Humuhugot ako mula sa isang sipi sa Testimonies na nagbibigay ng iba’t ibang hanay ng katotohanan na may kaugnayan sa karanasan nina Ezekiel, Isaias, at Juan sa loob ng santuwaryo. Lumingon si Juan upang makita ang tinig na nasa likuran niya sa unang kabanata ng Apocalipsis.
Ako’y nasa Espiritu nang araw ng Panginoon, at nakarinig sa likuran ko ng isang malakas na tinig, na gaya ng sa trumpeta, na nagsasabi, Ako ang Alpha at Omega, ang una at ang huli: at, Ang nakikita mo ay isulat mo sa isang aklat, at ipadala mo sa pitong iglesia na nasa Asia; sa Efeso, at sa Smirna, at sa Pergamo, at sa Tiatira, at sa Sardis, at sa Filadelfia, at sa Laodicea. At ako’y lumingon upang makita ang tinig na nagsasalita sa akin. At nang ako’y makalingon, ay nakita ko ang pitong gintong kandelero. Apocalipsis 1:10–12.
Mula sa pulo ng Patmos at pagkatapos ay sa makalangit na santuwaryo, kung saan nakita ni Juan ang pangitain tungkol kay Cristo na ipinaaalam sa atin ni Sister White, ay siya ring pangitain na nakita ni Daniel sa ikasampung kabanata ng kaniyang aklat.
“‘Noong mga araw na yaon, akong si Daniel ay nanangis sa loob ng tatlong buong sanlinggo. Hindi ako kumain ng masarap na tinapay, ni pumasok man sa aking bibig ang laman o alak, ni hindi man ako nagpahid ng langis sa aking sarili.... Nang magkagayo’y itiningala ko ang aking mga mata, at tumingin, at narito, isang lalaking nabibihisan ng lino, na ang kaniyang mga balakang ay may pamigkis na dalisay na ginto ng Uphaz. Ang kaniyang katawan naman ay gaya ng berilo, at ang kaniyang mukha ay tulad ng anyo ng kidlat, at ang kaniyang mga mata ay gaya ng mga ilawang apoy, at ang kaniyang mga bisig at ang kaniyang mga paa ay tulad ng kulay ng pinakintab na tanso, at ang tinig ng kaniyang mga salita ay gaya ng ugong ng karamihan’ (Daniel 10:2–6).”
“Ang paglalarawang ito ay katulad niyaong ibinigay ni Juan nang si Cristo ay mahayag sa kaniya sa pulo ng Patmos. Walang iba kundi ang mismong Anak ng Diyos ang nagpakita kay Daniel. Ang ating Panginoon ay dumarating na kasama ang isa pang makalangit na sugo upang ituro kay Daniel ang magaganap sa mga huling araw.” Sanctified Life, 49.
Ang unang siyam na talata ay nagpapakilala kung paano ang Pahayag ni Jesucristo ay binubuksan bago magwakas ang panahon ng pagsubok ng sangkatauhan. Ang pahayag ay ibinigay ng Diyos kay Jesus, na ibinigay naman Niya kay Gabriel, na siya namang nagbigay nito kay Juan kalakip ang atas na ipadala ni Juan ang mensahe sa pitong iglesya. Tinanggap ni Isaias ang kaniyang atas na gawin ang gayon ding bagay sa kabanata anim, at tinanggap ni Ezekiel ang gayon ding utos sa mga kabanata dalawa at tatlo. Si Juan ay isang bilanggo nang tanggapin niya ang kaniyang atas, sina Ezekiel at Daniel ay mga bihag sa Babilonia, at si Isaias ay namumuhay sa kapanahunan ng masamang haring si Ahaz ng Juda.
“May mga gulong sa loob ng mga gulong sa isang kaayusang napakamasalimuot anupa’t sa unang tingin ay waring lubos na magulo kay Ezekiel. Ngunit nang kumilos ang mga iyon, iyon ay may marikit na katiyakan at ganap na pagkakatugma. Ang mga makalangit na nilalang ang siyang nagtutulak sa mga gulong na ito, at, higit sa lahat, sa ibabaw ng maluwalhating tronong zafiro, ay naroon ang Walang Hanggan; samantalang sa palibot ng trono ay naroon ang pumapalibot na bahaghari, sagisag ng biyaya at pag-ibig. Dahil nadaig ng kakila-kilabot na kaluwalhatian ng tanawin, si Ezekiel ay nagpatirapa, nang ang isang tinig ay nag-utos sa kanya na tumindig at pakinggan ang salita ng Panginoon. Pagkatapos ay ibinigay sa kanya ang isang pabalita ng babala para sa Israel.” Testimonies, 751.
Narinig ko rin ang tinig ng Panginoon, na nagsasabi, Sino ang aking susuguin, at sino ang yayaon para sa amin? At sinabi ko, Narito ako; suguin mo ako. Isaias 6:8.
