Yàll yi wow a wow te nekk dee ci mbedd mi, te dégg “baat” bu ki yuuxu ci màndiŋ mi, dañuy def loolu ndaxte Dimbalikat bi agsi na, ngir matal kóllëre yi Yeesu defoon ne dina ko yónni. Ci jëkk a ñàkk yaakaar bu Millerit yi, Millerit yi xam nañu ne dañu nekkoon ci jamono jii goreel gi ci léebu janq yi.
“Ñi ñàkk ya gisoon nañu ci Biibël bi ne dañoo nekk ci waxtu yi yàgg, te war nañu muñ te xaar ak muñug matug peeñ mi. Benn seede boobu moo leen yonnee woon ngir xaar seen Boroom ci 1843, te moo leen yóbbu woon it ngir yaakaar ne dina dikk ci 1844.” Spiritual Gifts, volume 1, 153.
Ñi ñooñ yi ñu misaale woon ak Millerites yi, dinañu dellu jaar ci jéegoju njëkk ga ca réccu ga, te buñu ko defee, war nañu xam ne ñoom itam, ñu ngi ci waxtu yexal bi ci léebu janq yi. Moom rekk mooy dooley Dimbalikat bi di leen may seen dëgg bi. Xam-xam boobu, bi Dimbalikat bi ko indi, mooy li ñu tegtal ci njëkk yëgleb gi Ezekiel jàngaleesoon mu wax ko dëkk ba fees ak yax yu wow, yu dee.
Mu ne ma wax ma nekkat, ne ma: “Waxal yëgle ci kaw yooyu yax yu wow yi, te nga ne leen: Yeen yax yu wow yi, dégluleen kàddug Boroom bi. Nii la Boroom Yàlla bi wax ci yax yi: Xooluleen, dinaa dugal ngelaw ci yéen, ngeen dund; dinaa tàkk tendóon ci yéen, yokk yéen yàpp, muur leen der, te dugal ci yéen ngelaw, ngeen dund; te ngeen xam ne man maa di Boroom bi.” Noonu ma wax yëgle ni ma ko santoon; te bi may wax yëgle, am na doon, te xool, yëngatu am, te yax yi dajale, benn yax ak sa moroomam. Bi ma xoolee, xool, tendóon yi ak yàpp yi sax ci seen kaw, te der gi muur leen; waaye ngelaw amu woon ci ñoom. Ezekiel 37:4–8.
“Baat bi” dafay tegtal Xelmu Sell mi. Ci jamono jooju, war nañu ñaareel yi xam ne ñu ngi nekk ci jamonoy yéex bi. Ndénkaane yi ci Biibël ci li war na ñiñuñu dundoo def bu ñu xamee ne ñu ngi nekk ci jamonoy yéex bi, bare na lool. Yeremi moo jàngale ne waruñu délsi mukk ca “mbootaayu ñiy ree,” te loolu mooy, ci bataaxal bi ñu yónnee Filadelfi, jàngu Seytaane. War nañu itam teqale lu wert ak lu bon. Lu wert, buñu ko jàppandikoo ak lu bon, am na ñaari maana.
Ma jàngaloon sama bopp téereb waxu yonent bii at yu bare, ba ma jëfandikoo naanug William Miller. Ma firndeeloon bu baax ne ataya yi mooy dëgg yi nekk ci Kàddug Yàlla, te ataya yu fals yi mooy jàngale yu yàqu. Gannaaw loolu, ñu xamale ma ne James White itam defoon na jëfandikoo naanug William Miller, te ci sa jëfandikoo boobu mu tëral ne ataya yi mooy nit ñu takku ci Yàlla ak kóllëre, te ataya yu fals yi mooy ñi di wax ne ñoom a yor dëgg, waaye duñu ci dëgg. Bi ma seetee li James White jàngale woon ci mbirum naan googu, ma gis ne nun ñaar ñépp dégg la nu waxoon. Ataya yi man naañu tekki nit ñu takku ci Yàlla ak kóllëre, te ataya yu nakkaat yi, ñi takkuwul; waaye itam ataya yi man naañu tekki dëgg yi nekk ci Kàddug Yàlla, te ataya yu nakkaat yi man naañu tekki jàngale yu fals. James White jëfandikoo naanug Miller ci jaar-jaaral gi mu doon dund ca jamono jooju, waaye man, ma jëmale woon xel sama jëfandikoo ci jaar-jaaralu fan yu mujj yi. Benn ci benn, ñaari jëfandikoo yooyu wone nañu ne nit ñi dafañuy nekk li ñuy gëm; te bu ñu tànnee sax ci jàngale yu jubadi, dees leen balay génne leen ci palanteer bi ndax góor gu yor brosseb suuf bi, ak jàngale yi ñu boole seen bopp ak moom. Nun mooy li nuy lekk.
Bu ñi amoon yaakaar te gis ne ñu nekk ci waxtu bi yàgg, ni Yeremiya waxe, war nañu setal lu am solo ci lu bon.
