Jiiteg loolu ak Loxob Boroom bi

Ñaari xët yi ñaar yu Habakuk, 4 ci 95

Ci man, dafa metti na lool a jàll ci juróom-ñaar xët yu note yi ci benn waxtu wàll, lu tollu noonu. Te bu ngeen seetee, am nanu ñaar-fukk xët; kon, dama leen di xamal rekk ne amuma yéene jàng note yii lépp. Sama yéene mooy jàng yenn ci passage yii nekk fii ngir ñi di xool ci LiveStream te man a yebbi note yi; ak ngir ñi di seet lii ci DVD ci mujj, ngir ñu am lii ci seeni bind yi, su fekkee ne amuñu ba noppi article yii ci seen yoon. Li nuy jëfandikoo mooy Ñaari Tàbloo yi yu Habakuk, te ci jamono jii li nuy def rekk mooy di jéem a won ne Ellen White nekkoon ci déggoo ak dëgg yi ñu tegtal ci Kàrtu 1843 bii.

Ñetti ñaar ak benni waxtaan yi nu jeexaloon ëllëg bi doon won ne Ellen White, ci lu leer te wóor, dëggal na yeneen waxi yoon waxtu 2520 ni mu baaxee ci Early Writings, xët 236.

Bi mu doon wax ci jëfandikookat gu jëkk ga ci weeru Mars 1844, mu ne gannaaw bi ñu yégee naqar ga, Millerite yi sax nañu ci jàng Biibël bi, te ñu gis ne benn firnde bi leen woon indi ba ñu wax ne 1843 mooy at mi 2520, 2300, ak 1335 di jeexee, benn firnde boobu lañu gannaaw loolu xam ne mu war a jëme ci 1844, ngir wone ne waxtu yi ci kàddu yu yonent yi dafa jeex ci 1844. Te waxoon nañu ni waxtu yu yonent yi rekk yu mu man a doon wax ci ñooñu ñaar yii [muy jëme ci 2520 ak 2300 ci Tablóo 1843 bi], du 1335 bi. 1335 bi tambalee na ci jamono AD; mu jeex ci 1843. Kon nag, dafay samp i muñam ci kaw xam-xam bi ci yonentug 2520 ak bu 2300-at yi.

Te mujj mujj, mu doon wax ne ci jamono jooju, bi ñuy tàmbalee wone ne ñetti waxi yeneen ci lu jëm ci waxtu jeex nañu ci 1844, loolu mooy li waraloon fitna bi tax ñu génne Millerite yi ci kërgëm gi. Kon nag, du mbir mu xew rekk ne fii ci mujju àddina, góor ak jigéen dañuy sonnalu ci Kërgëmu Adventiste bi ndaxte ñuy yégle xibaar bi jëm ci lu waraloon ba 2520 jeex ci 1844.

Léegi, fii nu jëmé ci beneen mbir, bii fii ne [di jëfandikoo AD508 ci Kaarte 1843 bi]. Su fekkee ne seetewoo ngeen Kaarte yii, dingeen gis ne Sister White wax na ci Kaarte 1843 bii ne: “Gis naa ne Boroom bi moo jiitaloon ci Kaarte bii,” te mu wax it ci Kaarte 1850 bii ne Yàlla nekkoon na ci mbooloom walla giñu jële woon ngir siiwal Kaarte bii. Kon, wax na nu ne Yàlla bokkoon na ci sàkkug ñaari Kaarte yii, te ni ñu tabaxee leen, fekk na ne ay nit a ko xalaate woon te amoon na solo. Millerites yi def nañu ko ci seen coobarey xel, waaye nekkoon na ci pexe bu Yàlla.

Fi kaw, tambalee 677 BC ba ci suuf ba ci li ñoom gëm woon, AD1843, mooy kolóñ bii [di jëfandikoo ndigal ci ñaareelu kolóñ bi nekk ci ndeyjoor ci Kaarte 1843 bi] miy tëral 2520 bi, te muy tàmbalee ci 677 BC, te ñoom daan nañu gëm ne mu jeex ci AD1843.

Te ñu tëyeel nañu itam misaal bu mel noonu ci “Chart” bu 1850 bi, dale fii [mi di tekki ñetteelu sàrt bi jóg ci càmmoñ ga] 677BC ba fii, AD1844. Lii mooy sàrtu 2520 bi am ci ñaari “Chart” yi.

Te ci diggante yi, ci ñaari fànn yu nekk yooyu it, kurwaa gi a ngi ne ci digg ba.

Te ci suufu bant ba làkk gi am na jëfandikookat bu Daily. Te màndarga Daily bi, mooy Paganism, sapparlu diiney pagan yi, mooy yékkati bopp; te fii lañuy gis loxob Boroom bi ci mbir mi, du sax loxol nit ci ñaari tabloo yii.

Ngir yow ak man, walla kenn ku nekk, ngir sunu kaweel bopp teewul ci nun, war nañu ñëw ba ca suufu bant ba, ni ñu ko wone ci ñaari Sàrt yii. Jàngalekat boobu lañu fii mësal.

Te, lu warul, bu nu waxee ci junt yi nekk ci 2520 bi ak bant bi ci digg, xam nanu ne ci matalug Daniel 9, bi Kiristë ñëwee ngir dëggal kóllëre gi ak ñu bare ci benn ayu-bés, boobu benn ayu-bés dafa yamaleek 2520 fan, te ci digganteem lañu ko daajale ci bant bi. Kon nag, ci diggu junt yooyu ci bu nekk ci xàrt yi, gis nanu bant bi, te loolu dafay tekki 2520 fan yi Kiristë dëggale kóllëre gi ak ñu bare.

Kon nag, nuy jël mbirum Sacrifice bu Bés bi ak ni Ellen White dëggël ko.

Ñi ngi bëgg a won ay mbir yu néew: am na nu benn xët ci *Early Writings*, xët 74. Loolu jàlloon na nu ci ba noppi. Lu bare ci yi nu di jàll ci wone bii, jàlloon na nu ci ba noppi; waaye, li ëpp ci nun xamunu ne xët wii ci *Early Writings* jaar na ci benn soppi-soppi bu metti. Naka la mel nekk ci téere bi *Early Writings*, nit ñi dinañu jëfandikoo li nekk ci *Early Writings* ngir wone dëgg gi lu wuute ak moom. Waaye, boo delloo ci dokimaa yu njëkk ya, xalaat wi ñuy teg ngir wuutale dëgg gi dañuy ko dindi.

Kon nag, am nañu man a wax ci loolu. Dinaa wax rekk ñaari poñ yu ci nekk, ndaxte fii, Daily lañuy jëfandikoo. Waaye, ci bii xaaj bu nekk ci Early Writings, bëgg naa ngeen seet bu baax ñaari xalaat yu njëkk yi gëna jëkk, 23 Septembar.

Baaxna. 23 Septàmbàr, su fekkee xamoo ko, man nga def fa 1850; 23 Septàmbàr 1850. Loolu am na njariñ bu mag ci déggal bu jub ci njàngum Daily bi.

Mujjug xëtu wax jiitu bi mooy ab wax bu nu waxoon fii ba noppi ci ay fan yii weesu, ne: “Gis naa ne tablo 1843 bi loxob Boroom bi moo ko jiitewoon, te waruñu ko soppi; ne lim yi nekkoon nañu ni Mu ko bëgg; ne loxoom dafa nekkoon ci kawam te nëbb ab njuumte ci yenn lim yi, ba kenn mënu ko gis ba keraak loxoom demee.”

Ñaare ñaareelu wax ji ne: «Noonu ma gis ci mbirum “sàcc ba bes bu nekk” (Daniel 8:12) . . . .» Léegi, bëgg naa ngeen denc ko rekk ci seen xel—dinañu wax ci loolu ci kanam, bu soobee Yàlla—bi ñuy wone “Daily” bi ci Kaarte 1843 bi, fii, mu ne: «dindi “daily” bi»; mu ne: «Daniel 12:11 ak 12.» Ci Kaarte 1850 bi, bi muy wax ci “Daily” bi, mu ne: «nguuru pagaan mbaa bi ñu dindee “daily” bi, Daniel 11:31.» Kon nag, ci ñaari Kaarte yii, njàppale gi ñuy jëlee ci Daniel 11:31 ak Daniel 12:11 mooy dindi “Daily” bi. Baax na?

Waaye, ci Daniel 8, ci saar 11, fa mu wax ne ñu jële Daily bi, keneen la ci baat bu Ebrë bi. Mooy rum, te tekki na “yékkati ak kaweel.”

Noonu, William Miller dafa jëfandikoo Cruden’s Concordance, te Cruden’s Concordance booleenul benn xelal walla leeral ci làkku Ebrë ak Gereg. Kon nag, Boroom bi moo doon jiite Millerite yi; ndaxte ci ñetti berab yi ñu waxee ci Daily bi ci téereb Daniel, Daniel saar 8, Daniel saar 11, ak Daniel saar 12, ci saar yi 11 ak 12 baatub Ebrë bi ñu tekki “take away” mooy tekki “take away.” Te loolu lañuy xamle ak doole ci Nataal yi, ne bi ñu dindiwóon Paganism, kàdduy wax ci 1290 ak 1335 dinañu tàmbali.

Waaye, ci Daniel 8, bu ñu yóbbee Bés bu Neex bi, du wax ne dees na ko dindi; dafa wax ci diiney way-xamadi yi, moom lañu yékkati te màggal. Kon, Millerite yi dafa leer ne dañoo ko jubal. Ñoom dañoo jëfandikoo ñaari sàppali yi nekk ci Daniel, yi di wax ci Bés bu Neex bi ñuy yóbbu.

Waaye fii ci ci *Early Writings*, te bu nuy dellu ginnaaw ci dokimaŋ yu njëkk yi, dingeen gis ci bii kapitel ne, ca njàlbéen ga, bii tegtal bu Daniel 8:12 nekkoonul fa. Xamuma ndax Ellen White moo leen waxoon ñu dugal ko fa ci atum 1882 bi ñuy mool *Early Writings*, walla benn ci editëër yi moo ko dugal. Du ma ragal dara ndax loolu, ndax fii waxul ci jële weg bii.

Ñaare ci ñaareel xët bi neena: «Noonu gis naa ci mbirum “—daily” (Daniel 8:12) ne kàddug “—sacrifice” moom xelum nit a ko yokk, te bokkul ci mbind mi, te ne Boroom bi moo jox ñi yégle woon xaaju waxtu àtte bi xalaat wu jub ci moom.»

Léegi, amoon nañ am ab ndaje ak ay sëriñ yu mag yi ci Allemagne ak yenn ci jàngalekat yi ci ay école yu njàngum xam-xamu yoonu Yàlla ci Allemagne, ay at yu weesu na, ci Allemagne, fa ma defee wonebii, te ñoom sànni seen doj yi ci bii yégle.

Te amoon na fa nekkoon benn pastër bu jóge Italie, te mo waxee benn ci xalaat yu yéem yuy ñëw ci àddina bii ci mbind mi. Te li mu waxoon mooy—te amna beneen xalaat yu yéem yu bari ci mbirum “Daily,” ba tax nga di gis xalaat bu yéem bii ñuy jëfandikoo yoon wu bari, te dinanu ko bind fii ci jaar-jaar bi. Mu ne: “Noonu ma gisoon ci mbirum —daily’ (Daniel 8:12) ne kàddug —sacrifice’ moom xelum nit moo ko yokk, te bokkul ci teks bi, te ne Boroom bi may na xalaat bu jub ci moom ñi waxoon yégle waxtuw àtte bi.” Fii la xalaat bu yéem bi nekk: Ñoom dañuy wax ne Ellen White di ko nangul fii “Daily”; dafa di nangoo xam-xamu Pionniers yi ne kàddug sacrifice nit ku am xel moo ko yokk te bokkul ci teks bi. Waaw? Kon nag, pastër bu Italie bii mooy jëfandikoo xalaat bii.

Noonu ma ne, «Baax na, firilal ma kàddu gu ci topp bi, Saraxalekat bi.»

Ab kàddu bii di wax ne, “Bi booloo nekkee woon, bala 1844, lu ëpp ci ñépp bokkoon ci gis-gisu dëgg bi ci — ‘bés-bëccëg’; . . . .” Lii du mbirum gis-gisu dëgg bi ci baat bi ne sarax mi xelinu nit yokk ci. Fii Ellen White—te lii dafa metti, lii dafa metti ci ñi ngay bañ a déglu te ngay bañ a gis ci Adventism tey. Paragraf bii, xéy na am na yeneen teolog yu ëpp a ñàkk seen mucc ci kow paragraf bii kaysa paragraf bu nekk ci Xelum Kàddug Yëgle. Duma yeex; defe naa xel ne loolu xéy na dëgg la.

Ci dalu xarnu atii 20e xarnu bi, ba xalaat bu jubadi ci mbirum Daily di dugg ci Adventism, képp ku doon xeex ci kaw ak ci suufu werante bi xamoon na ne li ñuy xeex mooy paragraf bii. Bi Stephen Haskell jëkk ci saxal gis-gisu Pioneer bi ne Daily mooy Paganism, lan la def? Mu delloo mool 1843 Chart bii, te mu teg paragraf bii ci suufu bi. Kon paragraf bii mooy xoolu werante bi, te fii la ñu bare, bare góor daan seeni saafara, ba dee.

