Téereb Yoel ak Mbooloom Adventist yi ci juróom-ñaareel fan baat bi ci Laodise — Limu fukk ak juróom-ñett

Nu ngi xalaat ci kóllëre gi ak Abram, te ba léegi waxagunu dara ci boppu kàdduy wax ci kanam yu Abram, bi am njaxlaf bu jub ci ay sari moo mën a ubbi téereb Yoel. Kàddug Abram gu wax ci 400 at yu jaam ak 430 at yi Pool wax, mooy jur tabaxu wax ci kanam bi méngook 1290 at yi ci Daniel 12:11. Kàddug wax ci kanam gu 1290 at gi nekk ci aaya fukki ak benn, mooy di jamonoju wax ci kanam ju omega ci sëriñu 430 at yi Abram ak Pool. Dëgg guii, ab cér la ci li ñuy ubbi ci fan yu mujj yi, te mooy xàjjal boroom xel yi ak ñi bon.

Jokkoo ak yonneb 430 at mi ngi amaloon misaal mi ñuy wax ne “ñeenti maas”, muy tektal ab diirub xelal ngir xeet wi téye woon askanu Yàlla ju Tànn ci jaam. Ci Musaa, loolu mooyoon Misra; waaye ci ñi di téeméer ak ñeent-fukk ak ñeent-ñaar junni, ñi di woy woyu Musaa, mooy taarixu États-Unis dale ci 1798 ba ci yoonu Dibér. États-Unis, mi ñu tektale ci Njàlbéen 13 ni “rab wu suuf si”, tàmbalee na ni xar, te mu jeex di wax ni njaaxu. Yuusufa, mi di misaalu Xar mi, dafay tektale jamono ju dal te am jàmm ci Misra, ba keroog amee buur bu bees te jaam ba tàmbali. Noonu, xeet wi ñuy àtte ci ñeenteelu maas, mi doon Misra ci Musaa, mooy États-Unis. Desital bi ñu koy àtte ci yoonu Dibér, ni ko musiba yi misaalal, yi jeexaloon ci yawut yi ak deret ci seen bunt, te gannaaw loolu ci xeetu Misra ca Géeju Xonq ba. Yuusufa ak Musaa dañuy tektale buur bu baax ak buur bu bon, te loolu ci États-Unis mooy, njàlbéen bi jëkk ni xar, te gannaaw gi ni njaaxu.

Yonentu àttey ci ñenteelu maas gi boole woon ne jeexug waxtu nattu gi dafa yokkiku ndank-ndank, ndaxte ci matalug yonent bi Yonent Abram waxoon, waxtu nattu jeexul rekk ci Misra, waaye dafa desoon itam waxtu ngir Amoréen yi matal seen koppu waxtu nattu—gannaaw ba Misra matalee seen bos. Géej Bu Xonq gi ci Misra mooy yoonu Dibeer bu Dibéru Alxames bi ci États-Unis, te noonu “bépp réew ci kaw suuf” dina “roy ci misaal bi” États-Unis jëfandikoo, ni ko Amoréen yi teewal gannaaw jeexug waxtu nattu Misra.

Amoreen yi benn ci fukki xeet yi di tektal àddina, dale ko ca dexu Misra ba ca dexu Babilon, ci kóllëre gi ak Abram; te kon nag, Amoreen yi dañuy tektal xeeti àddina, yi di tëj seen waxtu àtte bu bopp ci ni xeet yi, gannaaw yoonu Dibeer bi ca États-Unis. Amoreen yi mooy misaalu Bíllif bi ngir àtte biy tëj ci kaw àddina, te loolu di am ci ñetteelu ak ñenteelu maas. Géeju xonq mi mooy misaalu tëj waxtu àtte bi ngir États-Unis, te Amoreen yi dañuy tektal xeeti àddina yi di tëj seen waxtu àtte ndank-ndank ba kera mujjug àtte nit ñépp. Kon nag, Amoreen yi dañuy misaalu jamono jafe-jafe yoonu Dibeer bi, dale ca Géeju xonq ba ca xettalu ngàntalu bëj-saalum, bi yoonu mucc ubbikoo ñi Yàlla.

Waaye waxy Abram wax ci yëgleemii du sax ci nekkal giirug ñenteel bi ci wetu Etazini muy Misra, ak àddina si muy Amoréen yi rekk; lu gën a am solo mooy ne mu teg giiru nit yu Yàlla di bokk, ñiy jàll Géeju Xonq bi, nekk “giirug ñenteel.” Bu nu génnee, li nu man a génnee, ci xam-xamu “ñeenti giir” ci jëfandikoo bu njëkk bu Abram ci biir ñetti xët yi, dina nu seet xët bu ñaareel ak bu ñetteel ci kóllëre Abraham. Xët bu ñaareel bi mooy saar fukk ak juróom-ñaar, te bu ñetteel bi nag mooy—saar ñaar-fukk ak ñaar.

Ci saraxuñeel fukki at ak ñaar, am na ñetti jamono yu wax ci kanam, te ñoom ñépp di wone jamono yu wax ci kanam yu jeex ci atum 1844. Ñetti jamono yooyu dañu leen ubbi ci fan yu mujj yi, te ñetti jamono yooyu di wone yokkute xam-xam bi di dal yoonu Yàlla ci fan yu mujj yi. Kirist mi nekk nit ku sol yéré yu lino, moo fésal bu jëkk bi ci ñetti jamono yu wax ci kanam ci aaya 7, te ci def loolu, moom dafa boole boppam ak malaaka bi ci Peeñu 10, miy taxaw du ci kaw ndox mi rekk, waaye ci suuf ak géej gi.

