Tinapos natin ang nakaraang artikulo sa pagtukoy na ang tatlong anghel sa Apocalipsis kabanata labing-apat ay may dalang mensahe sa kanilang mga kamay. Ang ikalawa at ikatlong anghel ay kinikilalang may dalang “balumbon” habang sila’y bumababa dala ang kanilang mensahe. Bawat anghel ay kumakatawan sa isang mensahe, at ang pagdating ng bawat mensahe ay may idinudulot na epekto. Dumating ang unang anghel noong 1798. Ang mensaheng yaon ay naalisan ng tatak at nagkaroon ng paglago ng kaalaman hinggil sa nalalapit na paghatol. Ang paglago ng kaalamang yaon ay nagbunga ng dalawang uri ng mga mananamba. Nang dumating ang ikalawang anghel, ang mensahe ng pagkahulog ng mga Protestante ay naalisan ng tatak at nagkaroon ng paglago ng kaalaman, at nabuo ang dalawang uri. Nang dumating ang mensahe ng Sigaw sa Hatinggabi noong Oktubre 22, 1844, ito ay naalisan ng tatak sa pulong-kampamento sa Exeter at nagkaroon ng paglago ng kaalaman, at nabuo ang dalawang uri ng mga dalaga. Nang dumating ang ikatlong anghel noong Oktubre 22, 1844, ang mensahe ng ikatlong anghel at lahat ng kinakatawan nito ay naalisan ng tatak at nagkaroon ng paglago ng kaalaman, at nabuo ang dalawang uri.
Isa pang katangiang masusumpungan sa mga anghel ay may kinalaman sa pagkakaloob ng kapangyarihan sa mga mensahe ng mga anghel. Ang mensahe ng ikalawang anghel ay pinalakas ng mensahe ng Sigaw sa Hatinggabi, gaya ng ipinakita ng naunang artikulo; ngunit ang Sigaw sa Hatinggabi ay hindi kinakatawan ng iisang anghel, kundi kinakatawan ito ng maraming anghel. Ipinakikita ng kasaysayang tumutugma sa ikalawang anghel at sa Sigaw sa Hatinggabi na ang mensahe ng ikalawang anghel ay pinalakas nang sumanib dito ang Sigaw sa Hatinggabi. Sa gayunding aklat ay sinasabi sa atin:
Nakita ko ang mga anghel na nagmamadaling paroo’t parito sa langit. Sila’y bumababa sa lupa, at muling umaakyat sa langit, na naghahanda para sa katuparan ng isang mahalagang pangyayari. Pagkatapos ay nakita ko ang isa pang makapangyarihang anghel na inutusang bumaba sa lupa, at ipagkaisa ang kaniyang tinig sa ikatlong anghel, at magbigay ng kapangyarihan at bisa sa kaniyang mensahe. Dakilang kapangyarihan at kaluwalhatian ang ipinagkaloob sa anghel, at habang siya’y bumababa, naliwanagan ng kaniyang kaluwalhatian ang lupa. Ang liwanag na nauna at sumunod sa anghel na ito ay tumagos sa lahat ng dako, samantalang siya’y sumisigaw nang makapangyarihan, sa malakas na tinig, na nagsasabi, Bumagsak, bumagsak ang dakilang Babilonya, at naging tahanan ng mga demonyo, at kublihan ng bawat maruming espiritu, at kulungan ng bawat marumi at kinapopootang ibon. Ang mensahe ng pagbagsak ng Babilonya, gaya ng ibinigay ng ikalawang anghel, ay muling ibinibigay, na may dagdag na mga kabulukang pumapasok sa mga iglesia mula noong 1844. Ang gawain ng anghel na ito ay dumarating sa wastong panahon, at nakikisanib sa huling dakilang gawain ng mensahe ng ikatlong anghel, habang ito’y lumalakas hanggang maging malakas na sigaw. At ang bayan ng Diyos ay inihahanda sa lahat ng dako upang tumindig sa oras ng tukso na malapit na nilang harapin. Nakita ko ang isang dakilang liwanag na nananahan sa kanila, at sila’y nagkaisa sa mensahe, at walang takot na ipinahayag, na may dakilang kapangyarihan, ang mensahe ng ikatlong anghel.
