Bataaxal artu bi nekk ci téereb Ezekiel mooy “tektal gu wër gi.” Bi wër ga tambalee, jabaru Ezekiel dee, te sant nañu Ezekiel mu bañ a jooy ndax dee ba. Dee ba, booleek ne moom jooyul ko, doon na misaal bu dëggal wër ga ak yàqute Yerusalem bi di ñëw. Jëf yi mu def ak dee ba mooy tektal bu artu, di misaalal tektal bu artu buy ñëw, bi Yeesu tëral, ni “ñaawte gu yàqare.”

Kon nag ngeen di gis nag ñaawteef gu yàq, gi yonent bi Danyeel waxoon, taxaw ci bérab bu sell bi, — ku koy jàng, na ko xam bu baax —. Matye 24:15.

Biir bu Romankat yiir-aay yi tënk ci biir kër yàlla ga, war nañu woon Yàlla ñi nekk Yerusalem daw dëkk ba. Ñaari seede yi ci mandarga ngir yàqu Yérusalem di dëgëral li ëpp solo ci xam “mandarga” ga lu jiitu wër gi, te nooteel bi yokk na ne ñaari seede yooyu dañuy gis seen “jëfandikoo gu gën a jub” ci fan yu mujj yi. Ci waxum Kirist ci artu yàqu Yérusalem, ci jokkoo ak Ezekiel ak Yowaana nekkoon ci benn gis-gis bu kër yàlla, Sœur White bindoon na:

«Biir yonent yii amee woon mat gu benn xaaj ba ci yàqug Yerusalem, waaye ñu gën a jëm ci ay fan yu mujj yi.»

“Nu taxaw naa ci bunt buy dugg ci xew-xew yu mag te yu am solo bu tar. Yonent yi dafay mat saa si. Boroom bi ngi ci bunt ba. Te lu yàggul benn jamono buy yëngu xel bu baax dina ubbeeku ci sunu kanam ngir ñépp ñi dund. Xulóo yi amoon ci jamono yi weesu dinañu dellusi; xulóo yu bees dinañu sosu. Li war a am ci sunu àddina bii, ba tey nit ñi sax xalaatuñu ko.” Testimonies, volume 5, 753.

Ci bennal ñeenteel, ñu sant Yexeskel mu jëfandikoo benn léeb buy wone ndigalu “tegtalu wor bi.” Yexeskel jëfandikoo léeb juróom benn yoon ci téereem, waaye ay bokkam bañ a gis. Yexeskel wax juróom benn yoon ak ay bokkam, waaye ñoom bañ a dégg. Léeb yu mu jëfandikoo ak yégle yi mu wax dañuy melal wàll wu juróom-bennu ci yéene yu ñàkk xel, yi bañ a nangu yokkute gu “xam-xam” gi bokk ak ay léebam ak ay waxam. Wax yooyu ak léeb yooyu dañoo lëkkaloo bu baax ak yàqute Yerusalem, te loolu am na “jëf ju gën a jub ci fan yu mujj yi.”

Yaw doom, doomu nit ki, jëlal ab doxalin, teg ko ci sa kanam, nga bind ci wetu dëkk bi, maanaam Yerusalem. Te saxal ko mër, tabax ci kawam tata bu ñu doon xeexee, toogal ci moom tund bu ñuy yékkekaay; sampal it xarekat yi ci moom, te teg ca wet yépp jumtukaayi door ngir yàq buntu yi. Te itam jëlal ab paan bu weexul, nga taxawal ko muy miir gu weexul ci sa diggante ak dëkk bi; nga jublu sa kanam ci moom, te dees na ko mër, te yaw it dinga ko mër. Lii dina doon màndarga ngir kërgóor Israayil.

Tëddal it ci sa wet gu càmmoñ, te nga yebal ca bàkkaaru kërug Israayil; limub fan yi nga fiy tëddal, noonu ngay yóbbu seen bàkkaar. Ndaxte man teg naa ci yaw at yi ñu defe seeni bàkkaar, mengoo ak limub fan yi, ñetti téeméeri fan ak juróom-ñeent-fukk fan; noonu ngay yóbbu bàkkaaru kërug Israayil. Bu nga matalee loolu, delluwaat nga tëdd ci sa wet gu ndeyjoor, te nga yóbbu bàkkaaru kërug Yuda ñeent-fukk fan; fan bu nekk may ko defal at. Kon nag, nga jublu sa kanam jëm ci ñéppug Yerusalem, te sa loxo dëkk bañ a muur, te nga wax ci kàddug yëgle ci seen kaw. Te xoolal, dinaa la boole ak ay buum, ba du nga man a walbati jële ci benn wet jëm ci beneen, ba kera nga yegg fan yi sa ñépp mat. Esekiyel 4:1–8.

Màndarga

Baatu “tekki” am na juróom-ñeent ak benn yoon ci téereb Esekiyel. Ci saar ñenteel ba, wërsëg Yerusalem moo di “tekki” bi ñeel kërug Israyil. Ci saar fukk ak ñaar ba, Esekiyel dellu na nekk “tekkit” buy xamle wërsëg ak yàqub Yerusalem.

Doomu nit ki, yaa ngi dëkk ci biir kër gu wor, ñi am bët ngir gis te gisuwu; am nañu nopp ngir dégg te dégguwu, ndaxte ñoom kër gu wor lañu. Moo tax, yaw doom nit ki, waajalal sa yëf ngir toxal, te toxal bëccëg ci seen kanam; te dinga toxale ci sa bérab jëm ca beneen bérab ci seen kanam: xeyna dinañu seetlu, doonte kër gu wor lañu. Noonu dinga génne sa yëf bëccëg ci seen kanam, ni yëf yu ñuy toxale; te dinga génn ngoon ci seen kanam, ni ñiy génn ngir dem jaamug njaam. Gasal miir mi ci seen kanam, te yóbbu fa sa yëf. Ci seen kanam nga koy yükku ci sa gatiit, te génne ko ci diggante leer ak lëndëm; dinga muur sa kanam ngir bañ a gis suuf si, ndaxte def naa la muy màndarga ngir waa kër Israyil. Ezekiel 12:2–6.

Bi kër gu bëtu wàll ba gisoon nañ léebal gu ñu feeñal woon ci jëf, xamuñu lu mu tekkoon; moo tax lañu laaj Esëkiyel mu firi leen ko.

Doomu nit ki, ndax kër Israayil, kër gu weddi gi, waxul na la ne: “Lu ngay def?” Waxal leen: “Ni Boroom bi Yàlla waxe la: wax jii mooy ci buur bi nekk Yerusalem, ak ci kër Israayil gépp gi nekk ci seen biir.” Waxal ne: “Man maa leen di seenu màndarga; ni ma defe, noonu lañu koy defal ñoom: dinañu toxal seen bagaas, dem ca njaam ga.” Ezekiel 12:9–11.

Wërug Yerusalem mooy màndarga bu askanu Yàlla ci fan yu mujj ya.