Ci saraxale jur ci Këru saar bi itam gi nekk ba fàww.

Ñu jàngale nu ci kaw yëngu gu Sell gi ne benn rëddooru waxu yonent yi nekk ci téereb Daniel dañu ko yóbbuwaat ci téereb Peeñu gi, te xam-xamu Millerite mooy ne ñaari melokaani nettali yooyu ay xaaj yu deme yeneen lañu ci Kirist. Kirist ni Malaaka mi yor téere bu ndaw bi, di wone jeexital jëfandikoo waxtu yonent yi ci atum 1844 ci téereb Peeñu gi, ak Kirist ni Góor gu sol yére bu weex bi ci téereb Daniel, di wone ne bu yoonu Dibeer gi agsee ci États-Unis, képp kuuy kañam yi ci gisiin gu mujj gi Daniel dinañu jeex. Ci biir jaar-jaaru taarix bu sell boobu, bi jiitu te àgg ci yoonu Dibeer gi, askanu Yàlla war nañu leen a tasaaroo ngir ab diir bu mel ni 1260. Diirub tasaaroo boobu buy jiitu yoonu Dibeer gi dañu ko tëral ci Peeñu, saar 11, fa Muusaa ak Eliiñ ñu rey leen te ñu nekk ñu dee ci mbedd mi diirub ñetti fan ak genn-wàll, te loolu mooy melow 1260.

Ci wàllu juróom-ñaareel ba, góor gi sol yére wu linu bi day wone ne bu tasug kàttanu askanu sell ji matalee ay fan yu ñett ak genn-wàllam, kon “kéemaan yi” di dal ci kaw askanu Yàlla ci jamonoy mujj yi dinañu jeex. Sunu tëjjee woon mbind mi mujj ak waxinu Sister White ci Sarxal Seexarya saar ñett. Jëfandikookat bu njëkk ba nee woon: “Pexe Seexarya bi jëm ci Yosuwe ak Malaaka mi, day jëfe ak doole yu xóot ci xew-xewu askanu Yàlla ci seen jaar-jaaru mujj ci xew-xewu bés bu mag ba ngir njéggal.” Ci saar bi, ak ci tegtalu wax ju ñu soloo Sister White ci kaw saar boobu, ñaar-fukki junni ak ñeent-fukki junni ñi ñoo di “nit ñi ñuy waaru.” “Kéemaan yi” ci gisiin gu mujj gu Danyeel, yu àtteb bésu Dibeer di matal, ñoo di “kéemaan yi” yu ànd ak lakkal askanu Yàlla.

Kapituur 12 bu Danyeel di joxe leer gi di tëj benn téeméer ak ñeenti-fukk ak ñeent ñi ci jamono yu mujj yi. Leer googu dees na ko wone ci ñetti diir yu wax ci kanam, te ñoom ñépp dañu leen xamale woon te samp leen ne dëgg la ci jaar-jaaru Millerite bi. Ñetti diir yooyu dañu leen wone ci ñetti aaya, te ñoom mooy ñetti ndombo yi yor tabaxu dëgg gi. Tabaxu dëgg gi ñetti jéego lañuy ko yor. Jéego ju ñetti jaŋgoju yooyu, ci biir wàll wii bu juróom-ñeent aaya (4–12), ñetti aaya yi di wax ci waxtu bu wax ci kanam la ko wone. Ñetti diir yooyu bu ñu leen jàppee ci xam-xamu Millerite bu nekk cosaan, dañuy jur ñetti diir yu simbolik yu ñu tekki ni mu ànd ak xam-xamu Millerite bi, waaye duñu jëfandikoo mbirum waxtu bi.

Ñetti jamono yu nekk ci biir kërgati Mbind mi saxal “yoonu waxu yonent bi di tëj—ba noppi ubbeeku,” boole ak nettali Biibël bi ñuy xam bu baax ci jéego nattu gu ñetti wàll. Juróom-ñent aaya yi tàmbalee ak Daniel mi ñu ko wax mu tëj téereem, ñooy aaya yi sax yiir ñetti jamono yooyu, te ci juróom-ñent aaya yooyu yoon wu sellal gi mat saa su dëgg bi ubbeekee, waxeef na ko ne “ñu sellal leen, def leen ñu weex, te nattu leen.” Ñetti jamono yi ci ñetti aaya yi mooy yokkute xam-xam, ci jamono mujj gi, ci fan yu mujj yi, yu tektale yoonu nattu bu mujj ak sëf ni mujj ci askanu kóllëre Yàlla. Ginnaaw loolu mooy jaar-jaar bi ñu tëral “kem-kàttan” yu misaal yi di dal askanu Yàlla ci fan yu mujj yi. Jàngalaatal xët wii.

Ñetti jamono, ci ñetti sarax ci xët yi nekk ci benn pàcc bu juróom-ñent xët, dañuy tegu ci njalbéenug téereb Daniel, te njalbéen gi fa tegu mooy njalbéenug rëdd-u yégle bu biir; mooy nettali ni doj di “gor” génne ci tundu, te du ay loxo a ko def, te loolu mooy nettali ci mbóot mi des. Rëdd-u biir boobu dañu ko tegtal ci ay saar 10 ak 12, te njalbéenug rëdd-u biti bu yégle mi nekk na ci xët yu mujju ci saar 11, ak ay xët yu jëkk yi ci Daniel 12.

