Ci xët 81 ci Early Writings (te “81” mooy misaal bu benn Saraxalekat bu Kàddu Yàlla kawe ak juróom-ñeent-fukk saraxalekat), dañu bind fa ñaareelu géntug William Miller. Ni Nebukadnesar, William Miller amoon na ñaari gént. Ñaareelu géntu Nebukadnesar bi nekk ci saaruñeenteelu Daniel, ñu teg ko ci biir jumtukaayu “juróom-ñaari yoon” yi mu nekk ci Levitikus 26 yu Muuse. Miller daan jëfandikoo saaruñeenteelu Daniel ngir leeral “juróom-ñaari yoon” yi ci Levitikus juróom-benn-fukk ak juróom-ñeent, ba mu jàngalee 2,520 bi, doonte da ko tuddewoon “juróom-ñaari yoon.” Miller xamuwul woon ne dañu ko royale woon ak misaalu Nebukadnesar, waaye 2,520 fan yi ci saaruñeenteelu Nebukadnesar, dañu leen tegtal ci benn yoon ak baat bi “tasaaroo,” ak itam ci ne am na ‘juróom-ñaari yoon,’ bala góor gi yor paase bu setal suuf bi agsi ci géntug Miller.
Sœur White tudde na Miller “Baay Miller,” waaye du ci anam yu bokk ci càkkuteef yi Katolig yi di ko defe, waaye ci anam bu mag aada, ni Baay Ibraayma. Miller mooy benn misaal; mooy nit ku bokk ci kóllëre, tey muy tegtal jëriñu misaal yu Bibil bi ci yoon wi jëm ci mujjug kóllëre ak ñi téeméeri ñent-fukk ak ñeent. Yoel xamle na nu ne ci fan yu mujj yi, mag ñi dinañu gént gént, te William Miller mooy mag ji ci sunu jaar-jaar, te itam mooy beykat bi matale waxu ci kanam bu William Tyndale waxoon ne, “Bu Yàlla mayee sama dund ba ñu bariwul at, dinaa tax xale bu jiite bey gi xam Mbind mi gën yaw.”
«Yàlla yónnee malaakaamam ngir jëfandikoo xolub ab beykat bu gëmul woon Biibël bi, ngir jiite ko mu seet waxi yëgle yi. Malaakay Yàlla ñëwsi nañu ay yoon yu bari ci ki tànn kooku, ngir gindi xelam te ubbi ci ay xam-xamam waxi yëgle yi, yi doon lu lëndëm ba fàww ci nit ñi Yàlla. Njëlbéenu jëriñu dëgg bi joxees na ko, te gindees na ko mu wéy di seet buum ak buum, ba mu xool Kàddug Yàlla ak jaaxle ak yéemu gu réy. Gis na fa jëriñu dëgg bu mat sëkk. Kàddu googu, gi mu jàppoon ne du wax ju waxlees ci ngëneelu Yàlla, léegi ubbi na ci kanamam ci taaram ak ndamlam. Gis na ne benn xaaj bu Mbind mi leeral beneen xaaj, te bu benn kàddu tëjoo ci ay xam-xamam, dafa gis ci beneen bëri Kàddu gi li koy firi. Mu jàpp Kàddug Yàlla gu sell gi ak mbégte ak worma gu xóot ak ragal gu sell.» Early Writings, 230.
Miller moo doon mi laaj bi matale yëgleb Tyndale, te bindam gu jëkk gu mu siiwale xam-xamu waxu Yàlla yi mu dajale ci ubbite Daniel 8:14, amoon na ci atum 1831, ñaari téeméeri at ak ñaar-fukki at ginnaaw bi ñu siiwalee Sumbu King James bu Biibël bi. John Wycliff, William Tyndale ak siiwaleb Biibëlu King James ci 1611, dañuy tegtal ñetti màndarga yu tambali yëgleb ñaari téeméeri at ak ñaar-fukki at, bi di jeex ba xale bu beykat bu Tyndale waxoon ci moom ubbi Kàddu Yàlla ngir yëgleb malaaka bu jëkk bi, bi war a toppandiku ak ñaari malaaka yu nekk ci topp. Malaaka bu jëkk ba agsiwoon na ci 1798, te bu ñetteel ba ci 1844. Wycliff, Tyndale ak King James dañuy boolekku ak beykat bi waroon a matal yëgleb Tyndale, te di misaal tarihëb ñetti malaaka yi dale 1798 ba 1844.
Gis-gis bu njëkk yi William Miller mooy at yu 2,520 yi nekk ci Leviticus ñaar-fukk ak juróom-benn, te gis-gis bu mujjam mooy at yu 2,300 yi nekk ci Daniel 8:14. Tasaaru Yuda bu 2,520 bi tambalee na ci 677 BC te mu jeex ci 1844. At yu 2,300 yi nekk ci Daniel 8:14 itam jeex nañu ci 1844. Ñoom ñaar ñépp jeex nañu benn ci 1844, te boppu tambaliin bu gis-gis yi njëkk ak yi mujj yi William Miller digganteem dafa doon ñaari téeméeri at ak ñaar-fukk. “Ñaari téeméeri at ak ñaar-fukk” mooy misaalu William Miller, ci kaw ñaari seede. Gis-gis yi njëkk ak yi mujj yi Miller dees na leen firndeel ci 1798 ak 1844. Tasaaru 2,520 bi ci kaw nguuru bëj-gànnaar bi jeex na ci 1798, te ñent-fukk ak juróom-benn at gannaawam, ci 1844, at yu 2,300 yi jeex nañu.
Ati 2,520 at mi jeex ba noppi ci 1798, mu làkkal bés boobu, te ati 2,520 yi jëm ci Yuda, yi noppi ci 1844, jur nañu ab diirub ñaar téeméeri ak ñaar-fukk. Loolu dafay tekki ne 2,520 bi jëm ci Israyel dafay jur diirub waxu yonent bu ñent-fukk ak juróom-benn at, te 2,520 bi jëm ci Yuda dafay jur diirub waxu yonent bu ñaar téeméeri ak ñaar-fukk at. Alfa bu diir boobu mooy 677 BC te omega bi mooy 457 BC, loolu di tekki ne alfa bu diirub ñent-fukk ak juróom-benn at ak bu ñaar téeméeri ak ñaar-fukk at, 2,520 moo ko firoo, te omega bu ñaari rëdd yooyu ñaar mooy 2,300. Ñaari “tasaaroo” yu 2,520 at yi dafay joxe ñaari seede ci ab diir buy tambalee ak 2,520 te mu jeex ci 2,300. Ñaari rëdd yooyu ñépp diñu tegtal gis-gis yu alfa ak omega yu William Miller.
“Géntu William Miller”
“Maa gis naa ne Yàlla, jaarale ko ci loxo yu kenn gisul, yónnee ma ab ndab bu ñu def ak xel, guddaayam tollu ci fukk i taas ak benn, yaatuwaayam nekk juróom-benn ci wet gu nekk, ñu def ko ci ebèn ak perl yu ñu tàbb ci anam yu yéeme. Ca ndab ba, amoon na ca ab caabi bu ci taq. Ci saa si laa jël caabi ga, ubbi ndab ba; te ci sama jaaxle ak sama waaru, gis naa ne fees na ak yépp xeeti takkaay yu am solo, dayamaŋ, doj yu tedd yu am njariñ, ak xaalis wurus ak xaalis xaalis yu bokkul ay tolluwaay ak ay njariñ, ñu teg leen bu baax ci seen bérab yu kenn ku nekk ci biir ndab ba; te ni ñu leen defe woon, dañuy delloo leer ak ndam lu benn dara mënu ko méngale lu dul jant bi.”
