Ang “susi” na kumakatawan sa labanan sa Nineveh sa Apocalipsis siyam ay natupad sa isang kasaysayang nagbunga ng isang mahalagang punto ng pagbabago, na, mangyari pa, ay siyang ginagawa ng isang susi. Iginigiit ko na ang labanan sa Nineveh ay hindi lamang ang susing pangkasaysayan na nagsilbing tanda ng pag-usbong ng Islam, kundi isa rin itong susing pangpropesiya. Iniaayon ng mga dinamikang pangpropesiya ng labanang iyon ang lahat ng linya ng mga kaharian sa propesiya ng Biblia, gaya ng pagkakalahad sa Daniel at Apocalipsis, sa ikalabing-isang kabanata ng Daniel. Sa ganitong paraan, binibigyang-daan nito ang lahat ng kahariang iyon na magpatotoo hinggil sa huling anim na talata ng Daniel labing-isa, at higit na mahalaga—na alisin ang tatak sa nakatagong panlabas na kasaysayan ng talata apatnapu.
At ibibigay ko sa iyo ang mga susi ng kaharian ng langit: at ang anomang iyong talian sa lupa ay tatalian sa langit: at ang anomang iyong kalagan sa lupa ay kakalagan sa langit. Mateo 16:19.
Ang Pagpapakawala at Pagbangon ng Kaharian ni Mohammed
Ang labanan sa Nineve noong 627 ay naghudyat ng pagsisimula ng huling sampung taon ng kapangyarihan ng Persia, na nagapi sa pamamagitan ng pakana ng Roma, kaakibat ang hamog na dulot ng probidensiya ng Diyos. Naging hudyat ito ng mapagpasyang pagbabago nang magsimulang lumakas ang mga sangkawang Islamiko ni Mohammed. Inalis ng labanan ang isang umiiral na hadlang, isang hadlang na sa teorya ay nanatili sana kung kapuwa napanatili ng Roma at Persia ang kanilang lakas. Hindi ito nagawa ng alinman sa dalawa.
Pagpigil at Pagpapakawala
Sa makahulang paglalarawan ng Islam, masusumpungan natin ang pagpigil at pagpapakawala sa Islam mula pa sa pinakaunang pagpapakilala ng Kasulatan, gaya ng pagkumbinsi ni Sara kay Abraham na pigilin sina Hagar at Ismael.
At sinabi ni Sarai kay Abram, Ang kamaliang ginawa sa akin ay mapasaiyo: ibinigay ko ang aking alila sa iyong sinapupunan; at nang makita niyang siya'y naglihi, ako'y hinamak sa kaniyang paningin: humatol nawa ang Panginoon sa pagitan ko at mo. Ngunit sinabi ni Abram kay Sarai, Narito, ang iyong alila ay nasa iyong kamay; gawin mo sa kaniya ang minamabuti mo. At nang pakitunguhan siya ni Sarai nang may kabagsikan, siya'y tumakas mula sa kaniyang harapan. Genesis 16:5, 6.
Maging bago pa man ang pangyayaring iyon, ang dahilan kung bakit ipinakilala si Hagar sa makapropetikong salaysay ay sapagkat “pinigilan” ng Panginoon si Sarah na magkaanak.
Si Sarai, na asawa ni Abram, ay hindi nagkaanak sa kanya: at siya’y may isang aliping babae, isang taga-Ehipto, na ang pangalan ay Hagar. At sinabi ni Sarai kay Abram, Narito ngayon, pinigil ako ng Panginoon sa panganganak: isinasamo ko sa iyo, pumasok ka sa aking alipin; marahil ay magkakaanak ako sa pamamagitan niya. At dininig ni Abram ang tinig ni Sarai. Genesis 16:1, 2.
Ang “susi” ng Apocalipsis siyam na ibinigay kay Mohammed, at pagkaraa’y natupad sa pamamagitan ng labanan sa Nineveh, ay kumakatawan sa pag-aalis ng “pigil” sa Islam sa alinmang takdang yugto ng kasaysayang makahula.
“Hinahawakan ng mga anghel ang apat na hangin, na inilarawan bilang isang galít na kabayong nagsisikap makawala at rumagasa sa ibabaw ng buong lupa, na naghahatid ng pagkapuksa at kamatayan sa dinaraanan nito.” Manuscript Releases, volume 20, 217.
Ang “pag-angat at pagbagsak” ng kaharian ni Mohammed ay hindi gaanong inilalarawan bilang isang pag-angat at isang pagbagsak, kundi bilang isang “pagpapakawala” at isang “pagpipigil.” Kapag ang Islam ay pinalalaya sa makahulang paraan, ang pagpapalayang iyon ay inilalarawan ng labanan sa Nineveh.
Tanging ang mga Sa aba Lamang
Sa pitong trumpeta, tanging ang mga trumpeta ng kaabahan ng Islam ang nananatili sa kasaysayan bilang isang patuloy na kapangyarihan mula nang unang lumitaw ang mga ito sa kasaysayang propetiko hanggang sa pagtatapos ng panahon ng palugit. Ang unang apat na trumpetang ipinataw sa Kanlurang Roma ay kinatawan nina Odoacer, Genseric, Attila na Hun at Alaric, na sa gayon ay sumasagisag sa apat na kapangyarihan ng paghatol na nasa ilalim ng pamamatnubay ng Diyos sa mga huling araw, ngunit ang kanilang makabagong katumbas ay hindi isang tuwirang inapo ng apat na sinaunang kapangyarihang iyon. Hindi gayon sa mga trumpeta ng kaabahan. Sa sandaling pumasok ang Islam sa kasaysayan, nagpapatuloy ito sa isang tuwirang linya ng pagpapakawala at pagpigil hanggang sa ganap itong pakawalan sa pagtatapos ng panahon ng palugit. Sa mga trumpeta ng kaabahan, ang “susi” ng ‘pagpapakawala’ ay minamarkahan ng labanan sa Nineveh.