Kon nag ci lu néew li ma bëgg ngeen gis fii, ndax am ngeen nit ñu mel ni ci yàggul bii Steve Wohlberg bu White Horse Ministries, mu ngi weddi yégle bii. Te benn ci ay layam mooy ne: “Waaw, Ellen White amul woon benn taxawaay ci mbirum Daily bi, ba tax man it waruma am benn,” te loolu nekkoon taxawaay bu dëgg-dëgg yéeme te ñàkk xel. Waaye, sax su nu ko mayee bëgg-bëggu ne Ellen White amul woon benn taxawaay ci moom, lan la wax ci waxiin wii? Mu ngi wax ne Pionieer yi amoon nañu xalaat bu jub ci moom. Sax su fekkee ne xamoonul woon li muy doon, fii mu ngi wax ne am na benn xalaat bu jub, te loolu tekki na ne am na ay xalaat yu jubul, kanske sax lu ëpp benn.

Am nga am ni mel ni Vance Ferrell. Vance Ferrell; nit ñi am a gëm ci ay tekki-yonam yu jëm ci waxi yonent yi, te xamuma lu tax. Vance Ferrell moom kenn rekkul, waaye mooy kenn ci nit ñi di wax ne “Daily” bi dafay teewal ñoomaaru Paganism ak liggéeyu Kirist ci Sanctuaire bi. Baax na? Mu ngi wax ne màndarga bii dafay teewal Seytaane ak Kirist.

Ban xam-xam bu mel noonu lañuy jëfandikoo ak noonu?

Waaw, Baa White, lu mu nekk “Daily” fii, moom dafa wax ne am na gis-gis gu jub. Kon, man nanu gëna mën a déggoo yenn ci benn ndigël boobu fii, ndax?

Lii laa la wax ma pastëer bu Italy. Maa ne ko: «Baax na. Ndax mën nga may benn ay rëfërãs yu cosaan ngir fésal fan yiñu gëm, gannaaw 1844, yeneen xalaat yi jëm ci baat bi “sarax”?»

Te xaw ci mbir moomu ba tuuti ci jamono jii.

Ndax li dale ci atum 1844, am na yeneen xalaat yu ñu jàpp ci mbirum “Daily”, te lu ñu jur? Lëndëm ak jaaxle.

Rëyal “lëndëm ak xel mu jaaxle” ci suuf, ndaxte bi Sœur White yokkee waxam ci mbirum Daily, moom dafa wax ci lëndëm ak xel mu jaaxle, te suba si nu ngi leen di won yenn ci yooyu.

“Waxtu nekkul woon nattu gu tambalee ci 1844, te du doxaat mukk nekk nattu.”

Kon, ci lu jëm ci “Daily” bi ngeen gis fii, lii mooy xalaat bi. Lii mooy xalaat bi tey; lii mooy xalaat bi doom Ellen White yëgle woon. Ñeneen it yëgle nañu ko, waaye moom moo ko duggal ci bindu jaar-jaaru Adventism. Mooy ne bu ngeen di jàng pàcc bii, li ngeen wara xam mooy ne mbirum tëral waxtu moo nekk ci ay wër-andoom.

—«añu gis-gis yu wuute ñoo nangoo nañu,»—ci mbirum Daily—«te lëndëm ak njaxlaf topp nañu ko. Waxtu doonul nataalu nattu li dale ci 1844, te du dellu mukk nekkaat nataalu nattu.»

« Boroom bi wone na ma ne, ndajeelub ñetteelu malaaka bi dafa war a dem, te yégle ko ci doom yi Boroom teewuloon nekk ñu tasaaroo; waaye warul a takkook waxtu. »

Ndax gis li tax Willy White di wax ne war nañu seet contexte bi jëm ci tëral waxtu?

Moo wax ci njaxlaf yi gis-gis yu jubadi ci mbirum Bés bu Neex bi jur, waaye waxtu nekkul woon nattu; te gannaaw loolu amna benn xët wu jëm ci samp waxtu.

Baax na, li ngeen wara xam mooy lii: Xët wi jëfandikoo ci tëggaat waxtu bi, nekkul woon ci kéyitu cosaan bu njëkk bi; te, wax ji ne mbirum waxtu mosoowul di natt, waxu boobu soppiku nañu ko. Mu ngi jëngal xalaatu cosaan bu Ellen White waaye du ko dëggal. Moom jul boole woon dara ci tëggaat waxtu ak Daily bi. Lii la nu bëgg a xool ci suba sii.

Kon nag, ni ma waxoon, dunu jàng xëti yii yépp. Dama bëgg rekk a wóor ne ngeen am leen ci seen loxo ngir ngeen man a seet bu baax li ma wax; ndaxte, ci sama doon nit, am na man-man ne maa ngi leen di réerloo.

Arthur White—« Taxawu jàntu waxtu »

Ñi jàppalekat yu gis-gis bu yàgg ba nekk woon daan saxal ne baat yi nekk ci wax ji [Early Writings, 74–75.] diir nañu sellalu Asamaan ci gis-gis bu “daily” bi Miller yoroon te ci mujj Uriah Smith delloo ko.

Arthur White, doomu Willy White, ci njëkk juróomi-juróom yi mu bind ci taarixu Ellen White, bi muy wax ci taxawaayu baayam ci weddi gis-gis bu jub ci Daily bi, mu ne, ci EGW, wolim 6, xët 252,

«Ñi doon yàgg ya» —te mooy ne bis bu nekk bi di tektal pagaanis — «dañoo saxoon ne wax ji nekk ci kàddu bii [Early Writings, 74–75.] day wone ne Asamaan deggoo woon ak xalaat bu Miller amoon ci mbirum bis bu nekk bi, te ci mujj Uriah Smith delloo ko wax.»

Bu Arthur White daan doon nekk ab istoriyen bu dëgg te jub, xam nga li mu fa wara wax? Dafa wara woon a yokk benn baat rekk fa; waaye Arthur White, fi muñ na ci lu baaxul. Mu wara ne: “Ñi doon taxaw ci gis-gis gu mag ga saxal nañu [ci yoon wu jub] ne waxiin bii, —saxal nañu ne waxiin bii [Early Writings, 74-75.], moo teg woon wonewul Asamaan ci gis-gis bu ‘daily’ bi Miller yoroon te Uriah Smith delloo ko ba noppi.”

Waaye moom, du ko teg fa ba jub. Da ngiy wax rekk li ñuy saxal, mel ni amoon na xew-xew bu man a doon ne ñoom dañuy saxal taxawaay bu baaxul. Waaye nekkuñu ci loolu; dañoo amoon taxawaay bu jub.

—« Ñi doon gis-gis bu bees »—baayam, Willy, A. G. Daniells, W. W. Prescott, ak man, duma dem fa léegi—« Ñi doon gis-gis bu bees » dañoo jàpp ne wax ji war nañu koo jël ci biiram ci mbirum dëkkandoom—te biir boobu mooy biirum teg waxtu.

Ñu ngi leen waxoon seeni layi ci Early Writings, page 74.

—«Ñi doon xel mu bees yi daan sax ne wax ji war nañu koo jël ci aymbëwam — aymbëwu tëral waxtu bi. Wax yu bari yi Ellen White wax ne “amuma leer ci tomb bi” (Letter 226, 1908) ak ne “manuma leeral bu baax tomb yi ñuy laaj” (Letter 250, 1908), ak mënuloon wax benn kàddu gu wóor bi laaj ba di ko jéggi ci moom, dafa mel ni dafay dooleel seen tënk. Ñoom it daan nañu gëm bu wóor ne yégle yi ñu jox ci Ellen White duñu juuyoo ak dhacce yi sejarah bi wóoral bu leer.» Arthur White, EGW, volume 6, 252.

Sumb bu njëkk bi — Review and Herald, 1 Nowàmbar 1850

Te ci Early Writings, xët 74, kañ la ko móol? 1882; tééré bi tudd Early Writings móolees na ko ci atum 1882.

Waaye fu ñu gis cosaanu xët bi nekk ci *Early Writings* bi ñuy seet, mooy ci *Review and Herald*, 1 Samwiye 1850, te ngeen am na ngeen ko ci seen kaye yi. Te mooy ay paragraf yu bari, te ni ma waxe ba noppi, duñu leen jàng yépp.

Gis nañu ñeent xàll yu nekk ci xët 2, te gannaaw loolu ñeent xàll yu nekk ci xët 3:

Ba noppi mu jeexal bi ci juróom-benn xët yu des, yi ma toggalal leen ci ab kaadër, ndaxte juróom-benn xët yooyu ci waxtaan bi, ñoom lañuy mujje tàmbalee ci Early Writings. Looloo tax xët yu mujj yooyu juróom-benn am nañu kaadër wër leen.

Ndax ngeen leen? Xam ngeen li may wax ci moom?

Waaw. Su nu duggée ci juróom ñaari xët yu mujj yii, dinga gis yenn mbir yu nekk ci bind gu njëkk ga te wuute ak li nga dina fekk ci Early Writings, xët 74.

JÓGÉÉR YI NEKK: Kon, dangay wax ne yii nekk ci biir boyeetu bi ñooy njëlbéen yi?

Yii ci bi wàll wi, ñoomooy juróom-ñaari xët yi mujj ci mbind mi jëkk. Te wàll wii moo leen ëmb. Juróom-ñaari xët yii lañu mujjee dugg ci Early Writings, xët 74.

Waaye, kañ la ñu mool lii, kañ la ñu bind lii? Nowàmbar 1850.

Kon nag, dama maa ngi bind ci mbind mu rëy yi war a soppeeku ci juróomi xët yooyu. Dinaa am fi benn soppeeku bu mel ni metamorfóos; ndaxte, ci jamono ju gàtt lool ci atum 1851, téere bi tudd A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White dinañu ko mól, te dinañu jël xët yooyu te dugal leen ci A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White. Te, dëgg-dëgg, diggante fii [mbind mi nekk ci Review and Herald, Nowàmbar 1850] ak A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, am na ay soppeeku yu ndaw yu ay editëer def ci juróomi xët yooyu. Gannaaw loolu, nekk A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White ci 1851 ba agsi ci Early Writings ci 1882, am na yeneen soppeeku yu ay editëer def; te yooyu lañu di tax Early Writings, xët 74, di jaxasoo.

Kon, ci juróomi ñent yii di jeex ci bind bi njëkk, ci xët wu njëkk bi, “23 Septembre, Boroom bi won na ma . . . ,” loolu dees na ko soppi.

Ci ay kàddu yi di ñëw: “Noonu gis naa . . .”; “Noonu gis naa . . .”; “Boroom bi won na ma . . .”; ak “Noonu jublu nañu ma ci . . .”; yëf yii dinañu jot ay coppite yu ndaw.

Fukk ñaari wax yu mag ci fukk ak ñett teereb wax yi

Waaye li ma bëgg ngeen gis ci ñatt-fukk ak ñett yooyu xalaat ci mbind mi njëkk, mooy ne moom wone na fukk yëf yu mag yu njëkk.

Léegi maa ngi fàttaliku lu tax maa ngi am yii mbir ci ay araf yu ñu màndargaal bu baax. Du ndaxte yooyu dinañu leen soppi. Maa ngi cëru ci lu jëm ci yéen, su fekkee ngeen gis ne, ci ñaar-fukk ak ñett yii xët, ñu won na ko lii . . . , ñu won na ko lii . . . , ñu won na ko lii . . . , ñu won na ko lii. Te bi ñu ko wonnee benn mbir, gannaaw ba mu waxee nu ko, ba noppi ñu dellu won ko beneen mbir bu warul sax bokk ak li ñu ko woon won rekk: “Ñu won na ma lii . . . ; ñu won na ma lii . . . ; ñu won na ma lii . . . .”

Mën nga seet te jàngal ko sa bopp, waaye ñu wonoon ko fukki dëgg yu njëkk ci ñetti-fukk ak ñetti xët yii.

Li mooy li ñu ko won. Ñu ko won mbëggeel Yàlla, sarax yi, ñaanal nit ñi feebar, saraxal bokk gi, Juróom-ñaari Musiba yu Mujj yi ak xew-xewu Junni At yi, leer gu bees, dajale gi gannaaw 1844, liggéeyu mbind mi ak tas xibaar bi, “1843 Chart” bi, “Daily” bi, “waxtu” wi ni nattu, ak tukki-jàngalekat yi jëm Yerusalem. Te su ngeen ko jàng ak teey, du doxal xalaat wu yokkante. Lu am mooy ne, “ñu ma ko won lii,” te moom bind li ñu ko won; te itam ñu ko won leneen lu mënul a nekk lu lëkkaloo ak li ci kanam. Fàww ngeen gis loolu; ndax bu ñuy tambalee boole paragraf yii, ñuy tàmbali sos xalaat ne dafay wax lu mu waxul dëgg-dëgg.

Seetluwaay ak Herald, 1 Nowàmbar 1850

Waaw. Seetleen benn ci njëlbéen yi ñent ñaar yi nuy jëfandikoo ci weeru Nowàmbar 1850.

Wax jii mujj ci xalaat boobu nee na: “Sooñu la ni dëgg gi war a siiw ci ab kayit, ni mu war a waarees.” Baax na. Xalaat bii, dinañu ko bàyyi.

Ñaareel wi ci juróom-ñaari xët yi nuy seet, fa mu ne, “Boroom bi won na ma,” gis ngeen ne dama ko rëdd ci suuf.

—«Boroom bi won na ma ne tablo bi at 1843 moom moo ko jiite ak loxoom, te warul ñu soppi benn cér ci moom; ne lim yi nekkoon ni mu ko bëggoon. Ne loxoom dafa nekkoon ci kaw, ba mu nëbb ab njuumte ci yenn lim yi, ngir kenn bañ a man koo gis, ba keraak ba mu dindi loxoom.»—

Li tax ma am ci luñu weñal ci rëdd yi juróom-ñent yii nekk ca kaw xët wi, mooy ne yooyu dees na leen defar ci wallu mbind mi bu ñu ko delloo mënne ci A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White in 1851.