“Bépp yonent ci yonent yu mag ya waxoon lu gën a jëm ci sunu jamono baaxul seen jamono, ba tax na seen waxu yëgle bi am doole ngir nun. ‘Loolu lépp xewoon na ci ñoom ngir nekk misaal; te bindees na ko ngir sunu artu, nun ñi mujjug àddina ji dikkël.’ 1 Korent 10:11. ‘Du woon ngir seen bopp, waaye ngir nun lañu doon liggéey ci mbir yi, yi ñu leen xamal léegi jaarale ko ci ñi leen yégle xebaar bu baax bi, ak Xel mu Sell mi ñu yónnee wax ju jóge asamaan; te mbir yooyu, malaaka yi bëgg nañu leen xool bu baax.’ 1 Piyeer 1:12....”

“Biibël bi dajale na teye yéppam i ñuul bii mujj. Lépp lu mag ci xew-xew yi ak mbir yu xóot yu taaru ci jaar-jaaru Testament bu Yàgg ba, dafa amoon, te dafay dellusi ci mbooloom gëmkat yi ci fan yu mujj yii.” Selected Messages, téere 3, 338, 339.

Bésub Bii Benn Fan Wi

Ci tolluwaayu bi ñu jëfandikoo ci “wërteef ak alag Yerusalem”, Esekiyel mooy màndarga bu Yàlla jagleel ay nitam ci fan yu mujj yi.

Ba noppi ci atum juróom-ñeenteel bi, ci weer wu fukkeel wi, ci bés bu fukkeel bu weer wa, kàddug Aji Sax ji dikkal ma ne: “Yow, doomu nit ki, bindal sa bopp turu bés bi, waaw bés bii sax: buurub Babilon daldi wër Yerusalem bés bii sax.”

Te waxal kër ci kër gu weddi gi, te nga ne leen: Nii la Boroom bi Yàlla waxe; Defal ndab, def ko ci taal, te yokk ci ndox itam. Dajaleel ci biiram yàpp yi ci nekk, waaw bépp cér bu baax, loxoom ak batam; feesal ko ak yax yu tànn yi. Jëlal gànnar gi gën a tànn ci jur yi, te taal itam yax yi ci suufam, te naaŋŋal ko bu baax, te nañu togg yax yi ci biiram. Moo tax nii la Boroom bi Yàlla waxe; ay allaaxiraam ci dëkk bu deret ji, ci ndab li ay mbinduum nekk, te mbinduum génnul ci moom! Génneel ko cér ci cér; bu benn bëtub sorte dal ci moom. Ndaxte deretam nekk na ci digganteem; mu teg ko ci kaw xeer wu xott; tuuruwul ko ci suuf ngir suuf muur ko. Ngir mu yóbbu mer gu tar ngir feyukat; man maa teg deretam ci kaw xeer wu xott, ngir bañ a muur.

Kon nag noonu la Boroom bi Yàlla waxe: Yow dëkk bu fees ak deret, alkande ci sa kaw! Dinaa yokk mboolem lakkukaay bi ngir safara bi di mag. Dencal bant yi ci kaw, taalal safara bi, togg yàpp wi ba mu jeex, defal ko xet wu baax, te na yax yi lakk. Gannaaw loolu, teg ko mu nekk rekk ci kaw ay doj yu takk yi, ngir xànjaram bi tàng ba lakk, te ngir sobam bi melax ci biiram, ngir ndoxam wu bon wi jeex. Moo sonn boppam ak fen, waaye ndoxam wu bon wu bare génnagul ci moom; ndoxam wu bon wi dina nekk ci safara bi. Ci sa soba, am na jëf yu yax; ndaxte setal naa la, te setuloo, dootuloo set ci say sobe mukk, ba kera ma sama mer dal ci sa kaw. Man maay Aji Sax ji wax ko; dina am, te dinaa ko def; duma dellu gannaaw, duma yërëm, duma réccu; ni sa yoon di deme ak ni say jëf di doon, noonu lañu lay àtte, la Boroom bi Yàlla wax.

Te waxu Boroom bi dikk ci man ne ma: “Yaw, doom nit ki, xoolal, dinaa jële ci yow ak benn dóor li neex sa bët; waaye doo jooy, doo woyof, te sa rangoo du wal. Bul yuuxu; bu defee itam bu def jooytu ñeel ñi dee. Takkal sa mbubb mu nekk ci sa bopp, solal sa ay dàll ci sa tànk, bul muur sa tuñ, te bul lekk mburu nit ñi.” Noonu laa waxee nit ña ci suba; ba ngoon sama jabar dee; te ci suba ma def ni ma ko santoon. Noonu nit ña ne ma: “Ndax doo nu wax li yëf yii di ci nun, ba nga di def noonu?”

Noonu ma tontu leen ne: Kàddug Boroom bi dikk na ci man, ne ma: “Waxal kër Israayil ne: Nii la Boroom bi Yàlla di wax: Seetal, dinaa yàq sama bérab bu sell bi, màggalug seen doole, li seen bët bëgg, ak li seen xol yërëm; te seen doom yu góor ak seen doom yu jigéen yi ngeen bàyyi, dinañu daanu ci saamar. Te yéen, dangeen def ni ma def: dungeen muur seen tuñ, te dungeen lekk mburu nit ñi. Seen mbaxanaay dinañu nekk ci seen bopp, te seen dal dinañu nekk ci seen tànk; dungeen jooy mbaa ngeen woyof, waaye dangeen gëj ngir seen bàkkaar yi, te di naqarante ak seen moroom. Nii la Esekiyel nekké ci yéen muy mandarga: lépp lu mu def, noonu ngeen koy defe; te bu loolu dikkée, dangeen xam ne man maa di Boroom bi Yàlla.” Esekiyel 24:1–24.

Esekiyel ab màndarga la buy wone wërug Yerusalem ci njàlbéen ga ak sànkug dëkk ba ci mujj ga, ak ni ñi bokk ci mbootaayu Adwantis yu Bés bu Juróom-ñaareel bu Laodise bi di tëju ci njaam gannaaw loolu.

«Bi Kirist bi xoolée suuf ci kaw tund Olivet, Mu gis ne xaalis boobu am na ci bépp kërce. Artuyi yégle yi jóg ci kaw, ñu ngi dikk ci ñépp ñi topp tànk yi nit ñi Yerusalem doon doxoon, ñoom ñi amoon leer gu réy lool. Xeet wii nekk na ci sunu kanam ngir muy artu. Ci bañ a nangoo artuyi Yàlla ci sunu jamono jii, nit ñi dañuy delloo bàkkaaru Yerusalem. Boroom bi dafa gis li jigéenu nit walla góoru nit gisuñu te bëgguñu koo gis mooy mujju lépp li xel nit di sos ci Battle Creek. Def na lépp li ab Yàlla man a def. Mu leerël na leer ci bët yi nit ñi, ngir seen bàkkaar bañ a agsi ci diggu ba réccu xol mënatul amati. Waaye ci gudd gu yàgg gu ñuy dëddu ay jëf ak ndoorte yu jub te yoon, nit ñi tabax nañu seen bopp fa leer ak dëgg, njub ak yërmande deesu leen xàmme. Yoon woowu dafa nekk pàcc ci seen bopp sax.» Testimonies, volume 8, 68.