“Ibinigay ang pangitaing ito kay Ezekiel sa panahong ang kaniyang isipan ay napupuno ng madidilim na pangamba. Nakita niya ang lupain ng kaniyang mga ninuno na nakatiwangwang...”
“Sa gayunding paraan, nang bubuksan na ng Diyos sa minamahal na si Juan ang kasaysayan ng iglesya sa mga darating na kapanahunan, binigyan Niya siya ng katiyakan ng malasakit at pag-aaruga ng Tagapagligtas sa Kaniyang bayan sa pamamagitan ng pagpapakita sa kaniya ng ‘Isang katulad ng Anak ng tao,’ na lumalakad sa gitna ng mga kandelero, na sumasagisag sa pitong iglesya. …”
“Ang mga aral na ito ay para sa ating kapakinabangan. Kailangan nating panatilihing matatag ang ating pananampalataya sa Diyos, sapagkat may isang panahong nasa mismong unahan natin na susubok sa mga kaluluwa ng mga tao. …”
“Nakatayo tayo sa hangganan ng dakila at mataimtim na mga pangyayari. Ang propesiya ay mabilis na natutupad. Ang Panginoon ay nasa pintuan. Malapit nang magbukas sa ating harapan ang isang yugto ng lubhang matinding kahalagahan sa lahat ng nabubuhay. Ang mga pagtatalo ng nakaraan ay muling bubuhayin; lilitaw ang mga bagong pagtatalo. Ang mga tagpong magaganap sa ating sanlibutan ay hindi pa man lamang naiisip. Si Satanas ay gumagawa sa pamamagitan ng mga kasangkapang tao. Yaong mga nagsisikap na baguhin ang Saligang-Batas at magpairal ng isang kautusang nagpapatupad ng pangingilin ng Linggo ay bahagya lamang nakauunawa kung ano ang magiging bunga nito. Isang krisis ay malapit nang sumapit sa atin.
“Ngunit ang mga lingkod ng Diyos ay hindi dapat magtiwala sa kanilang sarili sa dakilang kagipitang ito. Sa mga pangitaing ibinigay kay Isaias, kay Ezekiel, at kay Juan ay nakikita natin kung gaano kalapit na kaugnay ang langit sa mga pangyayaring nagaganap sa lupa at kung gaano kalaki ang pangangalaga ng Diyos sa mga tapat sa Kanya. Ang sanlibutan ay hindi walang namamahala. Ang balangkas ng mga darating na pangyayari ay nasa mga kamay ng Panginoon. Ang Kamahalan ng langit ay may kapalaran ng mga bansa, gayundin ang mga kapakanan ng Kanyang iglesya, sa Kanyang sariling pangangasiwa. …”
“Sa pangitain ni Ezekiel, ang Diyos ay may Kaniyang kamay sa ilalim ng mga pakpak ng mga kerubin. Ito’y upang ituro sa Kaniyang mga lingkod na ang banal na kapangyarihan ang nagbibigay sa kanila ng tagumpay. Siya’y gagawang kasama nila kung kanilang iwawaksi ang kasamaan at magiging dalisay sa puso at sa pamumuhay.
“Ang maningning na liwanag na gumagalaw sa gitna ng mga nilalang na buháy taglay ang bilis ng kidlat ay kumakatawan sa kabilisang sa wakas ay uusad ang gawaing ito tungo sa pagganap nito. …”
“Mga kapatid, hindi ngayon ang panahon para sa pagluluksa at kawalang-pag-asa, hindi ito ang panahon upang magpasakop sa pag-aalinlangan at kawalan ng pananampalataya. Si Cristo ay hindi ngayon isang Tagapagligtas sa bagong libingan ni Jose, na nakasara ng isang malaking bato at tinatakan ng tatak ng mga Romano; mayroon tayong nabuhay na mag-uling Tagapagligtas. Siya ang Hari, ang Panginoon ng mga hukbo; Siya ay nakaupo sa pagitan ng mga kerubin; at sa gitna ng alitan at kaguluhan ng mga bansa ay patuloy Niyang binabantayan ang Kaniyang bayan. Siya na naghahari sa kalangitan ay ating Tagapagligtas. Sinusukat Niya ang bawat pagsubok. Minamasdan Niya ang apoy ng hurno na kailangang sumubok sa bawat kaluluwa. Kapag ang mga kuta ng mga hari ay naibagsak, kapag ang mga palaso ng poot ng Diyos ay tumarak sa mga puso ng Kaniyang mga kaaway, ang Kaniyang bayan ay magiging ligtas sa Kaniyang mga kamay.” Testimonies, volume 5, 752–754.