Ñetti jamono yu ñatt yi itam mooy njortug gis-gis yu Ulai ak dexu Hiddekel seedeel, te ñetti aaya yi ëmb ab diir bu yonent bi wone, buy tektal matug yëfeti waxtu kóllëre gi ci kaw, gi jox Abram ak Pool ngir ñuy seede. Yeesu, ni Nit ku sol mbubb mu weex, am na ci aaya juróom-ñaareel, di dox ci kaw ndox mi. Ci aaya fukki ak benn, ñaari baat, yu itam di baatu Almasi bi, Abram ak Pool taxaw nañu ngir seede. Ci aaya fukki ak ñaar, jaar-jaaru tëj askanu Yàlla bi lañu tektal, ndaxte téeméer ak ñeent-fukki ak ñeenti junni ñi ay janq lañu, te janq yi di jaar ci léebu fukki janq yi, te barke bi nekk ci aaya fukki ak ñaar dafa nekk ci kaw ñiy xaar. Ñiy xaar ci léebu bi, te ñu “barkeelu,” ñooy ñi jot koddaay gi leen may nga mana dugg ci céet gi, bu bunt bi tëje.

Ci benn sarax jeeñaar, Yeesu mi ngi dox ci kaw ndox, te loolu jur ragal; waaye Piyeer dogal na gëm, daldi tàmbali dox di jox Yàlla ndam; waaye Piyeer dafa sukkandiku yoon yu bari ci melokaanu ñaari kuréel yi, te ndam li dellu ginnaaw ci ragal, ba sa waxtoomu àtteee jot. Diiru njëkk bi nekk ci sarax jeeñaar mooy tekki yëgle bu njëkk ba. Yeesu nekk na ci kaw ndox mi, te loolu mooy misaalu ragal ak malaaka bu njëkk bi. Noonu Yeesu sàkku na ab diir bu Mu di yékkati ay nitam ci ndam lu jiitu àtteb sàrtu Dibeer bi. Ñetti cër yi nekk ci yëgle yi ñetti malaaka yi dañoo nekk yépp ci sarax jeeñaar, ndaxte sarax jeeñaar mooy njëkk ci ñetti sarax yi tey teewal ñetti malaaka yi.

Wërsë bu fukki dafay joxe ab seede bu “ñaari yoon” ak seedeem bu omega ci baat yi bu alpha yu Abram ak Paul. Seen baat yu “ñaari yoon” booleeku ngir wone yëgle waxtu kóllëre gi, te wersë bu fukki mooy matal yëgle gi ni omega, ci melokaanal jamono bu yëgle bi di jeex ak daanu Babilon ci atum 1798, te noonu mu nekk misaal bu daanu Babilon bi dina am bi Michael di taxaw ca ay fan yu mujj ya. Ci wersë bu fukki am na ñaari yooni yonent yi, ak ab jamono buy tegtal ñaari daanu Babilon, ba tax mu wone yëgle malaaka ñaareel bi mi wax ne: “Babilon daanu na, daanu na.”

Saaru juróom-ñaareel mooy yëgleb malaaka bu njëkk bi, te saaru fukk ak bennel mooy yëgleb malaaka bu ñaareel bi, te saaru fukk ak ñaareel bi, mi di Daniel 12*12 walla Daniel 144, mooy ci mbind mi ci wet gu xam ak gu ñakk xam, te loolu mooy li ñuy matal ci yoonu àtte ba, ba mu jeexee ci feeñug jikko ci jamono ju metti ju àtte ba. Saaru fukk ak ñaareel bi mooy yëgleb malaaka bu ñetteel bi buy wax ni àddina bi ñaari xeet laañu ko séddoo, te li di wëranteem ci melokaanu bitiwu malaaka bu ñetteel bi ci wone xaajale boobu sax, mooy xaajale bu biir bu malaaka bu ñetteel bi, mi ñu wone ci saaru fukk ak ñaareel bi. Saaru juróom-ñaareel, fukk ak bennel ak fukk ak ñaareel mooy yëgleb ñetti malaaka yi, te saar yi mooy leer gi ñu ubbi ci fan yu mujj yi. Ubbikooku ñetti saar yii ci fan yu mujj yi dafa dëppook Kàddug Yàlla gi nekk ci Pexe 10.

Kirist mooy malaaka bu am doole, te itam mooy Gaynde gi cosaanu Yuda ci saraxalekat fukk, wax na ni “gaynde,” te safaraam juróom-ñaari dëgg yu xumbaloon, ni ko nekk ci Daniel saraxalekat fukk. Ñoom ay waxtaan yu jëmalante lañu. Moo tax, ñetti jamono yi nekk ci saraxalekat fukk ak ñaar, ñoom itam ñoo di juróom-ñaari dëgg yi nekk ci Peeñug Yowaana saraxalekat fukk.