Ang mga anghel ay sinugo upang tulungan ang makapangyarihang anghel na mula sa langit, at nakarinig ako ng mga tinig na wari’y umalingawngaw saanman: "Lumabas kayo mula sa kanya, aking bayan, upang huwag kayong makibahagi sa kanyang mga kasalanan, at upang huwag ninyong tanggapin ang kanyang mga salot; sapagkat ang kanyang mga kasalanan ay umabot hanggang sa langit, at naalaala ng Diyos ang kanyang mga kasamaan." Ang mensaheng ito ay waring isang karagdagan sa ikatlong mensahe, at sumanib dito, gaya ng pagsanib ng sigaw sa hatinggabi sa ikalawang mensahe ng anghel noong 1844. Ang kaluwalhatian ng Diyos ay nanahan sa mga banal na matiyaga at naghihintay, at walang takot nilang ibinigay ang huling taimtim na babala, na ipinahahayag ang pagbagsak ng Babilonya, at tinatawagan ang bayan ng Diyos na lumabas mula sa kanya; upang sila’y makatakas sa kakilakilabot niyang kapahamakán.
Ang Sigaw sa Hatinggabi ay sumanib sa ikalawang anghel, at ang anghel ng Apocalipsis 18 ay sumanib sa ikatlong anghel; at kapag siya’y sumanib sa ikatlong anghel, inuulit niya ang pagsasanib ng Sigaw sa Hatinggabi at ng ikalawang anghel sa pasimula ng Adventismo. Batay sa dalawang saksi—ang ikalawa at ikatlong anghel—ang bawat mensahe ng anghel ay may isang sekundaryong mensahe na nagbibigay-kapangyarihan rito. Itinuturo ng dalawang saksing ito na nang dumating sa kasaysayan ang mensahe ng unang anghel, kinailangang sumapit pagkaraan ang isang punto kung kailan ang mensaheng iyon ay pinalakas ng isang sekundaryong mensahe. Ito, siyempre, ay totoo rin tungkol sa unang anghel. Sa unang talata ng mahabang siping ating inilatag, tinutukoy ni Sister White ang gayunding mga katangian sa unang anghel na iniuugnay ni Juan sa anghel ng Apocalipsis 18, nang sabihin niya, “Sinabihan ako na ang kaniyang misyon ay liwanagan ang lupa sa pamamagitan ng kaniyang kaluwalhatian, at babalaan ang tao ng nalalapit na poot ng Diyos.” Malinaw sa siping iyon na ang tinutukoy niya ay ang unang anghel.
Dumating ang mensahe ng unang anghel noong 1798, at pagkaraan ay binigyan ito ng kapangyarihan noong Agosto 11, 1840, nang nawakas ang pamamayani ng Imperyong Otomano. Sa sandaling iyon, ang makapangyarihang anghel ng Apocalipsis kabanata sampu ay bumaba mula sa langit at inilagay ang isang paa sa lupa at ang isa sa dagat. Kinakatawan niya ang pagkakaloob ng kapangyarihan sa unang anghel, at ito ang nagpapakilala na ang gawain ng unang anghel ay kapareho ng gawain ng anghel sa Apocalipsis kabanata labing-walo. Kapwa nilang liliwanagan ang lupa sa pamamagitan ng kanilang kaluwalhatian, ngunit ang anghel ng Apocalipsis kabanata labing-walo ay sumanib sa ikatlong anghel, gaya ng Sigaw sa Hatinggabi na sumanib sa ikalawang anghel at gaya rin ng anghel na bumaba sa Apocalipsis kabanata sampu na sumanib sa unang anghel.
Samakatuwid, nang dumating ang unang anghel, may mensaheng inalisan ng selyo na nagbunga ng dalawang uri ng mga sumasamba. Nang ang mensahe ng unang anghel ay binigyang-kapangyarihan ng anghel ng Pahayag 10, taglay niya sa kaniyang kamay ang isang munting aklat na iniutos niyang kainin ni Juan, na sa gayo’y nagpapakilalang siya’y nagdala ng isang mensahe, inalisan niya ito ng selyo, at ito’y nagbunga ng dalawang uri ng mga sumasamba. Nang dumating ang ikalawang anghel, ang Sigaw sa Hatinggabi, at ang ikatlong anghel, may mensaheng inalisan ng selyo na sumubok at nagbunga ng dalawang uri ng mga sumasamba.
Ang talatang ating tinatalakay ay binibigyang-diin, sa pamamagitan ng paghahambing sa kasaysayan ni Cristo at sa kasaysayan ng mga Millerita, na ang sunod-sunod na proseso ng pagsubok na naganap sa kasaysayan ng mga Millerita ay naganap din sa mga araw ni Cristo, na siyang wakas ng Sinaunang Israel. Kung ang isang sunod-sunod na proseso ng pagsubok ay naganap sa pasimula ng Espirituwal na Israel at sa wakas ng Sinaunang Israel, kung gayon ay magkakaroon ng sunod-sunod na proseso ng pagsubok sa wakas ng Espirituwal na Israel, gaya ng naganap sa pasimula ng Sinaunang Israel.