Apat na saksing biblikal ang nagpapatotoo sa katotohanang ang mensahe ng Pahayag ni Jesucristo ay ibinibigay sa mga taong inilalarawan ng mga karanasang ito ng propeta sa santuwaryo. Kapag tayo ay pumapasok sa makalangit na santuwaryo, saka sa atin ibinibigay ang mensaheng itinalaga tayong ipahayag. Ang “apoy ng pugon” na sumusubok sa “bawat kaluluwa” ay ang pugon ng Malakias tres.
Ngunit sino ang makatatagal sa araw ng kaniyang pagparito? at sino ang mananatiling nakatayo kapag siya’y nahayag? sapagkat siya’y gaya ng apoy ng tagapagdalisay, at gaya ng sabon ng mga tagapagpaputi: At siya’y uupo na gaya ng tagapagdalisay at tagapaglinis ng pilak: at kaniyang lilinisin ang mga anak ni Levi, at dadalisayin sila na gaya ng ginto at pilak, upang sila’y makapaghandog sa Panginoon ng handog sa katuwiran. Kung magkagayo’y magiging kalugud-lugod sa Panginoon ang handog ng Juda at Jerusalem, gaya noong mga araw ng una, at gaya noong mga nagdaang taon. Malakias 3:2–4.
Nalalaman ng tagapagdalisay na ang pilak ay napasa pugon sa wastong haba ng panahon kapag ang pilak ay naging gayon kadalisay na naaaninag nito ang mukha ng tagapagdalisay. Ang katotohanang ito tungkol sa kung paano dinadalisay noon ang pilak ay umaayon sa causative na pandiwang “marah” na nakita ni Daniel sa ikasampung kabanata. Sa mga huling araw na ito ay pinangungunahan ng Panginoon ang Kaniyang bayan patungo sa santuwaryo upang subukin, dalisayin, at alisin ang karumihan ng mga kandidato na magiging bahagi ng watawat ng isang daan at apatnapu’t apat na libo. Sa panahong ito, “Siya ay gagawa kasama” natin, “kung” ating “ihihiwalay ang kasamaan at magiging malinis sa puso at buhay.” Ang ilan, gaya sa Daniel 10, ay tumatakas mula sa karanasang iyon, ngunit yaong mga sinasagisagan ni Daniel, na nakakakita ng dakilang pangitain sa salaming tumitingin ng pahayag ni Jesucristo, ay, gaya ng inilalarawan ni Isaias, mapapasayad ang kanilang mga labi ng isang baga mula sa dambana at madadalisay at mahahandang magbigay ng isang mensahe kapuwa sa isang tumalikod na iglesya, at pagkatapos ay sa sanlibutan.
Ang mensahe ay inihaharap sa mga tapat na kaluluwa sa santuwaryo. Ang Levitico beinte-tres, kapag iniayon sa kapanahunan ng Pentecostes, ay itinalaga upang maglarawan ng Kaban ng Tipan sa Kabanal-banalang Dako. Sa pamamagitan ng pananampalataya, ang kayarian ng mga mensahe ng kabanata ay tumutukoy sa tatlong pananda sa loob ng banal na kasaysayan kung saan naisakatuparan ang pagsubok ng pugon. May maka-Diyos na kalaliman—ang makahulang kayarian ng kabanata beinte-tres ay nagpapahintulot sa mag-aaral ng hula na matunton si Ezekiel sa talata uno ng kabanata uno.
At nangyari nga nang ikatatlumpung taon, nang ikaapat na buwan, sa ikalimang araw ng buwan, samantalang ako’y nasa gitna ng mga bihag sa tabi ng ilog ng Chebar, nabuksan ang mga langit, at ako’y nakakita ng mga pangitain ng Dios. Nang ikalimang araw ng buwan, na siyang ikalimang taon ng pagkabihag kay haring Jehoiachin. Ezekiel 1:1, 2.
Bilang isang saserdote sa panahon ng pagtatatak sa isandaan at apatnapu’t apat na libo, si Ezekiel ay nasa ikatatlumpung taon ng ikalabimpitong siklo ng Jubileo, limang taon bago ang ikatlo sa tatlong pagkubkob sa Jerusalem ni Nabucodonosor noong 587 BC. Ang ikatatlumpung taon sa talata ay tatlumpung taon matapos ang pinakadakilang muling pagkabuhay sa kasaysayan ng Lumang Tipan, at ito ay sa ikalimang araw ng ikalimang taon, anupa’t inilalagay ang bilang na lima sa patotoo ni Ezekiel. Sa unang dalawang talata ay matatagpuan nating tinukoy ang tatlumpu nang minsan at ang bilang na lima ay nabanggit nang tatlong ulit. Sa balangkas ng Levitico beinte-tres na nakaayon sa kapanahunan ng Pentecostes, ang ikalawang pagsubok na kinakatawan ng tatlumpu ay umaabot hanggang sa kapistahan ng mga trumpeta, pagkatapos ay limang araw tungo sa pag-akyat ni Cristo, pagkatapos ay limang araw tungo sa araw ng pagbabayad-sala, pagkatapos ay limang araw tungo sa panandang daan na kumakatawan kapuwa sa una (Pentecostes) at huling (Mga Tabernakulo) ulan. Inilalahad ng balangkas ang tatlumpu, na sinusundan ng tatlong hakbang na tiglilima. Si Ezekiel ay nasa templo at ang balangkas ng Levitico beinte-tres ay ang Kaban.