“Juróom ñatti dënn yu rëy” duñu lenn ludul beneen waxu Kirist ci ni muy Alfa ak Omega, ndaxte njàngat gu mag gi ci melokaanu “juróom ñatti dënn yi yu rëy” mooy ne dafay tegu ci ab “firndeelug xew-xew yi” yu amoon li dale 1798 ba 1844, te loolu dellu ñëwaat ci “xew-xew yu ëllëg” yi “dinañu leen feeñal ci seen toftale” ci jaar-jaaru nettaliy téeméeri ñent-fukk ak ñeent-fukki junni. Kon nag, “juróom ñatti dënn yi yu rëy” melokaan lañu bu Alfa ak Omega; moom it mooy njàlbéen ga ak muj ga; ki jëkk ak ki mujj; fondaasiyoŋ bi ak kër Yàlla ga; doj wu koñ bi ak doj wu njëkkaar bi—juróom ñatti dënn yi yu rëy.

Leeru ñetti jamono yu misaal yi nekk ci Daniel fukk ak ñaar war na méngoo ak leeru juróom-ñaari dënn-dënn yi, ndaxte ñoom benn rëdd-u waxu yonent lañu. Ci njëkk jamono ji, Almasi yékkati na ñaari loxoom ci asamaan, ni Muy ko def ak benn lox ci Révélation fukk. Ci Révélation fukk, loxoom doon misaalu jeexital jëfandikoo waxtu waxu yonent, di màndargaal jéggi bi nekk diggante jamonoy waxtu yu waxu yonent ak jamono yu waxu yonent rekk. Jéggi boobu ci ndigal-u waxu yonent bu mag bi Millerite yi jëfandikoo woon, misaal la woon ci jéggi bu mag bi nekk ci diggante lu dëgg-dëgg ak lu ruu ci jamonoy Almasi.

Yonnente bi Pool dañu ko yékkati woon ngir tabax sart bu mag bu ci gën a am solo ci waxu yonent yi, te mu lëkkaleek sàrtu yonent yi ci xewu askan wu Tànn. Ca njëlbéenu Israayil gu xel mi, dañuy tabb sax sart bu mag bu ci gën a am solo ci waxu yonent yi, buy soppi sax kóllëre gi ci boppam. Booba ba tey, ngir nekk doom Ibraayma, waroon na nekk doom Ibraayma ci ngëm, waaye du ci deret. Bëgg-bëggu yonent boobu dañu ko samp ci ndigal gu ëpp solo jaarale ko ci qalamu Pool, mi ci wàll wii doon misaalu Kirist ci Peeñu xët 10, te miy soppi di jëmbët jëfandikook waxtu ci waxu yonent yi ci atum 1844.

Kóllëreg ak nit ñépp nit ñi, ñu ngi koy tektal ci xonsub taw bi; te gaalug Noowe mooy tektal ab jamono, lu jiitu ndox mu mag mi ak lu ko topp, ba amul woon benn xeet wu tànn wu ñu xàmmi bu wér. Woowug Ibraayma dafa tektaloon soppi gu mag te am solo ci diggante yoon wi Yàlla am ak nit ñi ci wàllug waxu yonent. Kóllëreg gi ñu def ak Ibraayma dafa tektaloon benn jeng bu mag ci sàrtu jaar-jaari kóllëre gi; te ci loolu, mu doon misaal bu neex bu soppi gu mag gëstu dëgg-dëgg gu jëm ci lu leer di jëm ci lu xelal ci fan yi Pool, ak ci jëfandikoo jamono di jëm ci bañ a jëfandikoo jamono ci atum 1844.

Soppi bu njëkk bi nekkoon ci kóllëreg Yàlla ak nit ñi mooy Tool bi, te coppite bu xam-xam bu ñu waxoon mooy tere yi ci garabug dund, te loolu itam indi na coppite ci yére, jógé ci leerug ruu ba àgg ci deru xar gu dëgg. Coppite bu mag bi ci topp ci jaar-jaaru kóllëreg mooy mbëy mi, mi Nóoyin di wone, ni Aadama woon it ci jëfandikoo bu njëkk bu mag ci soppi kóllëreg bi. Gannaaw loolu, am na soppi bi jëm ci xeet wu ñu tànn ak Abaraam, te loolu jiite na ci Muusaa, mi duggale ndigali yonent yi ne bés benn at la tekki. Ndigal loolu baax na ba ci 1844, ba noppi amaat na beneen soppi bu mag ci kóllëreg bi. Ci jamono yu mag yi ci jaar-jaaru kóllëreg, farata am na soppi bu mag ci benn ndigal ci Kàddug yonent bu Yàlla. Soppi boobu ci biir jaar-jaaru ñaar-fukk ak ñeent junni ñi mooy ne Alfa Omega mooy Dëgg gi. Alfa ak Omega mooy ndigal li ne muj gi dafa nekk saa su nekk ñu melal ko ak njàlbéen gi ci Kàddug Yàlla. Takkoo ak ndigal boobu bu Alfa ak Omega, am na tabax bu ñetti wàll ci baatub Ebraayik bi di “dëgg.”

