Nunoo taxawoon ci sunu maagal bu mujj, di laal ñetti rëdd yu tolloo yu seede gu yonent, yi ay saraxle ci aaya fukki benn ba ñaar-fukk ak ñaar ci Njàlbéen, téere bu jëkk bi ci Kóllëre gu Yàgg ga, ak Mata, téere bu jëkk bi ci Kóllëre gu Bees ga, ak Peeñu, téere bu mujj bi ci Kóllëre gu Bees ga ak ci Biibël bi. Rëdd mi ci Njàlbéen day won kóllëre gi ak Abram; rëdd mi ci Mata day won kóllëre gi ak jaamono ju Kiristaan yi, ak Piyeer muy mandarga njàlbéen ak mujju Israyil gu xel gu jamono jii. Aaya yi nekk ci diggante ñaari rëdd yi ñoo di won lakkalug Yàlla; ci Abram, mooy “yar”; ci Piyeer mooy soppi turam. Aaya bi nekk ci diggante rëdd mi ci Peeñu mooy sura fukki juróom-ñaari, aaya fukki ñaar.
Te fukki ñaar yi nga gis, ñoom ñaar-fukk buur lañu, yu jotagul nguur ba tey; waaye dañuy jot sañ-sañ ni ay buur benn waxtu ak rab wi. Peeñu 17:12.
Njàlbéen ak Macë yu Sell mi xamle nañu sëy gi nekk diggante Yàlla ak nit, te Peeñ mi xamle na sëy gi nekk diggante rab wi ak njaay mi ci yoonu dibeer bi. Ñetti rëdd yi yépp jublu ci yoonu dibeer bi, fa benn kurél di wone màndarga rab wi, te beneen bi di wone màndarga Yàlla. Fenkatug rab wi ak njaay mi ci saar fukki ak ñaar bi mooy tuddum omega bu kërug Nimrod gi ci Njàlbéen saar fukki ak benn. Foofa, diiney kóllëre gu fenkat gi daje ak ay atteem, te ci Peeñ saar fukki ak juróom-ñaar jigéen ju ñaaw ja — mooy Babilon bu mag bi — ñu koy àtte. Nimrod mooy alpha bi ci omega Vatikaaŋ bi, te moo tax papaas gi mooy Babilon bu mag bi, omega bi ci alpha Babelu Nimrod bi.
Li waral ci ñetti aaya yu digg yi mooy ne seede si nekk ci benn pexe bu nekk ci diggu bind bi, moom de, dafa am ñetti aaya.
Lii mooy sama kóllëre, gi ngeen war a sàmm ci sama digganteek yéen ak sa njaboot gi lay topp: góor bu nekk ci yéen dees na ko xarafal. Te dingeen xarafal yaramu ngelaw seen jëfandikukat; te loolu dina doon màndarga kóllëre gi ci sama digganteek yéen. Ku am juróom-ñaar fan ci yéen dees na ko xarafal, góor bu nekk ci seen maas yi, muy ki juddu ci kër ga walla ki ñu jënd ak xaalis ci nit ku dëkk ci bitim-rew, te bokkul ci sa njaboot. Njàlbéen 17:10–12.
Noonu Yeesu tontu ko ne ko moom: “Yaw Simon Barjona, barkeel nga; ndaxte du yaram ak deret a la ko xamal, waaye sama Baay bi nekk ci asamaan moo la ko xamal. Te maa ngi la wax it ne, yaw yaa di Piyeer, te ci doj wi laay tabax sama mbooloo; te bunti safara du ko man a daan. Te dinaa la jox caabi yi nguurug asamaan; te lépp loo yeew ci suuf, dees na ko yeew ci asamaan; te lépp loo yiwi ci suuf, dees na ko yiwi ci asamaan.” Macë 16:17–19.
Te malaaka ma nekkoon te amul léegi, moom itam mooy juróom-ñetteel bi, te mu ngi bokk ci ñaar-fukk ak juróom-ñaar ñi, te dina dem ca alkande ga. Te fukki xar yi nga gis, ñoom ñooy fukki buur yu jotagul nguur ba tey; waaye dinañu jot sañ-sañ ni ay buur benn waxtu ak malaaka ma. Ñooñu am benn xel, te dinañu jox seen kàttan ak seen doole malaaka ma. Peeñu Yàlla 17:11–13.
Nettali kóllëre gu dul wóor wi tektal ak banqaas yi Nimrod jëfandikoo, ak ay jumtukaayam yu dëggul yooyu nguur ak bëj-gëstu, yi torre ak dëkk bi di tektal, dafa mel ni misaal bu jumtukaay bu dëggul bu nataalu rab wa di tektal ci omega bu nettali Nimrod bi. Ñetti rëdd, ak ñetti diggandoo yu nekk ci ñetti aaya, yu ñépp seede ci kóllëre gu dund ak kóllëre gu dee. Téeméeri ak ñeent-fukk ak ñeent junni ñooy juróom-ñaareel bu dëgg bi jóge ci juróom-ñaari; te papaas bi moom dafa doy ci nekk rekk fenn bu dëggul. Kuréelu Nimrod am na benn xel ci seen séy, muy fenn bu dëggul ci wàllu téeméeri ak ñeent-fukk ak ñeent junni, ñi booloo ak xelu Almasi bi. Rab wu dëggul wi “woon na, te amul,” mooy fenn bu dëggul ci Almasi bi woon, te am na, te dina ñëwaat. Ci aaya juróom-ñaatt ba la feeñeel gu mat sëkk gu fenn gu dëggul gi papaas bi di tektal, ñu waxe.
Rabu ga nga gisoon, nekkoon na; te léegi nekkatul; dina génn ci xuru bu amul pënd, te dina dem ca alkande ga; te ñi dëkk ci suuf si dinañu yéemu, ñoom ñi seeni tur binduñu leen ci téereb dund gi li dale ci sosug àddina, bu ñuy gis rabu ga ga nekkoon, te nekkatul, te di naat a nekk. Révélation 17:8.
Yeesu mooy Ki nekkoon, tey am na, te dina ñëwaat, te paapase, ñetteelu juróom-ñaari bi bokk ci juróom-ñaari yi, mooy rab wi “nekkoon, te amul, waaye am na.” “Benn waxtu” bi séyub njaayum seytane ak rab wi di tekki, mooy jaar-jaaru cosaan bu tambalee ci yoonu Dibeer, fa benn téeméeri junni yiñu tegtal ci Piyeer ak Abaraam, yéeg ca asamaan ngir nekk màndarga, ci dëgg-dëgg ba paapase itam di yéeg.
Nun nuy seet a jëfandikoo téereb Yoel ci wàllu ne Piyeer ci Bésu Pàntakot moo xamale ne yenn waxam yu Pàntakot dafa matal li Yoel waxoon. Ci ñetti rëdd yu kóllëre, ku nekk am fukki ay sàcc, ñetti aaya yu digg ya ci ku nekk ci rëdd yi di jàngal benn jaar-jaaru tàggat; te ci jaar-jaaru boobu, dañuy wone Piyeer ne mu ngi ànd ak Yeesu ca Kesariya Filib, maanaam Panium, fa àddina tey taxaw ci wetu jaar. Ca Panium, Piyeer itam mungi Yerusalem ci tuurug Pàntakot bi. Ñetti rëdd yi ak fukki sàcc di daje ci Panium ak Pàntakot, ba foofu kërag Yàlla di tàmbali ci sëy Krist, te màndargay rab di tàmbali ci sëy Seytaane. Téereb Yoel di xamale woote gu yee ci léebub fukki janq, bi keregu Laodise, mooy Mbooloom Ajanaŋgkat yu Bésub Noflaay bu Juróom-Ñaareel, di xëy ci xam ne dañoo réer.
Téereb Yowel bi dañu ko tëral ci biir yennar ñent xeetu maam.
Kàddu Boroom bi ñëw ci Yoel, doomu Petuwel.
Dégluleen lii, yeen mag ñi, te dégluleen, yépp waa réew mi.