Pinatutunayan ng kasaysayan ang katotohanang si Ezekiel, sa puntong iyon, ay limang taon bago ang isang sagisag na pagkubkob na nagtatapos sa pagtutulad sa nalalapit nang batas ng Linggo gaya ng inilarawan ng pagkawasak ng Jerusalem. Ang bilang na “lima” ay isang pangunahing sangkap ng pagkakabalangkas ng Levitico beinte-tres, gaya rin ng bilang na tatlumpu.
Naipakita na sa mga artikulong ito na kapag ang unang dalawampu’t dalawang talata ng kabanata ay inihanay sa huling dalawampu’t dalawang talata, at saka ang dalawang linyang iyon na tig-dadalawampu’t dalawang talata ay inihanay sa panahon ng Pentecostes, ang tatlong-hakbang na proseso ng pagsubok, na siyang apoy ng pugon ng Malakias, ay malinaw na nailalarawan. Ang tatlong hakbang ay nagtataglay ng isang alpha at omega sa una at ikatlong hakbang na binubuo ng isang hanay ng apat na palatandaang yugto na kumakatawan sa isang hakbang.
Ang Paskua, na sinusundan ng kapistahan ng tinapay na walang pampaalsa, na sinusundan ng handog ng mga unang bunga ng sebada, at pagkatapos ay “limang” araw hanggang sa katapusan ng kapistahan ng tinapay na walang pampaalsa. Ang apat na waymark na iyon ang bumubuo sa unang pagsubok, at laging inilalarawan ni Jesus ang wakas sa pamamagitan ng pasimula, at ang ikatlong pagsubok ay binubuo rin ng apat na waymark. Ang kapistahan ng mga trumpeta, saka ang pag-akyat ni Cristo na sinusundan ng araw ng pagtubos, at pagkatapos ay makalipas ang limang araw ang pagdating ng kapuwa Pentecostes at ng Tabernakulo. Ang Pentecostes ay sagisag ng unang ulan at ang Tabernakulo ay sagisag ng huling ulan. Sa modelong Levitico 23, kapuwa umaayon ang Pentecostes at ang Tabernakulo.
Kaya nga, mangagalak kayo, kayong mga anak ng Sion, at magalak kayo sa Panginoon ninyong Diyos: sapagkat ibinigay niya sa inyo ang unang ulan nang may katamtaman, at kanyang pabababain para sa inyo ang ulan, ang unang ulan, at ang huling ulan sa unang buwan. Joel 2:23.
Ang pangwakas na proseso ng pagsubok at paglilinis ay nagsimula noong Disyembre 31, 2023. Ang unang pagsubok ay ang saligang pagsubok na sinagisag ng alitan hinggil sa “mga manghaharang sa iyong bayan” na naghati sa pangkat na dati nang nasubok sa pamamagitan ng kabiguan noong Hulyo 18, 2020.
“Sa kasaysayan at hula, inilalarawan ng Salita ng Diyos ang matagal nang nagpapatuloy na tunggalian sa pagitan ng katotohanan at kamalian. Ang tunggaliang iyon ay nagpapatuloy pa rin. Ang mga bagay na naganap na ay mauulit. Ang mga dating pagtatalo ay muling bubuhayin, at ang mga bagong haka-haka ay patuloy na lilitaw. Ngunit ang bayan ng Diyos, na sa kanilang paniniwala at katuparan ng hula ay gumanap ng bahagi sa pagpapahayag ng mga mensahe ng una, ikalawa, at ikatlong anghel, ay nakaaalam kung saan sila naninindigan. Mayroon silang karanasang higit na mahalaga kaysa sa dalisay na ginto. Sila ay dapat tumayong matatag na gaya ng bato, na matibay na hinahawakan ang pasimula ng kanilang pagtitiwala hanggang sa wakas.” Manuscript Releases, tomo 1, 47.