Soppiku wax jiirot yu mag ci jaar-jaari fukki askan wi des, dañu koy tegtal ci lu leer ci bépp jaar-jaari kóllëre yu mag, te noonu it ci yeneen rëccu dëgg. “Caabi” bi ñu teg ci Eliakim ci Esayi 22:22, mooy benn caabi boobu sax bi ñu jox Piyeer ca Panium ci Macë 16. Caabi boobu, jàngu Filadelfi lañu ko jox, te moo doon William Miller mi ñu joxoon caabi bi ko mayoon mu boole ak santu at bi ngir bés bi, mi Muusaa bindoon ca jamono Muusaa, te loolu daan misaalal jaar-jaari ñi ñuy wax Millerites. Booleb Miller ak kàddug wax ci Muusaa, Paul moo ko tegtal woon ci booleem ak kàddug wax ci Abram. Te lu taxul Miller boole ak Muusaa, gannaaw musibaay Muusaa ci gaal gi boolekoon na ak musibaayu Nowe ci gaal gi ngir tëj ñaari kóllëre yi ci benn. Coppite yu jëfandikookat wax ci yëgle yi tambalee ca Eden, dañuy wone ne xamal gu mag gu leer ci leeru wax ci yëgle, am na solo ci jaar-jaari askanug kóllëre gu mujj gi—junni ak ñeenti-fukk ak ñeenti junni. Maa ngi sax ci ne coppite gu mag gi ci wax ci yëgle, dañu ko tegtal ak juróom-ñaari dënnu yi, yi jëfandikoo bu baax ak ñetti jamono yi ci Daniel saar 12, te kenn du leen xam ludul bu ñuy jëfandikoo pexe yi alpha ak omega ci kow jëfandikoo gu rëccu ci rëccu, buy taxaw ci tabax bu ñetti jéego yu dëgg.

Ci ay ayet yi jiitu ci yégle ne “waxtu amulati,” Kirist daldi indi juróom-ñaari dënn, yi — ni ak dëgg-dëgg yi nekk ci Daniel fukk ak ñaar — ñu téj leen. Jëfekaayu góor gi sol yére bu weex te yékkati ñaari loxoom ci sarax-saar fukk ak ñaar mooy ubbeeku téereb Daniel, te jëfekaayu Kirist, Ginnaaw gu doon Gaynde gi, ci Peeñu fukk mooy tëju juróom-ñaari dënn yi. Sœur White dafa boole tëju juróom-ñaari dënn yi ak tëju téereb Daniel.

Juróom ñaareelu baat yi, dañu leen firndeel ci Peeñu 10 ak ci Xelum Kàddug Yàlla, te itam ci jaar-jaaru Millérite yi bu tolloo ci 1840 ba 1844, mi dellu ci jaar-jaaru ñaar-fukk ak ñeent junni ñent ñi. Ci benn xàll wi sax mooy wax ne: “Leer gu bees gi ñu jox Yowaana, te mu waxe ko ci juróom ñaareelu baat yi, dafa doon melokaanu xew-xew yi di am ci suufu yégleb malaaka bu njëkk ak bu ñaareel bi. Waxuma woon ne askan wi xam nañu mbir yii, ndax seen ngëm waroon na ñu nattu ko. Ci tegu Yàlla, dëgg yu yéeme te xóot yu bees ñoo war a yégle.” Millérite yi xamuñu woon ne ñaar i naqar yu réy lañu war a daje ak moom, ndax seen ñàkk xam-xam dees na ko tëral ngir natt leen. Millérite yi xeluñu woon benn “dëgg yu bees,” maanaam ne, xaaruñu woon benn “soppiku yoon yu mag ci jaar-jaaru kàllëŋ gi.”

Doonte ne “gëna baaxuloon ngir nit ñi” yu Millerit “xam mbir yooyu,” ñaari fukk ak ñeent junni ñaari téeméer ak ñeent fukki junni ñi dañuy jéem ci benn taarix boobu, waaye du ci kawteef gu sell ci ragalul xam taarix boobu, waaye ndax xamuloo ab taarix bu la war a xam. Benn nattu la, waaye muñu ko delloo. Yowaana ci Peeñu ma fukk, mooy ci bu njëkk te ëpp di tegtal ñaari fukk ak ñeent junni ñaari téeméer ak ñeent fukki junni ñi, te ci topp mooy tegtal yëngu-yëngu Millerit bu malaaka bu jëkk ak bu ñaareel bi. Lii dañu koy seetlu bu ngeen gis ne ñu xamaloon Yowaana lu jiitu lu jëm ci lekkam téere bu ndaw ba ne dina neex te gannaaw ga metti. Gëna baaxuloonul ngir Millerit yi xam li loolu di tekki, waaye Yowaana dafay tegtal nit ñu xam lu jiitu li xew bi bi Millerit yi lekkee téere bu ndaw bi.

Yone dañu ko wax lu jiitu ci mbirum 1840 ba 1844 bu wex te metti, moom mooy jaar-jaaru yoon wi ñu mel ni ci saar fukki bi. Jàngor googu, bi ñu wone bu leer lool ci aaya yu juróom-ñeent ak fukk, ñaari aaya yii, dees na ko xam itam bu leer ci aaya ñaareel ba ñeenteel.

“Juróom-ñetti xaax yi” dañuy tekki “melo gu leer gu xew-xew yi” yu wara am ci suufu malaaka bu jëkk ba ak bu ñaareel, te itam “xew-xew yu ëllëg yi dees leen feeñal ci seen toftale.” “Juróom-ñetti xaax yi” dañuy tekki dëgg gi ne jaar-jaaru Millerites yi dañuy dellu ci jaar-jaaru ñaar-fukki junni ak ñeent téeméer ak ñeent-fukk yi, te dëgg yi ñu ubbiwoon ci jamono ji mujj ci atum 1798 ak li ko topp, dañuy tekki itam ubbiwaayug dëgg ci fan yu mujj yi ci askanu Yàlla. Yeesu ci Peeñu ma, saar 10, dafa méngoo ak Yeesu ci Dañeel, saar 12. Ci ñaar ñaari kàddu yooyu, tëj ak ubbiteg dëgg gu nattu ci fan yu mujj yi ñu ngi fa tekki.