Ndax li amoon ci seen jamono, walla sax ci jamonoy seeni baay? Waxleen ko seen i doom, te na seen i doom wax ko seeni doom, te seeni doom itam di ko wax meneen maas. Li mbind mi bàyyi, njorax mi lekk na ko; te li njorax mi bàyyi, yoon wi lekk na ko; te li yoon wi bàyyi, sikket gi lekk na ko. Joel 1:1–4.
“Mag ñi” mooy njiitu yi ci kërceenug Seventh-day Adventist bu Laodicea ba ci waxtu tëj biir giirug téeméeri ñeent-fukk ak ñeent junni, te tëj biir googu am na ba ci toppandoo dëppug Xel Mu Sell mi. “Mag ñi” Ezekiel daf leen tekki ni “mag ña yàgg.”
Noonu mu ne ma ne: Doomu nit ki, ndax gis nga li magi kër gi Israayil di def ci lëndëm, ku nekk ci néegam yu ay xalaatam? Ndaxte ñoom naan nañu: Boroom bi gisul nu; Boroom bi bàyyi na suuf si. Ezekiel 8:12.
Yoonu wér na ne màndarga gi ci Ezekiel xaaj 9 mooy benn màndarga gi ak bu nekk ci Apokalips xaaj 7. Te itam leer na ne “mag ñi” ci ñeenti yëngu-yënguñ yu bon yu gën a yokk ci xaaj 8, lim bi 25 moo leen di tegtal. Ñaar-fukk ak juróom “mag ñi” ñi waroon a doon ñi di sàmm jurug Yàlla, ñooy góor ñi di sujjóot jant bi. Ñoom ñooy ñi njëkk a àttees. Ci mbirum kër Yàlla gi ñu dëddu, ñuy tegtal ñaari wàll yi, ku nekk ak fukk ak ñaar saraxalekat, ak saraxalekat bu mag bi. Bu yoonu Dimaas bi agsee, ñuy sujjóot jant bi te nangu màndargu rab wi, di wone seen déggoo ak njaay mi, ak rab wi, ak yonent bu dëggul bi. Ñaar-fukk ak juróom ñi, 250 ña ci fippu Koré, Datan ak Abiram ñoo leen doon misaal, te ñoom nag dañuy tegtal booloo bu ñetti wàll bi, bi 250 góor ñi di jébbale cuuraay boolewook. Ñetti kilifay dëddu yi dee nañu, bi suuf si ubbee gémmiñam te mëdd leen.
Te Musaa ne wax ne: Ci lii ngeen di xam ne Aji Sax ji moo ma yónni ngir ma def jëf yii yépp; ndaxte waxu ma leen ci sama xel rekk. Su nit ñii dee dee gu nit ñépp di dee, mbaa ñu dikkal leen mbugal mi nit ñépp di jot ci moom, kon Aji Sax ji yónniwul ma. Waaye su Aji Sax ji sàkk lu bees, te suuf si ubbi gémmiñam, te dindi leen ak lépp lu bokk ci ñoom, te ñu sànni leen ñuy dund ci biir bàmmeel ba, kon dingeen xam ne nit ñii merloo nañu Aji Sax ji.
Ba mu amee, bi mu noppee wax kàddu yooyu yépp, suuf si doon ci suufu ñoom daldi xar ci ñaar: te suuf si ubbi gémmiñam, daldi lekk leen, ak seen kër yi, ak góor ñépp ñi bokkoon ak Kora, ak seen alal yépp. Ñoom ak lépp lu bokk ci ñoom, ñu dem dund ci biir bént bi, te suuf si tëj ci seen kaw: noonu ñu sànku nekkulati ci biir mbooloo mi.
Te mboolem Israyil ñépp yi leen wër dafa daw ci seen yuuxu ga, ndaxte ñu ne: «Bu suufe si won nu it.» Te safara génn na ci Boroom bi, ba leppoon ñaari téeméeri ak juróom-fukk góor ñi jébbale cuuraay gi. Nombres 16:28–35.
Bëgg gu 1888 gis nañu ko misaalale ak bëgg gu Koré, Datan, Abiram ak ñaari téeméeri juróom-fukk goor ñi jébbal cuuraay. Ñaari téeméeri juróom-fukk goor ñooñu da ñoo boole woon seen bopp ak benn gumbaay gu ñetti wàll, gu di ag mbootaay gu dellu ci yoonu Dibeer, bi Etazini, rab wu suuf si, ubbee gémmiñam te wax ni nanka. Ca booba, tawte gu mujj gi dañu ko tuurul te amul natt, ni ko ni ñaari téeméeri juróom-fukk goor ñi jébbaloon cuuraay sankoo ak safara su wàcce asamaan. Ñaari téeméeri juróom-fukk goor ñi dañuy teewal benn sistemu diine bu dëgërul, ñi ñuy alag ci jamono ji tawte gu mujj gi di tuuru ci yoonu Dibeer. Suuf si dafa ubbiku ci kaw Koré ak ñi ànd ak moom, te loolu mooy yëngu-yëngu suuf si nekk ci Peeñu-Yowaana fukk ak benn, buy xamle Etazini muy ubbi gémmiñam te wax ni nanka. Bi safara si wàccee asamaan ba daldi dal ci kaw ñaari téeméeri juróom-fukk ña, dafa misaalale safara Ilyaas ci tundu Karmel, ba yonent yu dëgërul yañu leen rey. Safara Ilyaas ci tundu Karmel méngook yoonu Dibeer; mootaax safara si dal ci kaw ñaari téeméeri juróom-fukk goor ñi mooy safara yoonu Dibeer bu tawte gu mujj gi.
Xaaj bi nekk ci Téere Nombres bi te jëm ci ñàkk dégggante Kora, ànd na ci wàllu yonent ci ñàkk dégggante bi jëm ci waxu Réew mi Yàlla Dige woon, ni ko Yosuwa ak Kaleb wonee. Ñàkk dégggante boobu moo tekki “bésu xiinloo” bi ci Biibël bi. Xaaj bi jëm ci ñàkk dégggante Kora nee na: “dingeen xam ne nit ñii xiinloo nañu Boroom bi.”
Ñi am njàng mi lañu xam te ñi am xel yooyu war nañu xam ne jaar-jaaru fitna Koraa war nañu ko teg ci fitna bi jëm ci yëngu Yosuwe ci bàttal Réew mi ñu Dig. Fitna boobu amoon na ca Kadees, te Kadees ak fitna Koraa, ñoom ñaar ñépp mooy fitna Adventist yi Bésub Juróom-ñaareel ci yoonu alxames bi. Koraa ak ñaar téeméeri ak fukki góor ñi joxe woon cuuray ndaw, dañoo doon misaal bu juróom-ñaari góor ñi sujjóot ci jant bi ci Ezekiel 8. Mag ña ca jamono ju yàgg ji ci Ezekiel 8 dañuy tegu ci ñetteelu ñaawtéef bi ci ñeenti ñaawtéef yu di yokkante, yi matal ci Yerusalem, te mooy misaalu kilifa Yàlla.
Bëgg jëfandikoo bu njëkk bi mooy nataalu kiñaan, ñaareel bi mooy néeg yu nëbbu, ñetteel bi mooy jooyal Tammuz, te gannaaw loolu 25 góor ña sujjóot ci jant bi. Gannaaw loolu, saar 9 mi moo xamle ñi di ñaaxum te di jooy ndax jëfandikoo yu bon ya, yi ñu tekkiwoon ci saar 8 bi. Ñi di ñaaxum te di jooy, malaaka mi yéegëgë ci penku bi moo leen tëj ci rakk. Malaaka mooy yónni-kat, te mu ngi mel ni bataaxal la.