Waaw. “Boroom bi won na ma,” dinañu ko soppi; “ak loxoom” dinañu ko soppi; “ne benn cër ci moom warul a soppiku” dinañu ko soppi.

Ba noppi ci xët wi, ci paragraf bu njëkk a am mbind mu rëy [ñeenteel paragraf bi], mi ngi wax,

—«Boroom bi won na ma ne, waxtu doonul woon nattu li dale ca 1844, te waxtu du mas a nekkati benn nattu.»—

«Boroom bi won na ma», loolu dina soppi. Li ñuy def ci at mi topp ci A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, mooy ne dinañu jël paragraaf bu am benn rekk kàddu boobu, te dinañu ko boole ak paragraaf bi ko jiitu. Dinañu ko def benn paragraaf.

Waaye itam, bu benn baat walla ay baat nekk nañu ci mbind mu ëmb doole, dina am yeneen soppi ci xeetu mbind mi; te dinaa leen jox misaal ngir leeral li ma bëgg wax.

Te ci ñetteelu xët wi, mu ne,

—«Noonu gis naa ci mbirum —Daily,’ ne baat bi ñuy waxe —sacrifice’ ñu yokk na ko ci xelum nit, te bokkul ci mbind mi; te Boroom bi moo jox gis-gis bu jub ba ci moom ñi yégle woon xaaju waxtu àtte bi. Bi benn-doole amee woon, bala 1844, lu ëpp ci ñoom dañoo bokkoon ci gis-gis bu jub bi ci —Daily;’ waaye gannaaw 1844, ci jaxasoo ba, ñeneen gis-gis ñooñu nangoo, te lëndëm ak jaxasoo topp ca.»

Kon nag ci xët wi, ci paraagraf bi ñu bind ak ay araf yu rëy [ñenteel paraagraf bi], mi ngi wax,

“Boroom bi won na ma ne waxtu doonuloon nattu li dale ci 1844, te waxtu du doxaat mukk nekk nattu.”—

«Boroom bi won naa,» loolu dees na ko soppi.

Li ñuy def ci at mi di ñëw ci *A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White*, mooy jël wàll woowu bu am benn wax rekk te boole ko ak wàll wi ko jiitu. Dinañu ko def benn wàll.

Te dina soppi soppi wax ju ne “Boroom bi won na ma ko” muy “Tamuñu ma itam ma gis ko.” Baax na? Dañuy boole ñaari paragraf yooyu muy benn paragraf, te dinañu ko soppali ne, “Tamuñu ma itam ma gis ko,” ci atum 1851.

—«Noonu mañ naa ay ñeneen ñi nekk ci njàqare ju réy ji, ne xelmu sell yi dañuy dem ba ca Yerusalem gu Yàgg ga, ak yeneen lu mel noonu, bala Boroom bi dikk. Gis-gis boobu mën na jële xel ak intérêt nit ci liggéeyu Yàlla bi nu nekk fii tey ci suufu yégleb malaaka bu ñetteel bi; ndaxte su fekkee danuy dem Yerusalem, kon sunuy xel dañuy dem foofa ci tabaxu, te sunuy alal dinañu ko tere ci yeneen jëf ngir dajale xelmu sell yi, yóbbu leen Yerusalem. Gis naa ne li tax ñu bàyyi leen ñu dugg ci njàqare ju réy jii, mooy ndaxte waxuñu seede te bàyyi seeni bàkkaar ak seeni njuumte yi ñu nekkoon ci ñoom ay at yu bare.» Review and Herald, 1 Nowàmbar 1850.

Waaye, bu ngeen agsee ci Early Writings, xam ngeen li ñuy def? Dañuy dindi wax ji ne, “I was also shown,” fa Early Writings ci benn xët-wax bii, dina wax ne, “Ba beneen bokk ak benn xalaat amee woon lu jiitu 1844, lu ëpp ci ñoom bennoon nañu ci gis-gis gu jub ci —Daily,’ waaye gannaaw 1844, ci mbirum jaxasoo ba, yeneen gis-gis dañu ko nangu, te lëndëm ak jaxasoo topp ci.” Dañu dindi wax ji ne, “I was also shown,” te wax ji ci topp mooy, “waxtu nekku woon na natt bu dale gannaaw 1844.” Fekk saa si dootuleen a xam ne xalaat bii ci ne waxtu nekku woon natt, mooy benn ci yi ñu ko wonoon bu wér ci njàngaleem. Ngëm ngeen ne lii bokkoon na ci leeram ci mbirum Daily bi, ci gis-gis gu dul dëgg guy jur jaxasoo.

Loolu mooy li jëkkër. Yow nga am li jëkkër. Seet ko.

Jéego bu ci topp (Jéego ñaareel bi)—1851 Ab melokaanu xam-xamu xristaan ak gis-gisu Ellen G. White

Noonu ci suufu bii, am na: *A Sketch of the Christian Experience and View of Ellen G. White*, miñ dafa mës a gëstu ci 1851; te am nga itam taxawal yi ngir wone coppite yi xewoon, te am na benn coppite bu am solo lool, lool.

“23 Suwe, Boroom bi won na ma ne mu ne mujj na loxo baatamam ñaareel bi ngir jëli desitam nitam, te war nañu yokk doole ju bari ci jamono ju dajale jii. Ci tasaaro ba, ñu dóoroon Israayil te xott ko; waaye léegi ci jamono ju dajale jii, Yàlla dina wéral te tëj nitam ay gaañu. Ci tasaaro ba, coono yi ñu defoon ngir lawal dëgg gi amuñu woon lu bare njariñ, te jotuñu woon dara walla lu néew; waaye ci dajale ba, bu Yàlla tàmbalee yokk loxoom ngir dajale nitam, coono yi ñuy def ngir lawal dëgg gi dinañu am seen njariñ liñu leen taxawoo woon. Ñépp war nañu booloo te farlu ci liggéey bi. Gis naa ne araf na ngir kenn di jëfandikoo tasaaro ba muy misaal ngir jiite nu léegi ci dajale bi; ndaxte su Yàlla deful nu léegi lu gën a bare li mu defoon booba, duñu dajale mukk Israayil. [Removed: Soxla na lool ci dëgg gi ñu siiwal ko ci ab xët, ni ñuy waare ko.] [Paragraphs Combined] Gis naa [formerly—“Boroom bi won na ma] ne taabal 1843 ba loxob Boroom bi moo ko jiite, [formerly—“loxoom moo ko jiite”] te waru koo soppi; [formerly—“benn céram waru koo soppi”] ne lim yi nekk nañu ni mu ko bëggoon. Ne loxoom nekkoon na ci kawam, te nëbb ab njuumte ci yenn lim, ba kenn mënu koo gis, ba keraak loxoom demee.”

«Noonu ma gis ci mbirum —Daily,’ ne baat bi —sacrifice’ moom xelam nit moo ko yokk, te bokkul ci tekst bi; te Boroom bi jox na ñi yégle woon waxu waxtu atte bi xalaat bu jub ci moom. Bi benn boole nekkoon, bala 1844, lu ëpp ci ñoom àndoon ci xalaat bu jub ci —Daily;’ waaye gannaaw 1844, ci jaxasoo ba, ñu nangoo yeneen xalaat, te lëndëm ak jaxasoo topp ci. [Paragraphs Combined] Gis naa it [Bu njëkk—“Boroom bi won na ma”] ne waxtu doonul woon nattu li dale ci 1844, te waxtu du dellu mukk di nattu.]» A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, ExV 61–62.

Jamono juñul ak Yëgleelub Ñetteelu Malaaka bi bokkuñu together

Ellen White amoon na beneen gis-gis bu wuute ak gis-gis bi mu amoon te mu mujjee nekk ci Early Writings. Amoon na ay gis-gis yu bari; waaye, amoon na benn gis-gis bu ñu ko waxee lu mucc; ñu wax ko benn paragraaf, te bind na ko.

«Boroom bi won na ma ne yéenekaayu malaaka bu ñetteel bi war na dem, te yégle ko ci doom yi Boroom bi tasaaroo, te warul tënk ci waxtu; ndaxte waxtu du doon nattu mukkati. Gis naa ne ñenn dañuy am bànneex bu dul dëgg, buy jóge ci waare waxtu; waaye yéenekaayu malaaka bu ñetteel bi gën a doole lu waxtu man a doon. Gis naa ne yéenekaay bii man na taxaw ci fondemaŋam boppam, te soxlawul waxtu ngir gën a dëgër; te dina dem ak kàttan gu réy, di amal liggéeyam, te dees na ko gaawloo ci njub.» A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, ExV 48.

Lan mooy wax fa? Ne warunu délloo boole Ndajeelo Malaaka Bu Ñetteel bi ak waxtu benn yoonaat, ndaxte?

Amiin? Ndax ngeen ànd ak man?

Fu ngeen ko fekk? Ana fu mu nekk?

JËLE CI DIGGANTE YI: (Amul tontu.)

JËLEEF YI: Ab tënk ci xperience ak gis-gisu Kiristaan.

Ab Téerebu Xam-xamu Kiristaan ak Gis-gisu Ellen G. White, xët 48, xët 48.

Waaw. Fan lañu man a gis kàddu gi nu doon waxtaan te mu jógge ci Review and Herald, Nowàmbar 1850; fan la nekk ci A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White? Déedéet, nekk na, su ngeen dellu ci seen nota yi, nekk na ci A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, xët 61 ak xët 62.

Yow am gisag ay peeñ ci *A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White* te bindees na ko ci xët 48; gannaaw loolu am nga beneen gisag gi mujj di jeex ci *Early Writings*, ci xët 61 ak 62. Ñoom ñaar a ngi séddoo ak 13 walla 14 xët, ndax du noonu?

Te bu ñuy def bu ñëwee ci Early Writings? Dinañu jële paragraf bii nekk ci xët 48, te dinañu ko duggal ca ginnaaw ba mu waxee ne waxtu dootul am firnde wu nattu. Dinañu boole ñaari peeñ ci benn.

Ndax xam nge li ma bëgg a wax?

GÓOR GI NEKK YI: Waaw.

Ndax dangay topp li ma bëgg wax?

KENN KUÑUY MBIND MI CI JËM CI MBOOTAAY MI: (Dëggal.)

Baaxna, ndaxte yaw yaay ki ma gis ne amoo njubli yu bare.

Jéego jiitu (Yoonu ñetteel bi)—Mbind mi njëkk yi 1882

Waaw. Léegi, dellu naa ci xët 6 bu sa mbind yi; te léegi, am nga Early Writingsaat.

Te lii tax nañu bind ak ay xar yu mag yi, mooy paragaraaf bii ne, ". . . Bi booloo amoon, bala 1844, lu ëpp ci ñépp dañoo booloo ci xalaat wu jub ci —diiné bi; waaye ci jaxasoo gi dale 1844, ñu jàpp yeneen xalaat, te lëndëm ak jaxasoo topp. Waxtu nekkul woon nattu dale 1844, te du dellu ba nekk nattu." war nga fàttaliku ne, ca njàlbéen bindam bu njëkk ci wàccug peeñ mi, moom nee na, "Ñu won na ma ne waxtu nekkul woon nattu dale 1844," te loolu nekkoon yeneen paragaraaf. Moom dafa wóorloo woon ne am na wuuteg diggante li ñu ko won ci mbirum Daily bi ak li ñu ko won ci ne waxtu di nattu; te paragaraaf bii ci topp, biy wax ne warul ñu boole benn waxtu ak Yégleb Malaaka Bu Ñetteel bi, nekkul woon ci peeñ gu njàlbéen ga. Nekkoon na ci xët 48 bu Life Sketches, waaye du xëti 61 ak 62.

Waaye, bi ngeen agsee ci Early Writings ci atum 1882, ñu dajale nañu leen; te moo tax ba ngeen agsee ci atum 1930 yi, fekk ngeen di dugg ci lëndëm gu xóot ci biir Adventism, te Willie White ne su ngeen di jàng Daily bi, war ngeen koo jàng ci wàllu jamono—«Baal ma, Willie, sa sas mooyoon nga doon ki joxe jaar-jaaru taarix bu jub ba ci Spirit of Prophecy. Yaa waroon doon ki daan Spirit of Prophecy. Te ci sa tekkiin bu Early Writings, xët 75, yaw xeeb nga bunt yu njëkk ya, te bunt yu njëkk yooyu dañuy wax ne bi nga yekkati woon werante bi ne Daily bi war nañu koo seet ci wàllu jamono ci Early Writings, 74, loolu sax dëggul dara.»—Dëggul! Manul a taxaw ci kaw jaar-jaaru Spirit of Prophecy. Manul a taxaw itam ci kaw taarixu jamono jooju.

Waaw. Topp bi njëkk, Sœur White nee na am na benn xalaat bu jub ci mbirum «Daily», ci Early Writings, 74. Li ëpp solo ci werante bi ñu gën a door ci ginnaaw ci jaar-jaari nettali yi mooy ne, bu ngeen di jàng waxtaan woowu nekk ci Early Writings, 74, dafa wara teggoon ci konteksu tëral waxtu. Werante woowu dul dara; amul njariñ, ba mu baaxul!

Noonu, léegi danuy des ci xalaat rekk ne amna benn xalaat bu jub ci mbirum Daily bi. Baax na? Waaye, dinañu jël benn xalaatati yap ci xët wii itam.

Mu ne: “23 Septàmbar, Boroom bi wone na ma . . . .” 23 Septàmbar, kañ? 1850: “23 Septàmbar 1850, Boroom bi wone na ma.”

Lan la ko wonoon?

Beneen ci mbir yi Mu ko won mooy ne gannaaw 1844, yeneen xalaat yu aju ci Daily nangu nañu leen.