Ñaari Seede yi Alpha ak Omega

Ci kàttan gu weesu dooley àddina lañu xañoon Esekiyel kàttanu wax, te yégaloon nañu ko ne bu Yerusalem daanoo, dina man a waxaat, te booba dina doon ‘màndarga.’ Li Esekiyel ñaawluwul woon deewu jabaram moo doonoon màndargay alfa ci ndorteelu wër gi, te li ñu ubbi gémmiñu Esekiyel bi Yerusalem daanee moo doonoon màndargay omega. Wër gi ba ci tasug dëkk bi am na màndarga ci ndorteelam ak ci njeexitalam. Ci misaal boobu, ñaareelu seede biy wone màndargay alfa ak omega mi ngi feeñ ci deewu “li bëti Esekiyel bëgg”, muy alfa bi, ak ci deewu “li seeni bët bëgg” ci wàllu askan wi, muy màndargay omega bu jamono jooju. Diiru benn at ak genn-wàll bi am na ñaari seede yu wone alfa ak omega. Deewu jabaru Esekiyel doonoon na màndargay li ñu yóbbu gàngoor gi njaam ak li ñu ko joggi, te deewu Yerusalem, muy omega bi, doonoon na màndargay li ñu joggi bérab bu sell bi.

Noonu Esekiyel dina leen misaal: lépp li mu def, noonu ngeen di def; te bu loolu amee, dingeen xam ne man maa di Boroom bi Yàlla. Te yaw it, doomu nit ki, ndax du ci bés ba ma jële ci ñoom seen doole, bànneexu seen ndam, li seen bët bëgg, ak li ñuy samp seen xel ci kawam, mooy seen doom yu góor ak seen doom yu jigéen, ne ka mucc ci bés booba dina ñëw ci yaw ngir yégal la ko, ba nga ko dégg sa noppi? Ci bés booba sa gémmiñ dina ubbi ngir ka mucc, te dinga wax, dootul nga ne noppi; te dinga nekk misaal ci ñoom, te dinañu xam ne man maa di Boroom bi. Esekiyel 24:24–27.

Juroom Yees

Deewu soxnas Esekiyel mooy màndargaal njàlbéenu wër gi, te deewu Yerusalem di màndargaal njeexitalam. Yerusalem, gi di séetu Kirist ci waxyu yonent yi te di màndargaal yoonu dibéer bi nar a ñëw léegi, ab diir bu wërug dëkk di màndargaal moo ko jiitu. Diiru wër gi ak tas gi ñaari màndargay yoon yu wuute lañu, doonte dañoo lëkkaloo bu jub. Wër gi ab diir la, te tas gi benn saa la ci jamono. Tas gi mooy yoonu dibéer bi, te diiru defarug nataalu rab wi moo ko jiitu. Diiru nataalu rab wi day jeex ak màndargag rab wi. Bi Yeesu di wone màndargag tasug Yerusalem ci Màcc ñaar-fukk ak ñeent, dafa tudd itam jamonoy Nóoyin.

Waaye ni ni fan yu Nóoh doon, noonu itam la ñëwug Doomu nit ki di doon. Ndaxte ni ci fan yi jiitu mbëx mi, ñuy lekk di naan, di séy te di joxe ci séy, ba bés ba Nóoh duggee ca gaal ga, te xamuñu dara ba mbëx ma agsi, jël leen ñépp; noonu itam la ñëwug Doomu nit ki di doon. Matthew 24:37–39.

Ci jamonoy Noah, buntub jamonoy nattu bi tëju na, di misaal yoonu Dibéer bi nar a dikk léegi, te tëju bunt bi amoon bésub 22 oktoobar 1844 itam misaal na yoon woowu. Diir bi tàmbalee ci ndajem diine bi amoon ci dalub Exeter diggante 12–17 ut 1844, misaal na diiru waxyu buy yóbbu ci bunt bu tëju.

Ci jamonoy Noye, Noye dafa doon malaaka bu ñetteel bi, te malaaka bu ñetteel bi agsi woon na ci bunt bu tëj bi bu 22 Októobar 1844. Ci jamonoy Noye, te ni Yeesu waxe ne dina mel ni “ñëwug Doomu nit ki,” ñetti malaaka yi ci Peeñu 14 indi woon nañu ba ci bunt bu tëj bi. William Miller dafa doon yégleb malaaka bi jëkk bi, te Enoch dafa ko melal woon ci jamonoy Noye. Yudaa day won ne yéglebu Enoch dafa ànd ak yéglebu Miller.

Te it Enoch, juróom ñetteelu ci Adam, waxoon na ci ñoom ne: “Xoolleen, Boroom bi ngi ñëw ak fukki junniy ay gaayam yu sell yi, ngir àtte ñépp, te dëggal ñépp ñi ci ñoom nekk ñu bon ci lépp lu ñuy def lu bon, lu ñu def ak ñaawteef, ak ci lépp lu metti lu bàkkaarkat yu bon waxoon ci moom.” Jude 1:14, 15.

Yëgle bu jëkk bu Miller yéglewoon “àtte bi” ni ko yéené woon ci yëgleb Enok. Tàmbali Enok màndargaal nañu ko ne moo di “juróom-ñaareelu nit ki joge ci Adam.” Yëgleb Miller tambalee te jeex ak ñëwug “juróom-ñaari waxtu yi” ci buurub bët-gànnaar, te ñeent-fukki juróom-benn at gannaaw loolu malaaka bu ñetteel bi agsi na ci 22 Oktoobar, 1844, ba “juróom-ñaari waxtu yi” ci buurub bëtu-saalum mattee. Enok ak Miller ñoom ñaar, ñu doon ndaw-ndawi waxtuw àtte bi, ñoom ñaar itam tambalee ak nuy xamle limu juróom-ñaareel bi. Jamono ji tambalee ak Enok, moom mi doon juróom-ñaareel bi, jeex na ak juróom-ñaari fan yu rab yi dugg ca gaal ga ba buntu bi tëj boppam ci lu nekkul woon ci dooley nit. Yeesu dafa bëgg a won ne mujj gi dafa mel ni tàmbali bi.

Enoch jur na Methuselah, te Methuselah moom jur Lamech. Lamech ak Methuselah dañuy misaal bataaxalu ñaareelu malaaka mi ak itam bataaxalu woote gu digg-guddi gi. Woote gu digg-guddi gi wéy na ba ca bunt bu tëju ba, te loolu moo tax Methuselah, mi dee ci atum mbënn mi, di ko misaal. Lamech dafa doon misaal bataaxalu ñaareelu malaaka mi, te Lamech dee na juróomi at laata mbënn mi di am. Juróomi at yi dale ko ci deewu Lamech ba ci deewu Methuselah, bi bunt bi tëjee, ñoo doon misaalu deewu jabaru Ezekiel, dee gu doon màndargaal ndoorteelu jamono ji yóbbu woon ba ci deewu jabaru Kirist, ji Methuselah doon misaal.