Bataaxal bu màndarga bi jóge penku, mooy bataaxalu ngelawlu penku, te mooy bataaxalu Islaam. Bu ñu màndargee ñaar-fukki junni ak ñeent-fukki ñeent junni ñi, malaakay alag yi daldi tàmbali seen liggéey, ca bérab ba màndarga biti ci kàddug wax ci lu yóbbuwaay jàngale ne “ngàntug réew mooy ñëw ak yàqu réew.” Bala àtte bi mat ci kaw ñi ñuy tektale ak Kora, ñiy bàkkaar ñi dañuy génne leen bitim Yerusalem. Ñi bon dees na leen dindi Yerusalem, ndax du ñi jub ñooy daw Yerusalem.
Te itam, Xelum bi yékkati ma, daldi ma indil ci bunt penku kër Aji Sax ji, bi xool penku; te gis naa ci buntu bunt ba ñaar-fukk ak juróom nit. Ci seen biir gis naa Yaasaniya doom Asur, ak Pelatiya doom Benaya, kilifay xeet wi.
Noonu ma ne ma: “Doomu nit ki, ñooñu lañuy nit ñi di xalaat lu bon te di joxe pexe yu bon ci dëkk bii; ñiy wax ne: ‘Jotagul; na nuy tabax kër yi: dëkk bii mooy ndab li, te nun noo di yàpp wi.’”
Kon nag nga wax ci ñoom, waxal ci kàddug Yàlla, yaw doomu nit ki. Te Xelum Boroom bi daldi wàcc ci man, ne ma: Waxal; nii la Boroom bi wax;
Noonu ngeen wax, yéen kërug Israyil; ndax xam naa li yépp di jóg ci seen xel, kenn ku nekk ci yéen. Ngeen yokk ñi ñu rey ci dëkk bii, te ngeen feesal ay mbeddam ak ñi ñu rey. Moo tax nii la Boroom Bi Yàlla waxe: Ñi ñu rey, ñoom ñi ngeen tëral ci biiram, ñoom ñoo di yàpp wi, te dëkk bii mooy cin bi; waaye dinaa leen génne ci biiram. Ngeen ragal sabar bi; te man dinaa indi sabar ci yéen, kàddug Boroom Bi Yàlla. Dinaa leen génne ci biiram, jébbal leen ci loxo gaayi bitim-réew, te dinaa mbugal yéen ak àtte. Ngeen dinaa daanu ci sabar bi; dinaa leen àtte ci digg-u réewu Israyil; te ngeen dinaa xam ne man maa di Boroom Bi. Dëkk bii du seen cin, te yéen dungeen nekk yàpp wi ci biiram; waaye dinaa leen àtte ci digg-u réewu Israyil. Te ngeen dinaa xam ne man maa di Boroom Bi: ndaxte doxuleen ci samay sàrt, te jëfuleen samay àtte, waaye def ngeen ni xeeti ñi dul Yawut yi wër leen.
Ba ma xewoon, bi ma doon waxu yàlla, Pelatiya doomu Benaya dee. Noonu ma daanu ci sama kanam, ma yuuxu ak baat bu réy, ne: Akaay Boroom Bi Yàlla! Ndax dinga alag yàgg yépp desitu Israyil? Ezekiel 11:1–13.
Yerusalem daññ na ci yoonu Dibéeri, bi ñuy xeexale pepp ak ñax mu bon mi. Góor ñi ñu tektale ci 25, walla 250i Kore, dañuy leen génne biti, ba ci “diggub” Yerusalem, ngir ñu fa dee. 25 mooy limub saraxalekat yi doon liggéey benn ayu-bés, te bu ko limu 250, miy limu fukk-fukk, wonee ko ci misaal, mu tekki mbooloom kërg yépp ci àddina, ndaxte fukk mooy misaalu àddina bépp. Kërg gu xeex mooy kërg gi ñax mu bon ak pepp ànd ca, te kërg gu daan mooy kërg gi nekk pepp rekk.
“Ndax Yàlla amul benn jàngu gu dund? Am na ab jàngu, waaye mooy jàngu ji ñu nekk di xeex, du jàngu ji ba noppi di màggat. Nu metti noonu ndax am na ay cér yu am ay ñàkk, te am na ay ñax yu bon ci biir dugub ji. Yeesu wax na: ‘Nguuru asamaan mel ni nit ku ji mbeyet pepp bu baax ci toolam; waaye bi nit ñi nelawee, noonam dikk na, ji ñax yu bon ci diggante dugub ji, ba noppi dem…. Noonu surga yi boroom kër ga dikk ci moom ne ko: Sang bi, ndax du yow yaa jiwoon pepp bu baax ci sa tool? fu ko ñax yu bon yooyu jóge nag? Mu ne leen: Noon moo def lii. Surga yi ne ko: Ndax bëgg nga nu dem dajale leen? Waaye mu ne: Déedéet; ngir bu ngeen di dajale ñax yu bon yi, ngeen buddi itam dugub ji ak ñoom. Bàyyileen ñooñu ñépp di màggandoo ba bésu ngóob ga; te ci waxtu ngóob ga dinaa wax góobkat yi: Dajaleleen jëkk ñax yu bon yi, te ngeen boole leen ci ay mat ngir lakk leen; waaye dajaleleen dugub ji ci sama sàq.’”
“Ci léebu pepp ak mbëy mi ci léebu dugub ak ñax mu bon mi, nu gis sabab bi tax ñax mu bon mi warul woon a root; ngir bañ dugub mi delooñ ak moom. Xalaatu nit ak àtteem dina def njuumte yu tar. Waaye gën a am njuumte, ba benn rekk xobbu dugub deleeñ ko, Boroom bi nee na: “Bàyyileen ñoom ñaar ñépp ñu màggandoo ba bésu ngóob ba”; te bu boobaa malaaka yi dinañu dajale ñax mu bon mi, mi ñu teg ci alag. Doonte ci sunuy kër-yàlla yi, yi wax ne dañuy gëm dëgg gu jëm kanam, am na fa ñi am njuumte te di réer, ni ñax mu bon ci biir dugub, Yàlla ku muñ te di sax ci muñ. Mu di yedd ak waare ñi réer, waaye du alag ñi yagg a jàng njàngale bi Mu bëgg a jàngal leen; du buddi ñax mu bon mi bàyyi dugub mi. Ñax mu bon ak dugub war nañu a màggandoo ba bésu ngóob ba; bu dugub mi agsee ci matug màggam ak yokkuteem, te ndax jikkoom bu mat, dina fees a wuute bu baax ak ñax mu bon mi.”
“Ekkaleesiya Kirist ci suuf dafa matadi, waaye Yàlla du alag sa Ekkaleesiya ndax matadi gi am ci moom. Am nañu woon te dinañu am ñi fees ak fit, waaye du fit gu sukkandiku ci xam-xam, ñiy bëgg setal ekkaleesiya gi, te buddiñ ñax mu bon mi ci biir dugub ji. Waaye Kirist jox na leer gu xaas ngir xam ni ñuy jëfe ak ñiy réer, ak ñi soppiwul xol te nekk ci ekkaleesiya gi. Warul am jëf ju amul tegu, ju fees ak fit, ju gaaw ci yàqule, buy jóge ci ay membër yu ekkaleesiya gi, ngir daggale ñi ñu man a foog ne seen jikko adefekt. Ñax mu bon dina feeñ ci biir dugub ji; waaye buddiñ ñax mu bon mi, su dul ci yoonu Yàlla mu dogal, dina gën a lor bàyyi ko mu nekk. Bi Boroom bi di dugal ci ekkaleesiya gi ñi dëgg-dëgg soppiwul xol, Seytaane itam ci jamono jooju di dugal ci booloom gi nit ñi soppiwul xol. Bi Kirist di ji ñax mu baax mi, Seytaane di ji ñax mu bon mi. Am na ñaari doole yu juuyoo tey liggéey saa su ne ci kaw membëri ekkaleesiya gi. Benn doole mooy liggéey ngir setal ekkaleesiya gi, te beneen bi di liggéey ngir yax nit ñi Yàlla.” Testimonies to Ministers, 45, 46.