Nicomedia at Hulyo 27, 1299
Wastong tinukoy ng mga tagapanguna ang ika-27 ng Hulyo, 1299, bilang simula ng isang daan at limampung taon na nagtapos noong ika-27 ng Hulyo, 1449, na siya namang naging simula ng tatlong daan at siyamnapu’t isang taon at labinlimang araw na nagtapos noong ika-11 ng Agosto, 1840.
Sa naunang artikulo, tinukoy natin ang pagkubkob mula 1333 hanggang 1337 na isinagawa laban sa Nicomedia ni Sultan Orhan Gazi (anak ni Osman I, ang nagtatag ng Beylik ng mga Ottoman), nang kubkubin niya ang mahalagang lungsod ng Nicomedia sa Imperyong Byzantine. Ang pagkubkob na ito ang naging katapusan ng pakikidigma laban sa Nicomedia na nagsimula pa sa pamumuno ng kaniyang amang si Osman. Ang isang daan at limampung taon sa Pahayag siyam, talata sampu, ay nagsimula noong Hulyo 27, 1299, at yamang iyon ang pasimula ng isang propesiya, dapat bigyang-pansin ang kasaysayang kaugnay ng petsang iyon ng pagsisimula. Si Osman I (ang nagtatag ng dinastiyang Ottoman) ang ama ni Sultan Orhan Gazi, at siya ang nagkamit noong Hulyo 27, 1299 ng isang mahalagang maagang tagumpay laban sa Imperyong Byzantine sa Labanan sa Bapheus, na naganap sa rehiyon ng Nicomedia, malapit sa lungsod ng Nicomedia, isang napakahalagang kabiserang lungsod sa kasaysayan ng Roma at ng unang yugto ng Imperyong Byzantine.
Ama at Anak
Noong Hulyo 27, 1299, tinalo ng mga puwersa ni Osman ang isang hukbong Bisantino na pinamumunuan ng isang lokal na gobernador. Itinuturing ang labanang ito na isa sa mga unang malalaking tagumpay militar ni Osman bilang isang nagsasariling pinuno, matapos niyang simulang patatagin ang kaniyang kapangyarihan sa Bithynia (hilagang-kanlurang Anatolia). Naging mahalagang hakbang ito sa paglipat mula sa isang maliit na beylik na Turko (prinsipadong pantribo) tungo sa isang umuusbong na kapangyarihang sa kalaunan ay hahamon at mananakop sa mga teritoryong Bisantino. Ang petsang iyon ang nagsisilbing tanda ng pagsisimula ng isang panahon ng paglago ng Islam na sa huli ay humantong sa pagkakatatag ng Imperyong Ottoman nang bumagsak ang Constantinople noong 1453. Gumamit si Osman ng mga mandirigmang ghazi (mga mananalakay sa hanggahan na ginaganyak ng Islam), at dito nagsimula ang pag-oorganisa sa mga mandirigmang ghazi sa hanggahan bilang isang hukbong may higit na maayos na estruktura na unti-unting umunlad sa ilalim ni Osman at pagkatapos ay sa ilalim ng kaniyang anak na si Orhan. Kabilang sa iba pang mahahalagang aspekto ng pamana ni Osman ang pagbibigay-daan nito sa Islam na mapanatili ang mga pag-aari nito, taliwas sa pakikidigma ng mga mandirigmang ghazi, na ang di-organisadong mga taktika ng pagsalakay at mabilisang pag-atras ay nag-iwan sa kanila ng mga samsam lamang mula sa kanilang mga tagumpay, ngunit hindi kailanman ng anumang teritoryo.
Noong Hulyo 27, 1299, sinimulan ni Osman ang isang kampanya sa pook ng Nicomedia, at pagkalipas ng tatlumpu’t apat na taon ay sinimulan ng kaniyang anak ang apat-na-taóng pagkubkob laban sa kabiserang lunsod ng Nicomedia. Ang ama sa pasimula at ang anak sa wakas. Nagsisimula ang digmaan laban sa pook na kinakatawan bilang Nicomedia at nagwawakas sa pagkabihag sa Nicomedia, ang kabiserang lunsod ng pook na Nicomedia. Mula 1299 hanggang 1337 ay isang yugto ng tatlumpu’t walong taon, at sa makahulang diwa ang bilang na “tatlumpu’t walo” ay sumasagisag sa isang pagbangon.
Ngayo’y magsitindig kayo, sabi ko, at magsitawid kayo sa batis ng Zered. At kami ay nagsitawid sa batis ng Zered. At ang panahon na aming nilakbay mula sa Kadesh-barnea, hanggang sa kami ay makatawid sa batis ng Zered, ay tatlumpu’t walong taon; hanggang sa ang buong salinlahi ng mga lalaking mandirigma ay maparam mula sa gitna ng kampo, gaya ng isinumpa ng Panginoon sa kanila. Deuteronomio 2:13, 14.
Ang isandaan at limampung taon mula Hulyo 27, 1299 hanggang Hulyo 27, 1449 ay kumakatawan sa panahong humantong sa pagkakatatag ng Imperyong Otomano ng ikalawang sa aba ng Apocalipsis kabanata siyam. Ang tatlumpu’t walong taon ng unti-unting pananakop sa Nicomedia ay nagsimula sa isang ama (Osman) at nagtapos sa kaniyang anak (Orhan). Inilalarawan ng panahong ito ang unang hakbang ng isang unti-unting pag-angat mula sa isang pamunuan ng angkan tungo sa isang imperyo.
Ang isandaan at limampung taon mula Hulyo 27, 1299, hanggang Hulyo 27, 1449, ay sumasaklaw sa apat na taóng pagkubkob na nagsisilbing tanda ng pagtatapos ng tatlumpu’t walong taon. Sinimulan ng amang si Osman ang pananakop sa Nicomedia, at natapos ito sa pamamagitan ng apat na taóng pagkubkob mula 1333 hanggang 1337—isang pagkubkob na isinagawa ng anak ni Osman.