Sa kasaysayang Millerita ito ay kumakatawan sa limang pagbubukas ng mga tatak na sumubok at nagbunga ng dalawang uri ng mga mananamba mula 1798 hanggang Oktubre 22, 1844. Maliwanag na itinuturo ng sipi na kung bumagsak ka sa isang pagsubok, hindi mo mapapasa ang kasunod na pagsubok, sapagkat ni hindi mo na ito susubukan. Maliwanag din na sa kapanahunan ni Cristo, nagwakas ang proseso ng pagsubok sa kalagayang ang dating hinirang na bayang tipan ay lubos na nasa kadiliman hinggil sa panukala ng kaligtasan. Sina Daniel at Juan ay kumakatawan sa mga nakikinig sa tinig sa likuran nila, yaong mga dumaan sa isang progresibong proseso ng pagsubok na nangangailangan ng pansariling pagsisiyasat sa bawat bagong katotohanang nabuksan.
Ang mga aklat ni Daniel at ng Pahayag ay iisang aklat, at sina Daniel at Juan ang dalawang saksi ng iisang aklat na iyon. Ang isang saksi ay ang simula ng aklat, at ang isa pa ay ang wakas ng aklat. Kapwa ang dalawang saksi ay nakaranas ng kamatayan at muling pagkabuhay sa makasagisag na paraan; ang isa ay inusig ng kahariang Medo-Persiano (na sumasagisag sa Estados Unidos) at ang isa nama’y inusig ng Roma (na sumasagisag sa kapapahan). Si Juan ay inuusig sapagkat siya ay tagapangingilin ng Sabat, na kaayon ng pag-uusig kay Daniel dahil sa kaniyang pagtangging baguhin ang kaniyang mga gawi sa pagsamba. Sama-sama, kinakatawan nila yaong mga nasa wakas ng sanlibutan na inuusig dahil tumatangging tanggapin ang pagsamba sa Linggo bilang kapalit ng ikapitong araw na Sabat.
Ang mga taong kinakatawan nina Daniel at Juan ay ang mga tinatakan, sa nakaraan man o sa darating; sapagkat nang ilagay si Daniel sa yungib ng mga leon dahil sa hindi niya pagsunod sa “dekreto” ng hari, tinatakan ng hari ang bato upang ang pasiya ay huwag mabago. Si Daniel ay tinatakan magpakailanman, sapagkat ang dekreto ng hari at gayundin ang kapangyarihan ng kaniyang tatak ay hindi mababago, ayon sa mga batas ng mga Medo at mga Persiano. Ang tatak ng hari ay inilagay sa isang bato at ang pinto’y isinara. Ang pinto ay sinasarhan sa pagpapatupad ng batas ng Linggo, at walang sinumang makapagbubukas ng pintong iyon, gaya nang maisara ang pinto noong Oktubre 22, 1844. Ito ay isang payak na paglalarawan ng kahalagahan ng pagsasaalang-alang hindi lamang sa mga kaganapang propetiko na inihaharap sa isang hula, kundi pati sa kahalagahan ng paglalapat ng mga kalagayang pumapalibot sa propeta kapag siya ay inilalarawan sa loob ng salaysay.
Gayunman, ito rin ay isang paglalarawan ng kapangyarihan ng pagsasaalang-alang sa pasimula (ang Aklat ni Daniel) at sa wakas (ang Aklat ng Pahayag) nang magkakasama bilang dalawang saksi ng iisang hula, sapagkat dalawang saksi ang kinakailangan upang mapagtibay ang isang katotohanang biblikal. Ang mga hinulaang pangyayari at ang paglalarawan sa mga gawain ng mga propeta na kaugnay ng naturang hula ay kapwa kinasihan.
Ang lahat ng Kasulatan ay kinasihan ng Diyos, at kapaki-pakinabang sa pagtuturo, sa pagsaway, sa pagtutuwid, sa pagsasanay sa katuwiran; upang ang tao ng Diyos ay maging sakdal, lubusang nasangkapan sa lahat ng mabubuting gawa. 2 Timoteo 3:16, 17.