Ñi bon ñaaw yi dañ leen jële génne Yerusalem ngir rey leen. Dañ leen di jële ci jamono ju ñuy góob, te moom itam mooy jamono ji pepp mi matur, ndaxte ci booba la ñuy dajale pepp mi ni sarax su njëkk su ñuy yëngu, ci ñaari mburu yu Pentekot yu ñuy yëngu. Góobug njëkk meññu pepp mi mooy mbir mu xóot ci waxu Yàlla buy wax lu jiitu. Tasante diggante pepp ak duum yi mooy wax ci wàllu mbir moomu sax, te bari ci léebu Almasi yi di won sax màndarga waxu Yàlla buy jiitu bu am solo lool.
“Teewat na, léeb yi di jàngale ne amul benn waxtu yéex ngir tuub gannaaw àtte ba. Bu liggéey xebaar bu baax bi mattee, ci saa si la séddoo diggante ñi baax ak ñi bon topp, te dogalu wàll wu nekk daldi dëgër ba fàww.” Christ’s Object Lessons, 123.
Saraxu pepp bi mooy ñent-fukk ak ñeent junni nit, te ñetteelu malaaka mi mooy séddale pepp bi ak garab yu bon yi.
“Noonu gis naa ñetteel malaaka bi. Malaaka bi ma àndaloon wax ne: ‘Ay waxam ragal la, ay jëfam tiit la. Moom moo di malaaka bi war a tànn pepp gi ci diggante pepp ak ñax mu bon, te mu tëj walla mu boole pepp gi ngir sëru asamaan si.’ Yëf yii war nañu jël xel mépp, te yëg yépp it. Benn yoon ma feeñaloonaat solo gi ne, ñi gëm ne nu ngi jot ci bataaxal bu mujj bu yërmande bi, war nañu beru ak ñi di bés bu nekk jote walla naan ay njàngale yu bees yu réer. Gis naa ne du ñu war, ndaw walla mag, dem ci ndaje yi ñeel ñi nekk ci réer ak ci lëndëm. Malaaka bi wax ne: ‘Na xel mi bàyyi dëkk ci kaw yëf yu amul njariñ.’” Manuscript Releases, volume 5, 425.
Malaaka bu ñetteel bi dafay tëjé pepp mi, te itam dafay xàjjal pepp mi ak ay ñax. Malaaka bu ñetteel bii mooy tegtalu yoonu Dimaas, fa la ñaar-fukk ak juróom ñetti góor ñi, di firndeel njiiti kanam yi ci kërkàndoo Gurom-ñaar-fukk ak Ñaar Fan Yu Jàll yi ci Laodise, di ñuy génne leen ci biti Yerusalem te àtte leen. Ci booba, mbooloom gëmkat yi di xeex soppeeku ci mbooloom gëmkat yi daan.
“Liggéey bi dina jeex ci lu gaaw. Yeneen ñi bokk ci mbooloom ngeent gi di xeex, te ñoo fésaloon seen kóllëre, dinañu nekk mbooloom ndam li. Bu nu delloo xel sunu jaar-jaaru màggat bi, ba jël géej gu nekk ci bépp tànk bu yokkute ba ci taxawaayu nu fi nekk léegi, man naa wax ne: Sant na Yàlla! Bu ma gis li Yàlla def, maa ngi fees ak njàqarey xel ak kóolute ci Kirist moom nekk Kilifag ji. Amunu dara lu war a ragal ci kanam, su dul ni nu fàtte yoon wi Boroom bi jiite woon nu, ak njàngalem ci sunu jaar-jaaru màggat ba.” General Conference Bulletin, 29 Samwiyee 1893.
Mbiri wàccug wax jëm ci xàjjaleb garab yu bon yi ak pepp mi mooy benn mbir bu mag ci kàddug yëgleb Biibël. Kirist miy setal kër Yàlla gi mooy benn misaal ci liggéey boobu, te njëgëmam di am ci saa su ñu teg yoonu Dibéer, ndaxte foofa gis nanu ne ñi war a àttees, yóbbu nañu leen ba ci wàllug Yerusalem ngir fa dee.
“Ba Yeesu tàmbalee liggéeyam bu yem ci kanam nit ñi, Mu setal Kër Yàlla gi te jële ko ci yàqute gu weddi Yàlla. Te ci biir jëf yi mujj ci liggéeyam amoon na ñaareelu setalug Kër Yàlla gi. Noonu itam ci jëf ju mujj ngir artu àddina si, ñaari woote yu wér te wuutees nañu leen def ci mboolooy gëm yi. Baatu ñaareelu malaaka mi mooy: ‘Babilon dafa daanu, dafa daanu, dëkk bu mag boobu, ndaxte mu naxal xeeti àddina yépp ñu naan biiñu meram njaaloomam’ (Peeñu 14:8). Te ci xaacu bu réy bu baatu ñetteelu malaaka mi, dégg nañu baat bu jóge asamaan ne: ‘Génnleen ci moom, yéen sama askan, ngir bañ a bokk ci ay bàkkaaram, te ngir bañ a jot ci ay mbugalam. Ndaxte ay bàkkaaram agsi nañu ba asamaan, te Yàlla fàttaliku na ay njubam’ (Peeñu 18:4, 5).” Selected Messages, téere 2, 118.
Mbooloom béppum pepp ak ñax mu ngi am ba ci jafe-jafe yoonu Dibeer, bi ñax yi di génn, du ci doole nit, waaye ci ñetteelu malaaka bi—mi tegtal yoonu Dibeer, waaye itam xebaaru tawu mujj gi, bi di ëpp ba nekk yuuxu réy. Ñax yi ab cër lañu ci seede bu yonent bi, ni pepp gi itam nekk. Yërmandey Yàlla dina àgg ba ci yoonu Dibeer, te ñetteelu malaaka bi sellal kër Yàlla gi ñaareel yoon. Mu ko sellaloon ci 22 Oktoobar 1844, te ñaareelu sellalug kër Yàlla gi mooy yoonu Dibeer.
Yëf yi ci biti taarix bi, yi di jur yoonu Dimaas bi, bokk nañu ci benn mbir bu mag ci seede gi bu jàngoro yi daan nañu am ndam, ni noonu itam garab yu ñaaw yi, dugub ji ak boole bi ñaari mbooloo yi. Bàtt yi mujj yi ci Peeñu yi mooy yennett ñaari malaaka yi, te ñoo di séddale ak boole ñaari mbooloo yi; waaye am na solo lool ñu gis ne Sœur White wax na ne “bàtt yu mujj yooyu” ñoo “matal mbey mi.” Bàtt bu mujj bi di matal mbey mi mooy taw bi ci mujj, te mooy safara si di boole 250 góor ña “ni pakk yu ñu di takk ngir safara yu alag.”
“Ci Yowaanes ñu ubbi ay seeni yu xóot te yéem ci mbirum jàngoroog kërceen ga. Mu gis taxawaayu, ayis, xare yi, ak mucc gu mujju ga ci nit ñi Yàlla. Mu bind yégle yi mujj yi, yu war a matal ngóob mi ci suuf si, muy dagg yu ñuy dajale ci sàq samay asamaan, walla muy taxaw yu ñuy takk ci safara réer gi. Mbiri yu am solo lool ñu ko feeñal, rawatina ngir kërceen gu mujj gi, ngir ñi war a dëddu bàccéeku ci njuumte ba ci dëgg, ñu man a jàng ci ayis yi ak xare yi nekk ci seen kanam. Kenn warul nekk ci lëndëm ci lu di ñëw ci kaw suuf si.” The Great Controversy, 341.
Setal këram gu Yàlla, itam, dañu ko melal ci liggéeyu góor guy dàq pënd bi Yahya mi di Sóobkat bi jëfandikoo ngir wonale Ki toppoon na liggéeyam. Moom moo di ki ëppal mbalit bi ci géntug Miller.
«Boroom bi ngi ci bëgga wone wuute bi nekk diggante aji jub ñi ak aji bon ñi; ndaxte “ab fanam ngi ci ay loxoom, te dina setal kër-gu daan doomam ba baax, te dajalee peppam ci këram; waaye dina lakk yàpp wi ak safara su dul fey mukk.”» Review and Herald, 8 Suletu 1892.