Am naa men a wax ne Yeesu mooy wax ci benn sarax wi ñetteel, waaye ne Jibril mooy wax ak Danyeel ci sarax yi fukki benno ak fukki ñaar, waaye mën nañu itam dég ko ne Yeesu mooy wax ci ñetti xaaj yi yépp. Ci benn wallu mbir mi, ba ci beneen wallu, baatub Kirist moo wax jaarale ko ci Danyeel, te ñetti jamonoy wax ju yonent yi nekk ci saar wi fukki ñaar ay waxi Kirist lañu, te moo taxawal ñetti jamono yi ci teginu dëgg. Ñetti jamono yooyu yépp dañu leen tëj, ba tax ñu doon benn màndarga bu ñetti wàll.

Saar bi juróom-ñaar bi wax na ci njeexital kéemaan yi, te mu xamle liggéey bu mujj bu Almasi bi di def ci Bérab bu Gëna Sell bi, bi Muy far bàkkaar yi ci téere te Muy tàmmbali junni téeméer ñeent-fukki ñeent-ñaar yi. Saar bu njëkk bi xamle na “kéemaan yi,” te itam saar bu mujj bi ci ñetti saar yi xamle na “kéemaan yi” ne ñooy ñi barkeel nekk ndax seetaan nañu te jaar ci njëg dëkku réccu gu njëkk. Diggante jamono ji xamle na bàkku nit ñi bi ñu nekkee ci musiba yoonu Dibéer bi, te itam mu xamle jamono ji jiitu yoonu Dibéer bi ne mooy jamono waajal ngir junni téeméer ñeent-fukki ñeent-ñaar yi. Saar yépp di nañu jublu ci xamle “li dina dal” askanu Daniyel “ci fan yu mujj yi.” Ñetti saar yépp wax nañu ci téeméer bu setalug junni téeméer ñeent-fukki ñeent-ñaar yi. Jamono bu njëkk bi ànd na ak ñetteel jamono bi, te jamono bu digg bi di bàkku àddina sépp bi, bi ñuy dox jëm Armagedon.

Bu ñetti fanweer yu ñetti yooyu itam ñooy juróom-ñaari dënn-dënn yu mag ya, kon ñetti aaya yooyu war nañu xamle “mbir yu ëllëg, yu dees [fésal] ci seen toftale,” te “mbir yu ëllëg” yooyu dinañu dëppook “melokaanu mbir yi xewoon ci suufu malaaka bu jëkk ak bu ñaareel bi” diggante 1840 ak 1844. Am na ay dëgg yu bari yu yëngu-yëngoo bii nangu, te ñu wuute bu leer ak xam-xamu cosaan bu ñiy jiitu ya, waaye dëgg yooyu yépp dëppoo nañu ak xam-xamu cosaan boobu. Am na benn soppiku gu mag ci kàddug yóbbalu yeneen mbir yu yonent ci diggante Millerit yi ak léegi. Bés bi ngir at mooy misaal bu cosaan bi gën a xamle loolu, waaye am na yeneen itam. Misaal bu soppiku gu mag ci kàddug yóbbalu yeneen mbir yu yonent mooy li tegtaloo ak juróom-ñaari dënn-dënn yu mag ya.

Gannaaw ci verse bu mujj bi ci ñattéel fukki saar bii ñu waxee Yowaana ne war na waxaat yeneen waxu Yonent, loolu di fésal ne taarixu saar boobu ñattéel fukk dafa doon tegtal ñoom ñi di Millerites ak ñaari téeméeri ak ñeent-fukk ak ñeent junni, ñu jox ko benn yat ngir mu natt kër Yàlla gi, waaye ñu wax ko mu bàyyi pénc ma.

Bi ñuy natt kër Yàlla gi gannaaw 1844, wax nañu Yowaana mu bàyyi xeet yi dul Yawut, yi ñu tegtal ni ëttu bi. Nii la misaal boobu ci 1844 doon wone ne Yàlla dafa faloon léegi jabaru kóllëre gu bees, te booba lañu defee wuute diggante jabaram ak ëttu bi. Rakku jigéen White wax na leer ne ëttu bi mooy xeet yi dul Yawut, te kër Yàlla gi mooy askanam yu Mu tànn; jàngal rekk saar bi tudd The Outer Court ci téere bi The Desire of Ages.

Yowaana dafay misaal ci waa Miller, ñi mujj a doon nit ñi Yàlla tànn ci atum 1844. Ñu tegale woon waa Miller ak desu àddina kiristaan yi di wax ne ñoom ay Kiristaan, te ñi mujj a jànkoonteek yégle bu neex te wex, miir na leen ni ñi dul Yawut.

Fondamaañ bi teggoon na dale ci 1840 ba ca njëkk jàqale gu mag ga, te kër Yàlla ga mat na ca waareb Yëgleb Yu Guddi. Noonu la jàqale gu mag ga ñëw, te waxees na Yowaana mu jóg, nattal, waaye bàyyi xeeti neen yi. Yowaana dafay wone ubbi njàtteb àttebi, te moo tax wax ju jóge ci Yàlla di jëfandikoo nattal gi Yowaana def ci ay kàddu yooyu muy misaalu àtteb seetkat bi. Li nu tëral léegi ci Yowaana muy misaalu nattal, dëppoo na ak ni Aduuna Adventiste yi farala xam misaal bi, waaye ci yëngu-yëngu bii am na soppe bu réy ci niñ ko déggee misaal bi.