“Xalaat naa ne du sama war a bég ci gis-gis bu yéeme bii sama bopp rekk, doonte sama xol feesoon na lool ci mbégte ndax leer-gu rafet, taar, ak njariñu li mu ëmb. Kon nag, tekkoon naa ko ci kaw taabal bu nekk ci diggu sama néeg, te yégle ne képp ku am bëgg-bëgg man na ñëw gis li gën a màgg ak leer ci gis-gis yi nit mën a gis ci dund guii.”
Nit ñëw tàmbalee woon, njëkk ci ay nit yu néew, waaye dañuy yokku ba nekk mbooloo mu bare. Bi ñu njëkk a xool ci biir keseet bi, dañuy waaru te yuuxu ak mbégte. Waaye bi seetaankat yi gëna bari, ku nekk tàmbalee di jaxasoo ak takkaay yi, di leen génne ci keseet bi te wesaare leen ci kaw meja bi.
“Dama tàmbalee ne boroom bi dina laajaat ci sama loxo boole ak kaseet bi ak jànj yi; te su ma bàyyée ñu tas leen, du ma manaat a delloo leen seeni barab ci biir kaseet bi ni mu nekkoon woon bu njëkk; te ma yëg ne du ma man a taxawu ci wàllu jëfandikookat gi, ndaxte dina réy lool. Noonu ma tàmbalee ñaan nit ñi bu ñu leen laal, mbaa ñu génne leen ci kaseet bi; waaye lu ëpp ma doon ñaan, lu ëpp ñuy tas leen; te léegi dafa mel ni ñuy tas leen ci népp kër gi, ci suuf si ak ci bépp jumtukaay bu nekk ci biir néeg bi.
“Noonu gis ma ne, ci biir perl yu dëgg ak xaalis bu dëgg bi ñu daanuwoon, dañoo tas lu bare lool ci perl yu naaféq ak xaalis yu fen. Loolu meral na ma lool te yéem ma ci seen jëf ju suufe ak seen ñàkk ngërëm, ba ma yedd leen te xasti leen ci loolu; waaye li ma gën a yedd, mooy li ñuy gën a tas perl yu naaféq ak xaalis yu fen ci biir yi dëgg.”
«Noonu, sama xol bu yaram dafa metti lool, ba noppi naa jëfandikoo dooley yaram ngir génne leen ci néeg bi; waaye bi may génne kenn, ñetti ñeneen di dugg, di yóbbu suuf ak xob-yàll ak suuf-set ak bépp xeetu mbalit, ba ñu muur lépp ku ci nekk ci alal yu dëgg, di per ak diyamaan ak xaalis, te lépp génn na ci gis-gis. Ñoom itam dagg nañu sama koffeer ba nekk ay xëpp, tas ko ci biir mbalit ma. Damaa yaakaar ne kenn sax yëgagul sama tiis walla sama mer. Damaa xañku ba noppi, xelam daanu lool, ma toog di jooy.»
« Bi may ma nekk nii di jooy te di naqarlu ndax samay réeroo yu mag ak sama yëf yu may taxaw ci kanam Yàlla, ma fàttaliku Yàlla, te ñaan ko ak xol bu dëgër ngir mu yónnee ma ndimbal. »
«Ci saa si yoon bunt bi ubbeeku, nit ku am loxoŋ buy fomp suuf dugg na ci néeg bi; noonu nit ñépp génn nañu ca. Moom nag, bi mu yoroon ci loxoom ab fompukaay buy dindi suuf, ubbi na palanteer yi, daldi tàmbali di fecc mboolem suuf ak xottu yi nekk ca néeg ba.»
«Ma woo ko mu muñ muñ, ndaxte am na ay doj yu wert yu beesaaroo ci biir mbind mi.»
«Moom ma ne ma “bul dara”, ndaxte mooy “sàmm leen”.»
« Noonu, bi mu doon suuf ak mbindit yi, per yu dëggul yi ak xaalis yu naafaq yi, ñépp daldi yéeg te génn ci palanteer bi niir ni aw niir. Ngalam li yóbbu leen ba sore. Ci jax-jax bi, dama ubbiwul sama bët yi ab diir bu gàtt; bi ma leen delloo ubbi, mbindit mi bépp wéyoon na. Per yu am solo yi, diyama yi, xaalis yu wurus ak xaalis yu xaalis yi, nekkoon nañu tasaaroo ci coppe gu yaatu ci biir néeg bi bépp. »
«Noonu mu teg ci kaw ndab li ab boyet, bu gën a réy te gën a rafet ba mu ëpp bi jiitu woon, te dajale yépp takkam yi, diamã yi, xaalis yi, ak ay loxo-yàq, sànni leen ci biir boyet ba, ba benn desatul, doonte yenn ci diamã ya ndawoon nañu lool ba tolloo ak boppu ab pinit.»
«Mu woo ma ñëw te gis.»
«Xool naa ci biir kërgitu ga, waaye sama bët ya daldi leer lool ci li ma gis. Ñu wowaloon fukki yoon jëfandikook seen ndamte gu njëkk. Maa ngi xalaat ne ñoo leen sëtaloon ci suuf si ak tànki nit ña ca bon ña, ñi leen tasaarooon te dox ci seen kaw ba tàccal leen ci pënd mi. Ñu tabbale woon leen ci ndimbalu rafet biir kërgitu ga, ku nekk ci bérabam, te amul benn melokaanu metit gu feeñ ci jëf ju góor gi defoon ba sànni leen ci biir. Maa yuuxu ci mbégte, te yuuxu boobu moo ma yee.» Early Writings, 81–83.
Tambali ci xët “81,” te mel ni firndeekat yépp, gént gi soppi jaar-jaari liggéeyu njëgget bu Laodicea, mooy Égliis bu Juroom-Ñaareel fan yi di waare, ci yàq dëgg-yu njëkk yi Yàlla dajale woon jaarale ko ci nitug William Miller. Jaar-jaaruwaay ji jeex na bi Miller “yuuxoo ak mbégte gu réy” te yuux boobu “yeewu” ko. Jaar-jaar bi gént gi tektal di jeex ci wax ju kawe ji maasaleelu ñetteelu malaaka mi, te loolu mooy njort mi gën a kawe ci Yuuxu Guddi-Ràkk. Nettali jaar-jaar bu géntu Miller itam di tektal màndarga-yoon yi ci jaar-jaaru Millerit yi, te moo tax itam mu di tektal jaar-jaar bu mel ni moom bu yëngu-yëngub téeméeri ñeent-fukki ak ñeent junni ñaar ñent. Lii itam am na solo lool, ndaxte tektalu jaar-jaar bu nekk ci gént gi itam ëmb na ab fraktal gu yonent ci jaar-jaar bi tambalee dellu amaat ci 2023.