Ñu jële Esayi ci waxi Sister White, bi mu xamle ne ci atum 1849 Boroom bi jox naat ay loxoam ñaareelu yoon ngir dajale desit yi ci ay nitam, te Esayi ak Sister White ñoo di won dajale gu mujj gi ñeel ñaar-fukk ak ñeent-fukk ak ñeent-junni. Yoonu dajale bi dafa boole tasare ak dajale, yi ñu teg ci misaal ni njëkk a naqar gu mag, te loolu moo jëmale ci dajale ba ci mujjug waxtu wu yàgg. Bés bu nekk ci ay mbir yii ñeel sellalug ñaar-fukk ak ñeent-fukk ak ñeent-junni mooy wér-wéru mbir bu jot ci waxi yonent yi ci Biibël bi. Jaar-jaaru biti bi Boroom bi di jëfandikoo ni jumtam ngir yóbbu bàkkaar ba ci mujjam, dañu ko teg ci misaal ci Daniel 11:11; te dajale gu mujj gi am na ci Esayi 11:11; te mujjug waxtu wu yàgg wi am na ci Njàlbéen 11:11, te tasale dugub ak ñax mu bon mi ci yoonu Dibbeer bi am na ci Esekiyel 11:11:
Dëkk bii du seen mbaxanam, te yéen itam dungeen neex bi ci biiram; waaye dinaa leen àtte ci diggub réewu Israayil. Ezekiel 11:11.
Ci téereb Yoel, “biiñ bu bees bi” dagg nañu ko ci mag ña yàggoon, ñoo waroon a doon aarukat bérabu sell bi. Yégleb Buuxu Gudd gi mooy biiñ bu bees bi ci Yoel, te safara sa wàcce ci kàddu Alxames gi dañu ko misaalel ak safara Pentekot bi. Safara sooju mooy tektal benn yégle, mooy biiñ bu bees bi, waaye mooy itam yégle bi yàq ñaar téeméeri juróom-fukk nit ña ñu joxoon cuuraay. Kàngam Adventistu juróom-ñaareelu bés bu Laodise bi jeex na ci kàddu Alxames gi, ndax foofa lañuy tuur safara si te amul natt, te moo yàq ñaar téeméeri juróom-fukk nit ña ñu joxoon cuuraay; kon nag, moo yàq seen xeeru màggal gi.
Bu Kàñcamu Bésug Fanweeri-juróom-ñaari bi dafa woon a dëgg ci yoonu kóllëre ba ci yoonu Dibéer, doole ak kàttanu nguurug Etazini dina ko tëj. Su fekkee ne dafa wonewul kóllëre, dina rekk soppi turam, nekk Mbooloom Bésub Jëkk bi fanweeri-juróom-ñaari, walla beneen tur bu muy niroo lool ak moom. Muy jub mbaa muy jubadi, Mbooloom Kàñcamu Bésug Fanweeri-juróom-ñaari du weesu yoonu Dibéer. Seedey wax ju yonent bi xamle na ne Adventism dafa bañee yégleb yoon yu mag ya ca 9/11, te yoon yooyu mag jëm nañu ci bunt bu tëj ba ci yoonu Dibéer. Ñaari-fukk ak juróom ñaari góor ña dañoo leen feeñal ci xaajub Ezekiel bi ci “Jaazaniah doom Azur, ak Pelatiah doom Benaiah, buur-yi askan wi.”
Turandoo seen yi di fésal melokaani askanu Yàlla, waaye du ludul woote rekk. Jaasaniya tekki ne Yàlla dégg na, te mooy doomu Asur, mi tekki dimbali ak aar. Sœur White wax na ne ñaar-fukk ak juróom-ñaar ñi dañoo wara doon sàmmkat yi, ni ko “Asur” di tegtal. Doomam mi di fésal ne mu ngi “dégg” Yàlla, waaye mooy bokk ci xeetu ñi, gis di gisul, te dégg di déggul. Pelatiya tekki ne Yàlla musal na, te baayam “Benaya” tekki ne Yàlla tabax na. Bi Esekiyel noppee yégle bataaxal artóomam, Pelatiya dee.
Dëkk bii du seen ndab, te yéenit dungeen nekk yàpp wi nekk ci biiram; waaye dinaa leen àtte ca diggu réewu Israyil. Te dungeen xam ne man maa di Aji Sax ji; ndaxte doxul ngeen ci samay sàrt, jëfandikoo ngeenul samay àtte, waaye def ngeen mel ni xeeti ñi ci seen wër. Noonu, bi may wax ci kàddug yóbbal bi, Pelatya doom Benaaya dee. Ma daldi daanu ci sama kanam, woo ak baat bu réy, ne: Aah, Boroom bi Yàlla! Ndax da ngay alag yàggal ba noppi ñi des ci Israyil? Ezekiel 11:11–13.
Pelatiya dee na ci yu mag yi Ezekiyel. Bley bi dee na ci mbedd mi ca 18i Sulet 2020 ngir matal Kàddu gi nekk ci Peeñu gi fukki benn. Bley bi mooy Muse ak Eli, bindkat bu njëkk bu Kàddu Yàlla, te digeb Eli di ñëw mooy wax ju mujj ji nekk ci Kóllëre gu Yàgg ga. Alfa ak Omega reyees na leen ci mbeddum Sodom ak Misra, waaye dekkal na leenaat ci 2024, ni ko Peeñu gi 11:11 di tegtal. Bi ñu dee woon, Sodom ak Misra bég nañu. Ezekiyel tëral deeug Pelatiya ci jamono ji desit bi ne, “Éy Boroom bi Yàlla! Ndax dinga faagaagal ñépp ñi des ci Israyil?” Sodom mooy kërceenug Adventiste yi di wàcc bésub Noflaay ba juróom ñaar, ci jamonoy desit bi, ni ko Esayi waxe.
Dégluleen, yéen asamaan yi, te déglu, yow suuf si; ndaxte Boroom bi wax na: Ma yar xeet yu ma doon doom, te ma maggal leen, waaye ñoom ñoo ma rebeléel. Nag gi xam na ki ko moom, mbaam mi itam xam na wàllu lekkam bu sangam; waaye Israayil xamul, sama xeet xalaatul.
Éey réew mu bàkkaar, xeet wu yéex ak ñaawtéef, askan wu ñu juddoo ci lu bon, doom yu yàqkat! Dañoo bàyyi Boroom bi, dañoo merloo Ku Sell ki bu Israyil, te dañoo dellu gannaaw. Lu tax ngeen diñu leen dóoratiati? Ndax dangeen gën a rébb; bopp bépp wérul, xol bépp doy na. Li dale ci suuf si ba ca kaw bopp ba, amul benn wàll wu wér ci moom; waaye ay gaañu, ak ay lëmm, ak ay gaañu yu yaxu: ñu tëjju leenul, ñu laxasu leenul, ñu nooyalu leenul ak diwlin. Seen réew neen na, seen dëkk yi lakk nañu ak safara; seen suuf, doxandéem yiy lekk ko ci seen kanam, te mu neen, mel ni lu doxandéem yàq. Te Siyoŋ mi nuy wax doom ju jigéen bi, des na mel ni kër gu ndaw ci toolu reseñ, mel ni mbaar mi ci toolu concombre, mel ni dëkk bu ñu wër ngir song ko.
Bu Boroom Kàttan yi bàyyiwul woon ci nun ab des bu ndaw lool, kon nun dinañu mel ni Sodom, te dinañu niroo ak Gomor. Dégluleen kàddug Boroom bi, yéen kilifay Sodom; tegtuleen seeni nopp ci yoonu sunu Yàlla, yéen waa Gomor. Esaay 1:2–10.