Nang magwakas ang isang daan at limampung taon noong Hulyo 27, 1449, ang emperador na Bisantino na si Constantine na Ikalabing-isa, o ang huling Constantine ng Silangang Roma, ay humingi ng pahintulot sa mga Turko upang maluklok sa trono. Apat na taon ang lumipas mula sa petsang iyon hanggang sa pagkakasakop sa Constantinople. Nagwakas ang apat na taong iyon sa pagkubkob sa Constantinople, at namatay sa pagkubkob ang huling Constantine. Ang pag-angat ng Islam ay kinakatawan ng unang tatlumpu't walong taon ng hulang sumasaklaw sa isang daan at limampung taon, na nagtapos sa isang pagkubkob na tumagal nang apat na taon. Nang magwakas ang isang daan at limampung taon, umangat na ang Islam sa antas na napahiya ang Silangang Roma dahil sa kapangyarihang taglay noon ng mga Turko. Apat na taon matapos ang pagkapahiya noong Hulyo 27, 1449, nasakop ang Constantinople noong 1453 sa pamamagitan ng isang pagkubkob. Isang pagkubkob ang nagsisilbing palatandaan ng pagwawakas ng unang tatlumpu't walong taon, at isang pagkubkob ang nagsisilbing palatandaan ng pagkakatatag ng Imperyong Ottoman.
38 at 40
Ang bilang na tatlumpu’t walo, bilang isang sagisag gaya ng inilahad ni Moises sa Deuteronomio, ay kumakatawan sa huling tatlumpu’t walong taon ng hatol na apatnapung taong paglalagalag sa ilang. Samakatuwid, ang bilang na tatlumpu’t walo, bilang isang sagisag, ay may kaugnayan sa bilang na apatnapu. Sinakop ni Osman ang teritoryo ng Nicomedia noong Hulyo 27, 1299, at pagkaraan ng tatlumpu’t walong taon ay sinakop ng kaniyang anak ang kabiserang lungsod ng teritoryo. Kapuwa tinatawag na Nicomedia ang teritoryo at ang kabiserang lungsod. Tinutukoy ng mga mananalaysay ang labanang ito bilang una sa ‘dalawang’ hakbang na tumutukoy sa mismong simula ng pagbangon ng Imperyong Ottoman. Ang ikalawang hakbang na tinutukoy ng kasaysayan ay ang labanan sa Nicaea noong 1301. Doon, sinakop ng amang si Osman ang teritoryong tinatawag na Nicaea, at noong 1331, pagkalipas ng tatlumpung taon, sinakop ng kaniyang anak ang kabiserang lungsod na tinatawag na Nicaea, na dating isang kabiserang lungsod ng mga Romano.
Kaugnay ng 1299 at ng labanan sa Nicomedia bilang una sa dalawang hakbang, dumating ang ikalawang hakbang pagkalipas ng dalawang taon, noong 1301. Ang 1299 ay sagisag ng tatlumpu’t walo, at pagkalipas ng dalawang taon (apatnapu), sinakop ng ama ang teritoryo ng Nicaea. Ang mga ugnayan ng tatlumpu’t walo at apatnapu sa pagbangon ng sinaunang Israel upang sakupin ang lupang pangako ay kinakatawan sa Hulyo 27, 1299, at sa 1301. Ang unang dalawang hakbang na iyon ng pagbangon ng Islam ay minamarkahan ng mga kampanyang militar na nagsisimula sa pagsakop ng ama sa teritoryo at nagtatapos sa pagsakop ng anak sa kabisera ng teritoryo. Nang bumagsak ang dalawang kabisera, kapuwa bumagsak ang mga ito sa isang pagkubkob. Ang dalawang kabisera ay kapuwa naging kabisera ng silangang Roma sa isang panahon.
Ang Hulyo 27, 1299, at ang 1301 ay sumasapit sa kanilang pagtatapos sa Agosto 11, 1840, na kumakatawan sa kasaysayan ng 1838, nang unang ilathala ni Litch ang kaniyang pananaw at hula hinggil sa propesiyang sumasaklaw sa tatlong daan at siyamnapu’t isang taon at labinlimang araw, na sa bandang huli ay matutupad sa Agosto 11, 1840. Ang dalawang hakbang ng pagbangon ng mga Millerita ay ang mga taong 1838 at 1840.
“Noong taóng 1840 ay may isa na namang kahanga-hangang katuparan ng hula na pumukaw ng malawakang interes. Dalawang taon bago nito, si Josiah Litch, isa sa mga pangunahing ministro na nangangaral ng Ikalawang Pagparito, ay naglathala ng isang pagpapaliwanag ng Apocalipsis 9, na naghuhula ng pagbagsak ng Imperyong Ottoman. Ayon sa kaniyang mga kalkulasyon, ang kapangyarihang ito ay mapababagsak ‘noong A.D. 1840, sa loob ng buwan ng Agosto;’ at ilang araw lamang bago ito naganap ay isinulat niya: ‘Kung ipagpapalagay na ang unang yugto, 150 taon, ay natupad nang eksakto bago umakyat si Deacozes sa trono sa pamamagitan ng pahintulot ng mga Turko, at na ang 391 taon at labinlimang araw ay nagsimula sa pagtatapos ng unang yugto, ito ay magwawakas sa ika-11 ng Agosto, 1840, kung kailan maaasahang mababali ang kapangyarihang Ottoman sa Constantinople. At ito, naniniwala ako, ang mapatutunayang siyang mangyayari.’—Josiah Litch, sa Signs of the Times, and Expositor of Prophecy, Agosto 1, 1840.
“Sa mismong panahong itinakda, ang Turkeya, sa pamamagitan ng kaniyang mga embahador, ay tumanggap ng proteksiyon ng magkakaalyadong mga kapangyarihan ng Europa, at sa gayon ay ipinasailalim ang kaniyang sarili sa kontrol ng mga bansang Kristiyano. Ang pangyayari ay ganap na tumupad sa hula. Nang ito ay mabatid, maraming tao ang nakumbinsi sa kawastuhan ng mga simulain ng pagpapakahulugan sa hula na pinagtibay ni Miller at ng kaniyang mga kasamahan, at isang kamangha-manghang sigla ang naibigay sa kilusang advent. Ang mga taong may pinag-aralan at may katayuan ay nakiisa kay Miller, kapuwa sa pangangaral at sa paglilimbag ng kaniyang mga pananaw, at mula 1840 hanggang 1844 ay mabilis na lumawak ang gawain.” The Great Controversy, 334, 335.