Yeen yu rafetu dëgg yi ñu xamoon ci jaar-jaaru ñaar-fukk ak ñeent fukki junni ñent-ñeent yi, bindees nañu leen ci dëpp-dëggu mbooloo mi ci atum 2004, te ba noppi dellu ci 2012, ba feeñalug Taabal yi Habakkuk dajalee benn mbooloo mu yoonam doon tasaaroo. Dëgg yooyu, defees nañu leen ci taabal bi ci 2004, ak njëkk feeñalug dëgg yi ñu ubbe woon ci 1989. “Néew” ñoo seetoon ndëggam waxtu woowu, waaye ci 2012, seeri 95 i feeñal yi tudd Habakkuk’s Tables indiwul mbooloo bu bare, ndaxte “nit ñi tàmbalee duggsi, njëkk néew waaye ci mujj yokku ba nekk mbooloo.”
Li dale ci at 2012 ba ci 18 Sulet 2020, dëgg yooyu da ñu leen tas ndànk-ndànk te muur leen ak mbalit. Ci 18 Sulet 2020, ñi taxawoon ngir yégle bataaxalu Tàllali Habakuk ñi ngi leen tas ngir diirub ñetti fan ak genn-wàll.
Bu ñu noppee seede si ñuy joxe, rab wu yéegé ci kàngaayu xóot wi amul suuf, dina xare ak ñoom, daan leen, ba noppi rey leen. Te seen yaram yu dee dina nekk ci mbedd mi ci dëkk bu mag bi, bi ñuy tudde ci xelam Sodom ak Misra, fa sunu Boroom itam ñu ko daajee ci bant bi. Te nit ñi bokk ci xeet yi, ak giir yi, ak làkk yi, ak xeet yu bare yi, dinañu gis seen yaram yu dee diirub ñetti fan ak genn-wàll, te duñu maye ñu suul seen yaram yu dee. Te ñi dëkk ci kaw suuf dinañu bég ci seen kaw, mbégte, tey yónnee ku nekk moroomam ndaw; ndaxte ñaar ñii yonent yi sonaloon nañu ñi dëkk ci kaw suuf. Peeñu 11:7–10.
Ci bésub 30 Desàmbar 2023, Future for America bokkoon na ci ndajem Zoom bu ñuy amal ngir seen jëfandikoo bu njëkk bu ñépp mëna seet ginnaaw 18 Sulet 2020. 30 Desàmbar 2023 mooy 1,260 fan ginnaaw 18 Sulet 2020, walla “ñetti fan ak genn-wàll.” Bi Eliya ak Moyis nekkee dee ci mbedd mi, baneen kuréel ga dafa “bég.” Future for America dellusiwoon na ci yolleen xibaaru yonent bi ci Sulet 2023, ndaxte xibaar bi waroon dem ci àddina si bépp, ci soxlay yonent, dafa war a jóge ci “àll ba.” Ñetti fan ak genn-wàll, walla 1,260 fan, mooy àll.
Jigéen ja daw ca màndiŋ ma, fa Yàlla waajalal ko bérab, ngir ñu dundal ko fa di junni ak ñaar téeméer ak juróom-benn-fukk fan. Pexe yu Mujj yi 12:6.
“Àllaaxira” mooy “junni ak ñaar téeméer ak juróom-benn-fukk fan ak juróom-ñett”, maanaam 1,260 fan, te moom itam mooy “ñetti fan ak genn-wàll”, te ñu koy feeñal ci Peeñu gi 12:6, te “126” mooy alalu fukk-ji ci 1,260. Benn ci dëgg yu yéeme ya ñu ubbe woon ca jamono jooju mooy soxla njub, ngir matal ñaanug “juróom-ñaari yoon” bi nekk ci Lawi yi téeméeri ñaar-fukk ak juróom-benn.
1,260 fan mooy itam a diir buy misaalal itam 2,520 fan. “Juróom-ñaar yoon” yi ñu teg ci kaw nguur gu bëj-gànnaar ga tàmbalee na ci 723 BC te jeex na ci 1798. Digg-ba mooy 538, loolu daldi sos 1,260 at yu bokk ak jamono ji ngëmug xeer gën a yàq kër Yàlla gi ak mbooloo mi, te gannaaw loolu 1,260 at yu bokk ak jamono ji papalism gi itam yàqee kër Yàlla gi ak mbooloo mi. Bindub waxu yëgle boobu méngoo na ak 1,260 fan yi jóge ci sóobu Kirist ci ndox mi ba ca bant ba, te gannaaw loolu 1,260 fan yu yonent ba ca at 34 AD, ba xibaaru jàmm bi agsi ca xeeti ñi dul Yawut yi. Noonu nag, ci kaw ñaari seede, 1,260 bokk na ci 2,520 fan, walla “juróom-ñaar yoon” yi Muus wax ci Levitikus ñaar-fukk ak juróom-benn.
Baati bi ci màndiŋ mi tàmbalee ci bésub Noflaay 18 Sulet 2020 ba ci bésub Noflaay 30 Desàmbar 2023, tàmbalee na jooy ci Sulet 2023, te bi jamonoy “màndiŋ” ma jeexee ci bésub Noflaay 30 Desàmbar 2023, ndekkitey Muusaa ak Eliya jot na. Yégle baat bi wone na ne màndargay ay parallèle yu njàqare yu jëkk ci bépp yëngu-yëngu yeesal dafa leeral yeneen wax ju dul dëgg bu 18 Sulet 2020, ci mbirum léebug fukki janq. Mu woo góor ak jigéen ngir tuub gi ñu tegtal ci ñaanu Lawi 26. Géntu Miller dafay tegtal tuub woowu sax, bi muy bind ne, “While I was thus weeping and mourning for my great loss and accountability, I remembered God, and earnestly prayed that He would send me help.”
Ñëwleen te gis
Géntu Miller mi ñaare waxin yu nekk ci kaddug “ñëwal te gis.” Bi njëkk, Miller moo woo nit ñi ne leen “ñëwal te gis,” te bi ñaareel ba, “góor gi yor pano suuf” moo woo Miller mu ñëwal te gis. “Ñëwal te gis” mooy misaalu yonent buy tegtal dëggug yonent gu ubbeeku. Ñaari sëriñ yu njëkk yi ci juróom-ñeentiy buntu yi, ku nekk dafa ëmb ndigël li ne “ñëwal te gis.”
Te gis gis ba Buur mi ubbee benn ci kër yi, te dégg naa ni mel ni riiri dënnu, benn ci ñenti mbind mi naan: «Ñëwal, te gis.» … Te ba mu ubbee ñaareelu kër ga, dégg naa ñaareelu mbind ma naan: «Ñëwal, te gis.» … Te ba mu ubbee ñetteelu kër ga, dégg naa ñetteelu mbind ma naan: «Ñëwal, te gis.» … Te ba mu ubbee ñeenteelu kër ga, dégg naa baatu ñeenteelu mbind ma naan: «Ñëwal, te gis.» Peeñu gi 6:1, 3, 5, 7.
“Ñëw te gis” bi nekk ci tàmbali géntu Miller mooy alfa, te “ñëw te gis” bi ci mujj mooy omega. Géntu gi wax ne ubbi bi ci tàmbali géntu gi mooy ay xonq yu tudd jewels, yu nekk ne bu leen “taxawee, dañuy wone leer ak ndam, lu nirool rekk ak jant bi.” Bi Kirist woowee Miller ne ko, “ñëw te gis” omega bi, Miller nee: “sama bët yi dafa yëngu ba lool ndax li ma gisoon. Ñu doon leer ak feddali ci ndam wu fukki yoon a gën seen ndam wu njëkk.” Leeru alfa bi mel ni jant bi, te leeru omega bi mooy fukki yoon jant bi.