Kung ang mga hinulang pangyayari sa Bibliya ay naglalarawan ng katapusan ng sanlibutan, kung gayon ang paglalarawan sa propeta at sa kaniyang kapaligiran sa oras na tanggapin niya at patotohanan ang hula ay isang paglalarawan ng katapusan ng sanlibutan. Kaya, kapag ang kapaligiran at mga gawain ng isang propeta ay inilalarawan nang propetiko—ang propeta ay larawan ng bayan ng Diyos sa katapusan ng sanlibutan. Sa pagkaunawang iyon, kapag pinag-ugnay natin ang linya ng hula ni Malakias tungkol kay Elias kasama ang mga linya ng Pahayag, kabanata labing-apat at labing-walo, ang mga ito ay pawang nagpapatotoo tungkol sa kasaysayan ng pangwakas na mensahe ng babala—ngunit dalawa ang aspeto ng kanilang patotoo.
Ang mensahe ay binubuo ng mga inihulang pangyayaring panlabas sa bayan ng Diyos, at ang ikalawang patotoo naman ay binubuo ng karanasan ng propeta habang tinatanggap at ipinahahayag ang mensahe. Ang propetikong konsepto ng dalawang linya ng propesiya na kumakatawan sa panlabas at panloob ng iisang kasaysayan ay kinilala at itinala sa talaang pampubliko ng mga pasimuno ng Adbentismo. Ang klasikong halimbawa ng ganitong paglalapat ng mga pasimuno, sa aking palagay, ay nang kanilang kinilalang ang pitong iglesia ng Apocalipsis at ang pitong selyo ng Apocalipsis ay magkakatugmang mga kasaysayan na tumutukoy sa panloob at panlabas na kasaysayan ng iglesia. Ang mga selyo ay kumakatawan sa panlabas na kasaysayan; ang mga iglesia, sa panloob.
Ang mensahe ni Elias sa Malakias, at ang nasa mga kabanata labing-apat at labing-walo ng Pahayag, ay kinikilala bilang iisang huling mensaheng babala na sa unang kabanata ng Pahayag ay tinatawag ding "ang Pahayag ni Jesu-Cristo." Sa unang kabanata, ibinigay ng Diyos Ama ang mensahe kay Cristo, na siya namang ibinigay ni Cristo kay Gabriel, na ibinigay naman ni Gabriel kay Juan, na siya namang ipinadala ni Juan sa mga iglesia. Ang mensahe ni Elias, gayundin ang mga mensaheng kinakatawan sa mga kabanata isa, labing-apat, at labing-walo ng Pahayag, ay iisa at yaon ding mismong mensahe.
At ang mga espiritu ng mga propeta ay napasasakop sa mga propeta. Sapagkat ang Diyos ay hindi Diyos ng kaguluhan, kundi ng kapayapaan, gaya sa lahat ng mga iglesya ng mga banal. 1 Corinto 14:32, 33.
Palaging iisa ang mensahe, sapagkat ang "mga propeta ay napapasakop sa mga propeta." Ang salitang isinalin bilang "subject" sa mga talata ay nangangahulugang, "isailalim; sa anyong nagbabalik, sumunod: - mapailalim sa pagsunod (masunurin), ilagay sa ilalim, pasukuin sa, (maging, gawing) napapasailalim (sa, tungo sa), mapailalim (mailagay) sa pagpapasakop (sa, ilalim ng), ipasakop ang sarili sa." Nagkakatugma ang lahat ng propeta at nagpapasakop sa isa't isa, kung hindi ay ang mensaheng ibinigay nila ay magbubunga ng kalituhan.
Ang lahat ng mga ilustrasyong propetiko ng pangwakas na mensaheng babala ay kumakatawan sa iisang mensahe. Nasa panukala ng Panginoon na yaong itinuturing na mga “marurunong” sa talinghaga ng sampung dalaga, na tinatawag ding mga “marurunong” na “nakauunawa” sa “paglago ng kaalaman” kapag inaalisan ng selyo ang aklat ni Daniel; nasa kalooban ng Panginoon na kilalanin ng mga “marurunong” ang natatanging mensahe kapag ito ay inaalisan ng selyo. Ang pagkilalang iyon ay natutupad sa pamamagitan ng paglalapat ng pamamaraan ng pag-aaral ng Bibliya na tiyak na tinutukoy sa mismong Bibliya. Ang naturang pamamaraan ay isinasagawa nang naaayon sa Isaias 28 sa pamamagitan ng prosesong pinaglalapit at inihahanay na magkakatapat ang iba’t ibang linyang propetiko na tumatalakay sa isang paksang biblikal, upang maitakda ang tumpak na mga kaganapang propetiko.
Hinihiling ko ang inyong pasensya habang tinatapos natin dito ang artikulong ito, at ipagpapatuloy natin ang mga kaisipang ito sa susunod na artikulo.