Enoch doon na misaalu malaaka mu jëkk mi agsiwoon atum 1798; Lamech doon na misaalu malaaka mu ñaareel mi agsiwoon ca 19 awril 1844; Methuselah nag doon na misaalu woote gu digg-guddi gi dale ci Exeter ba ci bunt bi tëju ca 22 oktoobar 1844, bi Noah doon misaal. Juróomi at yi dale ci faatu Lamech ba ci faatu Methuselah doon nañu misaalu diiru at ak genn-wàll bi dale ci atum 587 laata juddug Kirist ba ci atum 586 laata juddug Kirist. Juróomi at yooyu dale ci Lamech ba ci Methuselah ñoo di misaalu juróomi at yi dale ci atum 1448 ba ci atum 1453.

Ci 31 oktoobar 1448, John Palaiologos faatu na, te rakkam, Constantine fukk ak benneel bi (Constantine mu mujj mi), sàkku na ci nguurug Tirk yu lislaam yi ndigal ngir yéeg ci gàngune bu Rome gu penku. Jébbalug boppam ga ci 27 sulet 1299 matal na ñaareelu diirub téeméer ak juróom-fukki at bi nekk ci Peeñu ma saar juróom-ñeent, te ñu biral ko ci aaya fukk. Juróomi at gannaaw faatug John Palaiologos, rakkam Constantine fukk ak benneel bi faatu na ca kaw miiri Constantinople ya, bi Mehmed II doon nangu nguurug Byzance gu Rome gu penku gi. Mehmed mooy tur wu bawoo ci Mohammed ci làkku Tirk yi; kon nag, deewu Mohammed mu njëkk mi ci atum 632 moo tàmbali woon waxu yonent wu njëkk wi, wu jëm ci téeméer ak juróom-fukki at, ci Peeñu ma saar juróom-ñeent (wi nekk ci aaya juróom), te mu jeex ak deewu Constantine mu mujj mi ci loxoy ‘Mohammed ñaareel bi’, juróom-ñetti téeméer ak ñaar-fukk ak benn at ci gannaaw. Juróomi at laata muy faatu, Mohammed waxoon na lu jiitu ne Rome dina daanu, te Tirk bi ñuy wax Mohammed ñaareel bi moo ko sottal.

Konstantin, mujj mujj ci mujj, ñetteelu fukk ak benn, dee na ci xeexu Konstantinopol, noonu mu jëfandikoo juróomi at yu jóge ci deeŋu doomam Yowaana ba ci sa deeŋam. Juróom-ñaari at yooyu dañu leen misaale ak juróomi at yi jóge ci deeŋu Lamek, doom ji, ba ci deeŋu Metusela, baay bi, juróomi at gannaaw gi buntu ga tëjjee ci kaw gaal ga. Noonu, deeŋu jabaru Esekiyel dañu ko misaale ak deeŋu Lamek, te ñoom ñaar ñépp dañuy seedeel deeŋu Yowaana Palaiologos ci 1448. Deeŋu Metusela mi topp moo mengook deeŋu jabaru Kirist ak yàqute Yerusalem ci 586 BC, te ñoom ñaar itam dañuy mengook deeŋu Konstantin ñetteelu fukk ak benn.

Ñetti seede yi ci diirub waxyu bu tàmbali ci dee te jeex ci dee ñoo leeral diir bi ñuy sos nataalu rab wi, diir buy jeex ci màndargay rab wi; te diir boobu dëppoo na ak yégleb yuuxu digg guddi bi ci jaar-jaari ñi toppoon Miller, ak sosug nataalu rab wi ci sunu jaar-jaari jamono jii, sos guy jeex ci màndargay rab wi. Bu màndargay rab wi sottee ci yoonu dibéer bi nar a ñëw ci lu dul yàgg, “wax” gi nekk ci waxyu bi dina am, te loolu dëppoo ak li Esekiyel manoon a “wax” ci coobarey boppam bi ñu alagee Yerusalem.

Wax jiiro ak Yàlla

Ci jamono Àllarba bi, bi miirug Yérusalem, mooy misaalu, waxu waxin Yoonent bi ci mbirum États-Unis bi feeñ na, ndax yonent wu dëggul wi dafay wax ni dragóŋ.

Noonu gis ma maas meneen rabi buy jóge ci suuf; amoon na ñaari bakkan yu mel niyu xar, waaye dafa wax ni ab nàgget. Peeñu Yàlla 13:11.

Ci yoonu dibeer bi, Balaam dóoratiwul mbaamam bi ñetteelu yoon, te noonu mbaam ma wax.

Noonu ubbi ginnaaw baam bi, mu ne Balaam: «Lan laa la def, ba nga dóor ma ñetti yoon yii?» Balaam tontu baam ba ne ko: «Ndax nga ree ma reetaan; bu amoon sama loxo saafara, léegi maa la rey.» Baam ba ne Balaam: «Ndax man maa nekk sa baam bi nga war ba paree sama bokk ci yaw ba tey? Mbaax dama mas a def la loolu?» Mu tontu ne: «Déedet.» Nombres 22:28–30.

Yonentub caaxaan bi day wax ci jamonoy yoonu Dibéer, te Lislaam itam day wax ci jamonoy yoonu Dibéer. Ci waxi yonent, ñoom ñaar ay yonenti caaxaan lañu. Ci jamonoy yoonu Dibéer la ‘peeñu’ Abakug mi yéexoon mi di wax.

Ndax peeñ mi am na waxtu wu ñu ko dogal; waaye ci mujj gi dina wax te du fen; doonte mu yeex, xaaral ko; ndaxte dina ñëw wér-wér, du yeex. Habakkuk 2:3.

Habakuk mooy yonent dëgg wi wax ci juute ak yonent yu fen yi. “Peeñ”u Habakuk mi, mu ngi wax jaarale ko ci gémmiñu Esekiel, mi nekkoon luul ba noppi ñu ubbi ko gémmiñam. Dëgg-dëggu nekk gémmiñu Yàlla mayoon na ko Yeremi.

Lu tax sama metti di sax ci saa suuf, te sama gaañu du wér, muy bañ a faj? Ndax dangay nekk ci man mel ni kuy fen, ni ndox yu wéy? Moo tax Boroom bi waxe naan: Bu fekkee nga dellu, dinaa la delloo, te dinga taxaw ci sama kanam; te su fekkee nga tànne lu wert bi génne ko ci lu bon bi, dinga nekk ni sama gémmiñ. Na ñoom dellu ci yaw, waaye yaw bul dellu ci ñoom. Jérémie 15:18, 19.

Ci jamonoy yoonu Dibéer bi, juróom-ñeenti weer yi Zacharias mënoonul a wax jeex nañu bi mu waxee te dëggal ne John moo war a doon turu doomam ju góor ji. Zacharias dafa doon misaal njiit yi gëmul kàddug ñatteelu malaaka mi, John nag dafa doon misaal yëngu-yëngub Elijah, maanaam mbooloom gëmkat mi waroon a ubbi yoonu Ñaareelu Ñëwug Almasi gi.

Noonu Sakariyas ne malaaka ma ne: “Naka laay xam ne lii dina am? Ndaxte man mag naa, te sama jabar it dafa màgget lool.” Malaak ma tontu ko ne: “Man maa di Gabriyel, miy taxaw ci kanam Yàlla; te yónni nañu ma ngir wax ak yaw, te xamal la xibaar yu baax yii. Te xool, dina nga ne dëggu, doo man a wax ba bés ba mbir yii mat, ndaxte gëmuloo sama wax yi, yi di mat seen waxtu.”