“23 Septàmbar 1850 Boroom bi won na ma . . . . Bi bennal gi nekkoon, bala 1844, ñépp lu ëppoon àndoon ci xalaat wu jub ci nekkug —‘Daily;’ waaye gannaaw 1844, ci jaxasoo ji, dañoo jàpp yeneen xalaat, te lëndëm ak jaxasoo topp nañu ko. The Review and Herald, Novembre 1850.”

Mars 1850 « Bés bu nekkell buy sax» mooy Kér Yàlla gu nekk ci suuf.

Kon, ci suuf xët 6, am nga fa benn xët bu jóge ci Review and Herald bu weeru Mars 1850, te mooy benn article bu David Arnold bind.

Ci mbind mi, David Arnold jàngale ne “Daily” bi ci Téereb Daniel di màndargaal kër Yàlla bu Yawut yi nekk Yerusalem, gi Roomu pagaan gi dindi woon ci atum 70 gannaaw juddug Kirist.

Sàttumbar 1850 — “Bés bu nekk” mooy liggéeyu Krist ci Kër Yàllaam ga

Noonu ci weeru Septembre 1850, ci atum atum boobu—te li ci yoon, kan moo doon seetkat bu Review and Herald ci 1850? Turam mooy James White.

Kon, ci weeru Septambar 1850, James White mooy mbind maqaal bu Crosier ngir jàngale ne “Daily” dafa tegu ci liggéeyu ministaaru Kàttanu Sellu Kirist.

Léegi, James White jàngale ko ci yoon wu jub, waaye nit ñi dañuy jële ci li ci tegu ne loolu la mu jàngale. Te lu tax ma wax lii? Maa ngi koy wax ngir sababu bii: ci weeru Satambar atum 1850, Sister White wax na ne gannaaw 1844, ñu nangu nañu yeneen xalaat yu aju ci Daily ci biir lëndëm ak jaxasoo, te jaxasoog topp na.

Ñaari gis [Arnold ak Crosier] duñu gis-gisu Pionnier yi ne “the Daily” mooy Paganism.

Te ci xët 7, am nga fekk ñaari xalaat yu jóge ci mbind mi Crosier, fa mu di jëfandikoo gis-gis ne “Daily” mooy liggéeyu Krist ci Kër Yàllaam.

Njubtey xelal James White

Lu tax nga Jak Wàyt di mën a mool mbind bii article bii bu fekkee xamoon na lu gën a baax? Li waral mooy “The Logic of James White” ci say notes.

Li njëkk bi ñu jëkk a mënne ci bind gannaaw Njaaxle gi tuddu na A Word to the Little Flock, te ñetti nit ñi doon ay bindkat ci mbind moomu ñoo di James ak Ellen White ak Joseph Bates. Li ñu jëkk a mënne gannaaw 22 Oktobar 1844, ñeel nit ñi doon topp yoon wi, mooy waxtaan wii; te, ci waxtaan wii, Rakku jigéen White dëggal na xalaatu Crosier, waaye du xalaatam ci mbirum Daily bi, waaye xalaatam ci Kirist daa toxu noonu nekk ci Bérab bu Sell bi jëm ca Bérab ba gën a Sell ba.

Seetluleen, kii mooy Suru White. Loolu moo tax James White di bëgg a mën a móol mbindum Crosier bi, te mu ne,

“Gëm naa ne Kërgug Bërab bi, bi war a setal ci mujjug 2300 fan yi, mooy Këru Templ bu Yerusalem Bees bi, bi Kirist di sarxalkatam.” —lii Ellen White mooy wax— “Boroom bi won na ma ci peeñ, lu ëpp benn at laata, ne mbokkum Crosier amoon na leer gu dëgg gi ci mbirum setalug Kërgug Bërab gi, ak yeneen; te ne coobareem mooy ne mbokkum C. bind xalaat bi mu nu joxoon ci Day-Star, Extra, 7 Féewriye 1846. Dama yëg ne Boroom bi jox na ma ndigël gu mat sëkk ngir ma dénk Extra boobu ci bépp santo.”

Ñaanal naa ne xeet yii dinañu nekk barke ci yéen, ak ci ñépp xale yi nu bëgg te dinañu leen jàng. “Ab Kàddu ngir Gët gu Tuuti gi,” 12 Mee 1847.

Kon ba tey, ba nit yi ba tay ji ci jamono jii, ci waa bindkat yu bees yi ci Adventisme nee: «Xoolleen foofa. Ellen White mooy joxe njàppaleem gu mat sëkk ci mbindum Crosier; te, moo tax li Crosier waxoon ne Daily bi mooy liggéeyu Almasi ci Kër Yàllaam, loolu war na nekk dëgg.» Waaye bu ñu waxee loolu, dañuy woney jaar-jaaru bindu taarix bu jubul; ndaxte mbindum Crosier amoon na juróom-ñett i xaaj, te, dale ko ca njàlbéen ga, Adventist yi xamoon nañu ne ñeenti ci xaaj yooyu ag lëndëm gu mat lañu woon, te duñu ko mukk, mukk, mukk weerati bind ci Adventisme.

Ni muy misaal, benn benn taxawaayam yi mu wone ci waxtaan woowu mooy ne bu Yeesu dellusee, dina am junni at yu jam. Adefaantiis yi gëmul loolu, te gëmuñu ko mas. Xam-xam boobu, mooy xam-xam bi William Miller bañoon, te loolu la koy teg ci yoon wu jub wi ngir xam dëgg. Jàngale boobu mooy benn ci jàngale yi jokkoo juy wutante ak xam-xamu Millerite.

Kon nag, bi Crosier génnee ak mbind mi ñuy séddale ci juróom-ñettal, ñoom xam nañu bu baax ca njàlbéen ga ne, ñeenti ci juróom-ñettal yooyu mënul ñu leen delloo màbb.

Waaye, James White dafa mën a bindaat wàll wi Crosier di ci tënk ne “Daily” mooy liggéeyu Kirist ci Bérabu Sell ba; waaye, moom dafay bindaat rekk ñeenti wàll yooyu. Du bindaat beneen ñeenti wàll yi. Waaye, ngir James White man a bindaat ñeenti wàllu Crosier yooyu, war na ko koo mënne ci ñaari mbir yu génn. War na koo bindaat ñaari yoon ci weeru Septembar 1850.

Am nañu woon barab bu doy ci ay Review and Heraldam ci Septàmburu 1850, ba tax mu mool ñaari Review and Herald ci Septàmburu 1850 ngir mu man a dugal bépp mbindum Crosier ci Kirist mi di jóge ci Bérab bu Sell bi jëm ca Bérab bu gën a Sell ba.

Léegi, dinga seet ci li Gerard Damsteegt wax, dangay gis ne moom mingi joxe xel bu taarix buy won ne Adventiste yi daan xam maslaa ne am na ay xaaj yu nekk ci mbind yi Crosier te yu baaxul, te mënuñu leen a delloo bind.

Mu ne [Ellen Harmon] wax ne: —Boroom bi won na ma ci peeñu, lu weesu benn at, ne mbokk Crosier am na leer gu dëgg, ci mbirum setalug Kër Yàlla ga, ak yeneen; te ne coobareem la woon ne mbokk C. bind xiirale xalaat wi mu nu joxoon ci Day Star Extra, 7 Fewriye 1846. Dama merasa bu mat ne Boroom bi may na ma sañ-sañ bu mat, ngir digal Extra boobu, ci bépp santo.—(Bataaxal. E. G. White ci Curtis, Word to the Little Flock, 12). Ñi bokk ci Seventh-day Adventists daan nañu faral di firi wax jii ni muy tekki ne waxin Crosier yi nekkuñu woon lu amul njuumte, waaye ne doxalinam bu mag ci typologie ba moo doon lu jub. Printaat yu bees yi ci maqaala bi bàyyiwoon nañu ci genn yiir yi ñu daan jàppe ne jubul woon. P. Gerard Damsteegt, Foundations of the Seventh-day Adventist Message and Mission, 125.

Mënu ko man a mën a bindaatalam bu matam.

Léegi ci, ci xët wu toftal wi, am nga W. A. Spicer di seedeel lu mel ni loolu sax: ñoom daan xam yàgg ne ci makkaani Crosier yi am na ay njuumte, te duñu moolaat mukk ñeenti xaaj yooyu.

“Lu ñàkk mbégte la, ndaw Crosier doxoon ci leeru dëggu Sabat ab tuuti waxtu rekk. Gannaaw loolu, mu weddi jàngale bu kër-yàlla gu sell ga, gi mu dimbaliwoon a tabax. Sunu bokk yi jiituwaay daan nañu delloo ay yoon yu bare njàngatam ci mbirum kër-yàlla gu sell ga ci seeni xëtu bind yu njëkk, waaye mënuloon nañu mukk a delloo képp ku mat dokumentam ba noppi. Ci moom, dafa yokkoon ci njàngale bu kër-yàlla gu sell ga ay xalaat yu jëm ci jamono jiy ñëw, maanaam ay junni at yu àddina, ak jamono ju tedd tey màgg ci suuf sii ci Ñëw gu Ñaareel gi. Yooyu yépp, sunu bokk yi daan nañu leen bàyyi. Jàngale yu jamono jiy ñëw yooyu, daan nañu siiw lool ci fan yooyu. Njàngalem masul a méngoo ak yégle bu ñëw ga bu wóor; te am na solo ne mburu màndarga ju njuumte jooju moo dimbali woon a yóbbu góor ñi gën a ndaw, ba ñu sore dëgg yi ci Sabat ak ci kër-yàlla gu sell ga. Yàggul, mu dëppook ay noon yu metti ci sunu yëngu-yëngu gu njëkk gi.” W. A. Spicer, Review and Herald, 14 Desàmbar 1939

Li mu war a ngi, am na ay nit tey jii ñuy jël ngërëm bi Sister White jox cëru Crosier ci A Word to the Little Flock, nit ñu mel ni Heidi Heikes, Heidi Heikes ak téereem bu ñàkk xel bi ci mbirum Daily ne mooy liggéeyu Krist ci Kër Yàlla. Lii mooy benn ci ay layam.

Nit ñi di def lii dañuy bañ a jàpp dëgg-yëf yu aju ci jaar-jaar. Mënuñu woon mukk a delloo mbooloom mbind yi Crosier bindoon. Te sax ci ne nangu gi Ellen White joxe ci *A Word to the Little Flock* mooy nangu gu mat sëkk ci taxawaayu Crosier, mooy di sax ci ne Adventist yi gëm ne dina am junni at yu jàmm. Loolu xalaat bu ñaaw la.

Lii mooy wàññi xam-xamu jaar-jaaramu nettali, te dees na ko def ngir nax nit ñi ak ngir jur jaxasoo ak lëndëm.

Kon nag, am nga yor ñaari taariixkat: Spicer mi dee ba noppi ak Damsteegt mi ngi dund ba tey; waaye, maa ngi leen digeel ne, du Spicer mbaa Damsteegt, kenn ci ñoom du ànd ak man ci li ma di wone. Waaw, duñu ko def. Kon nag, am nga ñaari taariixkat yu bokk ci yoon yu juuyoo te ñuy ànd ci li maa ngi wax. Amul benn sabab mukk a mukk ngir jàpp ne nangu gi Ellen White joxe mbindum Crosier moo tekki ne lépp lu nekk ci biir amoon na mat gu mat.

Advent Review—Volume 1, Auburn NY, Number 3

Revue bi ci Adven — Wëriñ 1, Auburn, État de New York, Nimero 4

Xibaaru Advent bi—Volume 1, Auburn NY, Number Special

Bi James White tambalee a dajale mbindum Crosier ci weeru Setembar 1850 ci The Review and Herald, loolu doon Woluum 1, Nimero 3.

Waaye, mënuloon a dugal lépp ci Teer bu njëkk bi, Nimero 3; ba tax mu mottali waxtaan wi ci Teer bu njëkk bu The Review and Herald, Nimero 4. Te kañ la ko defee? Ci weeru Septambar atum 1850.

Kon li xewoon ci weeru Sàttumbaru atum 1850? Bañu White am na peeñ bu wax ne: “23 Sàttumbar 1850 Boroom bi won na ma . . . . Bi booloo doon am, bala 1844, lu ëpp ci ñépp bokkoon nañu ci xalaat gu jub ci —Daily; waaye gannaaw 1844, ci jaxasoo ga, yeneen xalaat dañu ko jàpp, te lëndëm ak jaxasoo topp nañu ko. The Review and Herald, Nowàmbar 1850.”

Kan moo doon jëkkëram? Moom moo doon seetlukat bu The Review and Herald.

Kon nag la def ko wax ne ko: “Ndax xam nga li Boroom bi wax ma léegi, James? Waxees na ma ne warunu woon a jàppale gis-gisu Daily yi yu weddi xam-xamu Pioneer yi ne Daily mooy Paganism, ndaxte dafay indi lëndëm ak jaxasoo.”

Kon, lan la James White def def? Ci weeru Satumbaru at 1850, mu mool beneen Review and Herald, ñetti yoon ci benn weer. Tudd nañu ko Volume 1, Special Edition.

Lan moo def? Móolaatwaat mbindum Crosier te dindi li Crosier waxoon ci «Daily» bi!

Bokk yi ak rakk yi, lii mooy firnde gu tarihiik ngir wone ne Jacques ak Ellen White xamoon nañu ne xalaatu Crosier ci mbirum Daily bi wone na ne dafa juum, te mu indi na lëndëm ak xàcc-xàcc.

Te xalaatu Crosier ne woon ci mbirum Bu Bés ba mooy lan? Mooy ne loolu dafa doon liggéeyu Krist ci Ndabam bu Sell bi.