Wesaare
Njàngat ak tuub gu Miller dañu leen di tegu ci mujjug jamono ji tàmbalee ak jëfandikug njëkk “ñëwal te gis,” ak mujjug “ñëwal te gis.” Ci jamono ji tàmbalee ak ubbiig ndigël bu Miller def ngir askan wi, te noot ak ubbiig ndigël bu Kirist def ngir Miller, baat bi “tas” dañu koy tegu “juróom-ñaari yoon.” Miller dina jëfandikoo baat boobuati, waaye diggante njëkk ug ubbi ak mujj ug ubbi, “tas” dañu koy waxe “juróom-ñaari yoon.” Biibël bi day ràññee àtteb “juróom-ñaari yoon” ak baat bii, “tas.”
Te dinaa leen tas ci biir xeet yu dul Yàlla, te dinaa génne sabar gi topp leen; suufseen dina ne gàtt, te seen dëkk yi dinañu ne yàqu. Levitikus 26:33.
Njàngat gu jëkk ga Miller gis mooy “juróom-ñaari yoon yi” yi ci Leviticus ñaar-fukk ak juróom-benn, te ci ay géntam, diggante jamono ji bataaxal Miller bi ñu siiwal ak jamono ji bataaxal Almasi bi ñu siiwal, dëgg yu njëkk yépp yi liggéeyu William Miller di teewal dañuy muur ak mbind mi ak xaalis yu fen yu theologian yi ci Seventh-day Adventism bu Laodicee. Bàyyi gi ñu bàyyi dëgg yu njëkk yooyu dañu ko wone ni juróom-ñaari tasare yu am ci jaar-jaar bu nekk diggante alpha ak omega. “Juróom-ñaari yoon yi” màndarga la ci liggéeyu William Miller, te loolu mooy sax yu njëkk yu Seventh-day Adventism, te ci sax boobu, 2,300 fan yi ci Daniel 8:14 mooy jëfandikukat bu digg-ba bi ci sax boobu. Li loolu fésal mooy ne 2,520 at yi ñuy tasaaroo, yi doon gis-gis bu jëkk walla alpha bu William Miller, mooy tàmbaliwaayu ab jamono, te jamono jooju mujje woon ak gis-gis bu omega bu William Miller, mooy 2,300 fan yi.
Ba Laodise yi ci mbooloom Adventiste ñu-juroom-ñaareelu bés bi waccalee “juróom-ñaari yoon yi” ci atum 1863, dañoo waccale gis-gisu njëkk bu William Miller, mi doon gis-gisam alfa te doon itam gis-gisam u njëg. Mujjug gis-gisi Miller yi mooyoon 2,300 fan yi, te loolu mooyoon gis-gisam omega ak gis-gisam buy toj kër gi. “Juróom-ñaari yoon yi” yi jeexee ci 1798 melokaan nañu 2,520, te 2,300 fan yi melokaan nañu ci 1844.
Nit ku yor suuf la di dajale xarala yi gannaaw ba ñu tasar yoon juróom-ñaar. Noonu, boyetu xarala ba gëna mag te gëna rafet, te muy leer fukki yoon gën jant bi. Fukki mooy màndarga nattu, te moo tax xarala yooyu di leer ci nattu bi ci kaw bésub jant bi; noonu, géntug Miller tàmbalee ci 1798, jeex ci yuuxu kawe gu malaaka bu ñetteel bi ca yoonu Dibeer ba.
Jaar-jaari Millerit yi tambali 1798 ba 1863 mooy itam jaar-jaari bi dale 1798 ba cib gaaw ngir ñëw yoonu Dibeer. Jaar-jaari bi ñu tektal ci géntu William Miller, ci diggante bi Miller waxe “ñëwal gis” ba nit ki yor Pinceau Suuf ba waxe “ñëwal gis,” mooy benn yoon jamono bi dale 1798 ba 1863, te itam mooy jamono bi dale 1798 ba yoonu Dibeer. Rëdd wi jeex ci 1863 mooy benn fractal bu yonent ci rëdd wi tambali ci 1798 te jeex ci yoonu Dibeer. Ñaari rëdd yooyu ñépp dañu leen tektal ci géntu Miller.
Bunt bu tëj ci 22 Oktoobar 1844 dafay misaalal bunt bu tëj ci yoonu Dimaas. Yëgleb 2,300 at yi matoon ci 1844, mooy misaalal yoonu Dimaas.
“Ñëwug Kirist ci sunu saraxalekat bu mag ba ca bérab bu gëna sell ba, ngir setal kër Yàlla ga, ni ko Daniel 8:14 wone; ñëwug Doomu nit ki ca Boroom Fan yi Yàgg ya, ni ko Daniel 7:13 bindee; ak ñëwug Boroom bi ca këram gu sell ga, ni ko Malasi waxoon lu jiitu, ñoom ñépp ay melokaanu benn mbir lañu; te loolu itam mooy li tegtal ci ñëwug boroom céet gi ca céet ga, ni ko Kirist waxe ci léebu fukki janq ya ci Macë 25.” The Great Controversy, 426.
Rëyi yi
Omega gi ci gëstu Miller yi mooy yëgleb at yi 2,300, kon ñaar yi, mooy 1844 ak yoonu Dibéer bi, dañoo teewlu ci yëgleb at yi 2,300. Loolu dafay tekki ne 2,520 mooy alpha te 2,300 mooy omega ci ñaari rëdd yi; benn rëdd gi dafa mujje ci 1863, te beneen rëdd gi dafa mujje ci yoonu Dibéer bi. Ci ñaari rëdd yi yépp, yëgleb 2,520 mooy alpha bi, walla doju tabax bu njëkk bi. Fractal bi dëgër 1798 ba 1863 ci taarixu doju tabax bu Millerit yi, itam dafa dëppook ak beneen fractal ci omega, taarixu ndëggu doxalin bu junni ak ñent-fukk ak ñent ñaar fukk ñaar ni.
Ca 9/11, Yàlla wooye na ay nitam ngir ñu dellu ci yoon yu mag yi Yeremi waxoon, te yooyu mooy fondasiyoŋ yi; te fondasiyoŋ yooyu ñu ngi ci ñenn, mujj ci ndawsi bu jaaru ci jaar-jaaru fondasiyoŋ, te ndawsi boobu itam dañu ko wone ci gis-gisam alfa bu fondasiyoŋ bi ci “juróom-ñaari jamono.” “Juróom-ñaari jamono” mooy màndarga fondasiyoŋ yi ñeel téeméeri ñeent-fukk ak ñeent-junni; te ca 9/11, tàggatug koox boobu tàmbalee na ak bataaxalug nattu bi ci fondasiyoŋ yi, mi ñu wone ci dëgg gu njëkk giy fondasiyoŋ ci William Miller ak Adventism. Ca 9/11, jamonoy tàggat bi tàmbalee na, te bu yoonu Dibeer bi di ñëw lu gaaw, jamonoy tàggatug téeméeri ñeent-fukk ak ñeent-junni dina jeex.