Nit ñi daan xaar Sakariya, te ñu waaru ne mu yàgg lool ci biir kër Yàlla ga. Bi mu génnee nag, mënu leen a wax dara; te ñu xam ne gisoon na peeñu ci biir kër Yàlla ga, ndaxte dafa leen di won ak loxo, waaye mu des ne luu. Luug 1:18–22.

Sakariya bokkoon na ci juróom-ñetteelu wareefu saraxalekat yi.

Ca jamono Hëroddo buur Yudee, am na woon benn saraxalekat bu tudd Sakari, ci wàllu Abiya; jabaram it bokkoon na ci ñi Askanu Aaróŋ, te turam mooy Elizabet. Ñoom ñaar ñépp a woon jub ci kanam Yàlla, di dox ci bépp ndigal ak yoonu Boroom bi, te kenn mënu leen a jiiñ. Waaye amuñu woon doom, ndaxte Elizabet dafa woon juradi, te ñoom ñaar ñépp sax magoon nañu lool. Te mu xew ne, bi muy def liggéeyu saraxalekat ba ci kanam Yàlla, ci toppandoo wàllam, ni ko ada saraxalekat yi di doon, ay bésam dafa génne sorte ngir taal cuuraay bi, bu muy dugg ci kër Yàlla ga. Te mbooloom nit ñépp a doon ñaan bitim-reew, ci waxtu woowu ngir cuuraay bi. Luug 1:5–10.

Yonent yépp dañuy màndargaal fan yu mujj yi, te Zacharias dugg na ca kër Yàlla ga, ni ko Ezekiel defe woon. Bokkoon na ci juróom-ñetteelu kureelu saraxalekat yi, loolu di màndarga juróom-ñetti bakkan yi nekkoon ci gaalu Noah te jóge ci àddina bu njëkk bi ba ci àddina bu bees bi. Moom ak jabaram, ñoom ñaar, amuñu woon gàkk, waaye Zacharias dina am xel ñaar ci kàdduy Gabriel. Yëngu-yëngub Millerite bi tàmbali na di waa Philadelphia (ñu amul gàkk), waaye mu soppiku di waa Laodicea ci atum 1856. Ci fan yu mujj yi, yégleb malaaka mi mooy yégleb ñetteelu malaaka mi, te yégle bi Gabriel jottali Zacharias dafay màndargaal yégleb ñetteelu malaaka mi ak itam yégleb Elijah, ni ko John Aji Sóob ji màndargaale.

Noonu malaakam Boroom bi feeñu ko, taxaw ci ndeyjooru altar bu safara xet wu nekk ci ndeyjooram ndijoor. Bi Sakaraya gis ko, xelam daldi jàq, ragal daldi wàcc ci moom. Waaye malaaka ma ne ko: “Bul ragal, Sakaraya, ndax sa ñaan déggoo na; sa jabar Elisabet dina la jur doom ju góor, te dinga tudde turam Yàlla. Dinga am mbég ak bànneex; te ñu bare dinañu bég ci njuram. Ndaxte dina mag ci kanam Boroom bi, te du naan biiñ mbaa naan wu màggat; te dina fees ak Xel mu Sell mi, ba noppi ci biir ndeyam. Te dina delloo ñu bare ci ñi bokk Israayil ci seen Boroom Yàlla. Dina jiitu kanamam ak xel ak kàttanu Eliya, ngir delloo xol yi baay yi ci doom yi, ak ñi déggadi ci xam-xamu ñu jub ñi; ngir waajal Boroom bi xeet wu jekkaloo.” Noonu Sakaraya ne malaaka ma: “Lu ma man a xame ne loolu dëgg la? Ndaxte man mag naa, te sama jabar itam am na ay at yu bare.” Malaaka ma tontu ne ko: “Man maa di Jibrail, miy taxaw ci kanam Yàlla; yónni nañu ma ngir wax ak yaw, ak ngir yégal la xibaar yu baax yii.” Luug 1:11–19.

Saxaariya nag ne ndigal gi jëm ci Ilyaas bi di ñëw dina am.

Xooluleen, dina leen yónni Eliya, yonent bi, bala bés bu mag te tiit ba Yàlla di ñëw; te moom dina delloo xol yi baay yi ci seeni doom, ak xol yi doom yi ci seeni baay, ngir bañ ma ñëw dóor suuf si ak musiba. Malasi 4:5, 6.

Sëriñ Wiit, ci njëkkug tëéereb Esekiel ci saraxal kër gi nekk ci ayat ñenteel, moo wax lu tax njiitu mbooloom Jeeg-yaramu ñetteel-fukki fan yi ci Laodisee dañoo mel ni ngëmadi Sakariyas.

“Kur ñi am naqaru ci seen boppam ci suufe gu xel mu sell, te duñu jooy ci bàkkaaru ñeneen, dees na leen bàyyi ci lu dul mucc ak màndargay Yàlla. Boroom bi sant na ay ndawam, góor ñi yor jumtukaay yu rey ci seen loxo: ‘Toppleen ko ci ginnaaw bi ci biir dëkk ba, te dóorleen; buleen yërëm ak seen bët, te buleen jagleel yërmande: reyleen ba noppi mag ak ndaw, janq ak xale yu ndaw, ak jigéen; waaye buleen jegesi kenn ku am màndarga ma ci kawam; te tàmbleeleen ci sama kër gu sell. Noonu ñu tàmbalee ci mag ña nekkoon ca kanamu kër ga.’”

“Fi nu gis ne, mbooloom Yàlla bi—santuwaaru Boroom bi—moona jëkk a yëg doorug merum Yàlla. Mag ña, ñi Yàlla joxoon leer gu réy te ñu taxawoon ni aarukat yooni ruqiyéel yi ci biir xeeti ba, wor nañu woon kóllëre gi ñu leen dénkoon. Ñoom jël nañu taxawaayu ne warunuñu seet kéemaan yi ak feeñ gu ràññeeñ gu kàttanu Yàlla, ni ci fan yu jëkk ya. Jamono soppeeku na. Wax jii di dooleel seen ngëmadi, ba ñuy wax ne: Boroom bi du def lu baax, te du def it lu bon. Yërmandeem bare na lool, ba du ñëw ci kaw nitam ñi ak àtte. Noonu, “Jàmm ak kaaraange” moo di yuuxu góor ñi dulati ba fàww yékkati seen baat mel ni bufta, ngir won nit Yàlla ñi seen bàkkaar ak kërug Yàqub ay bàkkaaram. Xaj yu luu te bëggul woon woof yii, ñoom lañuy yëg feyug sàmm gu jub gu Yàlla mu mer. Góor ñi, jigéen ñi ndaw, ak xale yi gën a tuuti, ñépp dañuy dee benn. ” Témoignages, volim 5, 211.

Sakarya dafa waxu malaaka bu ñetteel bi waxoon, te mooy yégleb Eliya bi di delloo jaar-jaari Yaxya Miyóbkat bi, noonu itam jaar-jaari William Miller.