Kon, ci *Early Writings*, 74, bi mu wax ne, “23 Septembar, Boroom bi wone na ma ne Millerites yi amoon nañu xalaat gu jub ci Daily bi,” lay firndeel ne ci nettali gi, Millerites yi dañu doon xam—

Léegi nag yi, bokk yi, bokk yi, buleen réer ci lii: lan mooy lii: Septàmbar 1850, dañu won Sister White ne gannaaw 1844 jëfandikoo nañu yeneen xalaat yu aju ci Daily; Mee 1850, Arnold wone na Daily bi ni mooy kër Yàlla gu Yawut yi; Septàmbar 1850, pàcc 1 ci 2 bu mbindum Crosier bi ñu siiwal na ko, te mu ëmb woneem Daily bi ni mooy liggéeyu Kirist ci kër Yàlla; Septàmbar 1850, pàcc 2 ci 2 bu mbindum Crosier bi ñu siiwal na ko; Septàmbar 1850, ñu waattoo siiwal mbindum Crosier bi, waaye xalaatam ci Daily bi dindi nañu ko? Lan mooy xew?

Nu gis atam ak weer mi atum 1850 bii ñu defee Tableau bii, te lan la Tableau bii wax ci mbirum Bés bu nekk bi? “Nguuru jaamookat walla BÉSUB BÉPP bi ñu jële. Dan. 11:31 508.”

Ellen White xamoon na lan ñi joxe waxu waxtu àtte bi mooy taxawu ci mbirum Daily. Bi mu waxee ne ñoom am nañu gis-gis gu jub, xamoon na ne gis-gis gu jub gi mooy ne Daily dafa tekki nguurug pagan gi ñuy dindi; Daily dafa teewal paganism.

Te ci at mi, 1850, bindu jaar-jaar bi wone ne moom bañ na, te jëkkëram itam bañ na, jàngale bi ne “Daily” mooy liggéeyu Kirist ci Kër Yàlla ga, di jàngale bi Institut bu Xëtu Bibilu Kàddug Égliis bu Juróom-Ñaareel Fan yu Adventist yi di tënk. Moom la itam di jàngale bi ministèri yu doom-aadama di doxal seen bopp, mel ni Heartland ak Steps to Life, di taage. Moom mooy jàngale bi di indi lëndëm ak xelmu yàqu.

Léegi xelal lii ci mbirum Tableau bu 1850 bi. Lii am na ci weeru Nowàmbaru atum 1850. Mooy benn weer bi mu am gis-gis ga, te mu bind ko, te mu mujje jàll ci soppeeku gi ci 1851, ba noppi ci 1882 mu nekk ci Early Writing, ci weer wii sax, ci weer wii sax, ci Nowàmbaru atum 1850. Mu ne:

“Altine, nu delluwaat ci Dorchester, fa sunu mbokk bu bees Brother Nichols ak njabootam dëkk.”

Ba ci kaw [di jëfandikoo Tableau bu 1850 bi, ci xëtu ndijoor gu kawe gi], “Published by Otis Nichols, Dorchester, Massachusetts.” Waaw? Moo ngiy wax ci lii, ndax? Gis ngeen ko, Tableau bii?

—«Fa nag ga ci guddi ga Yàlla jox na ma ab gis-gis bu neex lool, li ëpp ci moom ngeen di ko gis ci kayit gi. Yàlla won na ma soxlayu génne ab tabloo. Gis naa ne soxla na ko, te ne dëgg gi ñu leerale ci tabali yi dina am njariñ bu bare, te dina waral ay bakkan ñëw ci xam-xamu dëgg gi.» Manuscript Releases, number 15, 210 November, 1850.

Moom am na ay gis feeñ ci kër Nichols ci Dorchester—lii lépp nekk na ci bii Karte—ne: «War nga def ab karte.»

Te lu mu wax ci ndoxalin bi? Naka la ko melal?

Demal ci Habakkuk 2, « Maa ngi gis ne am na soxla ngir génne ab kaartu, » te lan la waroon def? Dañu ko soxla woon, « ngir dëgg bi leer ci kaw table yi. » Habakkuk 2, aaya 2, nee na: « Te Boroom bi tontu ma ne ma: Bindal peeñ mi, te nga wéral ko ci kaw table yi, . . . . » Moo ngi wax ne kaartu Otis Nichols bu 1850 bii, bi ñu moolë woon Dorchester, Massachusetts, mooy matalug waxu Habakkuk, ni la waxee itam ci The Great Controversy ne kaartu 1843 bi mooy matalug waxu Habakkuk.

Waaw, gis nga loolu? Gis nga kañ la jotee gis-gis bii? Ci jamono boobu benn bi la loolu di xew: “23i Suwe 23, Boroom bi won na ma . . . . ne, njàngale bu Daily ni mooy liggéeyu Kirist ci Kër Yàllaam indi na lëndëm ak jaxaso,” te jëkkëram daldi ci saa siat delloo móol waat mbind mi, te dindi ñaari xaaj yooyu. Duñu ko móolaat mukk ci Adventisme ba ci atum 1931, ba Willie White móolaat ko; te bi mu ko defee, dafa boole ci mbind mi mu móol benn seede gu dul dëgg. Man nañu ko wone.

Léegi, bëgg naa jàngal la fii dara, ab waxtaan wu gën a yaatu, ci seen jamono jii di benn. Lii jóge na ci 27 Nowàmbar 1850.

“Damaa bayyi yoon leen bindul woon. Léegi dinaa joxe samay sabab. Bu jëkk, amuma woon jot ngir bind ay ayu-bés yu bari gannaaw ba ma jotee ci bataaxal bu baax te neex bu Mag Arabella; walla kon, daan naa topp ndigaloom ngir tontu ko ci biir ñaari ayu-bés. Bataaxal bi neexoon na ma lool. Nun ñépp sunu xol dafa jaaroon ci bataaxal bi, te nu yaakaar ne sama yéex ci tontu du tere ngeen ngir ngeen tontu bii bu gaaw, saa su ngeen ko jàngee, te yoon wi ci topp duma yàgg nii.”

Wér gu James ak man maa ngi fi yomb lool léegi. Sunu kër nekk na ca Paris, ca këru Baay Andrews, ca wetug biroop postaak ak biroop mool. Danuy des fii ab diir bu néew. Njaboot li dafa baax lool, waaye dafa néew alal. Lépp lu ñu am fii, danu ko di joxe ci mbëggeel. Nun nag, du nu gis ne dafa baax nu doon leen yóbbu genn frais bi nu nekk fii. Maa ngi bëgg a gis yéen ñépp lool ak rakk ju tedd Sister Gorham.

“Sunu ndaje ca Topsham moo nekkoon lu am yërmande bu xóot. Ñaar-fukk ak juróom-ñett ñoo fa nekkoon; ñépp bokk nañu ci ndaje mi.

Dibeer jiitali, dooley Yàlla wàcc na ci sunu kaw mel ni ngelaw lu réy te gaaw. Ñépp taxaw nañu, daldi sant Yàlla ak baat bu kawe; nekkoon na lu mel ni ba ñu sampoon fondamaŋ kër Yàlla ga. Baatu jooy bi maneesul a xàjje ak baatu xaacu bi. Nekkoon na jamono ju ndam; ñépp dénkku nañu te yeesaat nañu. Gisu ma mas a seede jamono ju am doole jii lu ni mel dara ci lu jiitu.

“Ndejoon sunu ndaje bu njëkk ca Fairhaven. Mbokk Bates ak jabaram teewe na fa. Ndaje boobu nekkoon bu baax lool. Bi nu dellusee ca kër Mbokk Nichols, Boroom bi jox na ma peeñte te won ma ne, war nañu wone dëgg gi bu leer ci taalib yi, te loolu dina tax ñu bare jël dogal ngir dëgg gi ci yégle yu ñetti malaaka yi, ak ñaari yégle yi jiitu diñu leen wone bu leer ci taalib yi.”

Loolu nekk na fii ci suuf, [tektaleen ko ci koñ bi ci suuf ba ca càmmoñ ci Téereb Nataal bi 1850]. Waaw? Ñoom nekk nañu ci Nataal bii, li mu miin.

—“Gis naa gis ne mbooloo mi war nañ koo génne ni far, mel ni yonnent yi war a dem, ndaxte yonnent yi soxla nañu ab mbooloo buy ànd ak ñoom, bu ëmb dëggu jamono jii, ngir jox ko ci loxo ñi dégg, te noonu dëgg gi du xëy ci seen xel; te it mbooloo mi dina dem fa yonnent yi mënuñu dem. Am naa itam yeneen mbir yu ma gis te dinañu feeñ ci mbooloo mi.

“Naka la ngeen di def? Ndax ngeen ñépp a ngi jéema jot ci dund gu dul jeex? Bëgg naa leen gis lool, lool, te xalaat naa ne du yàgg ba ma def ko. Léegi mooy waxtu waajal gi, te yaakaar naa ne ñun ñépp dinañu def liggéey gu wóor ngir ba fàww. Waxtu wi mel ni dafa gàtt lool, te li nu wara def, war na nu ko def gaaw.”

“20 Nowembar, benn ayu-bés ci gannaaw, Mboóku Henry Nichols ak man dem nañu Topsham. Naka la nu jógé woon ci ndab li ca alxamis [21 Nowembar], kenn ci doom yi Mboóku Foey dugg ne seen yaay dafa nekkul ci xelam. Gaaw-gaw lañu jàll dex ba tollu benn kilomet, te fekk sunu mbokk bu jigeen Sister Foey mu ngi dee. Samma metit a réy woon, ndax dafa ma xàmmiwul. Mu yàgg ci metit gu tar ba diggante ñetti waxtu ak ñeenti waxtu, ba noppi mu génne nguuram mu mujj. Bàyyi na góor ak ñetti doom ngir ñu jooy seen ñàkk.”

Ci suba guëj [22 Nowàmbar], Mbokk Henry ñëw na Paris ngir James wat ko ngir mu man a teew ci bàmmeel ba. Amoon na nu waxtaan bu màgg te sell, buy yéem. Boroom bi bàyyiwu nu, waaye may nu mu Xelam dal ci sunu kaw. Fan yu mujj yi Sister Foey nekk, moo gëna feeñ ne ñooy ay fanam yu gëna a nekk yu xel mu sell te yu gëna baax. Loolu moo di li di dëf Brother Foey ngëmleem, ne dee na niki ab Kiristaan. Mu ngi muñ bu baax. Yàlla ngi koy may yiw ngir mu muñ metit gi. Éy, aka baax a am yaakaar ci Yàlla buy taxawu ci bépp xarala ak bépp metit. Sant Yàlla ndax yaakaar, yaakaar bu baax. Yeen, ku nekk ci yéen, lu ngeen di joxe ngir seen yaakaar?

«Tëyéleen ci ngëm gi. Dëgëralleen ci Yàlla te wéeruleen ci loxoom bu dul jeex. Mënu ko taxawul dara ci yéen, waaye moo leen di yékkati ci suuf jafe-jafe bu nekk. Yaakaar naa ne yéen ñépp dingeen di gën a dëgër ak gën a dëgër ci dëgg gi. Buleen topptu, waaye jéemleen seeni yoon ba ci nguur gi.»—

Noonu la. Li ma bëgg nga gis mooy bii.

—«Benn ayubis gu weesu, ci sabbat bi weesu, amoon na nu ndaje bu neex lool. Mbokk Hewit bu jóge Dead River nekk na fa. Ñëw na ak benn yëgle bu tekki ne sankug ñi bon ak nelawug ñi dee mooyoon lu yàqu ci biir bunt bu tëj, li jigéen bu tudd Jezebel, yonent bu jigéen, duggëloon; te moom gëm na ne man maa doon jigéen jooju, Jezebel.»—

Waaw, mbokk Hewit mooy wax ne Ellen White mooy Jezebel te dafa dugal ñetti njuumte.

“—Nu waxoon ko ay njuumteem yu mu defoon ca jamono jëkk ya, ne 1335 fan yi jeex nañu, ak it njuumteem yu bare. Loolu amul woon lu bari doole ci moom. Lëndëmu gañu na woon ndaje mi te mu yàgg lool.”—

Léegi, bëgg naa ngeen gis lii. Am naa lu ma bëgg wax ci xët wii, te bëgg naa ngeen topp ko, su fekkee ne mën ngeen ko.

Bu fekkee ne nga jàppandikoo ak ñi nekk ci Adventism te di delloo jëfandikoo yonent yi ci jamonoy àddina mujj, ñoom am nañu rekk ñetti wax yu ñuy jëfandikoo—daal di nañu jëfandikoo barebari wax, waaye am nañu ñetti wax yu mag yi ñuy gën a jëfandikoo. Lii bokk na ci yooyu; ndaxte dinañu dem fa, ne: «Waxoon nañu ko yenn ci ay njuumteem yu mu defoon démb,» te dinañu wax ne bi mu waxe «ne 1335 fan yi jeex nañu,» loolu bokkoon na ci benn ci ay njuumteem. Ndax gis nga ni nga mana xëcciw tuuti saraxe-sàrtu wax jooju: «Waxoon nañu ko yenn ci ay njuumteem yu mu defoon démb? Itam waxoon nañu ko ne 1335 fan yi jeex nañu; waaye ñiy tëral waxtu ne noonu, ñoom dañuy wax ne waxoon nañu ko yenn ci ay njuumteem yu mu defoon démb, te benn ci yooyu mooy nga di jàngale ne 1335 fan yi jeex nañu, te loolu mooy njuumte.» Kon, man nga ko xëcciw ci benn walla ci beneen wall.

Bi ma jëkk a am ak Eugene Prewitt jëfandikook yu jub ci kanam ak kanam, fekk na loolu ca Oklahoma, te mooy werante ne Jaar-jaaral Millerite du dellusi ci mujjug àddina si, te jox naa ko ñaari waxi ci Xelum Yonent bi.