Muse ak Eliyañ ñu rey leen ci Sodom ak Ejipt ca jamono ji desee. Ejipt mooy màndarga gu ndax nguur gu yàqu, te Sodom mooy màndarga gu ndax kërceen gu yàqu. Pelatya doomu Benaya dee na ci yoonu Dibéer bi, bi Esayi tëral ak bésu merug Biibël bi, te loolu mooy 1863, walla yoonu Dibéer bi. Pelatya doomu Benaya dafay tegtal naataangeg ñi dégg Kàddu Yàlla dëgg. Ca jamonoy ñi desee, ñi Muse ak Eliyañ di tegtal ñu rey leen, gannaaw loolu ñu dekkiwaat. Dekkiwaat googu tàmbalee na ak baat ci màndiŋ mi ci weeru Sulet 2023. Li dalee 2024, tas gu mujj gi ci diggante dugub ak ñax mu bon mi ngi dox.
Bu benn bésu Dibeer, mbooloom Adventist yu fanweeri juróom-ñaareel bi dina xam ne réer nañu.
Dëkk bii du seen cin, te yéen itam dungeen nekk suux bi ci biiram; waaye dinaa leen àtte ci diggu réewu Israyil. Kon dangeen xam ne man maa di Boroom bi; ndaxte doxuleen ci samay sàrt, te jëfelewooleen samay àtte, waaye def ngeen mel ni xeeti ñi dul Yàlla yi leen wër. Te am na ne, bi may wax kàddug yonent, Pelatya doomu Benaya dee. Esekiyel 11:11–13.
Ndeewu Pelatia, mi turam tekki ne “muccu ndax Yàlla,” jëm ci wàllu nettali bi ci tekki ne muccu ngir dee, ci benn jamono boobu sax la ñi liggéey ci waxtu wu mujj wi di muccu ci loxo buur bu bëj-gànnaar, ci ayaar fanweeri Daniel 11. Pelatia dees na ko jébbal ci loxo buur bu bëj-gànnaar ba ca yoonu Dibeer bi. Pelatia, doomu Benaya, mooy “li Yàlla tabax.” Ca wetu boobu sax la Yàlla dellu tabax ab kër Yàlla, ngir yékkati ko muy kilifa gi daan na bés ba gaaw ba ca yoonu Dibeer bi, ñi Pelatia di tegtal dees leen jébbal ngir dee, ndaxte feke dañu bokkul woon ci liggéeyu tabaxaat ay bérab yu yàqu woon tey yàgg, waaye dañoo doon tabaxal seen bopp bàmmeelu Tobiya. Pelatia mooy tegtal bopp ba ba ca tànk yi ci Esayi, ab yaram bu fees dell ak bàkkaar. Yaram boobu mooy Kërgi Ajiis bu fanweer ñaar fukk ak ñett fani Yàlla, di Laodise, ci mujjug ñeenti maas yu ñuy jëfandikoo ngir wut sax ci moytu Yàlla ndank-ndank, li Esayi waxe ni moytu gu yokku ndank-ndank bi mu nee: “dëngal ba gën a dëngal.” Ci jéggiinu nattu gu mujj gi tàmbalee ci 2024, pepp mi dee nañu ñetti fan ak genn-wàll, gannaaw loolu dekkat, te ci booba lañuy xam ne Boroom bi mooy Yàlla.
Kon nag, waxalal leen ne: Ni Boroom bi Yàlla waxe: Gisleen, yéen sama xelcom, dinaa ubbi seeni bàmmeel, te dinaa leen génne ci seeni bàmmeel, ba yóbbu leen ci réewum Israyil. Te dingeen xam ne man maa di Aji Sax ji, bu ma ubbiee seeni bàmmeel, yéen sama xelcom, te génne leen ci seeni bàmmeel. Te dinaa def sama Xel ci yéen, ngeen dund, te dinaa leen dëkkal ci seen réew; noonu dingeen xam ne man Aji Sax ji, wax naa ko te jëfandikoo na ko, la Aji Sax ji wax. Ezekiel 37:12–14.
Saraxalekat bu falso yi nga 25 di Sunday law di leen tektal, dinañu xam ne Boroom bi mooy Yàlla. Ble bi xam na ne Boroom bi mooy Yàlla ci 2024, te ñax mu bon mi di seetal ci xam-xam boobu ba ci Sunday law bi, waaye booba nag dafa weesu. Jamono joojoo tàmbalee ak bàmmeel ak dekki, te mu jeex ak bàmmeel te amul dekki. Ble bi ci njàlbéen ga xam na Yàlla, bi Mu matalee dekki bi ci Peeñug Yowaana fukk ak benn, te ñax mu bon mi xam na ko ci yengu-yengu suuf su Sunday law bi ci benn saar boobu. Diggante ñaari màndarga yooyu, jéego ngir seetlu gu taw gu mujj gi di yóbbu ñaari wàll yooyu ñoom ñépp ci njàmbat ngir ngóob gi.
Bataaxalu Yoel mooy woyub toolu reseñ bi, waaye njàngat mi mu jëkk di yégle mooy ndax nit ñi man nañoo xam fan yu mujj yi ci jaarale fan yu jëkk yi. “Mag ña” ci Yoel mënuñoo ko def, ndax bu waxtu woote ngir yee ci guddi digg ba agsee, dafa leen dagg—sànni leen génne ci gémmiñu Boroom bi, fa sax la rab wu suuf si ubbi ay gémmiñam ngir wax, te foofa itam la mbaamu Balaam waxe, ak fa baayu Yahya Miyoonkat bi waxe.
Àtte bi ci kaw “mag yu yàggoon ya” aju ci laaj bii lañu ko sàmpu: ndax lii am na woon ci fan yi seen maam ya? Càlluwaay bi ubbeeku ci wax bii: “déglu leen lii.” Gannaaw loolu mu taxawaar ñaari seede, benn ci ñoom mooy ñenti maas yu nit, ka ca des mooy ñenti xeetu jànj. Ba noppi dees leen yee ci Yuuxu Guddi gi, ngir ñu fekk ne ñu weesu leen, ba ñu nekkul nit ñi Yàlla tànn te dugal leen ci kóllëreem. Du ndaxte amuñu biiñ lañu leen weesu; ndaxte am nañu biiñ bu baaxul lañu leen weesu. Ci léebu fukki janq yi, biiñ bu bees bi ci Yoel, diwlin la.
Seenu yoon wi ci neexal yi mu boole ak ndax dañuy jot “biiñ bu bees” bi ci ndigalu taw bi mujj. Yàlla yonnee Esayi ngir mu melal it “mag ña ak boroom jamono yu yàgg ya” ni ñoo di “naan-kat yi yu Efrayim,” te Efrayim feeñul ci ñiñ dees tëj ci Peeñu Yuhanna juróom-ñaareel aaya. Rakkuam Manase moo ko wuutu. Dafa metti a gis buur bu gëna bon Manase, waaye moom moo wuutu naan-kat yi yu Efrayim.
“Ñi ñoom ñi dul metti xol ci seen bopp ngir seen wàññiku ngëm gi ci ruu, te duñu jooy itam ndax bàkkaaru ñeneen, dees na leen bàyyi te duñu am màndargay Yàlla. Boroom bi sant na ay ndawam, góor ña yor jumtukaay ngir rey ci seen loxo ne: ‘Dileen topp gannaawam jaar biir dëkk bi, te dleen dóor; buleen baal seen bët, te buleen yërëm: rey leen yépp, mag ak ndaw, janq ak xale yu tuuti, ak jigéen ñi; waaye buleen jege kenn ku am màndarga ma ci kawam; te tàmbuleen ci Sama kër gu sell gi.’ Noonu ñu tàmbali ci mag ña nekkoon ca kanamu kër ga.”