Juróom weer

Elisabet nëbb jëgëmam gi juróomi weer.

Gannaaw fan yooyu nag, jabaram Elisabet ëmb, te mu nëbb boppam juróomi weer, naan: Nii la Boroom bi defal ma ca fan ya mu xool ma ngir dindi sama gàcce ci biir nit ñi. Te ci weer wu juróomeelu bi, Yàlla yebal malaaka Gabrieel ca dëkk bu Galile bu ñuy tudde Nasaret. Luug 1:24–26.

Saxariya moomoon na ci juróomi ñettelu kuréel gi ci saraxalekat yi, di méngale ak xarafal doomam Yaxya ca bés ba juróom-ñaar, ba Saxariya di waxaat. Moom ak doomam Yaxya dañuy tektal ñaari fanweeri nit ñi nekkoon ca gaalug Nóoh ga, ñi nga xam ne ñu làquwoon ci dee ga ndoxu mbëy mi indiwoon diirub juróomi weer, walla téeméeri fan ak juróom-fukk. Téeméeri fan ak juróom-fukk yooyu ci biir ëmbu jigéen ja ak ndoxu mbëy ma dañuy méngoo ak ñaari diir yu juróomi weer ci Pexeel 9.

Zacharias ak doomam John itam dañuy màndargaal jamono ji mbooloom ñi gëm mu juróom ñaareel mi nekk Laodicea di jàll ci mbooloom ñi gëm mu juróom ñetteel mi nekk Philadelphia. Diir bi dale ci liggéeyu Zacharias ci ayu liggéey bu juróom ñetteel bi ba ci xarafug doomam John ci bés bu juróom ñetteel bi dafay màndargaal ab diir bu aju ci waxyu, te limu juróom ñett mooy màndargaal njàlbéenam ak mujjam. Ci biir diir boobu bu aju ci waxyu, am na ab diir bu mat juróomi weer, buy màndargaal ab diiru làqu.

“Wax ju wax” yu waxu ci yëglebii mu ngi xamale yoonu Dibeer bui ñëw ci gaaw, ba tax na Zakariya wax ci waxtu yoonu Dibeer, bi doomam tàmmbalee nees ko, ni ko jëfandikookat bi tegtal ci jëf ju ñuy xaraf. Ci taarix boobu, lu jiitu yoonu Dibeer bi Zakariya di wax, ci mujjug juróom-weer, ci wéeru juróom-benn ba, Mariya seeti Elisabet, te Xel mu Sell mi diw Elisabet, moom mi nekkee jigéen di tegtal diwalug kër Yàlla gi, ñenti weer la jiitu yoonu Dibeer bui ñëw ci gaaw.

Ci fan yoon, Mary tàmbalee, dem gaaw gaaw ci réewu tund yi, ca benn dëkk bu Yuda; te mu duggu ca kër Sakariya, nuyu Elisabeth. Bi ko defee, ba Elisabeth déggee nuyu Mary, xale ba tëddoon ci biiram bi dafa tàccu; te Elisabeth fees ak Xelum Mu Sell mi. Noonu mu wax ca kaw ak baat bu réy ne: Yaw ku barkeel nga ci jigéen ñi, te barkeel na meññentu sa biir. Ana lu tax lii dal ma, ba ndeyu sama Boroom di ñëw ci man? Ndaxte xoolal, bi baatu sa nuyu jotee ci samay noppi, xale ba ci sama biir dafa tàccu ngir mbégte. Te barkeel na ki gëm; ndaxte li ko Boroom waxoon, dina am matuwaayam. Luke 1:39–45.

Bi juróomi weer yi jeexee, Elisabeth wax na ak Mary “ci baat bu kawe,” di màggal ngëm gi Mary am ci yégleb Gabriel, te yégle boobu mooy yégleb ñetteelu malaaka mi ci fan yu mujj yi. Zacharias, jëkkëru Elisabeth, gëmul woon, waaye Mary nag gëm na woon. Mary dégg na yégleb Gabriel juróomi weer gannaaw bi ko Zacharias déggee, loolu di màndargaal ne ngëmam ci ñetteelu malaaka mi ñëw na gannaaw bi yégleb juróomi weer bi nëbbu woon feeñee. Ci fan yu mujj yi, yégleb juróomi weer bi nëbbu mooy juróomi weer yu njëkk yi ci Peeñu, saar juróom-ñeent, aaya juróom. Mary mooy màndargaal mbooloom gëmkat ñi ci fan yu mujj yi, miy nangu yégleb ñetteelu malaaka mi, te yégle boobu ëmb na tijji gu ràññiku gu jëm ci juróomi weer yi, tuuti laata yoonu Dibéer wi nar a ñëw léegi di wax, lu tollu ci ñeenti weer gannaaw.

Ci màndargay yoon yi aju ci ganesi gi Mary def, yëngu-yëngu malaaka mu njëkk mi ak mu ñaareel mi, bi Zacharias ak Elisabeth di màndargaal, dafa lëkkaloo ak yëngu-yëngu malaaka mu ñatteel mi, bi Mary ak Joseph di màndargaal. Zacharias dafay màndargaal ab kilifa bu bokk ci am mbooloom gëmkat mu gëmul woon xibaaru malaaka mu ñatteel mi, te Joseph liggéeykatu bant bi dafay màndargaal ab yëngu-yëngu bu liggéey bu yore boppam di màndargaal. Adventism dafay jeexe ni mu tàmbalee, te ab yëngu-yëngu la tàmbalee woon, du woon am mbooloom gëmkat mu ñu sàmpal ab tëralin. Yëngu-yëngu téeméeri junni ak ñeent-fukki junni ak ñeenti junni ñi, bi Joseph, Mary ak Christ di màndargaal, dafa bokk deret ak yëngu-yëngu Millerite yi, bi Zacharias, Elisabeth ak John di màndargaal, te ñàkka gëm ga amoon ci 1863, Zacharias moo ko màndargaal. 1863 dafay màndargaal ñàkka gëm xibaari malaaka mu njëkk mi ak mu ñaareel mi, te yëngu-yëngu malaaka mu ñatteel mi dafay màndargaal ngëmu Mary.

“Yoonaka yu ñu ngir dimbali malaaka bu mag bi jóge asamaan, te dégg naa baat yu mel ni dañuy riir fépp ne: ‘Génnleen ci moom, sama askan wi, ngir ngeen bañ a bokk ci ay bàkkaaram, te ngir ngeen bañ a jot ci ay musibaam. Ndaxte ay bàkkaaram agsi nañu ba asamaan, te Yàlla fàttaliku na ay ñaawtéefam.’ Bii yégle mel na woon ni mu yokk la ci ñetteelu yégle bi, di booleek moom, ni yuuxu guddi gi booleekoon yégleb ñaareelu malaaka bi atum 1844. Ndònam Yàlla daldi nekk ci kaw gaayi sell, yu muñ te xaar, te ñoom ak fit wéyul joxe nañu mujj gi waaw te tar, di yégle màbbalu Babilon, tey woo askanu Yàlla ngir mu génn ci moom ngir mu rëcc ci mbugal mu tiit ba metti.” Early Writings, 277.