Ang hulà ni Litch noong ’38 at ang kaniyang itinuwid na pangitain noong ’40 ay kapuwa kinabibilangan ng kaniyang pangwakas na pahayag, na isinulat niya noong Agosto 1, sampung araw bago ang itinuwid na hulà. Ang katuparan ng hulàng iyon ang siyang nagpatunay sa sanlibutan ng wastong pamamaraan ng biblikal na propesiya. Ang tatlumpu’t walong taon na tumanda sa pagbangon ng sinaunang Israel ay kinabibilangan ng dalawang taon mula sa pagtawid sa Dagat na Pula hanggang sa unang paghihimagsik sa Kadesh.
Sapagkat ang lahat na lalaking yaong nakakita ng aking kaluwalhatian, at ng aking mga himala, na aking ginawa sa Egipto at sa ilang, at ngayo’y sinubok ako nitong makasampung ulit, at hindi nakinig sa aking tinig; Tunay na hindi nila makikita ang lupain na aking isinumpa sa kanilang mga ninuno, ni makita man iyon ng sinuman sa mga yaong nagpagalit sa akin. Mga Bilang 14:22, 23.
Ang paghihimagsik na iyon ay tinutukoy bilang pinakahuli sa sampung pagsubok. Ang dalawang-taóng yugto ng pagsubok na may sampung pagsubok, na idinagdag sa tatlumpu’t walong taon sa ilang, ay tumutulad sa 1838 at 1840, at ang 1840 ay naglalaman ng isang yugto ng sampung araw.
Ang panimulang yugto ng pag-angat ng Islam kay Osman noong Hulyo 27, 1299 ay nagpapasimula ng tatlumpu’t walong taong yugto na nagwawakas sa isang apat na taong pagkubkob noong 1337. Ang Hulyo 27, 1299 ang una sa dalawang hakbang na kinikilala ng mga historyador bilang panimulang punto ng pag-angat ng Imperyong Ottoman, at ang ikalawang hakbang ay noong 1301. Ang dalawang hakbang ng mga labanan sa Nicomedia at Nicaea noong 1299 at 1301 ay sumasagisag sa 1838 at 1840. Ang pasimula ng propesiya ay inilalarawan ang wakas.
Sa kani-kanilang kasaysayan, kapuwa pansamantalang nagsilbing kabisera ng silangang Roma ang Nicomedia at Nicaea. Mangyari pa, sa huli ay naging kabisera sa silangan ang Constantinople noong 330 at nanatiling gayon hanggang 1453. Ang Nicomedia at Nicaea ay sumasagisag sa pagbagsak ng Constantinople; lahat ay bumagsak bunga ng mga pagkubkob ng Islam na naghudyat ng pagtatapos ng isang kampanya kung saan unang nakontrol ng Islam ang teritoryo at pagkatapos ay sinakop ang kabiserang lunsod.
Ang unang pagkubkob na tumagal nang apat na taon mula 1333 hanggang 1337 ay kumakatawan sa apat na taon mula 1449 hanggang 1453, nang magwakas ang propesiya. Pagkaraan ng tatlong daan at siyamnapu’t isang taon at labinlimang araw, pinipigilan ang Islam habang ‘bumabangon’ ang mga Millerita sa ilalim ng kapangyarihang propetiko na inilalarawan sa mga katangiang ‘tatlumpu’t walo at apatnapu’ gaya ng inilalarawan sa kasaysayang alpha ng Hulyo 27, 1299, at Hulyo 27, 1449. Ang pagbangon ng Islam at ang pagbangon ng mga sugo ng Diyos sa mga huling araw ay inilalarawan sa isang simbolong numerikal na nabubuo mula sa numerikal na ugnayan ng 38 at 40.
Sa Ezekiel trenta y siete, ang Islam ang mensahe ng hanging silangan na inihihip sa tuyong mga butong patay upang ang mga ito ay makatindig bilang isang makapangyarihang hukbo. Kapag dumarating ang mensahe ni Ezekiel, nagsisimula ang pagbangon, gaya ng nangyari sa kasaysayang Millerite noong 1838 at 1840. Dumating ang mensaheng iyon noong 9/11, at sa malapit nang dumating na batas ng Linggo, ang mga butong iyon ay tatayo bilang isang makapangyarihang hukbo. Ang pagbangon ng hukbo ng Diyos bilang ng iglesia na matagumpay sa mga huling araw ay tinutularan ng 1838 at 1840. Ang 9/11 hanggang sa batas ng Linggo ay tinularan ng 1840 hanggang 1844, ngunit ito rin ay tumutukoy sa yugto mula Disyembre 31, 2023 hanggang sa mga bolang apoy ng Nashville.
Silangang Roma
Ang panahon mula sa paghahati ni Constantine I (ang Dakila) sa imperyo hanggang sa huling Constantine ay kumakatawan sa propetikong kasaysayan ng Silangang Roma. Samakatuwid, ang propetikong panahong ito ay minamarkahan ng isang propetiko o simbolikong ama at isang anak, gaya ng pagkakalarawan sa kanila sa pamamagitan ng kanilang pangalan, bagaman hindi tuwirang inapo sa dugo ni Constantine na Dakila si Constantine XI. Ang una at huling Constantine ay inilalarawan din sa paraang propetiko bilang mga sagisag na alpha at omega, at pinili ng ama (alpha) ang Constantinople bilang kabisera, at namatay ang anak (omega) sa pagkubkob nang magwakas ang pagiging kabisera ng Constantinople. Ang propetikong panahon ng Silangang Roma ay minamarkahan ng una at huling Constantine. Ang 150-taong panahon na nagsimula noong Hulyo 27, 1299, ay kinapapalooban ng isang 38-taong panahon at nagtatapos sa isang pagkubkob na tumagal nang 4 na taon. Ang pagkubkob na iyon ay nagsilbing tipo ng panahong mula 1449 hanggang 1453. Ang kampanya sa Nicomedia ay nagsimula sa pagsakop sa isang teritoryo at nagtapos sa pagsakop sa kabisera ng teritoryong iyon. Tulad ng sa una at huling Constantine, ang pananakop sa Nicomedia ay nagsimula sa isang ama (ang una) at nagtapos sa isang anak (ang huli).