“Fi nu gis ne, mbooloom gëm gi — kër-yàlla Boroom bi — moo jiitu a yëg mbugalu merug Yàlla. Mag ña, ñi Yàlla joxoon leer gu réy te taxawoon ni wottukati yëfi ngëm yi ñeel xeetu nit ña, wor nañu seen wéeru. Ñoom jël nañu taxawaayu ne warunuñu yaakaar kéemaan ak feeñ gu xóot gu kàttanu Yàlla ni ci fan yi weesu. Jamono soppi na. Kàddu yooyu dëgëral nañu seen ngëmadi, te dañuy wax: Boroom bi du def lu baax, du itam def lu bon. Yërëm na lool, ba du seeti ay nitam ci àtte. Noonu “Jàmm ak wóor” mooy xaacu góor ñi dootul yékkati seen baat ni trompet ngir won nit ñi Yàlla seen tooñ ak kër Yaagóoba seeni bàkkaar. Xaj yu luu te bëggul woon woof yooyu, ñoom la dal pey gu jub, di feyug Yàlla bu mer. Góor, jigéen yu ndaw, ak xale yu tuuti, ñépp dañuy dee benn.
“Ñaawte yi ñu bokk ak ñiy dëgg di jooy tey yuuxu ndax ñoom, mooy yi bët yu yam rekk man a gis; waaye bakkaar yi gën a bon fuuf, yi yëngu ci jealousi Yàlla ju sell te set, dañoo nekk yuñu feeñalul. Ki Mag mi di seet xol yi xam na bakkaar bu nekk bi ñuy def ci kumpa ci ay liggéeykat ñaawte. Nit ñooñu di tàmbali a yëg ne ñu wóor ci seen naxte yi, te ndax muñu gu yàgg gi mu am, ñuy wax ne Boroom bi gisul; ba noppi ñuy jëf mel ni dafa bàyyi suuf si. Waaye dina fexe ba xam seen naaféq, te dina ubbi ci kanam ñeneen ña bakkaar yi ñu doon sàmm ba bu baax ngir nëbb leen.”
“Amul genn ngërëm, amul terànga, mbaa xam-xamu addina, amul it benn taxawaayu liggéey bu sell, du musal nit ñi ci jébbal seen pexe buy nax seen bopp ngir ñu saraxal njàngat yi, su ñu bàyyikoo ci seen xol yu nax bopp. Ñi ñu doon jàpp ne ñoo yelloo te jub, ñoom lañuy feeñ ne ñoo jiite ci dëggadiit gi, te ñu nekk misaal ci yéyuteg xol ak ci jëfandikoo yërmandey Yàlla ci anam bu bon. Yoonu ñaawteef boobu, moom du ko muñalati dara, te ci meram, dafay jëfandikoo ak ñoom te du ci amal yërmande.”
“Boroom bi moo ko bañ ak xel bu metti ba muy dindi sa kanamam ci ñi jële woon leer gu mag te xamoon dooleb kàddu gi ci seen liggéeyu jaamu ñeneen. Benn yoon ñoom ay jaamam yu takku lañu woon, te jotoon nañu ci sa kanamam ak sa njub; waaye dañu soree ko, te yóbbu ñeneen ci réer, moo tax ñu nekk ci suufe merum Yàlla.” Testimonies, volume 5, 211, 212.
Yowel moo ngi wax ak njiitu mbooloom Lasareen bu Mbooloom Aju-bés gu juróom-ñaareel ci fanweer bi mooy Laodise, ba mu tuddee “mag ñi,” waaye Yowel moo ngi itam wax ak ñi amul njàng, ni Esayi waxe ñi ñu wuutale ak ñi xam. Yowel moo ngi wax ak mag yu yàgg yu sujjóot ci jant bi ci Saraxu Yexeskel saar 8, te ñoom lañuy jëkka àtte ci saar 9. Moo ngi itam jublu ci mbooloom way-gëm yi ci Mbooloom Aju-bés gu juróom-ñaareel ci fanweer bi bu Laodise, bi mu naan: “Dégluleen lii, yéen mag ñi, te ngeen déglu bu baax, yéen ñépp aji-dëkk ci réew mi.”
Ñaar-fukk yi nekk ci saraxal 8, dañu leen di fekk ci yoonu Dibeer, fa ñuy sujjóot jant bi, seeni ginnaaw jublu ci bérab bu sell bi. Ñoom nag, ay “asar” lañu ci ñaareelug buntug ñaari téeméer ak juróom-fukk yi, ñi taxawoon ak Kora, Datan ak Abiram. Ñaar-fukk yi ay misaal lañu ci bunt gu ñëwaat, ni waxug xel mu sell bi ko wonee ci 1888, te loolu doon misaalu buntug njiiti kërkëram Ajangoro Besub-Noppalu juróom-ñaareel bu Laodise ci 9/11, ba àgg ci yoonu Dibeer. Ñoom dañuy teewlu “asar” ci bunt gi ci benn jamono jii nga xam ne Esayi, ci saraxal 6, mooy wax ne ñi xarañ ay “asar” lañu, ñi am dara ci biir.
Yowel mooy yëgleb ci Adventisme ne seen waxtu ngëruj bi tëj na, ndaxte ñoom feesal nañu seen kaas bu waxtu ngëruj ak bàkkaar, te matug loolu nettali nañu ko ni wéradi gu jëm dale ci seen bopp ba ci seen baaraam yu tànk, di wone ne xebaaru taw bi mujj gi dagg na ci seen gémmiñ. Esayi itam ci saraxal fukk ak juróom-ñeent nettali na benn dëgg boobu.
Taxawleen te di waar, te yéemu; yuuxleen, ba yuux: màngi naan, waaye du ndoxu reseñ; dañuy walbati, waaye du ndoxu màndarga. Ndaxte Boroom bi sotti na ci yéen xel mu dëgër te dee nelaw bu xóot, te mu ubbiwul seeni bët; yonent yi ak seeni kilifa, gisakat yi, moom moo leen muur. Te peeñu gi yépp jàll na ci yéen mel ni kàdduy téere bu tëj, bi nit ñi di jox ku jang ba noppi ne ko: “Jàngal ma lii, maa ngi la ñaan.” Mu tontu ne: “Manuma ko, ndaxte tëj na.” Te itam ñu jox téere bi ku umpul ne ko: “Jàngal ma lii, maa ngi la ñaan.” Mu tontu ne: “Man umpul naa.”
Moo tax na ne Boroom bi wax ne: Ndeyjoor gi, nit ñi dañuy jegeel ma ak seen gémmiñ te di ma teral ak seen tuuti lákk, waaye seen xol dañu ko soreel ma lool, te seen ragal ma, njàngum ndigal yu nit rekk lañu leen di jàngal. Moo tax, xool-leen, dinaa yokk ci nit ñii liggéey bu yéeme, waaw, liggéey bu yéeme ak kéemaan; ndaxte xel mu xóot bu seen boroom xam-xam dina deñku, te dégg-dëggu seen boroom xel dina nëbb. Musiba ñeel na ñi di sàkku bu xóot ngir nëbb seen pexe ci Boroom bi, te seen jëf yi nekk ci lëndëm, te ñuy wax ne: Kan moo nu gis? te kan moo nu xam? Seeni jëf yu jàngat ak weñgante, dees na leen teg ni banxu potye; ndax mbind mi man naa wax ki ko bind ne: Mbindoonu ma? walla ndax li ñu sos man naa wax ki ko sos ne: Amul xam-xam? Esayi 29:9–16.
“Xam-xamu” góor ñi xam mooy aji ci ubbi Kàddu yonent Yàlla biñ daan tëj. Ñi ñu yar ci kër-yoonu Adventisme yu yàqu yi, mënuñu jàng téereb yonent bi, te dañuy jiiñ Yàlla ne amul xam-xam. Buñ ubbee yonent bi, mënuñu ko xam, ba tax dañuy jiiñ Yàlla ne moom la amul xam-xam, te ci def loolu dañuy dindi mbir yi bàyyi leen ci kaw suuf. Boroom njàng ak boroomul njàng ci Adventisme mënuñu xam yonent biñ ubbi tuuti lu jiitu mbëj mu tëj, te téereb Joel sant “mag ña” ñu dégg, waaye ñoom dañuy bokk ci mbooloo mboolem dégg te dégguñu, di gis te gisuñu.
Xolug seenug sànkute bi feeñ na ci seen manadi xam Kirist ne mooy Ki jëkk te mujj gi. Loolu mooy kontëkstu sapit bi fa ñu laajee ne: “Ndax loolu amoon na ci seen jamono, walla sax ci jamonoy seen baay yi?”