Jaar-jaay jii moy bindoo buy jur ci 2,520 te jeex ci 2,300, te moo tax noonu jaar-jaay jooju mooy ñetteelu rëdd ci jaar-jaayu waxi yonent bi ñu feeñaloon ci géntu William Miller. 2,520 am na matug yoonam ci 1798, te 2,300 ci 1844. Liggéey bi ñaari rëdd yi di feeñal mooy liggéeyu Almasi bi mu boolee Yàllayam ak sunuy nit-deret. Mooy liggéeyu soppi ab bàkkaarkat ba muy sellkat, delloo mbind mu gëna kawe bi ci nguuram ju yelloo ngir mu nguuru ci kaw mbind mu gëna suufe bi. Moo tax yaramu nit dafay jël 2,520 fan ngir yeesaat lépp ay sell yi nekk ci biiram, te noonu it yaram boobu sax sampu na ci 23 kromosom yu góor ak 23 kromosom yu jigéen yu booloo. Ñoom ñépp bokk di jur kër Yàlla gu dund, gi ñuy feeñal ci limu “46,” te loolu mooy diiru 1798 ba 1844, mooy diiru géntu William Miller, dale ci 2,520 bi ci 1798 ba ci 2,300 bi ci 1844.
Géntu William Miller bi itam am na beneen fraactal bu am solo. Li dalee ci 9/11 ba ci yoonu Dibeer mooy fraactal bu 1798 ba ci yoonu Dibeer, ni 1798 ba 1863. 2023 ba ci yoonu Dibeer mooy fraactal bu 9/11 ba ci yoonu Dibeer, te mooy taarix bi line yi yépp ci géntu Miller di jublu ci moom ni omega bu ñoom ñépp. Loolu mooy jamono ji dëgg yu njëkk ya maggeeful fukk yoon ni jant bi.
Ñaari Yaar Yiñ Gëstu Yi
Ci atum 1840 yi, baat bi di “bustle” (ni turu tur) dafa mel ni yoon wu bari doole, njaxlaf, walla riit—yu bari yoon ak xelmu fuss, yëngu-yëngu, gaaw, walla tiis. Mu doon tekki yëngu-yëngu gu tar, jaxasoo, walla daw-daw ci biir mbooloo, kër, marse, walla ci biir benn xew-xew bu njëkk. Kon “bustle” bi nekk ci géntu Miller dafay melal yëngu-yëngu gu gaaw gi, xelmu yëngu-yëngu gi, walla liggéey bu jëkk bu war a am foofa-fekk—jàq-jàq bu dul yàgg walla jaxasoo bu jamono jii walla kàddug xaalis boobu.
Miller wax na ne: «Ba noppee, bi mu doon setal suuf si ak mbalit mi, per bu dul dëgg ak xaalis wu nalaw ya yépp daldi jóg, génn ci palanteer bi mel ni niir, te ngélaw li yóbbu leen. Ci xumbte ga ma ubbiwul sama bët yi ab diir bu gàtt; ba ma leen ubbee, mbalit mi yépp demee na.»
“Bustle” bi jàngale ñaari bérab ci géntu Miller; benn bi mooy ba mbooloo mi tasare xonqa yi, te gannaaw loolu ba góor gi yor paxasu suuf si ubbi bunt yi te tàmbalee balay xonqa yu dul dëgg yi. Bustle bu jëkk bi, di alpha, mooy làqu xonqa yi, te bustle bii ñaareel bi, di omega, mooy delloo xonqa yi. Bi bustle bi di xew, Miller tëj na ay bëtam. Ñu teg na Miller ci noppaliku ca 1849, fekk booba la Kirist di yokkati loxoom ñaareel yoon ngir dajale desitu askanam. Noonu Miller tëj na ay bëtam, te ca 1850, dégg-déggam yi ñu delloo leen ci kaw tebal bi, ngir matal ndigalu Habakuk bu naan bindal peeñ mi te wone ko bu leer. Ca waxtu bustle boobu, Miller tëj ay bëtam, te bu mu xëyee, xonqa yi nekk nañu ci yoonu delloo.
Yëngu ñaareel ci ay xalaatam mooy bi bànneexu téeméeri ñeent-fukk ak ñeent war a dekkiat, setaliku te sellaliku ni bànneex bi Sakarya wax ne ay doj yu jafe-jafe la ci kaw kalaas.
Te seen Boroom seen Yàlla dina leen musal bés booba ni juróomi gàttam askanam; ndaxte ñoom dinañu mel ni doj yi ci kawala gu buur, yékkat naa leen ni màndarga ci suufam. Ndaxte, aka màgg ngëneelam, te aka màgg taaram! Dugub dina dugal mbégte xale yu góor yi, te biiñ bu bees dina dugal mbégte janq yi. Ñaanleen Boroom bi taw ci jamonoy taw wu mujj mi; noonu Boroom bi dina sos niir yu leer, te dina leen may taw yu bari, te ku nekk dina am ñax ci toolam. Ndaxte xërëm yi wax nañu neen, te rombkat yi gis nañu fen, te wax nañu gént yu dul dëgg; ñu di dëfël ci neen; moo tax ñu dem ni juróom, te ñu sonnaliku, ndax amuloon sàmm. Sama mer tàkk na ci kaw sàmm yi, te mbugal naa yikkat yi; ndaxte Boroom bu Mbóolem Mbooloo yi seet na gàttam, mooy kër Yuda, te def na leen ni fasam gu taar ci xeex ba. Sakariya 9:16–10:3.
“Juróom gi nitam”am ay banti ak ay doj yu rafet (jewels) ci kaw kaala. Juróom gi nitamam dañuy xamle ci waxtu tawub mujj ba, ndax ndeyjoor bi mooy ñaan ngir tawub mujj ci waxtu tawub mujj. Juróom ji, dañu koy jëfe ak “juróom” ji demoon seen bopp yoon, te du woon yoonu yooni yàgg yi Yeremiya wax. Ci waxtu tawub mujj, doj yi rafet yi di sa juróom, dinañu doon fas wu rafet wi ci xare bi. “Fas wu rafet” woowu mooy njël gu am ndam, te ñu ko tegtaloon ci jabar ju njëkk ju Kiristaan, te ñu ko màndargaaloon ci Piyeer mi, ni mu doon fas wu weex ci jamonoy njëkk baat bi, ba mu génn di not ak ngir not.
Te gis gis bi Buur Mi ubbe benn ci yeefté ya, te ma dégg lu mel ni coow gu doon mel ni riij, benn ci ñeenti mbindeef ya naan: Ñëwal nga gis. Te ma gis, te xoolal, fas wu weex amoon na; ka toogoon ci kawam nag, dafa yoroon gànnaar; te ñu may ko kaalag; mu génn di not, ngir notaat. Peeñu 6:1, 2
Kon Piere mooy, nag, misaalu njëkk kërceenug Kiristaan yi yu ndaw yi baatu ndaw ya ca tuurug ndox mi ci Pentekoost, te itam misaalu mujj kërceenug Kiristaan gi ci taw bu mujj bi, bi ñu misaale woon ak tuurug ndox mi ca Pentekoost.
Te gis naa asamaan ubbi, te xoolal, fas wu weex feeñ; ka toogoon ci moom tudd “Ku Takku ak Ku Dëgg”, te ci njub lay àttey ak xeex. Ay bëtam mel ni safara buy tàkk, te ci boppam amoon na ay kaala yu bare; te amoon na tur wu ñu bind, wu kenn xamul woon, xanaa moom rekk. Te soloon na mbubb mu ñu sëb ci deret; te turam tudd “Kàddug Yàlla”. Te mbooloom xarekat yi nekkoon ci asamaan topp ko woon ci ay fas yu weex, sol yére yu baax yu set te weex. Peeñug Yóhaana 19:11–14.