Sa Levitico beinte-tres, ang unang pagsubok ay inilalarawan ng isang propetikong pagsasama ng tatlo, na sinusundan pagkalipas ng limang araw ng pagwawakas ng kapistahan ng tinapay na walang lebadura. Ang Paskuwa ang unang araw, ang kapistahan ng tinapay na walang lebadura ang ikalawang araw, at ang paghahandog ng mga unang bunga ang ikatlong araw. Pagkalipas ng limang araw, nagtapos ang kapistahan ng tinapay na walang lebadura. Ang propetikong kayarian ng una sa tatlong pagsubok ay inilalarawan din sa ikatlo at huling pagsubok. Sa ikatlong waymark na iyon, na binubuo ng tatlong waymark na sinusundan ng isa, ang kapistahan ng mga trumpeta ang unang araw, at ang pag-akyat ni Cristo ay pagkalipas ng limang araw, pagkatapos ay sumusunod pagkalipas ng limang araw ang araw ng pagtubos, at pagkaraan pa ng limang araw kapuwa ang Pentecostes at ang kapistahan ng mga Tabernakulo ang nagmamarka sa nalalapit na batas ng Linggo, na inilalarawan sa aklat ni Ezekiel bilang ang pagkawasak ng Jerusalem.
Sa pagitan ng pagtatapos ng kapistahan ng mga tinapay na walang lebadura at ng kapistahan ng mga trumpeta ay may tatlumpung araw, na hindi lamang kumakatawan sa sagisag ng isang saserdote, kundi gayundin sa ikalawang pagsubok sa tatlong pagsubok na inilarawan sa loob ng Banal na paglalarawan.
Ang bautismo ni Cristo ay naglalarawan ng tatlong panandang-bayan ng Paskuwa, ng tinapay na walang lebadura, at ng mga unang bunga, sapagkat ang tatlong panandang-bayang iyon ay kumakatawan sa kamatayan, pagkalibing, at pagkabuhay na maguli ni Cristo. Ang tatlong hakbang na iyon ay sinusundan ng limang araw patungo sa ikaapat na hakbang, na kinakatawan ng pagtatapos ng kapistahan ng tinapay na walang lebadura. Inilalahad ng bautismo ang tatlong hakbang sa iisang maikling sandali nang bautismuhan ni Juan ang kaniyang Mesiyas. Pinaghihiwalay ng mga kapistahan sa tagsibol ang tatlong hakbang na iyon sa tig-iisang araw, at pinaghihiwalay naman ng mga kapistahan sa taglagas ang tatlong hakbang na iyon sa limang araw.
Kapag inilalapat natin ang unang pagsubok ng mga kapistahan sa tagsibol bilang isang kalipunan ng tatlong palatandaan ng panahon na sinusundan ng isang palatandaan ng panahon pagkalipas ng limang araw; at pagkatapos ay inilalapat ang mga kapistahan sa taglagas bilang tatlong palatandaan ng panahon na sinusundan makalipas ang limang araw ng isang palatandaan ng panahon, naitatatag ang isang propetikong kayarian na binubuo ng isang alpha na palatandaan ng panahon na tatlo na sinusundan ng limang araw, na pagkatapos ay sinusundan ng tatlumpung araw, at ng ikatlong pagsubok ng mga kapistahan sa taglagas bilang isang palatandaan ng panahon na tatlo na sinusundan ng limang araw—ipinakikita ng kayarian ang unang pagsubok bilang sumasaklaw sa kabuuang limang araw, na sinusundan ng ikalawang pagsubok na tatlumpung araw na umaabot hanggang sa ikatlong palatandaan ng panahon na limang araw. Ang lima dagdag ang tatlumpu, dagdag ang lima ay apatnapu (5 + 30 + 5 = 40).
Ang bautismo ni Cristo ay kaagad na sinundan ng apatnapung araw, na nagtapos sa tatlong pagsubok. Higit na marami pa ang makikilala sa kayarian ng Levitico dalawampu’t tatlo kaugnay ng kapanahunan ng Pentecostes, ngunit sa isa pang antas ay inirerepresenta ng kabanata ang Kaban sa Kabanal-banalang Dako.
Ang mga kapistahan ng tagsibol at taglagas sa Levitico beinte-tres ay inilagay sa gitna ng dalawang Sabbath. Ang dalawang Sabbath na iyon ay kumakatawan sa dalawang kerubin na tumatakip, at ang mga palatandaan ng panahon ng Pentecostes na nakaayon sa Levitico beinte-tres ay kumakatawan sa Kaban at sa dalawang kerubin na tumatakip. Si Ezekiel ay dinala sa santuwaryo sa kabanata uno, at nang siya ay dalhin doon, siya ay inilagay limang araw bago ang pagkubkob na humahantong sa pagkawasak ng Jerusalem, na tumitipo sa malapit nang dumating na batas ng Linggo. Ang batas ng Linggo ay kinakatawanan ng Pentecostes at mga Tabernakulo sa Levitico beinte-tres. Si Ezekiel ay nasa ikatatlumpung taon, at ang tatlumpu ang yugto ng ikalawa sa tatlong pagsubok na bumubuo sa apoy ng hurno ng Malakias tres. Ang ikalawang pagsubok ay kinakatawanan ng tatlumpung araw, gaya nga na si Ezekiel ay nasa ikatatlumpung taon ng ikalabimpitong siklo ng Jubileo na nagsimula sa Dakilang Paskuwa ni Josias, gaya ng pagtukoy rito ng mga mananalaysay. Si Ezekiel ay limang taon bago ang pagkubkob na tumagal ng labingwalong buwan, at siya ay nasa templo, na siyang gitna ng tatlong pangwakas na pagsubok na nagpapadalisay at naglilinis sa nalabi.