Apat na taon
Isang apat-na-taóng pagkubkob sa panimulang yugto ng isandaan at limampung taon na umakay sa apat na taon mula sa pagpapakababa kay Constantine ang huli noong 1449 hanggang 1453 nang ang Constantinople ay kinubkob at bumagsak. Ang hula ng panahon ng ikalawang kaabahan na kumakatawan sa tatlong daan at siyamnapu’t isang taon at labinlimang araw ay nagsimula noong Hulyo 27, 1449 at nagwakas noong Agosto 11, 1840. Ang petsang iyon ang tanda ng pasimula ng isang apat-na-taóng yugto na tinawag ni Sister White na isang maluwalhating pagpapakita ng kapangyarihan ng Diyos.
“Ang anghel na nakikiisa sa pagpapahayag ng mensahe ng ikatlong anghel ay magliliwanag sa buong lupa sa pamamagitan ng kaniyang kaluwalhatian. Dito ay inihuhula ang isang gawang may pandaigdigang lawak at di-pangkaraniwang kapangyarihan. Ang kilusang adventista noong 1840–44 ay isang maluwalhating pagpapakita ng kapangyarihan ng Diyos; ang mensahe ng unang anghel ay dinala sa bawat himpilang misyonero sa buong sanlibutan, at sa ilang mga bansa ay nagkaroon ng pinakadakilang relihiyosong pagkakainteres na nasaksihan sa alinmang lupain mula pa noong Repormasyon ng ikalabing-anim na siglo; ngunit ang mga ito ay hihigitan ng makapangyarihang kilusan sa ilalim ng huling babala ng ikatlong anghel.” The Great Controversy, 611.
Ang Islam ay napigilan noong Agosto 11, 1840 at nagkaroon ng apat-na-taóng yugto na kaayon kapuwa ng pagbubuhos ng Banal na Espiritu noong Pentecostes, at ng pagbaba ng makapangyarihang anghel ng Apocalipsis 18, nang ang “mga dakilang gusali” ng New York ay tinamaan ng Islam ng ikatlong kaabahan noong 9/11. Ang 9/11 ang tanda ng pasimula ng panahon ng pagtatatak sa isandaan at apatnapu’t apat na libo. Ang pagtatatak ay isang yugto ng panahon, at ang pagwawakas ng yugto ng pagtatatak ay nagtataglay ng mga katangian ng pasimula ng yugtong iyon. Nang bumaba si Cristo noong 9/11, siya ay naging tipo ni Miguel na bumababa upang buhaying muli ang dalawang saksi noong Disyembre 31, 2023, nang magsimula ang huling yugto ng pagtatatak.
Ang susi na siyang laban ng Nineve ay kumakatawan sa sari-saring pagpapakawala ng Islam, na magpapabagsak sa silangang Roma pagsapit ng 1453. Sa loob ng isandaang at limampung taon ng “limang buwan” ng talata sampu, kapuwa ang pasimula at gayundin ang wakas ay naglalaman ng isang apat-na-taong yugto. Ang dalawang apat-na-taong yugtong iyon ay kaugnay ng katapusan ng tatlong daan at siyamnapu’t isang taon at labinlimang araw, na nagtakda ng isang apat-na-taong yugto mula 1840 hanggang 1844 nang liliwanagan ni Cristo ang “buong lupa sa pamamagitan ng kaniyang kaluwalhatian.” Noong 1844, ang panahong makahula ay tumigil nang gamitin, sapagkat ang panahon ay “wala na.”
At sumumpa sa pamamagitan niya na nabubuhay magpakailanman, na lumalang ng langit, at ng mga bagay na naroon, at ng lupa, at ng mga bagay na naroon, at ng dagat, at ng mga bagay na naroon, na hindi na magkakaroon pa ng panahon. Apocalipsis 10:6.
1333 hanggang 1337, 1449 hanggang 1453, 1840 hanggang 1844
Ang tatlong linyang iyon ng mga yugto na tig-aapat na taon ay umaayon sa panahon ng pagtatatak mula 9/11 hanggang sa batas ng Linggo, at umaayon din ang mga iyon sa fractal mula 9/11 hanggang sa batas ng Linggo na kinakatawan mula Disyembre 31, 2023 hanggang sa muling pakawalan ang Islam upang ihatid ang mga bolang-apoy ng Nashville.
Ang propetikong fraktal mula Disyembre 31, 2023, hanggang sa mga bolang apoy sa Nashville ay isinagisag ng tatlong propetikong yugto na tig-aapat na taon, na pawang tumutugma sa panahon ng pagtatatak mula 9/11 hanggang sa batas ng Linggo. Kaya, tinutukoy ng apat na saksi ang kasaysayan mula Disyembre 31, 2023, hanggang sa pag-atake sa Nashville, at ang labanan sa Nineveh ang siyang “susi” para sa bawat isa sa mga saksing ito. Ang 1333, 1449, 1840 at 9/11 ay pawang mga punto ng pagbabago—mga “susi.”
“May mga aral na dapat matutuhan mula sa kasaysayan ng nakaraan; at ang pansin ay itinutuon sa mga ito, upang maunawaan ng lahat na ang Diyos ay gumagawa ngayon sa gayunding mga paraan na lagi Niyang ginawa. Ang Kaniyang kamay ay nakikita sa Kaniyang gawain at sa gitna ng mga bansa ngayon, gaya ring nakita ito sa lahat ng panahon mula nang ang ebanghelyo ay unang ipahayag kay Adan sa Eden.