Bokk ñaari yégle yi bennaloo dañu ko tektalee ci seetu Mary ci Elisabeth, te boobu jamono agsi na bi juróomi weer yu nëbboon yi feeñee. Foofu la ñaari waxi Yonent yi booloo te ñu yégle leen benn. Benn bi, Elisabeth moo ko yégle woon, te beneen bi, Mary moo ko yégle woon. Bennaloo ñaari yégle yi mooy wone kañ la yuuxu guddi digg bi bokk ak yégleb malaaka ñaareel bi, te loolu amoon na ci jaar-jaari Millerite ba ca ndaje kámpu Exeter.

Gannaaw bi Elisabeth yéglee kàddoom, Mary topp ci yégle bosam, “Mary toog na ak moom lu tollu ci ñetti weer, ba noppi dellu kër boppam.” Luke 1:56. Diiru juróom-benn-fukki fan ak juróom-benn bi, dale ko ci Exeter ba 22 oktoobar 1844, ñeenti weer yooyu ñoo ko màndargaal; weer yooyu jeexoon nañu ci yoonu dibéer wi nar a ñëw léegi, bi Zacharias waxee. Ñeenti weer yi ñoo màndargaal diir bi ñuy yégle xibaaru yuuxu digg-guddi gi, xibaar buy ñëw gannaaw xibaaru juróomi weer yu nëbbu yi.

Ñaari ñaar ci jaar-jaaru Millerite mooy yëgleb malaaka bu njëkk ak bu ñaareel, te yëgleb malaaka bu njëkk bi dafa am doole ndax matug ab waxu yonent gu aju ci jamono, gu tàmbalee ak ab diirub juróom-weer, bi ñu woon na ko tëj ndank ndank ba fukki fan yu jiitu matam ci 11 At 1840, ni Josiah Litch ko tëral. Doxalin dooleb yëgleb malaaka bu ñaareel bi mooy jubanti wax ju jubul woon ci 1843, bi xewoon ca ndaje màkkaan ba ca Exeter, ni Samuel Snow ko tëral.

Yégle xebaaru ñaari wàll bi nekk ci woote gi ci digg-guddi, ab diir bu gàtt bala bunt bi di tëj lañu koy misaale; ci nettalib Noah, tëju bunt boobu moo tàmbali ab diiru juróomi weer bu jeex ba gaal gi dalee ci kaw tund wa Ararat. Diiru yégle woote gi ci digg-guddi ñëw na gannaaw tijji gi ñu tijji juróomi weer yi ñu nëbboon, te tijji googu amoon na fukki fan bala 11 ut 1840; diir boobu ñëw na itam gannaaw ba Boroom bi jëlee loxoom ci lim yi Mu muur woon ci tablo 1843 bi. Fukki fan yi diggante 1 ak 11 ut méngoo nañu ak juróom-benn-fukki fan ak juróom-benn yi dale ko ci Exeter ba 22 oktoobar 1844, te seede bi am ñaari wàll wone na ne tijji juróomi weer yi ñu nëbboon, ànd ak jubanti gi ñu jubanti yégle bu juum bi waral tasug yaakaar gu njëkk gi, dafa am ci jamono ji Mary di dajeek Elisabeth te di ko nuyu ci weeru juróom-benn bi.

Ci jamono Alxames bi, États-Unis dafay wax ni mbindeef; mbaamub Islaam itam day wax; te peeñug Habakuk day wax jaarale ko ci gémmiñu Yeremi, Zakariya ak Esekiel. Ci jamono Alxames bi Esekiel mooy benn tektal, noonu muy teguinu rakkaay gi ñuy yékkati ci jamono Alxames bi. Ñaari ci juróom-ñent yi ci ñaari téereb Esekiel fu baat bi “tektal” nekk, dañuy xamle ne “sabbat yi” ñooy tektalu sellal gi, di màndargaal booloo Yàlla ak nit.

Waaye dama liggéey ngir sama tur, ngir mu bañ a yàqu ci kanam xeeti ñi dul Yàlla, ci biir ñoom lañu nekkoon, te ci seen bët laa feeñaloon sama bopp ci ñoom, bi ma leen génnee réewum Misra. Moo tax ma génne leen réewum Misra, te indil leen ci màndiŋ ma. Te may naa leen sama ndigël yi, te won leen sama àtte yi, yu nit bu leen def, dinga dund ci ñoom.

Te itam, joxeel naa leen samay bésub noppal, ngir mu nekk tegn ci sama diggante ak seen diggante, ngir ñu xam ne man maa di Aji Sax ji leen sellal. Waaye kër Israyil ñu ma fippu ca màndiŋ ma; doxuwuñu ci samay sàrt, te xeeb nañu samay àtte, yu nit bu ko def di dund ci moom; te samay bésub noppal it, ñu yàq ko lool. Noonu ma wax ne dinaa sotti sama mer ci seen kaw ca màndiŋ ma ngir alag leen. Waaye maa def lu ma def ngir sama tur, ngir bañ a ñaawal fa kanam xeeti ñi, ñi ci seen bët laa leen génne. Te itam ma yekkati sama loxo ca ñoom ca màndiŋ ma, ne duma leen dugal ci réew mi ma leen joxoon, miy dudd meew ak lem, te mooy ndamlu bépp réew; ndax xeeb nañu samay àtte, te doxuwuñu ci samay sàrt, waaye yàq nañu samay bésub noppal; ndax seeni xol topp na xërëm ya. Waaye sama bët yërëm na leen ba bañ a alag leen, te sottilu ma leen ba noppi ca màndiŋ ma. Noonu ma wax seen doom ya ca màndiŋ ma: “Buleen dox ci sàrtu seeni baay, buleen sàmm seen àtte, te buleen sobe ak seen xërëm yi. Man maa di Aji Sax, seen Yàlla; doxleen ci samay sàrt, te sàmmleen samay àtte, defleen ko; te wormaalleen samay bésub noppal; dinañu nekk tegn ci sama diggante ak seen diggante, ngir ngeen xam ne man maa di Aji Sax, seen Yàlla.” Ezekiel 20:9–20.

Esekiyel dafay màndargaal raaya bi ñeel téeméer ak ñeent-fukk ak ñeenti junni ñi, te màndargaa bi wone nekk Yàlla gu booloo ak nekk nit mooy “bésiy Noflaay” yi ñeel Boroom bi. Esekiyel mooy màndargaa bi ci ndoorteelu wër gi, te mooy màndargaa bi ci alageb Yerusalem, bi ñu koy yékkati ni raaya. Ci ndoorteelu wër gi, ñi bañ a gis ak a dégg, di sobeel “bésiy Noflaay” yi ñeel Moom, ñoom itam màndargaa lañu.