Noong 592 BC, si Ezekiel ay makahimalang ginawang “pipi” at nagsasalita lamang kapag binubuksan ng Diyos ang kaniyang bibig. Nagpatuloy ang kalagayang iyon hanggang sa pagbagsak ng Jerusalem noong 585 BC. Pinagsalita siya ng Diyos nang magsimula ang pagkubkob, sa araw na namatay ang “kagalakan ng” kaniyang “mga mata,” ngunit hindi siya pinahintulutang magsalitang malaya hanggang sa bumagsak ang Jerusalem, ang “kagalakan ng” “mga mata” ng Israel. Ang pagbagsak ng Jerusalem ay kumakatawan sa nalalapit na batas ng Linggo, at doon matatagpuan ang ama ni Juan Bautista, isang saserdote ng ikawalong pangkat, na ginawang pipi habang naglilingkod sa templo, na siya ring kinaroroonan ni Ezekiel nang siya rin ay gawing pipi sa loob ng humigit-kumulang siyam na buwan. Noong ikawalong araw matapos isilang si Juan, nang si Juan ay tinutuli, saka siya pinahintulutang magsalita. Dalawang propeta ang ginawang pipi habang nasa santuwaryo. Ang ikatlong propetang ginawang pipi habang minamasdan si Cristo sa santuwaryo ay si Daniel. Sa kabanata sampu, si Daniel ay nasa santuwaryo, at gaya ng siya ay hinahawakan sa ikalawa sa tatlong ulit ay ginawa siyang pipi. Sa gitnang bahagi ay ginawang pipi si Daniel.
At nang masalita niya sa akin ang gayong mga salita, ay itiningin ko ang aking mukha sa lupa, at ako’y naging piping hindi makapagsalita. At, narito, isang gaya ng anyo ng mga anak ng mga tao ang humipo sa aking mga labi: nang magkagayo’y binuka ko ang aking bibig, at nagsalita, at sinabi ko sa tumayo sa harap ko, O panginoon ko, dahil sa pangitain ay napasa akin ang aking mga kapanglawan, at wala nang natirang lakas sa akin. Daniel 10:15, 16.
Pagsasalita
Ang sagisag ng “pagsasalita” ay namarkahan sa malapit nang dumating na batas ng Linggo kapag ang Estados Unidos ay nagsasalita na gaya ng dragon, nagsasalita ang asna ni Balaam, nagsasalita ang pangitain ni Habakuk at hindi nagsisinungaling. Ang tatlong piping propeta na ginawang pipi habang nasa santuwaryo, ay nagsasalita sa pagkapuksa ng Jerusalem. Kay Zacarias, siya ay nagsasalita upang tukuyin na wasto ang bagong pangalan ng kaniyang anak, sa gayon ay tumitipo sa mga taga-Filadelfia na binibigyan ng bagong pangalan.
Ang magtagumpay ay gagawin kong haligi sa templo ng aking Diyos, at hindi na siya lalabas pa kailanman; at isusulat ko sa kaniya ang pangalan ng aking Diyos, at ang pangalan ng lungsod ng aking Diyos, na siyang bagong Jerusalem, na bumababa mula sa langit buhat sa aking Diyos: at isusulat ko sa kaniya ang aking bagong pangalan. Apocalipsis 3:12.
Si Zacarias ay binigyan ng isang tapyas upang isulat ang bagong pangalan ng mag-anak ni Juan.
At nangyari, na nang ikawalong araw ay nagsidating sila upang tuliin ang bata; at siya’y kanilang tinawag na Zacarias, ayon sa pangalan ng kaniyang ama. At sumagot ang kaniyang ina at nagsabi, Hindi gayon; kundi siya’y tatawaging Juan. At sinabi nila sa kaniya, Wala ni isa man sa iyong mga kamag-anak na tinatawag sa pangalang ito. At sinenyasan nila ang kaniyang ama, kung ano ang ibig niyang itawag sa kaniya. At humingi siya ng isang pisara na pagsusulatan, at sumulat, na sinasabi, Juan ang kaniyang pangalan. At silang lahat ay nangagtaka. At pagdaka’y nabuksan ang kaniyang bibig, at nakalagan ang kaniyang dila, at siya’y nagsalita, at nagpuri sa Dios. Lucas 1:59–64.