“May mga panahong nagsisilbing mga panulukang-bato sa kasaysayan ng mga bansa at ng iglesya. Sa kaloobang mapagkaloob ng Diyos, kapag dumarating ang mga magkakaibang krisis na ito, ang liwanag para sa panahong iyon ay ibinibigay. Kung ito ay tinatanggap, may espirituwal na pagsulong; kung ito ay tinatanggihan, sumusunod ang espirituwal na paghina at pagkapahamak. Binuksan ng Panginoon sa Kaniyang salita ang masigasig na gawain ng ebanghelyo gaya ng ito’y naisagawa na noong nakaraan, at isasagawa sa hinaharap, maging hanggang sa pangwakas na tunggalian, kapag ang mga kapangyarihan ni Satanas ay gagawa ng kanilang huling kagila-gilalas na pagkilos.” Bible Echo, Agosto 26, 1895.
Nicomedia
Matapos maging emperador noong 284, pinili ni Diocletian noong 293 ang Nicomedia bilang silangang kabisera ng Imperyong Romano nang legal niyang hatiin ang imperyo sa Silangan at Kanluran at itatag ang sistema ng Tetrarkiya. Nagsilbi ang Nicomedia bilang pangunahing kabiserang pampangasiwaan at pangmilitar sa Silangan sa loob ng ilang dekada. Ginamit ito ng Dakilang Constantine bilang himpilan bago siya magpasiyang itayo ang bagong kabisera sa kalapit na Byzantium (na binigyan niya ng bagong pangalang Constantinople noong 330). Kahit matapos maging pangunahing kabisera ang Constantinople, nanatiling isang mahalagang sentrong panrehiyon ang Nicomedia, na may estratehikong lokasyon sa silangang baybayin ng Dagat ng Marmara. Kaya, bagaman hindi ito ang permanenteng kabisera tulad ng Roma o Constantinople, opisyal na itinalaga ang Nicomedia bilang silangang kabisera sa isang mahalagang yugto ng transisyon sa kasaysayan ng Roma. Sa simula ng isang daan at limampung taon, isang kabisera ng Silangang Roma ang nasakop, at sa katapusan nito ay isang kabisera ng Silangang Roma ang nasakop. Kapuwa may kasamang pagkubkob ang dalawang pananakop.
Diocleciano
Opisyal na itinalaga ng emperador na si Diocletian ang Nicomedia bilang silangang kabisera ng Imperyong Romano nang ipatupad niya ang sistemang Tetrarkiya noong 293. Ang sistemang Tetrarkiya ay binubuo ng isang dibisyon sa kanluran at isang dibisyon sa silangan ng imperyo, na kapuwa may isang nakatataas na emperador (Augustus) at isang nakabababang emperador (Caesar) upang mabuo ang bilang na apat na kinakatawan ng salitang ‘tetrarkiya’.
Alfa at Omega
Si Diocletian ang sagisag na omega ng iglesia sa Smyrna, at si Nero ang sagisag na alpha. Si Constantino ang Dakila ang sagisag na alpha ng iglesia sa Pergamo, at si Justinian ang sagisag na omega.
Ang “legal” na paghahati ng Roma sa silangan at kanluran (na hindi nagtagal) ay isinakatuparan ni Diocletian, at ang propetikong paghahati ng Roma sa silangan at kanluran ay isinakatuparan ni Constantine. Sa panahon ng kasaysayan ng ikalawang simbolikong iglesia ng pag-uusig, na kinakatawan ng Smyrna, ang Roma ay legal na nahati sa silangan at kanluran; at sa kasaysayan ng ikatlong simbolikong iglesia ng pakikipagkompromiso, na kinakatawan ng Pergamos, ang Roma ay propetikong nahati sa silangan at kanluran. Ang 293 ang alpha at ang 330 ang omega, at noong Mayo 11, 330, itinalaga ni Constantine the Great ang Constantinople bilang kabisera ng Imperyo.
Ang legal na paghahating isinagawa ni Diocletian noong 293 ay nabuwag dahil sa digmaang sibil na sumunod at nagpatuloy hanggang sa Edikto ng Milan noong taong 313. Nang ipalabas ang Edikto ng Milan, na nagbigay ng legal na katayuan sa Kristiyanismo at epektibong nagwakas sa Tetrarkiya, ang sistema ng apat na pinunong magkatuwang na namamahala ay gumuho at nauwi sa isang tunggalian sa pagitan ng dalawang pangunahing kapangyarihan (si Constantine sa Kanluran at si Licinius sa Silangan). Ang legal na paghahati, na nagbunsod ng pagguho, ay kumakatawan sa isang yugto ng dalawampung taon mula sa isang paghahati hanggang sa isa pa, at ang dalawang paghahati ay kapuwa nagbunsod ng pagguho ng sistema.
Nagsimula ang iglesya ng Smirna kay Nero noong 64, nang ang malaking sunog sa Roma ay gamitin ni Nero upang usigin ang mga Kristiyano, na pinaratangan ni Nero na siyang nagsimula ng sunog. Si Nero ang nagmamarka sa pasimula ng pag-uusig at sumasagisag sa pangwakas na pag-uusig sa mga huling araw. Ang pangwakas na pag-uusig na iyon ay nagpapatuloy hanggang sa pagsasara ng panahon ng biyaya, kapag ang kapangyarihang papal ay darating sa wakas nito na walang tutulong. Kaya ang unang yugto ng pag-uusig ay nagsimula sa pagkasunog ng Roma, at ang huling pag-uusig ay nagtatapos sa pagkasunog ng Roma.
At ang sangpung sungay na iyong nakita sa ibabaw ng hayop, ang mga ito ang mapopoot sa patutot, at gagawin siyang pinabayaan at hubad, at kakainin ang kaniyang laman, at susunugin siya sa apoy. Apocalipsis 17:16.