Noonu ay mag ci magg njiitu Israyil ñëw ci man, ñu toog ci samay kanam. Te kàddug Boroom bi dikk ci man ne: «Yaw doomu nit ki, nit ñii def nañu seen xërëm yi ci seen xol, te ñu teg li di yokk bàkkaaru ñoom, li ñuy daanu ci moom, ci seen kanam. Ndax war naa ñu laaj ma dara sax? Kon nag waxal leen te nga ne leen: Nii la Boroom Bi Yàlla wax: Ku nekk ci waa kër Israyil buy def ay xërëmam ci xolam, te muy teg ci kanamam li di yokk bàkkaaram, li muy daanu ci moom, te mu ñëw ci yonent bi, man maa di Boroom, dinaa ko tontu, moom mi ñëw, mengook yàquteem bu barey ay xërëmam; ngir ma jàpp kërug Israyil ci seen xol, ndaxte ñoom ñépp sore nañu ak man ndax seen xërëm yi.»

Kon nag, waxalal kërug Israayil ne: Ni Boroom bi Yàlla waxe: Tuubleen, te dëddul seen bopp ci seen xërëm yi; te dëlluleen seen kanam soreel ko ak seeni yéefar yu bon yépp. Ndaxte ku nekk ci kërug Israayil, mbaa doxandéem bi dëkk ci biir Israayil, bu ma teqale boppam, te tabax ay xërëmam ci xolam, te teg taxawaayu toppandiku bàkkaaram ci kanamam, ba noppi ñëw ci yonent bi ngir laaj ko ci man; man maa di Aji Sax ji, dinaa ko tontu sama bopp. Te dinaa jublu sama kanam ci nit kooku, te def ko màndarga ak wax ju ñuy wax; te dinaa ko dagge ci diggante samay nit; te dingeen xam ne man maa di Aji Sax ji. Te su fekkee ne yonent bi naxaliku ba mu wax dara, man Aji Sax ji maa naxal yonent boobu; te dinaa yókk sama loxo ci kowam, te alag ko ci biir samay nit Israayil. Te ñoom dinañu yeb yoonu mbugalu seen bàkkaar: mbugalu yonent bi dina méngook mbugalu ka ko laaj; ngir kërug Israayil bañatee réer sore ma, te bañatee sobeku ak seeni tooñ yépp; waaye ngir ñu nekk samay nit, te man ma nekk seen Yàlla, la Boroom bi Yàlla wax. Esekiyel 14:1–11.

Ci Nashville, ñi nekk ci mbooloom Adventist yu Bésub Juróom-ñaareel bi mu Laodicea, te ñàkkoon a gëm ni ko Zacharias defe woon, ñoom ñi “jàppoon ne amunu soxla a séentu ay kéemaan ak feeñug kàttanu Yàlla gu fés ni ca bés yu jëkk ya,” ni ko diir bi dale ci 1840 ba 1844 di misaale, dinañu jànkoonte ak ñi bokkul ci ngëmug Adventist yi, ñuy leen laaj lu tax ñu joxewul woon artu. Ñoom dañuy doon “màndargam” xibaaru jàmm ak kaaraange bu fen bi, te loolu di màndargaal tàggoo gi diggante ñi am xel ak ñi ñàkk xel, ni ko ñaari xayma yu safaanoo ya ca ndajem dal ba ca Exeter di misaale. Ñoom dañuy gàddu “màndargam” jaamu xërëm ak fippu, waaye Ezekiel moom di gàddu xibaaru artu bu dëggu bi, bu juddoo ci waxyu. Ci mujug wër gi, bu ñu alagee Jerusalem, looluy misaal yoonu Dibéer bi, màndargam fippu mooy màndargam mala mi, te màndargam dégg ndigal mooy tàmpu Yàlla.

Bësub nat ci barkeel bu mat ci Adventism bu noppi na ci yoonu Dibéer bi, te am na fa màndarga ju nit ñu jub ak ju nit ñu bon ñi ñu fàttal. Tëjinu barkeel bi ci yoonu Dibéer bi di ñëw lu yàggul dafay misaal tëjinu barkeel bi ba Mikael taxawee, te foofa màndargay deeug mbooloo yu bare yi, Gog ak Magog a ko di tegtal.

Ñi dajale yi war ci suuf si, bu kenn gis yaxu nit, kon dina teg fa benn mandarga ba keroog ñi di suul suul ko ca xuru Hamongog. Te itam turu dëkk ba dina Hamonah. Noonu lañuy setal suuf si. Ezekiel 39:15, 16.

Ci saar fanweer ak juróom-ñaar ci téereb Esekiyel lañu xàmmee màndargag kóllëre gi, fa ñuy dundal yax yu dee yi ci xur wi te boole ñaari bant yi. Bataaxalu Lislaam, bu ñeenti ngelaw yi di misaalal, moo dundal yax yi, loolu di misaalal 11 ut 1840. Ñaari bant yi dees leen boole ñu nekk benn, loolu di misaalal boole bataaxalu malaaka mu ñaareel mi ak bataaxalu yuuxu digg guddi gi. Yax yi ñooy dooleelug malaaka mu njëkk mi, te ñaari bant yi ñooy dooleelug malaaka mu ñaareel mi. Gannaaw loolu, askanu Yàlla ñooy askanu kóllëreem wi mu tànn ci jàmmono ju mujj ji, ñu Yowaana di misaalal, ñuy téeméeri junni ak ñeent-fukki junni ak ñeenti junni.

Te itam dina defar ak njël ak ñoom; te dina doon kóllëre gu dul jeex ak ñoom: te dina leen sampu, yokk leen, te dina taxawal sama kër ju sell ci seen biir ba fàww. Sama xayma itam dina nekk ak ñoom: waaw, man dinaa nekk seen Yàlla, te ñoom dinañu nekk sama xeet. Te xeeti àddina yi dinañu xam ne man Maangi Yàlla may sellal Israyil, bu sama kër ju sell nekkee ci seen biir ba fàww. Ezekiel 37:26–28.

Boole Yàlla ak nit ku nekk a ngi feeñ ci ay anam yu bare ci Kàddug Yàlla, te benn misaal mooy bi “kër gu dëgër gu bakkan bi” gi nekk ci kawteefu nit gi tàllaloo ak kër gu dëgër gu kër Yàlla gu sell gi. Bu néeg buuru asamaan bi, buy tegtal kër gu dëgër gu Yàlla, booloo ak kër gu dëgër gu kawteefu nit gi, ñi Yàlla nekkal dafay leen “sellal,” te moom dafay dëkk “ci seen biir ba fàww.”

Gannaaw xet wi ñetti-fukk ak juróom-ñaar, Esekiyel joxe na xet yi ñetti-fukk ak juróom-ñett ak ñetti-fukk ak juróom-ñent, fa mu waxe ci Gog ak Magog ni ay misaal yu booloo askan wi nekk ci bitim mbooloom kóllëre gi Yàlla tànn. Ci xet wi ñenti-fukk, nit ñi bokk ci kóllëre gi ci xet wi ñetti-fukk ak juróom-ñaar, feeñal nañu leen ni kër Yàlla gu fees suuf si mépp. Xet yi ñetti-fukk ak juróom-ñett ba ñenti-fukk dañuy tegtal taxawaayug nit ñi bokk ci kóllëreg Yàlla ci fan yu mujj yi, ni ko lim yi 38 ak 40 di tey.

Dina ñu war a kontine yii ci mbind mi ci topp.