Ang bagong pangalan ni Juan ay umaayon sa iglesya ng Filadelfia, at ang pangalang Zacarias ay umaayon sa Laodicea, gaya ng kinakatawan ng kawalan ng pananampalataya ni Zacarias sa mensahe ng ikatlong anghel. Ang lahat ng mga propeta ay tumatalakay sa mga huling araw, at ang mga huling araw ay siyang kasaysayan ng ikatlong anghel. Kaya ang anghel na naghatid ng mensahe ay dapat na ang ikatlong anghel. Tumanggi si Zacarias na maunawaan na lalampasan ng Panginoon ang iglesyang Laodiceang Seventh-day Adventist. Marami pang masasabi tungkol sa pagpapanumbalik ng tinig sa mga propetang ito, ngunit magpapatuloy tayo tungo sa pag-unawa sa makahulang linya ni Josias.
Ang Gulong ni Josias
Tinalakay na natin ang ikalabingpitong siklo ng Jubileo na nagsimula sa Paskuwa ni Josias noong 622 BC, subalit ang linya ni Josias ay nagsimula nang higit na maaga kaysa 622 BC. Ang paghihimagsik ng Israel na nagluklok kay Saul sa trono bilang unang hari ng Israel ay nagtakda ng apatnapung taon na paghahari ni haring Saul, na sinundan ng apatnapung taon na paghahari ni haring David, na sinundan naman ng apatnapung taon na paghahari ni Solomon. Ang pagtatakwil sa Diyos na lubhang nagpagalit sa propetang si Samuel ay naganap noong 1097 BC, at nagpasimula ng isang makahulang linya ng paghihimagsik na nagwakas sa krus nang ipahayag ng mga Judio na wala silang hari kundi si Cesar.
Ngunit sila’y nagsigawan, Alisin siya, alisin siya, ipako siya sa krus. Sinabi sa kanila ni Pilato, Ipako ko ba sa krus ang inyong Hari? Sumagot ang mga punong saserdote, Wala kaming hari kundi si Cesar. Juan 19:15.
Noong 1097, tatlong hari ang maghahari nang tig-apatnapung taon hanggang sa kamatayan ni Solomon noong 977 BC, nang mahati noon ang kaharian sa hilaga at timog.
At pagkatapos nito ay naghangad sila ng isang hari: at ibinigay sa kanila ng Diyos si Saul na anak ni Cis, isang lalaking mula sa lipi ni Benjamin, sa loob ng apatnapung taon. Mga Gawa 13:21.
Si David ay tatlumpung taong gulang nang siya’y magsimulang maghari, at siya’y naghari nang apatnapung taon. Sa Hebron ay naghari siya sa Juda nang pitong taon at anim na buwan: at sa Jerusalem ay naghari siya nang tatlumpu’t tatlong taon sa buong Israel at Juda. 2 Samuel 2:4, 5.
Nagsimula ang paghahari ni Solomon noong 1017 BC; ang pundasyon ng Templo ay inilatag sa ikaapat na taon ni Solomon (1013 BC). Tumagal ang pagtatayo nang pitong taon (1 Hari 6:37–38), at natapos ang Templo sa ikawalong buwan ng ikalabing-isang taon ni Solomon. Ang pormal na pagtatalaga ay naganap sa ikapitong buwan (ang buwang Ethanim), sa panahon ng Kapistahan ng mga Tabernakulo (1 Hari 8; 2 Cronica 5–7), noong 1006 BC. Ang mga hari, ang Templo, at ang bansa ay bawat isa na kinakatawan sa kasaysayan ng isang yugto na apatnaraan at siyamnapung taon na malinaw na nagtatanda ng isang propetikong panahon may kaugnayan sa alinman sa mga hari, sa Templo, o sa bansa.
Si Daniel ay dinalang bihag noong 607 BC, bagaman kinikilala ng nakararami sa mga kronologong biblikal ang 605 BC. Ang makasaysayang talaan ay dapat umayon sa patotoong panghula, at ang sagisag ng mga pangyayaring makasaysayang nakatala sa guhit ng kasaysayan na nagsisimula sa pagnanais para sa isang hari noong 1097 BC ay humihiling, batay sa ilang saksing panghula, na ang 607 BC ang wastong pagkakapit, at hindi ang 605 BC. Ang 607 BC ay nagmamarka ng wakas ng apatnaraan at siyamnapung taon sa guhit ng mga hari, ngunit pinasisimulan din nito ang isa sa tatlong pangunahing paglalarawan ng pitumpung taon na lumilitaw sa guhit. Ang 607 BC ay nagmamarka ng wakas ng pitumpung taon na nagsimula sa pagkabihag ni Manases noong 677 BC. Ang unang paglalarawan ng sagisag ng apatnaraan at siyamnapung taon (ay nagtataglay ng tatlong saksi sa guhit), at nagwawakas kung saan nagtatapos ang isa sa tatlong saksi ng pitumpung taon at nagsisimula ang isa pang saksi ng pitumpung taon. Ang estrukturang matematikal ay nagpapatotoo sa 607 BC, sa kabila ng pananaw na si Daniel ay dinalang bihag noong 605 BC.