Ci dëppoo ak xam-xamu Millerite, nu gisee ne ci jaar-jaaru Millerite yi, ni ko Yowaana diirale ci kapitaal fukki, amoon na itam ab waxu-kàddu bu jëm ci ab yëngu-yëngoo wu mbooloo wu mel ni mooy doon ñi téeméeri ñaari-fukk ak ñeenti junni. Nu déggoo ne bu ngeen jël nattukaay yi ci jaar-jaaru Millerite yi, te bàyyi waxtu xeeti réew yi, dinga gis kër Yàlla gi Yowaana doon natt.

Ñëw nun gis benn yonent ci jamono bu 2520 at, benn bi jeex ci 1798 te beneen bi ci 1844; noonu mu feeñal ab diirub ñeent-fukk ak juróom-benn at, bi Kirist tabaxee kër Yàlla gu Millerite gi. Yowaana xamale na ne ëtt bi mooy xeeti ñi dul Yawut, te am na itam “jamonoy xeeti ñi dul Yawut” ci waxu yonent bi.

“Jamono yi” yu xeeti yi mooy ay-bari, te dañuy tey ñaari diir yu ay-Israyil, buy dëgg ak buy xel, ñu dajal ci suuf. Muji ci ñaari yooyu, mooy noonu bu paganism dajal suuf topp ci noonu bu papalism, jeex na ci 1798. Lu ñuy wax sax, “jamono yi yu xeeti yi” jeex na ci 1798, ak ñëwug malaaka bu jëkk bi. Waroon na Yowaana tambalee natt ci 1798, te du lu jiitu loolu. Dañu ko tabaxoon ci nettali 1844, ba tax bàyyi diir ba jeexee ci 1798, mooy bàyyi kër gu biti gi, te ci def noonu nga wone at ak juróom-benn-fukk ak juróom-benn yi ñu yékkati woon kër Yàlla gu Millerite gi ci ndimbal yonnent bi Këllëf Kóllëre gi. Dëgg yu bari yu ànd ak loolu dañuy génne ci jëfandikoo bii, waaye man dama koy jëfandikoo rekk muy misaal bu leer gu wuute ak xam-xamu pionnieer yi, waaye leer la buy weddiwul dëgg yu njëkk ya, waaye dotatul jëfandikoo waxtu.

Dëgg dëggu dëggu moomu xamoon nañ ko bala 9/11, waaye dëgg-dëgg, ñu dugal na ko bu baax ci xel yi gannaaw 9/11. Dëggug Yowaana mi ngi natt kër Yàlla gi, mënuñu koo tàggale ak juróom-ñaari dëru, ndax mooy benn paasaa bi sax. Am na njëg wu jëm ci jëfandikoo juróom-ñaari dëru yi, wuñ ko tàj ba ci jamono ji “kéemaan” yi ci Daniel saar 12 di mat. Jëfandikoo “juróom-ñaari dëru” yi miñ ko ubbi gannaaw Sulet 2023, dafa méngoo bu mat ak ñetti aaya yi nekk ci Daniel 12, walla ndax ma wax ne dafa mottali leen ci anam wu xóot.

Sœur White jëfandikoo baatub *complement*, waaye du baatub *compliment*, ngir mel ni téereb Daniel ak Révélation ëppoo ak seen diggante. *Complement*, muy “yeggale ba matal ci matug”, loolu la ñaari téerey wax yu Yàlla jëm ci ëllëg di defante ci seen diggante. Juróom-ñaari dënnu yi, bu ñu ubbee ci Daniel saaru fukk ak ñaar gannaaw Sulet 2023, dañuy yeggale xibaar bi nekk foofa ba mu mat. Li ubbi juróom-ñaari dënnu yi mooy njàngatelu alfa ak omega boole ak tabaxug dëgg.

“Jamono yi ñuul yi” mat na ci atum 1798, te mu ngi tektale ñaari jamono yu 1260 at, bi bokk-kàttan ak ba pare ba paapalism daan bëreel kërug Sellal gi ak mbooloom askan wi. Bu nuy natt kër Yàlla gi, war nanu bàyyi ëttu bi, te ëttu bi dafa yàgg ba ci 1798; waaye gannaaw 1844, waxtu amatul. Tey, 1260 at yi dañuy tektal rekk diiru jamono buy wone wuute gi nekk diggante kër Yàlla gi ak ëttu bi. Loolu moo tax, dale ko ci 18 Sulet 2020 ba ci Sulet 2023, bëreel-bii mat na. Natt kër Yàlla gi tey, boole ko ak juróom-ñaari dënn yu mag yi, yiy tektal xàjjaleb xew-xew yi ame woon ci suufu yégleb malaaka bu njëkk ak bu ñaareel bi, mooy liggéey bi ñu dénk Yowaana. “Sunu liggéey bu mag” mooy “boole” yégle yi ñetti malaaka yi, noonu di xàjjal ci leer liggéey bu yonent bu ñu masul a def ci jamonoy kóllëre yi jiitu, te sax bu yàgg lañu koy deful ba tey. Bu nuy bàyyi ëttu bi miy tektal jamonoy ñi dul Yawut yi, dinanu bàyyi 1260 at yi paapal bi daan fitnaale, yi jeex ci waxtuw mujj ga ci 1798.

