang balikat; kaya siya’y magbubukas, at walang magsasara; at siya’y magsasara, at walang magbubukas. Isaias 22:22.
At sinasabi ko rin sa iyo, na ikaw ay Pedro, at sa ibabaw ng batong ito ay itatayo ko ang aking iglesia; at ang mga pintuang-daan ng impiyerno ay hindi mananaig laban sa kaniya. At ibibigay ko sa iyo ang mga susi ng kaharian ng langit: at ang anomang iyong talian sa lupa ay tatalian sa langit: at ang anomang iyong kalagan sa lupa ay kakalagan sa langit. Mateo 16:18, 19.
Sa susunod na artikulo, tatalakayin natin ang labanan sa Nineveh hindi lamang bilang “susi” na nagbubukas sa hukay ng kalaliman, kundi bilang makahulang susi rin na naglalagay sa buong patotoo ng Daniel labing-isa sa ganap na kaayusan. Sa panaginip ni Miller, ang “susi” na nakakabit sa kahon ay ang pamamaraan ni Miller sa pag-aaral ng Biblia. Ang paggamit ng mga talata bilang patunay sa kasaysayan ng mga Millerite, na pinagsama sa “linya sa linya” sa kasaysayan ng ikatlong anghel, ang susing nagbibigay-daan sa susi ng Apocalipsis siyam upang buksan at ihanay sa kaayusan ang nakatagong kasaysayan ng panlabas na mensahe ng talatang apatnapu.
Ipagpapatuloy natin ang ating mga pagsasaalang-alang sa susunod na artikulo.
“Sa propeta, ang gulong sa loob ng gulong, at ang mga anyo ng mga nilalang na buháy na kaugnay ng mga ito, ay waring masalimuot at di-maipaliwanag. Ngunit ang kamay ng Walang-hanggang Karunungan ay nakikita sa gitna ng mga gulong, at ganap na kaayusan ang bunga ng gawain nito. Ang bawat gulong ay kumikilos na may ganap na pagkakatugma sa bawat isa pa.” Testimonies to Ministers, 214.