Sa loob ng linyang naglalaman ng isang yugto na 490 taon na kaugnay ng mga hari mula 1097 BC hanggang 607 BC, mayroon ding 490 taon mula sa pagtatalaga ng Templo ni Solomon hanggang sa pagtatalaga ng Templo pagkaraan ng pagkatapon sa pamamagitan ni Zerubbabel noong 515 BC. Ang 490 taong iyon ay binubuo ng 420 taon mula sa pagtatalaga ni Solomon sa kaniyang ikalabing-isang taon, na dinagdagan ng 70 taon na ang Templo ay naiwang wasak sa panahon ng pagkabihag, na katumbas ng 490 taon. Ang ikatlong atas ni Artaxerxes ay dumating pagkalipas ng 59 na taon noong 457 BC, at minamarkahan ang pasimula ng 490 taon na “itinakda” (ibinawas, Daniel 9:24) para sa bayan ng Diyos, na nagtapos noong taong 34 sa pagbato kay Esteban. Mayroon, mangyari pa, pang marami pang ibang malalalim na kronolohikal na saksi sa linyang propetiko na nagsisimula sa saligang pagtalikod sa pamamagitan ng pagtanggi sa Diyos at sa Espiritu ng Hula noong 1097 BC at nagtatapos nang makita ni Esteban si Cristo na nakatayo sa kanang kamay ng Diyos. Sa loob ng patotoong ito ay masusumpungan natin ang propetikong gulong ni Josias.
Sinasabi ko ang “saligang apostasiya,” sapagkat ang pasimula ng hanay ay tumutukoy sa panahon na itinakwil ng Israel ang Diyos bilang Hari, sa kanilang pagnanais na magkaroon ng isang makasanlibutang hari, sa gayon ay minarkahan ang saligan ng makataong monarkiya ng Israel. Isinusulat ko rin ito para sa gulong ni Josias, na ang ibig sabihin ay “saligan ng Diyos,” sapagkat ito ay sagisag kapwa ng saligan at ng saligang apostasiya ng bayan ng Diyos.
Nang mamatay si Solomon at mahati ang labindalawang lipi sa hilaga at timog, ang pagtatalaga ni Jeroboam sa huwad na sistema ng pagsamba ay sinaway ng masuwaying propeta, at ang kaniyang saway ay naglaman ng hula tungkol sa isang darating na hari na ang pangalan ay Josias. Sa saligang apostasya ni Jeroboam at ng sampung lipi sa hilaga, inihula ang tungkol kay Josias at sa kaniyang pagbabagong-buhay na minarkahan ng Dakilang Paskua ng 622 BC. Ang pagbabagong-buhay na iyon ay naidulot ng pagkakatuklas sa mga kasulatan ni Moises at ng pagpapahayag ng hatol laban sa bayan ng Diyos dahil sa kanilang patuloy na apostasya. Nang mabasa kay haring Josias ang mga salita mula sa mga kasulatan ni Moises, iyon ang nagbunga ng pinakadakilang pagbabagong-buhay sa kasaysayan ng Lumang Tipan. Ang hula tungkol sa isang anak na isisilang sa hinaharap na ang pangalan ay Josias ay naglaman din ng makahulang paghatol sa saligang apostasya na ibinangon ng masuwaying propeta laban kay haring Jeroboam.
Ang sumpa ni Moises, gaya ng tawag dito ni Daniel, ay ang “pitong panahon” ng Levitico 26, at ito ang naging saligang pagkakatuklas ni William Miller na siyang sagisag ng mga saligang katotohanan ng Adventismo. Ang pagpapalakas sa mensahe ni Miller noong Agosto 11, 1840 ay naisakatuparan sa pamamagitan ng gawain ni “Josias” Litch noong 1838 at 1840. Noong 1863, ang mga saligang iyon ay isinantabi, at ang “pitong panahon” ay naging sagisag hindi lamang ng mga saligang katotohanan ng mga Milleritang taga-Filadelfia, kundi gayundin ng paghihimagsik ng Millerismong Laodicea laban sa mga saligan. Ang kasaysayan ng mga Millerita ng una at ikalawang anghel ay nagtataglay ng sagisag ni “Josias,” na mauulit hanggang sa pinakawastong titik sa kasaysayan ng isang daan at apatnapu’t apat na libo. Ang gulong ni Josias ay umaabot pabalik sa pangkukulam ni haring Saul at pagkatapos ay hanggang sa pagsuka sa iglesiang Laodiceang Seventh-day Adventist sa batas ng Linggo. Ang gulong ni Josias sa Ezekiel ay ngayon ay nasa proseso ng pagkakabunyag bilang kasukdulan ng pagtatatak sa isang daan at apatnapu’t apat na libo.
Ipagpapatuloy natin ang mga bagay na ito sa susunod na artikulo.