Kërug Yàlla gi ñu tabaxoon diirub ñeent-fukk ak juróom-benn at ci jaar-jaaru Millerite, mooy xamle kërug Yàlla gu ñuy tabax dale ko ci weeru Sulet 2023, ba bëgg a agsi balaa yoonu Dibeer. Jaar-jaaru boobu mooy di jamono jiir yi juróom-ñaari riif yi, moom “xew-xew yu ëllëg,” yu “dinañu,” du ne mën naa nekk, “leer ci seen toftal.”

Bu nu boole jaar-jaaru malaaka bu jëkk bi ak bu ñaareel bi, danuy gis ne jaar-jaar boobu tàmbalee na ak yéem-yéemu alpha te mu jeex ak yéem-yéemu omega. Bu nu jubal xàll yi ci waxu yonent yi ci jaar-jaaru malaaka bu jëkk bi, dale ko ci 1840 ba 19 Awril 1844, ak xàll yi ci malaaka bu ñaareel bi mi agsi woon ca waxtu woowu te sax ba kera malaaka bu ñetteel bi agsee 22 Oktoobar 1844—kon am na ñaari jamono yu ñu bokk ne ñépp ñaar ñoo tàmbalee te jeex ak agsiwug malaaka. Jaar-jaaru bi ci diggante malaaka bu jëkk ba ak bu ñaareel bi day won jaar-jaaru bi ci diggante malaaka bu ñaareel ba ak bu ñetteel bi.

Seede gu wone ni lii mooy jëfandikoo bu jub am na ci alfa ak omega yu jëfandikoo bi. Ñaari rëdd yu àndandoo te jëfandikoo leen benn yoon, ak tàmbali ak mujju ñaari rëdd yooyu, mooy wone dikkug malaaka. Gannaaw loolu, bu ñu leen boolee, rëdd ci kaw rëdd, ba ñuy nekk benn rëdd, tàmbali bi mooy màndargaat njàqare gu njëkk, te mujju bi mooy màndargaat njàqare gu mag gi. Benn lay wu gën ci dëgg am na it ci njariñi alfa ak omega, yu wone ne mujju bi moo gën a mag tàmbali bi. Benn njàqare bu alfa, buy jeex ak njàqare gu mag gu omega, mooy wone mbir mu gën a ndaw ak mu gën a mag ci alfa ak omega.

Bu nu tàmbalee ci 19 Awril 1844, (ag dikkug ñaareelu malaaka mi jiite ci dikkug ñetteelu malaaka mi ci 22 Oktoobar 1844); te gannaaw loolu nu tàmbalee itam ñaareelu rëdd bi ci 11 Ut 1840, mi jeex ci 19 Awril 1844, kon dafa feeñ ne naqaru xel bu 19 Awril 1844 mooy alpha ak omega bu rëddub waxi yoon wi ñuy sos ci boole rëddub waxi yoon bu njëkk malaaka ak ñaareelu malaaka.

Ci mujje jamono ji, nga ñetteelu malaaka bi ag ñaareelu malaaka bi ñëwandoo, ba tax mu mel ni 9/11, ak ñaari baat yi ci malaaka bu am doole bi ci Peeñu gi, saar 18. Ñaari baat yooyu mooy yégleb ñaareelu malaaka bi ak ñetteelu malaaka bi, te ñaari malaaka yooyu laalante woon nañu ci 22 Oktoobar 1844, te dinañu dajeati su ñaari taarix yi booloo, rëdd ci kaw rëdd. Bu ñu leen boolee noonu, dañuy teewal taarixu njëkk jéll ba ca jéll gu mag ga, te màndarga yu nekk ci diggante taarix boobu ci waxtu Millerit yi mooy ndaje gu mag gu Exeter, fa ñaari xeetu jaamu-kat feeñee, di teewal ñaawteefug janq yi amul xel ci léebu bi, te di jëfandikoo màndarga bu digg bi ngir won ne mooy ñàkk dégg ak moytu.

Juróom-ñaari ri dañuy xamle jaar-jaaru yëgleb malaaka bu njëkk ak bu ñaareel bi boole, ci jëfandikoo “rëdd ak rëdd”, te loolu mooy wone benn jaar-jaar bu tàmbalee ci njëkka ñàkk yaakaar ba dem ba ci magga ñàkk yaakaar bi ci jaar-jaaru ñi téeméer ak ñeent-fukk ak ñeent-juróom-ñeent. Xam-xamu li jaar-jaar boobu di tekki ci waxu yonent, méngoo na bu mat ak yëgleb gi Daniel fukki ñaar di wone ne dafa tëj ba ca jamono ju mujj ja.

Dina yokk njàng naat ci artikel bi ci topp, waaye dinaa bàyyi cér yi ci mujju gis-gis bu mujj bu Daniel, bi wax rekk ci misaal bi Daniel joxe ci nit yu Yàlla ci fan yu mujj yi. Seetleen ne ci mbirum yoonu njëkk a wax, ci aaya benn Daniel nekk na ci kurél gu xam gis-gis bi. Li njëkk a waxees ci gis-gis boobu mooy misaal bu Daniel ni ku xam yuy dégg, te juróom-ñett aaya yu mujj yi yépp dañuy wax ci ñi xam yuy dégg ci bés bu ñaar-fukk ak ñaar ba.