Fasu weex yi dañuy tegtal mbooloom xarit yu Kirist, yi dekkalukaay ci Esekiyel 37, te ñooy mbooloom kërceen gu daanul, te ñooy doj yu nekk ci kawala, ndaxte Kirist di taxawal nguuram gu ndam ci jamonoy taw bu mujj bi. Naka ñu doon ay taxawalkat yu nguuram, ñaar-fukki junni ak ñeent-fukki ñeent junni yi dañuy ay yomb ci kawala gi, te mooy màndarga nguur gi mu di jot ci jeexital 2,300 fan yi, te loolu doon na 22 Oktoobar 1844 te dina delluati ci yoonu Dibéeri. Goor-gii gu fasu weex yooyu mooy nguur gi dekkalukaay ci jamonoy taw bu mujj bi, bi bunt yi asamaan ubbéeku, ndaxte Yowaana gis na fas wu weex bi ba asamaan ubbee.
Ci doxalin alfa bu 1849, Miller tëj na bët ci dee, ngir ab tuuti waxtu. Miller mooy Eliya, te Eliya dee na ci 18 Sulet 2020, te mu nekk ci mbedd mi diirub 1,260 fan ba keraam mu agsi ci doxalin omega bi, ba noppi dees ko yee. Baatu yéegam mi mooy ne mu agsi bi góor gu yor balay bu suuf bi ubbee palanteeru asamaan ngir balay mbalit yi. Xarekat far yu weex yi dees leen yokk bi palanteeru asamaan ubbee, te bu loolu amee, ñu xamale séddale diggante dëgg ak fen. Séddale boobu itam ñu ko xamale ci téereb Malaki.
Indileen lépp alal cër yi ci kër gu ñu di dajale, ngir lekk am sama kër; te nangeen ma fi jéem léegi, wax na Boroom mbootaay yi, ndax duma ubbi leen bunt asamaan yi, te tuur leen barke bu bari, ba faatuñu bérab bu leen ko man a jël. Malaki 3:10.
Xelu yonent yi nekk ci suufu yonent yi, te Yowaana ci Peeñ gi, géntu Miller ak Malasi joxe ñetti seede ci waxtu wi bunt asamaan yi ubbiku. Ci géntu Miller, loolu mooy ci omega woote bi ne “ñëwleen ngir gis.” Yëngu-yëngu ba ci alfa ga mooy bi tasaaroo gi tambalee, te omega mooy bi dajale bi di tambali.
Bala nu nu jëm kanam ci géntu Miller, bëgg nañu yokk ca njàngatam James White ci mbirum gént gi. James White dafay wax ne xon yu dëgg yi mooy nit ñu dëgg yu Yàlla, te xon yu fen yi mooy ñaaw ñi. Man maa ngi jàpp ne xon yi mooy dëgg yi, te dañuy jàppandikoo ak njuumte. Xon yi ak xon yu fen yi ñoom ñépp dañuy tegu ci yégle yi ak ñi leen di yégle, te dañu leen jàppandikoo ak njuumte ak ñiy yégle lu dul dëgg.
“GEENTU MBAY MIILER”
“Gént gi moom, bi ñu siiwaloon ci Advent Herald, lii weesu na ñaari at. Booba gis naa ne mu firndeel bu leer sunu jaar-jaaru ñaareelu dikkug Kirist ci passé, te ne Yàlla mooy joxe gént gi ngir njariñu kuréelu gàtt gi tasaaroo.”
“Bokku ci mandargayi jëm ci jegegu bés bu mag bi te tiitloo bi bu Boroom bi, Yàlla teg na fa gént. Xoolal Yoel 2:28–31; Jëf ya 2:17–20. Gént man naa ñëw ci ñetti yoon; bu jëkk, ‘jaarale ko ci bari liggéey.’ Xoolal Kàddug Waare 5:3. Ñaareel, ñi nekk ci suufu xel mu bon mi ak naxub Seytaane, man nañu am ay gént jaarale ko ci dooleyam. Xoolal Dëwutaraanam 8:1–5; Yeremi 23:25–28; 27:9; 29:8; Sakariya 10:2; Yudd 8. Te bu ñetteel, Yàlla dafa jàngaloon, te ba tey dafa jàngal ay doomam lu tollook lu tolloole ci ay gént, yi di ñëw jaarale ko ci liggéeyu malaaka yi ak Xel mu Sell mi. Ñi taxaw ci leer gu set gu dëgg gi dinañu xam bu Yàlla leen joxee ab gént; te noonu ñoom duñu naxu, walla réer ndax ay gént yu dëgërul.”
“‘Mu ne ko, dégluleen léegi sam wax yi; su amee ci yéen ab yonent, man Boroom bi dinaa feeñu ci moom ci ay peeñu, te dinaa wax ak moom ci gént.’ Nombres 12:6. Yaakub nee na, ‘Malaakam Boroom bi waxoon na ma ci gént.’ Genèse 31:2. ‘Yàlla dikk na ci Labaan, wa Siri bi, ci gént guddi.’ Genèse 31:24. Jàngleen gént yi Yuusufa, [Genèse 37:5–9,] te gannaaw loolu nettalib neex bi ci seen matug ci Misra. ‘Ca Gabaon Boroom bi feeñu na Suleymaan ci gént guddi.’ 1 Rois 3:55. Rëy-rëy image bu am solo lool bu ñaareelu saarub Danyeel bi, ci gént lañ ko joxe; noonu itam ñenti rab yi, ak yeneen yi ci juróomeelu saar ba. Bi Erodda doon wut a rey Musalkat bu ndaw bi, ñu artu Yuusufa ci gént mu daw dem Misra. Matthieu 2:13.
“‘Te dina yu mujj, Yàlla nee na, dinaa sotti sama Xel ci kaw bépp nit: seeni doom yu góor ak seeni doom yu jigéen dinañu wax ci turu Yàlla, seeni waxambaane dinañu gis ay peeñu, te seeni mag dinañu gént ay gént.’ Jëf ya 2:17.
“May waxu kàddug yonent, ci gént ak i peeñ, fii mooy meññeefu Xelum Mu Sell mi, te ci fan yu mujj yi dees na ko wone ba doy ngir nekk màndarga. Moo bokk ci may yi ñu jox mbooloom xam-xam xebaar bu baax bi.
«Mu jox ay ay ndaw yi nekk ndaw yu yonn; ay yeneen nekk YONENTI; ay yeneen nekk waarekat yu xebaar bu baax bi; ay yeneen it nekk sàmm ak jàngalekat yi; ngir matal gaayi Yàlla yi, ngir liggéeyu servis bi, ngir tabax yaramu Kirist bi.» Efes 4:11, 12.