Ang iglesia ng Smyrna ay nagsimula sa panahon ni Nero, noong taóng 64, nang gamitin ni Nero ang malaking sunog sa Roma upang usigin ang mga Kristiyano, na pinaratangan ni Nero ng pagsisimula ng sunog. Pagkaraan ng dalawang daan at limampung taon, nagwakas ito noong 313 sa pamamagitan ng Edikto ng Milan. Ang “edikto” ang naging katapusan ng isang dalawampung-taóng yugto na nagsimula sa legal na paghahati ni Diocletian, at ito rin ang naging katapusan ng dalawang daan at limampung taon ng Smyrna na nagsimula sa panahon ni Nero. Kabilang sa dalawang daan at limampung taon ng pag-uusig na kinakatawan ng iglesia ng Smyrna at ni Nero ang sampung taon ng pinakamatinding pag-uusig na idinulot ni Diocletian. Ang sampung taóng iyon ng pag-uusig ang huling kalahati ng dalawampung taon ni Diocletian na nagsimula sa kaniyang legal na paghahati sa imperyo noong 293. Mula sa legal na paghahati ni Diocletian sa silangan at kanluran noong 293 ay nagsimula ang isang dalawampung-taóng yugto na binubuo ng dalawang yugtong tig-sampung taon.
Hinati ni Diocletian ang imperyo sa silangan at kanluran sa bisa ng batas, kaya nagsilbing paunang larawan ang paghahating ito ng makahulang paghahating isinakatuparan ni Constantine. Ang paghahati ni Diocletian ay sa silangan at kanluran, ngunit binubuo ito ng dalawang pinuno sa silangan at dalawang pinuno sa kanluran. Isang pangunahing pinuno at isang pangalawang pinuno para sa bawat bahagi. Noong ika-24 ng Pebrero, 303, inilabas ni Diocletian ang una sa ilang ‘edikto’ laban sa mga Kristiyano, na naghudyat ng pagsisimula ng Malaking Pag-uusig (tinatawag ding Pag-uusig ni Diocletian), ang pinakamatindi at pinakamalawakang pag-uusig sa mga Kristiyano sa Imperyong Romano.
At sa anghel ng iglesia sa Smirna ay isulat mo: Ito ang sinasabi ng una at ng huli, na namatay at ngayo’y nabubuhay: Nalalaman ko ang iyong mga gawa, ang iyong kapighatian, at ang iyong karalitaan (ngunit ikaw ay mayaman), at nalalaman ko ang pamumusong ng mga nagsasabing sila ay mga Judio, ngunit hindi naman, kundi sila ang sinagoga ni Satanas. Huwag kang matakot sa alinman sa mga bagay na iyong daranasin: narito, ibibilanggo ng diyablo ang ilan sa inyo upang kayo ay subukin; at magdaranas kayo ng kapighatian sa loob ng sampung araw. Maging tapat ka hanggang kamatayan, at ibibigay ko sa iyo ang putong ng buhay. Ang may tainga ay makinig sa sinasabi ng Espiritu sa mga iglesia; ang magtatagumpay ay hindi mapipinsala ng ikalawang kamatayan. Pahayag 2:8–11.
Nagpatuloy ang Dakilang Pag-uusig sa ilalim ng mga kahalili ni Diocletian (lalo na ni Galerius) hanggang 313, nang wakasan ito ng Edikto ng Milan. Si Nero ang simbolong alfa ng pag-uusig na nagsilbing paunang larawan ni Diocletian, na kumakatawan naman sa pag-uusig na omega ng makahulang yugtong kinakatawan ng iglesia ng Smyrna. Nagtapos ang pag-uusig sa pamamagitan ng isang kasalang pampolitika at isang kasunduan sa pagitan ni Constantine ng kanluran at ni Licinius ng silangan. Noong Pebrero 313, nagpulong sina Constantine at Licinius sa Milan at nagpalabas ng Edikto ng Milan, na nagkaloob ng pagpaparaya sa relihiyon para sa mga Kristiyano (at sa iba pa) sa buong imperyo. Upang patibayin ang kanilang alyansang pampolitika, pinakasalan ni Licinius si Constantia (kapatid na babae ni Constantine sa iisang magulang) kasabay ng pagpupulong na ito o malapit sa panahong iyon. Ang kasal na ito ay isang klasikong alyansang pampolitika ng mga Romano—na nagpatibay sa kasunduan ng dalawang emperador at nakatulong upang pansamantalang patatagin ang imperyo matapos ang maraming taon ng digmaang sibil. Hindi nagtagal ang alyansa. Kalaunan ay nagdigmaan sina Constantine at Licinius, at tinalo ni Constantine si Licinius noong 324, kaya siya ang naging nag-iisang pinuno.
Mula kay Nero hanggang kay Constantine, natupad ang dalawang daan at limampung taong propetikong panahon ng Smyrna, at noong 313 ay nagsimula ang iglesya ng Pergamos, ang iglesya ng pakikipagkompromiso, na nagwakas sa iglesya ng Thyatira noong 538. Ang dalawang daan at limampung taon ng Smyrna ay kumatawan sa isang panahon ng pag-uusig, at sa pagtatapos ng kabuuang panahong ito, tinupad ng pag-uusig ni Diocletian ang “sampung araw” (sampung taon) ng Apocalipsis, kung saan ang pinakamatinding panahon ng pag-uusig ay kumakatawan sa isang fraktal ng kabuuang panahon. Ang sampung taon ay isang fraktal ng dalawang daan at limampung taon. Ang sampung taong iyon ay kumakatawan sa omega ng pag-uusig ni Nero, at sa pagtatapos ng mga ito ay naganap ang paghahating omega ng imperyo sa silangan at kanluran.