Mu ne: «Jeff, xam nga ne Ellen White bindkat la bu wóorul ci mbindam.»

Noonu ma ne: «Lu muy tekki?»

Te mu dem ba ci lii ñu wax. Mu ne bind bii firndeel na ne moom ab bindkat la buy sàggane; ndaxte xam na ne man xam naa ne ñiy tëral waxtu yi mën nañu wengal wax jii, bu ñoo bëggee.

Léegi, li fés ne bére bu melni Washita am na doole ju jàngal ay taalibeem ne Ellen White bindkat la bu moytuwul, loolu benn mbir la; waaye, fii nag, ndax moom itam bindkat la bu moytuwul?

—«Ma yëg ne war naa wax ay baat yu néew. Ci turu Yeesu, ma jóg, te ci lu tollu ci juróom-ñetti simili rekk ndaje mi soppeeku. Ñépp yëg ko benn saa. Kanam gu nekk leer na. Teewul Yàlla fees na bérab ba. Mbokk Hewit daanu ci ay bëramam, daldi jooy di ñaan. Yóbbu nañu ma ci peeñu, te gis naa lu bare lu ma mënul bind. Loolu am na doole bu réy ci Mbokk Hewit. Mu wax dëgg ne lu Yàlla la, te suufeeku ba ci suuf. Li dale ca ndaje boobu ba tey, moom dafa di bind, te léegi mi ngi bind ci mesa bu benn boobu sax, di dëddu mboolem ay njuumte yi mu daan yégle. Gëm naa ne Yàlla mi ngi koy yékkati, te mën na jur njariñ, su Yàlla yëngu ci moom. »

“Yeesal mbëggeel ci rakk ju jëkk Sister Gorham. Waxal ko mu dëgër. Yàlla ànd na ak moom te du ko bàyyi. Yeesal mbëggeel ci yéen ñépp. Yaakaar naa ne xale yi duñu nelaw, waaye dinañu am njariñ ci dëgg te sax ci def seen woote ak seen tànneef mu wóor.” Bindleen, wóorleen ne dingeen bind, te buleen def ni ma ko defee. Bëgg naa leen, yéen ñépp. Bindleen. Manuscript Releases, volume 16, 206–209. Bindees na ko ci Paris, Maine, 27 Nowàmbar 1850.

Bokk yi ak Mag yi, lan mooy wàllu jaar-jaaru bind bii; ana fu mu koy bindee? Mu ngi koy bind ci atum 1850, ci kër Mbokk Nichols.

Ci jamono bii, lan la Boroom bi di def? Mu ngi won ne ay Pionniers yi am nañu xalaat wu jub ci Daily bi, te moom mi ngi jàppale ak loolu. Mu ngi wax ne liggéeyu Kirist ci Kër Yàlla ga mooy xalaat wu dul dëgg ci Daily bi.

Ci jamono, jamono jii sax—not jamono jii sax rekkul waaye du atum jii sax rekk, waaye weeru atum woowu sax la mu di jot ay peeñ, te mu nekk di leeral dëgg gii ci mbirum taxawaayu pionnier yi ci Daily bi, di wax ne ñi joxoon Kàddu Waxtu Attub Yoon wi amoon gis-gis gu jub ci Daily bi; te, ci benn paragraf boobu sax, mu ne: “Gis naa ne Tableau 1843 bi loxob Boroom bi moo ko jiitewoon, te waru koññ a soppi, te ne ñi joxoon Kàddu Waxtu Attub Yoon wi amoon gis-gis gu jub ci Daily bi.”

Te lu wax ci “Bés bu nekk bi” ci Chartu 1843 bii? Bu baax, mu wax ne, ñu dindi ko ci atum A.D. 508; te gannaaw 1335 at, loolu yóbbu la ci 1843, te 1335 bi jaar na ba noppi.

Ndax man nga xalaat ne, ci boppu weer wa, ci boppu at ma, mu waxoon Brother Hewit bu Dead River ne loolu dafa doon lu fi des?

Waaw, ñi di tëral waxtu yii, ñi di tëral waxtu yii, ak ñi gëm ne Rakku jigéen White bindkat la bu amul teey ak moytu. Jaar-jaarinu nettali gi dëggalul loolu.

Kon nag, bëgg naa nga gis ci lëkkalekaayu ci ak moom “Daily” bi, Ellen White sax xamoon na itam 1335 bi.

Ellen White du dëppul woonul rekk sax bàyyiwul ba ñu nangu ne “Daily” bi mooy paganism; moom xamoon na ne moo tàmbalee waxu baat bu 1335 at yi, te loolu jeex na ci 1843, te moom sax aar na boobu taxawukaay ci kanam nit ñi, di jëfandikoo ba taxaw ci kanam Mbokk Hewit bu Dead River. Ndax gis nga loolu?

Te itam benn weer boobu, fa mu wax ne liggéeyu Krist ci Kër Yàllaam, ni moom rekk di “Bés-bés bi,” dafa indi rekk lëndëm ak jaxasoo; te jëkkëram it, ci tontu ngir giseg-gis boobu, dindi na xamle woowu ci Review and Herald.

Ci kaw sa bind yi, fa ñu bind “1850 Chart,” lii la fa wax ci bérab boobu [mu ngi tekki kolóon bu ñetteel bi jóg ci càmmoñ gi ci 1850 Chart, mooy mbind mi topp Yeesu ci bant ba ci AD31]. Bëggoon naa ngeen man a am ko ci seen bind yi.

Gannaaw ci Kaart bu 1843 bii fii [mi ngi jëfandikoo waajur bi ci digg bi, suuf Yeesu ci bant bi ci A.D. 31]:

Jëleef bu bees bu bés bi. Dan. 12:11, 12

Baax na, yii mooy ñaari sarte yii.

Sërin White xam ne góor ñii am nañu xalaat wu jub wi, te xamoon na it ne loolu moo tàmbalee yëgleb at yu 1335 yi, te mu jeex ci 1843; te xamoon na it ne loolu dafa tegtal nooteelu Pagan bi miñees ci 508.

Ci suufu ñaari bàññ yii ci “Charts” yi, am nga beneen wax ci biir jamono ji ñuy wax jamonoy Brother Nichols, te mooy yedd nit ñi ngir bañ a defaat yeneen chart, ndax seen nataal yu bindee yooyu saañ-saañu Seytaane la; waaye moom dafa wax ne nataal bi nekk ci ñaari Chart yii, bu asamaan la. Mu ne,

«Gis naa ne liggéeyu defartaal ay sàrt dañoo wrong yàgg. Mu tàmbalee woon ca mbokk Rhodes, te mbokk Case topp ko ba noppi. Jëfandikookat ay xaalis ngir def ay sàrt ak ngir sos ay nataal yu tar, yu di ñaaw te di saxal, ngir tegtal malaaka yi ak Yeesu ju tedd ji. Loolu yi gis naa ne dañoo neexul Yàlla. Gis naa ne Yàlla nekkoon ca mbind mi mbokk Nichols génne woon ci sàrt ba.»

Kan moo nekkoon ci wax ji ñu siiwal ci Chart bii bu 1850? Yàlla!

—« Gis naa ne am » —lan?— « ab yonent ci mbind mi nekk ci Biibël bi, te bu xaat bii defees ko ngir nit ñi Yàlla, su [mu] doy ci kenn, mu doy ci keneen itam, te su kenn soxla woon beneen xaat bu bees buñu pinti ci njëg mu gëna yaatu, ñépp soxla nañu ko ni noonu rekk. »

“Gis naa ne ci Brother Case am na xel mu dalul, mu jàq, mu santuwul, te amul ngërëm mooy bëgg beneen tablo. Gis naa ne ay tablo yooyu ñu natt am nañu ay jege-jeg yu bon ci kaw mbooloo mi. Loolu tax na ba xel mu woyof, mu seey, te fees ak ree-reelu ñàkka worma dëkk ci ndaje mi.”—

Léegi nag, lii mooy li ma bëgg ngeen xalaat bu baax ci moom.

—« Gis naa ay buntu yi Yàlla santaane daan na xel mi ci anam wu neex, sax te amul benn leeral. »—

« Gis naa ne “tablyo yi,” ci waaññu, “Yàlla moo leen digle . . . .” Ban tablyo yi, ci waaññu, la Yàlla diglewoon? Ñaari tablyo yii [1843 ak 1850 Charts] Yàlla moo leen diglewoon. »

—«Am na lu woyof, rafet te yëgu ci melokaani malaaka yi nekk ci chart yi. Xel mi, ci anam bu kenn mënuma seetaan, day jëmé ci Yàlla ak asamaan. Waaye yeneen chart yi ñu def, dañuy yëq xel mi, te di tax xel mi dal ci suuf gën a dal ci asamaan. Nataal yi di wone malaaka yi dafa mel ni ay rab gën a mel ni ay mbindéef yu asamaan. Gis naa ne chart yi dañoo jël xelu Brother Case diirub ay fan ak ay ayu-bés, fekk waroon na sàkku ci Yàlla xam-xamu asamaan, te waroon na yokk ci yiw yi ñeel Xel mu Sell mi ak ci xam-xamu dëgg gi. »

“Gis naa ne bu ameñ yi ñu yàqoon ci génne ay sart bu ñu ko jëfandikoo woon ci génne dëgg gi bu leer ci kanam bokk yi ci mbooloom ay traktaat, ak yeneen yi, loolu dina woon def lu baax lool te musal ay bakkan.” Gis naa ne liggéeyu def ay sart bi tas na mel ni tàngoor. Manuscript Releases, limu 13, 359; 1853.

1290 ak 1335 Fan yi

Am naa topp ab mbind mu jóge ci Review and Herald, 28 Sulet 1858. Li tax ma def ko ci sa kàdduy xam-xam mooy ngir nga man a gis ne ci atum 1858, dañuy jàngale ba tey ne “the Daily” mooy Paganism. Am nga ko ci sa tegtalu xam-xam; juróom-ñett at gannaaw 1850, dañu daan ba tey xam ne “the Daily” mooy Paganism.

“Ñaari la ci saa si di jóge: Ndax man nañu xam lu xew yi di, yi ñu war a tàmbalee àttey waxtu yii ci; te bu ko amee, ndax man nañu xam kañ lañu amee? Nu jëkk a laaj: Lan mooy — «bés bu nekk bi» (sarax si) ak — «ñaawteef ga tax màggetu neen»? Dees na seet ne baat bi, sacrifice, bindees na ko ci italik: loolu di wone ne baat buy yokk la. Noonu itam lañuy gis ci yeneen fànn yu mu feeñee ci téereb Daniel, maanaam, saar 11:31 ak 8:11–13. Nañu delloosi ab diir bu gàtt ci saar boobu mujj. Ci aaya 13 dees na gis ne ñaari màggat rekk lañu indi ci kanam: bés bu nekk bi (màggat ga), ak bàkkaar bi di màggat. Josiah Litch leerale na fact boobu ba set wecc, ba tax nu mënuñu def lu gën a baax lu dul a wax ay waxam:*”

"—Sarax bu bés bi mooy liñuy jàng tey ci mbind mi; waaye amul benn lu mel ni sarax ci mbind mu njëkk mi. Lii ñépp nangoo nañu ko. Dañu koy wax ne ab yokk wala ab tekkiin lañu teg ci kowam ay tekki-kàddukat. Jàngg mi dëgg mooy: “bés bu nekk ak moytug yàqug bi”; bés bu nekk ak moytug bi ñoo lëkkaloo ak “ak,” mooy yàqug bés bu nekk ak moytug yàqug bi. Ñoom ñaar lañu doon ay dooley yàq, yu war a yàq Kër Yàlla gi ak mbooloo mi.”

“Ci li feeñ na ne —‘bés bu nekk’, mënul a jëfandikoo ci jaamu Yawut ya, ji xalaat gu mag gi te gën a siiw doon jëme woon ci moom; te loolu feeñaat na it ci xalaat bii ne su fekkee ne jamono yooyu, bu ñu leen jàppee ci seen wax ju yàgg walla ci seen misaal, ñu tàmbalee leen ci benn dindi gu jaamu gi, du nu yóbbu ci benn xew-xew mu nekk lu am solo te yayoo seetlu.”

“Bi ñëw ci mbirum saraxu bis bu nekk ak ñaawteef ga nag, ñoo di ñaari dooley yàqkat yi war a sonal mbooloom gëmkat yi: ndax man nañu xam lu dooley yooyu di? Amuñu lu waral lenn ludul jël yoonu xalaat bu William Miller jëfandikoo ci wàll wii ngir agsi ci benn xalaat ak moom. Moom nee:”

“—Lan mooy wax ne —sáccu bi’ bu Paganism mooy lan? Paganism, ak njuumte gu nekk, am nañu seen ay sáccu, ni dëggit itam. Loolu mooy kër-yàlla yi walla barab yu wóor yuñu sellaal ngir seen liggéey. Kon nag, manees na jàpp ne fii dañuy wax ci ab kër-yàlla bu Paganism bu am solo te xam-xamu. Ban ci ay kër-yàllaam yu bari, yu tedd te ràññee, la man a doon? Benn ci misaal yi gëna màgg ci tabaxu xarnu klasik mooy li ñuy wax Pantheon. Turam di tekki ne —kër-yàlla walla barabu wóor bu yàlla yépp.’ Barabu nekkam mooy Room.+ Nataal yi réew yi Romaañ yi nanguwoon ci xeex dañu leen daan denc ak wormaal ci benn xàjj walla néeg bu nekk ci kër-yàlla boobu, te ci yeneen mbir yi bari, Romaañ yi sax dañu leen daan jaamu. Ndax man nanu gis ab kër-yàlla bu Paganism bu gëna wone bu baax ne mooy —sáccuam.’”