“‘Te Yàlla samp na ñenn ci mbooloom ngëm, njëkk yaa di ndaw yi, ñaareel yaa di YONENT yi,’ ak yeneen. 1 Corinthians 12:28. ‘Bu leen xeebal YONENTE yi.’ 1 Thessalonians 5:20. Seetleen itam Acts 13:1; 21:9; Romans 7:6; 1 Corinthians 14:1, 24, 39. Yonent yi walla yonente yi, ngir yokk ak tabax mbooloom Kirist lañu; te amul benn firnde bu ñuy mën a jële ci Kàddug Yàlla, buy wone ne war nañu bàyyiku laata evangelist yi, sàmmkat yi ak jàngalekat yi di bàyyiku. Waaye ki di weddi ne: ‘Am na ay peeñ yu dul dëgg ak ay gént yu bari, ba tax manuma wóolu dara ci loolu mel ni.’ Loolu dëgg la, ndax Seytaane am na li muy roy. Moom dafa mas a am yonent yu dul dëgg, te ci lu wóor war nanu seentu leen tey ci waxtu bii mujj bii mu di nax ak not. Ñi di bañ a nangu xamle yu mel noonu ndaxte li ñuy roy am na, mën nañu itam, ak noonu sax, dem gën a sori ba weddi ne Yàlla masul a feeñ boppam nit ci gént walla ci peeñ, ndaxte li ñuy roy dafa mas a am.”
“Péey ak ay gis-gis mooy jumtukaay bi Yàlla jaarale ngir feeñal boppam nit. Jaarale ko ci loolu la waxoon ak yonent yi; teg na mayu wax-ci-kàddu Yàlla bi ci biir mayi kërgëstu xibaar bu baax bi, te boole na péey ak ay gis-gis ak yeneen màndarga yi ci “BÉS YU MUJJ YI.” Aamiin.
“Li ma yoon ci wax yi ma waxoon ci kaw mooy dindi yéenekaay yi ci anam wu dëpp ak Mbind mi, te waajal xel mi ñu di jàngkat bi ngir lii di ñëw.”
“WM. MILLER,
«Low Hampton, N. Y. 3 Desàmbar 1847.» James White, Pexe Miiru Bokku, 1–6.
“1. ‘Kaaske bi’ mooy dëgg yu mag yi nekk ci Biibël bi, yu jëm ci ñaareelu ñëwug sunu Boroom Yeesu Kirist, yiñ joxoon Mbokk Miller ngir mu yégle leen àddina si.
«2. “Caabi bi ñu takkoon” mooyoon anamam bu mu doon tekki Kàddug yoonu waxkat yi — di méngale Mbind mi ak Mbind mi — Biibël mooy ab boppam tekkiikat. Ak caabi bii, Mbokk Miller ubbi na “këstu bi”, walla dëgg gu mag gi ci mbëggeel ñëw ba ci àddina.»
“3. ‘Xonq yi, diamã, ak yeneen yu mel noonu’ yu nekk ‘ci xeetu ak rëy-rëyu wu bari’ te ñu ‘rafetlu leen bu baax ci seen bérab yu wuute ci biir kërgu ndaw gi’ dañuy tektal doom yi Yàlla, [Malachi 3:17,] yu jóge ci mboolem kerceen yi, ak ci lu ëpp ci bépp taxawaay ak xaalis gu nekk ci dund, ñi nangu woon ngëmug ñëw ga, te gis nañu leen ni ñuy taxaw ak fit ci seen bérab yu wuute, ci sabab bu sell bi ci dëgg gi. Bi ñuy dox ci tartiib boobu, ku nekk di wottu warug boppam, di dox ak suufeel kanam Yàlla, ‘ñoo doon leeral leer ak ndam’ ci àddina si, lu mbooloom gëmkat yi ci fan yi ndaw yi doomi ndaw yi sax rekk mëna méngale. Baat bi, [Revelation 14:6,7,] dem na mel ni ci laaf yu ngelaw, te woote bi, ‘Ñëwleen, ndax lépp waajal na léegi,’ [Luke 14:17.] siiw na ak kàttan ak jariñ.”
“4. ‘Nit ñëw nañu tàmbalee, njëkk ci lim bu néew, waaye ñu yokku ba nekk mbooloo mu réy.’ Bi njàngalem dikkug Almasi bi mbindoon, ñu koy waare ak Mbook Miller ak ñeneen yu néew lool, amuloon jëfandikoo bu bare, te ñu néew lool rekk la ko yëgoo woon; waaye li dale ci 1840 ba 1844, fu mu nekk fa ñu ko waaree, askan wi bépp daldi yëngoo.”
«5. Ba malaaka buy wër ci asamaan bi [Njàlbéen 14:6–7] tambalee waare xebaar bu baax bu sax ba fàww, ne: “Ragëlleen Yàlla te jox ko ndam; ndaxte waxtu àtteem agsi na,” ñu bare xaacu ci mbégte, di xool ñëwug Yeesu ak yeesal gi, te gannaaw ga ñoom lañu doon weddi, ree, di ñaawal dëgg gi, mi leen feesaloon ak mbégte tuuti lu jiitu. Ñoo jaxasoo te tasar xarit yi. Loolu indi na nu ca nooruwar atum 1844, ba jamonoy tasaaroo gi tàmbalee.»
“Fàttaliku lii: ñoom ñi njëkk a “xaacu ak mbégte” lañu doon ñi sonal te tasar yomb ya. Te kenn mosul tasar mbooloom xar yi ak njaari doxalin leen ba réer, gannaaw 1844, ni ñoom ñi nekkoon benn yoon ñiy waare dëgg gi, te bégg ko; waaye gannaaw loolu ñu weddi liggéeyu Yàlla, ak matug waxu yonent yi ci sunu jaar-jaaru ñëwu Boroom bi ci jamono ji weesu.”
“6. ‘Mbij mu dëgg yi ak xaalis gu fen gi’ ñi tasoon ci biir yi dëgg, leer na ne dañuy mel ni ñi soppeeku te nekkul dëgg, walla ‘doom yu doxandéem,’ [Hosea 5:7] gannaaw bi bunt bi tëjjee ci 1844.
“7. ‘Pënd ak xob yi, suuf ak bépp xeet bu mbalit,’ dañuy tekki njuumte yu bare te wuute-wuute yi ñu duggël ci biir way-gëm ña ci ñaareelu ñëwitu Kirist, dale ko ca bëg-gànnaaru atum 1844. Fii dinaa wax ci ñenn ci njuumte yooyu.”
“1. Taxawaayu yi bamwe ci ñi ñuy wax ne ay «sàmm» jël ak réy-réylu, bu ba paree lañu joxe wowu yu guddi gi, ne doole buy xonq xol te sell, mi Xel Mu Sell mi àndal ak yëngu-yëngu weeru juróom-ñaareelu bi, dafa doon ab dooleb mesmeerism. George Storrs bokk na ci ñi njëkk a jël taxawaayu bii. Seetleen ay bindam ci njeexital atum 1844, ci Midnight-Cry, bi ñuy génne woon ca dëkku New York. J. V. Himes, ca Ndaje ma Albany ca bëj-gànnaaru 1845, wax na ne yëngu-yëngu weeru juróom-ñaareelu bi jur na mesmeerism bu dugge juróom-ñaari tànk ci suuf. Lii, kenn ku fa teewe woon te dégg wax ji moo ma ko wax. Ñeneen ñi doon ay way-jëfandikukat yu far ci wowu weeru juróom-ñaareelu bi, gannaaw gi dañu wax ne yëngu-yëngu boobu liggéeyu Seytaane la. Jox Seytaane liggéeyu Kirist ak Xel Mu Sell, ca fan yi sunu Musalkat, woon na yàq sañ-sañu Yàlla; tey itam yàq sañ-sañu Yàlla la. 2. Xam-xamu yu bare ci waxtu wu wóor. Gannaaw bi 2300 fan yi jeexee ci 1844, ay waxtu yu bari la nit ñu bare tëral, ngir seen jeexital, ku nekk ci boppam. Ci def noonu dañu yëngal «mandargay yi», te sànni lëndëm ak sikki-sàkka ci kow yëngu-yëngu advent bépp. 3. Spiritualism ak mboolem ay xel-yëngu ak ay ëppale yu réy. Pexe bu Seytaane bii, bi jot a def liggéey bu metti bu rey ngir dee, bennoon na lool ci li ñuy misaal ak «rëcc-rëccu bant», ak «bépp xeetu mbalit.» Ñu bare ci ñi naan nañu poisonu spiritualism bi, nangu nañu dëggu sunu jaar-jaaru advent bu weesu bi; te ci lii la ñu bare gëm ne spiritualism mooy njariñu dëgg-dëggu gëm ne Yàlla moo jiite woon yëngu-yëngu advent yu mag yi ci 1843 ak 1844. Piyeer, bi muy wax ci ñi war a «dindi ay heresi yu yàqu, ba sax weddi Boroom bi leen jënd», nee na: «NDAX SEEN KÀTTAN LAÑUY XAÑE YOONU DËGG GI.» 4. S. S. Snow mi wax ne mooy «Iliyaas Yonent bi.» Góor gii ci doxalinam ju yéeme te ànd ak réyréylu, itam def na wàllam ci liggéeyu dee bii, te yoonam jur na am jëfandikoo buy indi sañ-sañu taxaw gu dëgg gu saints yi xaar di am, ngir muy neexul xel yu bare ci ñu jub te dëgg.”