Ndax am na jamono ci jaar-jaaru seeni maam ya, bu xeet benn daldi yéewu ci Yuuxu Guddi ga, ngir gis ne ñoom ay janq yu ñàkk xel lañu? “Mag ña” dees na leen sant ne ñu “yéewu,” ni ko ñu defe woon Millerite yi ca ndaje màkkaanu Exeter bi atum 1844. Léeb bu fukki janq ña mooy léeb bu jëm ci jaar-jaaru askanu Adventiste bi, te amoon na ngërëm ba ci màndargay ba ci jaar-jaaru Millerite yi, te dina amaat ngërëm ba ci màndargay ba ci jamonoy mujj yi. Li tax Adventisme bu juróom-ñaari fan yu juróom-ñaari fan buy topp Laodicée manul a xam ne jaar-jaaru cosaanu seen njël bu màggeek seen kërgëm, dellusi na ci jamonoy mujj yi, loolu dafa xamle ndigalu yoon wu yonent bi, miy caabi guy ubbi yégleb yonent bi. Du rekk yoonu Biibël bi, waaye itam mooy xolub feeñug jikko ju Yeesu Kirist, bi ñuy ubbi lu tëj woon, tuuti laata xeetu nattaay bi tëj.
Yoel laaj na ne: “Ndax li am na ci seen fan yi, mbaa sax ci fan yu seen baay yi?” Walla dees na laaj ne: “Ci fan yu seen baay yi, amoon na ndaje gu nattu gu teqale woon askanu kóllëre gu bees ak askanu kóllëre gu yàgg?” Waaw, amoon na, te teqale ga ame woon jaarale ko ci yégleb waxu yonent bi, bi misaal bi teg ci niw. “Ndax li am na ci seen fan yi walla ci fan yu seen baay yi” dafa xëcc ni li xewoon ci fan yu seen baay yi doon xeex gu yeewu gannaaw ñeenti maas yu yàgg yu yëngu ci yàqute, ni ko ndigal li di yónnee yégle bi ci kaw ñeenti maas yi di wone, ak ñeenti jib yu yàgg ci yàqute. Yoel mooy yégleb àtteb yi ci kaw kanam kerk bu dellu ginnaaw te moytu dëgg, ca Greeb Guddi ga. Benn kerk ci jaar-jaari taarixu sell jëkkul na taxaw ci kanam leer gu gën a mag noonu ni kerk gu Addinaar Bésub-juróom-ñaari. Misaalu noonu jubbadi ci dëgg mooy li ñuy firndeel ak “Kapernawum.”
Dina wéyal ci bind bi di ñëw.
«Ci Kapernawum la, Yeesu daan nekk ca diggantey yoonam yu mu doon dem ak dellu; ba noppi ñu xam ko ni “dëkkam boppam.” Dëkk boobu dafa nekkoon ci tefesug dexu Galile, te mu jege woon ak dayo yi plain bu rafet bu Gennesaret, su fekkee sax nekkul woon ci boppam.» The Desire of Ages, 252.
“Ci biir ñi di wax ne ñoom ay doom Yàlla lañu, muñ gi feeñ ne am na tuuti lool, ay wax yu metti ñu wax nañu yu bari, te ñu yégle nañu ñaawtéef yu bari ci kaw ñi bokkul ak sunu ngëm. Ñu bare xool nañu ñi bokk ci yeneen mboolooy kërceen ni ñuuy bàkkaarkat yu réy, waaye Boroom bi du leen xool noonu. Ñi di xool noonu ci üyiti mboolooy yeneen kërceen, war nañu toroxal seen bopp ci suuf ndigal loxob Yàlla ju am doole. Ñi ñuy daan may nañu doon am woon tuuti leer, ay jot yu néew ak ay yëg-yëg yu néew. Su ñu amoon leer gi ñu bare ci sunuy mbooloom kërceen am, kon man nañu woon yokku gannaaw gu gën a gaaw, te feeñal seen ngëm ci àddina si bu gën a baax. Ci ñi di réyréylu ci seen leer, te sax duñu dox ci moom, Kirist nee na: ‘Waaye maa ngi leen koy wax, bésub àtte ba dina yombal Tir ak Sidon gën a yomb ci seen kaw. Yaw it, Kapernawum [Ñi di Jàngat Fanweeri Bes bu Juróom-ñaar, ñi am leer lu réy], yaa ngi yéeg ba asamaan [ci mbirum yëg-yëg ak yelleef], dinañu la wàcce ba safara: ndaxte su firnde yu mag yi ñu def ci yaw, ñu ko defoon ci Sodom, kon mu des ba tey jii. Waaye maa ngi leen koy wax, ne bésub àtte ba, dina yombal suufu Sodom gën a yomb ci sa kaw.’ Ca saa sa Yeesu tontu ne: ‘Maa ngi la sant, Baay, Boroom asamaan ak suuf, ndaxte nga nëbb lu yii ci ñi ñuy woowe boroom xam-xam ak boroom xel [ci seen njortam], te nga xamal ko ay xale yu ndaw.’”
« Léegi nag, ndaxte def ngeen jëf yooyu yépp, wax na Boroom bi, te maa waxoon ak yéen ci yàgg a jóg ci suba, di wax; waaye dégguleen. Woo naa leen, waaye tontuwuleen. Moo tax dinaa def kër gii, giñoo tudde sama tur, bi ngeen wéeru ci moom, ak bérab bi ma joxoon yéen ak seen baay yu mag, li ma defoon Silo. Te dinaa leen sànni bàyyi leen fu sori sama kanam, ni ma sànni bàyyi seen bokk yépp, mooy askanu Efrayim bépp.»
“Boroom bi taxawal na ci sunu biir ay kuréel yu am solo lool, te war nañu leen di saytu, du ni ñuy saytu kuréeli àddina, waaye ni Yàlla tëral ko. War nañu leen di saytu ak xol bu jëm rek ci ndamam, ngir ci bépp anam ñi dey réer gàntu. Ci nit ñi Yàlla moom, seed yi Xelu mi indil na leen, waaye ñu bare jàppuñu woon yégle yi, artu yi, ak ndigël yi.
«“Dégluleen léegi lii, yéen xeet wu ndof te amul xel; yéen ñi am bët te gisul, am nopp te déggul: ndax dungeen ragal man, kàddug Boroom bi? ndax dungeen yëngu ci sama kanam, man mi samp suuf-safara ngir nekk diggu géej gi, ci dogal gu sax ba fàww, ngir mu bañ ko jéggi? Doonte ay mbëllam di yëngu mbëggeel, te duñu man a not; doonte ñuy riir, te duñu man a weesu ko. Waaye xeet wii am na xol wu dëng te moytoo; dañu dëng te dem. Te it waxuñu ci seen xol ne: ‘Na nu ragal léegi Boroom bi sunu Yàlla, mi may ndox-mu-taw, mu njëkk ak mu mujj, ci jamono ji mu ko tëral; mooy dencal nu ay ayu-bés yu dogaloo ngir ngóob mi.’ Seeni tooñ dindi nañu leen yëf yooyu, te seeni bàkkaar tere nañu yëf yu baax ci yéen.... Dañuy àttewul mbirum jirim ji, mbirum gone ju amul baay, te ba tey dañuy yékkati; te dëggug ña néew doole àttewuñu ko. Ndax duma leen seetlu ndax yëf yooyu? kàddug Boroom bi; ndax sama bakkan du feyu ci xeet wu mel ni wii?”»
«Ndax Boroom bi dinañu ko gaawloo ne: “Bul ñaanal askan wi, buleen yékkati yuuxu mbaa ñaan ngir ñoom, te bul maajal ma ngir ñoom, ndaxte duma déglu la”? “Moo tax taw yiñuy sori dañu leen tere, te amul woon taw wu mujj.... Ndax doo wax ma léegi ne: Sama Baay, yaa di kilifteekat bu sama ndaw?”» Review and Herald, 1 Awgüst 1893.