«Gannaaw nu seetlu ba xam ne fan ba nekk mooy Pagaanis, te tooñ gu jur yàqule, walla —“xase ba di jur yàqule” mooy Pàppaas, te sax ne kër-gu-sell gu màgg ga Pagaanis mooy Pantheon, te ne —“bërab” bu mu nekkoon mooy Room, nu yokk seet gi.»

"1. Ndax ñu —tekkal woon— Pegaanism bi jaarale ko ci kàttanu askanu Room? Wax ji ci topp, buy wax ci benn dëgg gu am solo te xamne ñépp xam ko ci jaar-jaaru kërceen ak àddina, nu gëm ne dafay tontu ci kàddug wax ju ñëw ji. Mu jëm ci Constantine, buur bu njëkk bu Kiristaan, te mu naan:"

“—Jëfandikoom gu mujj ci nguuram mooy yónnee ab ndigël ci biir mbootaay bi yépp, di dénk ay sujéetam ñu jàpp diiney Kiristaan.”++

“2. Ndax Room mooy dëkk wala bérab bu sellam, (Pantheon bi,) ñu daaneel ko ci ndigalu Réew mi? Njàngat li ci topp moo tontu:”

“—Deewug dambe njàmbaaru mujj bi doon noonu ak Constantine dëgmal na jàmmu nguur gi. Rooma dellu naaat nekk buur bu jigéen bu xeexul benn réew ci biir xeeti àddina. Waaye, ci waxtu woowu gu kawe ak taaru ndam loolu, yékkëti nañu ko ba ci wetug xeer wu màndargu recc. Tànkam wi ci topp waroon na doon wàcc te duñu ko man a delloo. Coppiteg nguur gi ba Konstantinobal ba tey di jaaxal jàngatuk jaar-jaar. Daf doon jëf ju jàppoo ak yoonu xel mu yàgg te tedd, te amul teranga ci xel mu Roomain. Du woon liggéeyu ab Asiyaa bu neexal boppam, bu jox boppam ci bànneexi aaday ak jawwu penku; waaye liggéeyu ab nangu kat bu dëgër ni weñ, juddu ci sowwu gi, te di xeeb aadayi penku, ni Roomain yépp doon; liggéeyu ab politig bu ñàkkul xel la woon, teewul nekkoon na lu ñàkk xel ci melokaan gu gëna leer. Teewul, Constantine bàyyi na Rooma, kër gu mag giy aar ak gàngune buurug Seesaar yi, ngir taxaw ci ab xonq bu suufe, bu kenn xamul bu Traas, te joxe desitu dundam ju am doole ak yëngu-yëngu ci ñaari sonn yu ànd: yékkëti ab dëkk-dëkk ba mu doon péeyu nguuram, ak wàññi péey bi ba mu nekk ci mbooloom teral yu néew ak doole ju toroxal ji ab dëkk-dëkk rekk moom.”*

“Bindu jaar-jaar bu cosaan bi bindoo taariixkat bi moo leer lool ba du soxla benn wax ci kawam. Yonen wax na ne, bérabam bu sell bi dafa suuliku; te gannaaw waxug dëgg yu mel ni yi ci kaw, ki gën a set ci firi yoonent bi war na doyal ci ni ñu koy jëfandikoo.”

«Li dale bi ñuy dindi bépp lu ñuy defal bés bu nekk, te ñu taxawal ca foofu xërëm gu bon, gi indi yàqule, dina am junni ak ñaar téeméer ak juróom-ñent-fukk fan. Yaw mi muñ, te jot ba ci junni ak ñett téeméer ak juróom fan ak ñett-fukk, barkeel nga.» Gannaaw li nu am ci sunu kanam ne lu ñuy defal bés bu nekk mooy Paganism, ne xërëm gu bon, gi indi yàqule, mooy Papacy, ne am na soppi gu jóge ci bu njëkk ba ci bii mujj ci dooley Room, te ci sañ-sañu Réew, lu nu wara def mooy gëna seet kañ la loolu xewoon ci anam wu matal yonent bi; ndaxte su nu manee xam loolu bu wér, dina nu am poñ bu tàmbalee bi ñuy jàppale jamono yu yonent yi ci mbind mi nekk ci sunu kanam. Kon nag,

“Ba ci jamono bi Clovis, buur Farãs, soppee, te loolu amee ci atum 496, waa Farãs ak yeneen xeeti réewi Rom gu sowuñu dañoo doon ñu bokk ci ngëmug xërëm; waaye gannaaw loolu, jéef-jéefi soppi ñiy jaamu xonq yi ngir ñu ñëw ci Kirist, ame nañu njariñ yu mag. Ñuy wax ne soppeeg Clovis moo tax a tàmbalee aada ji di woo buurug Farãs ak tur yi di Most Christian Majesty ak Eldest Son of the Church.+ Diggante jamono jooju ak A.D. 508, ci “alliance” yi, “capitulation” yi ak noot, “Avborici yi,” “dalal xarey Rom yi nekk ci sowuñu”, Bretagne, waa Burgondi ak waa Visigoth, yóbbu nañu leen ci suufu kilifteef.'++”

“—Xarala yi nekk ci Mbootaay Room gu sowwu, doonte ne amul benn sikki-sàkka ne mu yéexal doxalin ngëmug Kiristaan, rawatina ci xeet yi ñu sonnaloon, ni ci misaalu Àngalteer, ak songug mbooloo yu soxor ya, yi saxoon ci bokk ci jaamu xërëm, gannaaw loolu amatuloon kàttan, bu pure woon it tamit bëgg-bëgg ba, ngir daan ngëmug Katolig, walla tere yaatalu Pontif Room.”

«Booba ba ak jamono jooju, ñaawte gu Paap bi am na ndam, ci li jëm ci Yàlla-yu xarnu yàgg ya. Xeexam yi di ñëw gannaaw loolu, ak yeneen mbooloo yu Kiristaan lañu doon, te saa su nekk dañu leen di jàppe ni ay bàkkaar-kat yu réer; ak itam ak buur yi, ñi ñuy jàppe saa su nekk ni ay way-bëgg a rebel walla ay tas-kat yu yaramu Kirist. Kàttan yu mag yi ci Tugal yu Europ dañu bàyyi seen taqale ak Yàlla-yu xarnu yàgg ya ngir saxal seen ñaawte ci beneen melow; ndaxte Yàlla-yu xarnu yàgg ya soxla woon na rekk ñu sóobe ko ci sóobu ndox ngir mu doon Kiristaan ci tekkiinu Katolig bi; te bu soxlay walla fey-bët yu ministaram mi koy jiitee laajee ko, seen alal ak seen gàngune,—xeyna seen bakkan yi itam,—war nañu leen a def ca saraxal ba. SS»

* Tegtalin Yonent ci Wolum 1, 127.

"+ Histoire Universelle bu Goodrich ak Géographie bu Gutherie."

+ Mosheim Christian History, Volume 1, 132, 133.

“Ca Angleterre, Arthur, buur-Kristen bu njëkk ci buur yi, mo sos jaamu Yàlla gu Kristaan ci kaw yàqub jaamu xarala yi.* Rapin, mi wax ne mo gëna jub ci xayma waxtu xew-xew yi ci nettali taarixam, dafay wax ne tànn nañu ko muy buur bu Bretagne ci atum 508. Téereb 2, 129.

“Lan la nekkoon gu See of Rome ci jamono jii? — Symmachus moo doon Pope li dale 498 walla 499 ba 514. Sa pontificat dafa feeñee ci yii xaalis yu am solo ak xew-xew yii:”

"1. Moom — bàyyi bokk ci diiney yéefar yi' bi mu duggee ci —jëkkëru Room.'"

«2. Moom na yooni ci kër gu Kaadinal bi jaarale ko ci xeex ak ku ko doon a bokk ndam, ba ci deret. Du Pin. »

« 3. Ci màggal guñ koy waxtaan ko ne mooy doxandéem Santu Piyeer. »

"4. Ci dalee Buur bi Anastasius.+”

“—Naka laata,” la Mosheim wax, “xalaatu ñenn yi doon nañu dëpp ak bëgg-buuru bu Pontif yu Room di laaj, nit man naa ko seet ci yoon wu yomb ci waxin Ennodius, moomu jëfandikukat bànneex bu bon te ëpp, buy màggal Symmachus, mi doon ab pirlat bu turam amee na werante. Ki di santkat buy lekk ci ndimbal, ci biir yeneen kàddu yu amul solo yu mu taxawal, saxaloon na ne Pontif bi dañoo ko teg nek àttekat ci bérab Yàlla, bi mu doon feesal ni wutuwukatukaayu Kàw Ki Gën Gaaw.”++

“Ci doole gi ñu jëlee ngir mbirum Katoliig ci sowwu gi, ci ndam yooyu, ak liggéeyu wikɛɛr yi, ak yeneen ndaw-ndaw yu See bu Room, mbooloom Pàppa bi nekkoon ci Konstantinopal dañu leen — teg — ci taxawaay bu leen mayoon a àtte ne xare bu ubbeekoon ngir seen sang bu nekk Room dafa yoon. Ci atum 508, ngelawlu ñàkk xel gu tar ak xarey réew ñi daw, ak safara ak deret, ci mbedd yi ya ca kapitalu penku ba.”

Gibbon, ci at yi 508–514, bi mu jëm ci yëngu-yëngu yi amoon Konstantinopool, nee na — Nataali buur bi dañoo ko damm, te moom ci boppam mu làqu woon ci ab dëkk bu nekk ci wet, ba pareg ñetti fan, ba noppi mu fit na ngir ñaan yërmande doomam yi. [Popery moo not.] Ci ludul jaaramam bu nguur, te ci taxawaayu kuy ñaan, Anastasius feeñ na ci ganguna gu cirk bi. Katolig yi, ci kanamam, jàngaat nañu Trisagion gu dëgg; dañoo bég ci ndigël li mu yéglee jaarale ko ci baat u yéglekat, ne dina bàyyi mbooloom nguur gi; dañoo déglu artu bi ne, ndaxte kenn mënul nguur lépp, war nañu njëkk a déggoo ci tànn buur bi; te dañoo nangu deretu ñaari ministër yu nit ñi bëggul woon, ñoom yu seen sang, te ci ludul hésitation, daan na leen daan ci gaynde yi. Réew mi tàr ci mer waaye yàggul woon, ndam li Vitalian jot ci moom la ko dëgërale woon; moom ak ay xarekatam yu Huns ak Bulgars, ñi ëpp ci ñoom bokk ca way-jaamu xërëm ya, wax na ne mooy aji-jàppale ngëmug Katolig gi. Ci àndub xaalis bu ragal Yàlla bii, mu yàq Thrace ba neen, wër Konstantinopool, rey ba noppi juróom-benn-fukk ak juróom-ñaar-fukki junniy bokkam yu Kiristaan, ba kera mu am dellusi bisib yi, neexalu Pàppa bi, ak sampu ndajem Chalcedon, kóllëre bu ortodoks, bi Anastasius miy dee firnde ko ak coono, te baayam Justinian jëfe ko ak gëna takku. Te noonu la mujje woon jëkkër gi ci xarey diine yi ñu xeexee ci turu, ak jaarale ko ci taalibe yi, Yàlla ju Jàmm ji. SS

Ak pacc bi ci ñëwëg Appollos Hale, nu jiital seede si ci wàll wii: — Léegi nuy woote sunu Gamaliel yu jamono jii ngir ñu takku ak nun ci bérab bu njëkk ba ñu doon wax ne mooy kër yu sellu yi ci Paganism, (bi gannaaw gi ñu bëgg a claim ne mooy “ndono St. Peter”) ci atum 508. Nu xool tuuti ay at yu weesu gannaaw, te Paganism gu ñaaw, gu réy, gu bokk ci barbar yi bëj-gànnaaru, di walbati ci kaw empire bu Roma gu Sowwu, gi ñuy tudde Kiristaan ci tur rekk—di daan fépp—te ndamam yi fépp ànd ak yërmande wu bon yàggul dara, te ëpp ci soxor. . . . Empire bi daanu, ba noppi tasaaroo ay xàjj. Kenn ci ginnaaw kenn, sang yi ak kilifay xàjj yooyu bàyyi seen Paganism te wax ne ñoom dañuy gëm diiney Kiristaan. Ci mbirum diine, ñi daan daan ñi ñu daan noot. Waaye ba tey Paganism mooy not. Ci diggante way taxawaayam am na benn aji daan bu dëgër te am ndam. (Clovis.) Waaye lu gaaw mu itam sujjóot ci kanamu dooley gëm-gëmu bees gi, nekk sax aji xarekatam. Moom itam dafa daan, waaye ni mu mel ni jàmbaar ak aji nootkat, dafa agsi ci tundu ndamam ci bérab bi nu taxaw, A.D. 508.

—Ci biir walla lu jege ci at mu mel noonu, xaaj bu mujj bi am solo ci nguur gu daanu ga, ci kanam nit ñépp, te jaarale ko ci njébbanaatug buur bu not bi, soppi nañu ko mu doon Kiristaan.