“Ci mbind mi ci katalogu njuumte yii, maa man a yokk yeneen yu bare, mel ni ‘junni at yi’ ci Revelation 20:4, 7, ci jamono ji weesu, ak 144,000 yi ci Revelation 7:4; 14:1, ñi ‘jóg te génn ca bàmmeel ya’ gannaaw ndekkiteg Kirist, njàngalem bu wax ne amul liggéey, njàngalem bu destructionu xale yu tuuti yi, ak yeneen ak yeneen. Njuumte yii ñooñu, dafañu leen tasaaroo ak saxaar gu réy, te di leen xiir ci kaw mbooloo miy xaar, ba ci jamono jooju bi Mbokk Miller amee gént gi, jewels yu dëgg ya dafañu leen ‘génne ci gis-gis,’ te waxi yonent bi dañoo mën a jëfandikoo—‘Te àtteg yiir bi dañu ko delloo gannaaw, te njub stand afar off,’ ak yeneen ak yeneen. Xool Isaiah 56:14.”
“Ci jamono amul benn xëti Advent ci réew mi buy taxawal mbiri dëggu jamono jii. “Day-Dawn” mooyoon mujj gi taxawoon ngir aar taxawaayu dëggu mbooloom tuuti mi; waaye mu dee ay weer yu bari laata Boroom bi joxee Mbokk Miller bii gént; te ci ay xeexam yu mujj yu dee ya, mu jubluoon gaayi yàlla yu sonn te di nooy ci atum 1877, booba tolluwoon ci ñetti fukki at ci kanam, ni mooy jamono jottali bu mujj bi ngir seen musalug mujj. Akaay! akaay! Ndax amul lu waral ñu wax ne Mbokk Miller ci géntam, “toog na, jooy,” ndax lii di naqaru xaalis yi.”
“8. Kees bi, dafay tektal dëggug ñëw ga ñaareelu Kirist bi, gi Mbokk Miller yéglee àddina bi, ni ko léeb bu fukki janq ya melalee. Matthew 25:1–11. Jëkk, waxtu wi, 1843; ñaareel, waxtu yéex bi; ñetteel, yuuxu guddi digg bi, ci weeru juróom-ñaareel ba, 1844; ak ñeenteel, bunt bu tëj bi. Kenn ku jàng xëti ñëw ga ñaareelu Kirist bi li dale ci 1843, du weddi ne Mbokk Miller yégle na ñenti njariñ yu mag yii ci jaar-jaaru ñëw ga ñaareelu Kirist bi. Sistem bu dëgg gu ànd ak jàmm gii walla “kees bi” dañu ko dagg-a-dagg te wesaare ko ci biir mbalit mi ndax ñi bañ seeni bopp jaar-jaari xam-xam, te weddi dëgg yi sax ñoom ak Mbokk Miller waare woon ak fit gu réy ci kanamu àddina bi.”
“9. Góor gi yor ci ‘balay bu setal suuf’ bi dafay tektale leer gu wér gu dëggg tey, ni ko yëglee bataaxalub ñetteelu malaaka bi, [Révélation 14:9–12,] te léegi mu ngi dindi njuumte yi ci yeneen ñi ci desit bi. Mbiri dëggg tey bi tàmbalee dellusi ci biti 1848, te li dale ba léegi mu ngi yéeg tey am doole. ‘Balay bu setal suuf’ bi doon na dox, te njuumte yi doon nañu weesu kanam leer gu wér gu dëggg gi, te ay yomb yu am solo, ñi ci ay waxtu yu gàtt yu weesu ñu dëppoon leen te feeñuñu woon ndax lëndëm ak njuumte, léegi taxaw nañu ci leer gu wér gu dëggg tey.”
“Liggéeyu jii di génne xarala yi te di dindi njuumte yi, muy yokku bu baax te gaaw, te ñu dogal na ne dina dem kanam ak doole gu gën a yokku, ba keraam yi yépp seetlu leen, te ñu jot ci séel bu Yàlla ju dul dee. Méngal loolu ak saar ba ñett-fukk ak ñeent ba ci Ézékiel, te dinga gis ne Yàlla dig na dajale juróomam ji tasaaroo woon ci bés bii lëndëm te aw niiir, gannaaw 1844. Bala Yeesu dikk, ‘juróom ju ndaw ji’ dinañu ko dajale ci ‘bennug ngëm gi.’ Léegi Yeesu mingiy sellal ‘ngir boppam nit ñu tànn te nekkam, ñuy farlu ci jëf yu baax,’ te bu dikkee dina fekkam ‘mbooloom, bu amul tuumaal, mbaa xott, mbaa lu mel noonu.’ ‘Mooy ki yor aw fan ci loxoom, te dina setal béppam ba baax, te dajale dugubam ci sàq bi, etc.’ Macë 3:12.”
“10. Ñaareel bi ñaareel, bi gëna màgg te gëna rafet ba jeexee ci jiitu bi, bi ñu dajale ca ay ‘jewels,’ ay ‘diamonds’ ak xaalis yi tasaaroo woon, mooy bàyyi waas bu yaatu bu dëgg-gu-dund gu tey, bi ñu di dajale ca juróom-ñeent-fukk ak ñeent junni (144,000), ñoom ñépp ñu yor màndarga Yàlla ju dund ji. Benn ci diamonds yu am solo yi du des ci lëndëm. Doonte am na ñenn ci ñoom yu yàqul sax ba mel ni njobla pin, duñu leen fàtte, te duñu leen bàyyi ci bésub tey bii, bi Yàlla di dajale ay jewelsam. [Malachi 3:16–18] Mën na yónni ay malaakaam te gaawloo leen, ni mu gaawalee Lóot mu génn Sodom. ‘Boroom bi dina def liggéey bu gaaw ci kaw suuf si.’ ‘Dina ko wàññi te matal ko ci njubte.’ Xoolal Room 9:28.” James White, Footnotes to Brother Miller’s Dream.