Pag-aasawa at Diborsiyo
Nagsimula ang Smirna sa pagkasunog ng Roma noong 64 at nagtapos makalipas ang dalawang daan at limampung taon, noong 313, sa pamamagitan ng Kautusan ng Milan at ng pampolitikang pag-aasawa ng silangan at kanluran. Ang sampung-taóng praktal ng pag-uusig ay nagsimula noong 303 at nagtapos noong 313 sa pamamagitan ng Kautusan ng Milan at ng pampolitikang pag-aasawa ng silangan at kanluran. Ang dalawampung taon na nagsimula sa legal na pagkakahati ng silangan at kanluran noong 293 sa pamamagitan ni Diocletian ay nagtapos noong 313 sa pampolitikang pag-aasawa ng silangan at kanluran. Ang kasunduang pangkasal ng 313 sa pagitan ng silangan at kanluran ay nagtapos sa diborsiyo ng 324, nang daigin ni Constantine si Licinius ng silangan at naging nag-iisang pinuno ng Roma. Ang makahulang diborsiyo ng 324 ay dumating tatlong taon matapos ang unang batas ukol sa Linggo noong 321.
Ang labimpitong taon mula 313 hanggang 330 ay tumutukoy sa isang pag-aasawang pampolitika, sa pagwawakas ng pag-uusig na kinakatawan ng Smyrna at ni Nero, at sa pagsisimula ng iglesyang nakikipagkompromiso na kinakatawan ng Pergamos. Ang pagsisimula ng Pergamos noong 313, kasabay ng pag-aasawa, ay sinundan ng pagsisimula ng pag-uusig na nagsimula sa unang batas ukol sa Linggo noong 321. Sinundan iyon ng makahulang diborsiyo noong 324, na nagbuklod sa silangan at kanluran sa iisang imperyo sa ilalim ni Constantine. Pagkaraan ng anim na taon, noong 330, muling naganap sa paraang makahula ang pagkakahati sa silangan at kanluran. Ang labimpitong taon ay kumakatawan sa yugtong alpha ng iglesya ng Pergamos na magpapatuloy hanggang sa pagdating ng iglesya ng Thyatira sa kasaysayang makahula noong 538. Ang yugtong alpha na iyon ay kakatawan sa isang kasaysayang omega sa katapusan ng panahon mula 330 hanggang 538. Ang kasaysayang omega ng Pergamos ay kumakatawan sa panahon ng mga taong 496, 508 at 533.
Labimpitong Taon
Si Ptolomeo sa labanan sa Raphia ay naghari nang “labimpitong taon,” at mayroong “labimpitong taon” sa pagitan ng labanan sa Raphia at ng labanan sa Panium. Ang labimpitong taong iyon ay sumasagisag na umaayon sa labimpitong taon mula 313 hanggang 330. Ang dalawang daan at limampung taon ng Smirna ni Nero ay umakay sa unang labimpitong taon ng iglesia ng Pergamo, at kaugnay ng dalawang daan at limampung taon na nagsimula sa ikatlong atas noong 457 BC, ang panimulang punto ng 2300 taon ng Daniel otso at talata labing-apat, na siyang saligan at pangunahing haligi ng Adventismo. Ang dalawang saksi ng dalawang daan at limampung taon ay umaayon sa dalawang daan at limampung taon ng ikaanim na kaharian ng hula ng Biblia na nagsimula noong 1776 at nagtatapos sa taong ito, 2026.
Hindi nakita o naunawaan ng mga tagapanguna ng Adventismo ang labimpitong taon mula 313 hanggang 330, sapagkat noong 1844 ay hindi pa nila nauunawaan maging ang usapin ng ikapitong-araw na Sabbath o ng araw ng araw. Gayunman, kinilala nila ang isandaan at limampung taon ng talata sampu ng Apocalipsis 9, at iyon ang naging pasimula ng isang yugto na umakay sa tatlong daan at siyamnapu’t isang taon at labinlimang araw na nagtapos noong Agosto 11, 1840. Ang pagkaunawang iyon ay nagbunga ng isang makapangyarihang “pagpapamalas ng kapangyarihan ng Diyos.”
Hindi natukoy ng mga tagapanguna ang ikalawang yugto ng isang daan at limampung taon sa Apocalipsis siyam. Ang kanilang saligang pagkaunawa ang nagsisilbing pundasyong pinagtatayuan ng “bagong liwanag” ng Apocalipsis siyam. Ang liwanag na iyon ay nabubuksan sa pamamagitan ng “susi” ng labanan sa Nineveh. Ang “susi” na iyon ay nagbibigay-daan sa isang mag-aaral ng propesiya na makilala ang lahat ng kaharian sa mga propesiya ng Bibliya na inilalarawan sa Daniel at Apocalipsis: Babilonia, Medo-Persia, Gresya, ang mga imperyong Seleucid at Ptolemaic, ang kaharian ni Mohammed; at higit na mahalaga, itinatampok nito ang imperyo ng Roma sa pamamagitan ng pagtukoy sa pagbangon at pagbagsak hindi lamang ng Roma, kundi pati ng mga kaharian ng Silangang Roma at Kanlurang Roma, gayundin ng Estados Unidos (ang bulaang propeta), ng kapapahan (ang hayop) at ng Nagkakaisang mga Bansa (ang dragon). Ang lahat ng pagbangon at pagbagsak ng mga kahariang ito ay nagpapatotoo sa mga pagkilos ng dragon, ng hayop at ng bulaang propeta na sa huli ay magdadala sa daigdig sa Armageddon. Ang pagkilos na iyon ay inilalarawan sa huling anim na talata ng Daniel labing-isa, at ang simula ng pagkilos na iyon ay inilalarawan sa nakatagong kasaysayan ng talatang apatnapu.
Ang labanan sa Nineveh ang nagbibigay ng propetikong puntong sanggunian upang ihanay ang mga patotoo ng imperyo ng Roma, ng mga kaharian ng silangan at kanlurang Roma, at ng papal na Roma sa pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari sa panahon ng wakas. Kaya nga, ang labanan sa Nineveh ang susi na ganap na naglalarawan sa iba’t ibang propetikong patotoo tungkol sa Roma, at ayon sa talata labing-apat ng Daniel onse, ang Roma ang nagtatatag ng pangitain. Ang susi na nagdadala sa mga linyang iyon sa pagkakaisa ay ang labanan sa Nineveh.
Sa ating susunod na artikulo, sisimulan nating pagsama-samahin ang naunang limang artikulong tumatalakay sa mga aba ng Apocalipsis 9.