“—Boroom bi nuy wax ci jamono ji nu taxaw, mooy benn ñu soppeeku bu bees ci ngëmug bañ Yàlla. Xare bu deret ji ko teg ci gàngune gi, loxo buur bu Arian moom moo ko dogal. Ñu sujjóotal ko te nuy ko nuyoo ni ku feesal —berabu Yàlla ci suuf.’ Senàa bi nekk na ci sañ-sañam ba, su fekkee ne ci xalaat rekk ay mbir yi di soxla See of Rome, ñoom dañuy gëddoo ak buurub nguur gi. . . . Ci 508, ñu tàmbali xeetu mbubb mi ci suufug gàngunem Nguuru Penku. Li jaxasoo ak xeex bi di jur mooy toroxal boroomam ju ànd ak yoon. Léegi laaj bi mooy, kañ la bañ Yàlla jiir mel ni ñu ko noot ba mu maye wërsëg wuutu ak toppam, di ñaawtéefu Paapal bi? Kañ la ñaawtéef boobu ñu ko teg ci bérab bu muy tambalee yoonam buy wax ay saaga ci Yàlla ak tuuru deret? Am na ndax beneen bés bu ñu mën a joxe ngir waxtu wi ñu ko “teg,” walla “yékkati” ci bérabu bañ Yàlla, kudul 508? Su fekkee ne jigeen ju ëmb lu yéeme jii tegagul lépp ay saraxam ci sañ-sañam ba noppi, xanaa dafa jël bàrabu moom, te am na ñenn ñu jébbal ci màndargaam.”

Ñi des yépp ci mujj a ngiñ leen di not, —te buur yi, ak xeet yi, ak mbooloo yi, ak réew yi, ak làkk yi,— ñu dugal leen ci njàngum njéem mi di leen waajal, sax ba ñuy —màndi ci deretu seede yi Yeesu,— ba —xalaat ne dañuy def Yàlla liggéeyam,— te ñuy foog ne ñoom rekk a yor ngënéelu asamaan, fekk di doon ngàññ gu gën a yomb te gën a barel ngir sànku-sànku safara ba'*

“Am nañoo bés bi. “Jëf ju —bés bu nekk” jëlees na ko, te ñaawte gu yàqukat ga ñu taxawale ko ci 508. Soo tàmbalee waññi bésub 1290 walla at yu 1290 ci fànn wii, dinañu jeex ci 1798, fa nga xam ne, ni ñu ko wonoon ba noppi, loxo Buonaparte dugg na ba xaññ doole gu réewug baamtu gi ci Papa bi. Bés yu 1335 yi indi nañu nu 45 at yu mat ci gannaaw xew-xew boobu.”

“Waaye am ñenn ñiy wax ne, Naka ngeen mana waxe ne jamono yi jeex nañu ci passé bi? Ndax binduñu ne Daniel war na noppalu te taxaw ci céram ca mujju fan ya? Waaw, dëgg la; te gëm nañu ko. Waaye lan mooy ne Daniel taxaw ci céram? Birit boobu dina dugg ci seetlu bu mat ba nu dikk ci leeralug njeexital waxtu wa, ak xoolat xew-xew yi amoon ci mujju fan ya. Ci diggante bi, fii lanu sànni ankër ba taxaw ba ci beneen ayu-bés.” Review and Herald, 28 Samwiyee 1858.

Njuumte ak Yàqu-yàqu yi ci Prescott ak Daniells; Dëkk ya war a liggéey ci yone bi

(A. G. Daniells tànn nañu ko njiitu General Conference bi ci atum 1901. Loolu dafay feeñal ne binde bi ñu wax fii, bind nañu ko ci atum 1910, jamono ju Mrs. White nekkoon ak yeneen njàqare yu réy ci mbirum Daniells ci bañ a jëfandikoo dëkk yi ni ko waree, ak ci yokkuteem ci werante gi ci ñuuy wax “Daily.”)

Léegi, yàggul dara, Steve Wohlberg nee na ne waru ko jël benn taxawaay ci mbirum Daily, ndaxte Ellen White moom itam amoonul benn taxawaay ci mbirum Daily; te bu loolu doyoon Yonnent bu jigéen bi ngir jël taxawaay boobu, kon doy na ko itam moom.

Waaw, Ellen White amoon na ak taxawaay ci mbirum Daily bi. Mu wax ne Millerites yi amoon nañu xalaat gu jub ci moom, te mu déggoon ne mooy Paganism. Mu déggoon ne ba ñu dindi Paganism, 1335 bi tambali; te mu déggoon it ne xalaat yu wuute ak loolu rekk daan jur lëndëm ak jaxasoo.

Te li nga man nga mën nga firnde ci jaar-jaaru atum 1850 mooy ne xelinu Crosier bi wax ne ne Bes bu nekk bi dafa doon wone liggéeyu Kirist ci Sanctuaire-am, loolu lañu dencoon ci wàllu lu dëgg ne moo indi lëndëm ak jaxasoo; moo tax maa ngi yaakaar ne moom amoon na xam-xam bu baax ci li nekk “Daily,” du li mu doon rekk waaye itam li mu doon firndeel, ndaxte su fekkee ba nga bàyyi taxawaayu boobu, danga dugg ci lëndëm ak jaxasoo.

Waaye, ci atum 1910 itam, Ellen White yedd na Njiitu Konferaas Jeneral bi ak W. W. Prescott ndaxte dañuy dundal xalaat boobu benn bi ak bu Crosier.

Te kenn aji bindkat yoon aay historian du jàpp ne Prescott ak Willie White ak A. G. Daniells, ba ñuy doxal “the Daily,” dañuy doxal xalaat bi ne “the Daily” mooy wone liggéeyu Kirist ci jaamukaayu bés bu sell ba. Képp xam na loolu.

Waaye, am nga fii bind bi yépp, jële ko ci *Manuscript Releases*, woluum 20.

Kan lañu génne lii? Ñu ko génne woon ci 1988; kon, jébbalu na ngir taalibey Adantism seet ko ci 1988.

Kañ la Willie White ak Prescott ak Daniells teggee gis-gis wu jubadi ci mbirum Daily bi ci biir Adventisme? Diggante atum 1919 ak 1931 lañu yeesal seen liggéey. Ci 1931, bàyyi ko rekk! Adventisme dina jàngale ne Daily bi dafay tegtal liggéeyu Krist ci Kër Yàlla ga, ndaxte dañu nangu fasiri Mbind mi jóge ci Protestant yu sàq ak Catholicisme. Te li dale fii, Daily bi dees na ko xam ni mooy liggéeyu Krist ci Kër Yàlla ga.

Yàgg na, am na ay baat yu di dëggat yi di weddi lii te xam nañu bu baax, waaye ginaaw loolu yëngu-yëngu bi soppi na yépp.

Te ci at miin, ci 1988, Ellen White Estate génneel na nu bii wax ji dëkk ci 1910 ba ca jamono ju nekk la Daily bi doon yëngu ci loxo Prescott, Daniells ak Willie White.

Lanuy mooy lu? Lan la tekki ne noon bi dafa liggéey sa xel? Tekki na ne Xelum Yàlla bu Sell bi du liggéey sa xel.

Ñu bëggóon dugg ci téereb Uriah Smith, Thoughts on Daniel and Revelation, te dindi li mu waxoon ne “Daily” mooy Paganism. Loolu moo tax ci jamono jii, kenn ci góor ñi di xeex ak Willie White ak Prescott ak Daniells mooy góor gu tudd Larry Smith.

Kan mooy Larry Smith? Mooy doomu Uriah, te xam na li ñuy bëgg a def, te taxaw na ak baayam: Daily bi mooy Paganism.

def lu? «jur jaxasoo réy.»

Ay gis-yeneeni ci “Daily” bi dañu ko jàpp, te loolu indi na jaaxle ak lëndëm.

Su Yàlla soobee, bu nu tàmbalee firndeel yii njàngum Sunu Biibël, dinañu seet ci Ezekiel 28; ndaxte Ezekiel 28 mooy faññee xeetu moom mi gën a xóot ci mbirum “Daily” bi. Ezekiel 28 mooy ci kàggaayug Lucifer, te moom day koy màndargaal; ndaxte, bi ñuy jéem a wax ne “Daily” bi dafay tegu ci liggéeyu Krist ci Kér Yàlla ga, du ne rekk dañuy weddi gis-gis gu dëgg gi ci “Daily” bi, muy firndeelug yékkatikoo bopp, waaye sax dañuy feeñal booba yékkatikoo bopp ci seen bopp aada. Moom day dëgëral ne dinañu indi jaxaso ci sunu xeet.

Te lu mu tekki ne, “Te won na ma”? Yàlla moo ko waxee lool ci kanamam.

Sëriñ White dafa xammee “Bés bi,” te dafa xamoon ne jàngale ne “Bés bi” mooy liggéeyu Krist ci Kër Yàlla gu Sell gi, lu jóge na ci malaaka yi ñu dàqee Asamaan, te ne dara du indi ludul jaxasoo ak lëndëm; te itam, dafa xamoon taxawaayu Pionier yi ne “Bés bi” mooy Paganism, te ba ñu yóbbuwulée “Bés bi,” booba la kàddu-waxtu wax ji ci 1335 at tàmbalee. Dafa xamoon loolu. Dafa xamoon wuute bi, lu mu mana doon, bu nit ñii bëggee wax lu dul loolu.

Ñi tanñi tànn yi dëgg-duñu naxu, waaye am na ay nit ñuy taxaw ak ñi tanñi tànn yi te dinañu leen nax. Ñi tanñi tànn yi mooy janq yi xam-xam. Janq yi dof, dinañu leen nax, ndax dëgg?

Te ni muy xel yi ci jamono jii, bi nattu baa na ngir nax sax ñi tànn, ni muy xel yi di jot tuurug Xel mu Sell mi, lu la ñi doyadi doon jot? Reer gu tar gi ci 2 Thessaloniciens. Dinañu wax itam ci loolu, ci jokkoo ak Daily bi.

—«daan leen booleeloon ci seen dund ak xalaat yu mel ne ay yu ruu[aliste], te di woot sunu nit ñi ca xalaat yu rafet yu war a nax, bu mënee, sax ñi ñu tànn ci biir ñépp.»

Lan mooy li gën a ëpp ci suuf ci xelalug ruux?

Bu ñëw ci nettali Buur Saül, lan la Samiyel wax? «Weddi mooy ni njibar.» Weddi mooy njibar.

Fan la Sawul mujje?

JËLE CI MBOOTAAY BI: Ak jibar ju jàngkat bu Endor.

Ak jigéenu Endor gi.

Lan moo taxoon Buur Saùl def ba tax jëfandikoo yii tàmbalee te yóbbu ko ca jigéen ju jibaral njinneeji Endor? Mu teg ay waxam kaw Kàddu Yàlla. Waxoon nañu ko li mu wara def, waaye mu jëkk a dem def li mu bëggoon a def.

Li ci suufe ci espiritisma mooy teg sa kàddu ci kaw Kàddu Yàlla. Foofu la lépp di tàmbalee. Loolu mooy njibar.

Njibaru mooy xam ni naka la Seytaane di la duggale ci sa suufeelu. Naka la di naxal te di la jébbal ci ay pexe yu njibar, loolu ab baat la bu jëm ci naxitu njibar.

Bu ñu leen naxee ay njibar, kan mooy ki jëkk a nekk ku ñu naxe? Jibar bi ci boppam. Lépp tàmbalee bu may teg sama kàddu ci kaw Kàddu Yàlla. Loolu mooy njibar, loolu mooy buntu, te man maa nekk ki ñu naxe. Te loolu la xewaloon Daniells ak Prescott.

Te xalaat yu Daniells ak Prescott doon dugal naka ngir lu mel nii di ame? Mooy gis-gis bu jubulwul ci Bés bi nekk saa su ne.

Lan mooy gis-gisu dëgg ci Daily bi? Moo di ne mooy Paganism, te Paganism mooy diinebu yékkati bopp. Diine la buy tàmbalee woon ci kër yoon yi ci Asamaan bi, ba Satan, ba Satan, teg ay waxam kawe Kàddu Yàlla, te dugal ci jaar-jaaru nit ñi kumpaytoo mbaakum.

Kumpa dund gi mooy liggéeyu Seytaane ci njileefi nu. Mooy itam liggéeyu Seytaane ci jëfandikoo nu ba nu teg sunu kàddu walla kàddoom ca kaw Kàddug Yàlla.

Ndax ngeen di topp sama xalaat?

Seetlu bàkkaar. Dina wax li ñuy wax ci bàkkaar ci Strong’s Concordance. Te bu ngeen ko yóbboo ba ci baat bu ko jur, lan mooy baat bu ko jur ci bàkkaar? Alfa, alfa. Loolu mooy Alfa Apostasy.

Kan la Daniells ak Prescott doon di yóbbu xalaat bu sànk bi? Ci jamono Alpha Apostasy bi.

Kon nagul li Sister White wax fii nii ci mbubbu ñi tànn ci kaw ngir nax leen, ak ci li mu wax ne ñu jàng Ezekiel 28. Moom xamoon na li doon am. Xamoon na ne mbirum Daily bii du dara lu jub ci jàngale-waare rekk, waaye itam dafa laaj ñi war a waare gis-gis bu jubul ci Daily bi ñu teg seen kàddu ci kaw Kàddu Yàlla, te loolu di leen teg ci taxawaay bu ñu nekk ñuñ xelam, ba tax ñoom di jumtukaay ci loxoy Seytaane ngir ñu nax ñeneen ak seen càgge.

Nit ñuy wax ne: «Ah, Ellen White, moom amul benn taxawal ci mbirum “the Daily”.»

Lii mooy spiritualism. Moo teg baatam ci kaw Kàddu Yàlla. Mu ngi gëm ne Yàlla moo koy xelal.

Mbëggit yu yéeme yi ñaawtey di sax ci bépp xarala bu Adventisme tey.

Ellen White wone nañu ay waxam ngir dëggal xam-xamu Pionnier yi ci mbirum 2520.

Ellen White jàppale na xam-xamu Pionnier yi ne, “Daily” bi ci Téereb Daniel dafay tektal Yàggalug bokk ak ñaareelu yàlla yu dul Yàlla.