“Naka la nit ñi nek ci xare ak nguurug Yàlla man a am xam-xam bi ñuy wone yenn saa? Seexaan moom ci boppam, jàngoon na ko ca àttey asamaan, te am na xam-xam ci lu baax noonu itam ci lu bon. Dafay jaxase lu jafe-jafe ak lu yàqu, te loolu mooy ko may doole ngir nax. Waaye ndaxte Seexaan sol na boppam yére yu leer yu asamaan, ndax danuy ko nangu ni malaaka leer? Ki di nattu nit ñi am na ay ndawam, yuñu yar ci ay yoonam, ñu fees ak ruuam, te ñu méngoo ak liggéeyam. Ndax danuy ànd ak ñoom? Ndax danuy nangu jëfey ndawam ni lu am solo ngir jot ci njàng mi?” Ministry of Healing, 440.
Lu jafe-jafe ak lu bonadi dafa tektal dëgg ak njuum. Itam, dafa tektal ñaari xeetu nit.
“‘Waaye te sax, fondasiyoŋ Yàlla taxaw na bu wóor, te am na lii muy màndargaam: Boroom bi xam na ñi bokk ci moom. Te it: Na ku tudde turu Kirist bàyyi ñàkk jub. Waaye ci kër gu mag, amul yéré yu wurus ak yu xaalis rekk, waaye am na it yu bant ak yu suuf; te am na ñenn yu ñu jagleel terànga, ak ñenn yu ñu jagleel gàcce.’ “Kër gu mag” gi dafay firndeel Mbooloom ngëm. Ci Mbooloom ngëm, dees na fa fekk ñi bon ak ñi tedd itam. Mbaal mi ñu sànni ci géej bi, dafa dajale yi baax ak yi bon.” Review and Herald, February 5, 1901.
Yirmiyaa amoon na ko ne, bu fekkee ne dina dellu, war na feeñu boppam ak jigéen-yi ñuy dof, te war na it feeñu boppam ak njàngale yu awul yi jigéen-yi ñuy dof di yégle. Ñi njëntu fukki junni ak ñeenti junni ñoo di ñi dugg ci bennug booloo bu mat sëkk. Yirmiyaa mi ngi tegtal liggéey bi ñi woowe, ngirñu tëj seen kaaraange ci bataaxal bu ñaareel bu Esekiyel ci ñeenti ngelaw yi, war a matal, su fekkee ne dañuy doon “gémmiñu” Yàlla, bi peeñ gi waxee. Peeñ gi waxoon na ci jaar-jaaru Milerit bi attekatu àtte gi agsee, te muy wax ci jaar-jaaru ñi njëntu fukki junni ak ñeenti junni bi rabu suuf ba waxee, te àtteg ñetteelu tiis ba agsee. Noonu nag ñi matale liggéey bi Yirmiyaa tegtal dañuy leen yékkati, def leen ñuy seetaankat yu Yàlla.
Bi Boroom bi yónnee Dimbalikat bi ngir yee nit ñi ñu naxoon ci seen dee, mu xamale leen jëf ju sellal bu ñu wara matal ngir ñu man a doon ay waxkatam ci jafe-jafe yoonu Dibéeri bi. Esayi ànd na ak ndigalu Yeremi.
Naka la rafet ci kaw tundu yi ay tànki ki di yégle bu baax, kiy yégle jàmm; kiy indi xibaaru lu baax, kiy yégle mucc, tey wax Siyon ne: Sa Yàlla mooy Buur! Say wottukati yi dinañu yékkati seen baat; benn baat lañuy wóorandoo di woy: ndaxte dinañu gis jàkk ci jàkk, bu Aji Sax ji delloo Siyon. Bëggleen a bët set, woyandooleen, yéen ñi nekk ay yàqu-yàquy Yerusalem: ndaxte Aji Sax ji dëfël na ay nitam, mu jot Yerusalem. Esayi 52:7–9.
Ñi ñuy yégle xibaar bu baax te di yégle jàmm ak mucc, dañuy yékkati “seen baat benn,” ndaxte “dinañu gis ak bët mu yem.”
“Am na ñeneen itam ma, ne ñoom itam ñuy boole seen jëfandoo ak ñi ma waxoon, te benn lañuy def lu ñu man ngir dawale nit ñi ci yaram gi te jur jaxasoo; te seen jëfandoo dafay yóbbu dëggu Yàlla ci toroxal. Yeesu ak malaaka yu sell yi dañuy yékkati te boole askanu Yàlla ci benn ngëm, ngir ñoom ñépp am benn xel ak benn àtte. Te bi ñuy leen indi ci bennug ngëm, ngir ñu gis ku nekk ak moroomam benn bëtu ci kaw dëgg yu tar, yu am solo, yu jamono jii, Seytaane mooy liggéey ngir weddi seen yokkute. Yeesu dafay liggéey jaarale ko ci ay jumtukaayam ngir dajale te boole. Seytaane dafay liggéey jaarale ko ci ay jumtukaayam ngir tasare ak xeccale. ‘Ndax, xool-leen, dinaa santaane, te dinaa siiw kër Israayil ci biir xeeti réew yépp, ni ñuy siiw dugub ci wan, waaye dootu benn pepp bu gën a tuuti rot suuf.’”
“Yàlla mi ngi léegi nattu tey seetaan ay nitam. Jikko mooy juddug ñuy tabax. Malaaka yi dañuy natt njariñu yëf yu baax ak yu bon, te dañuy bind ci lu wóor mboolem jëf yi doomi nit ñi def. Ci biir ñi woowu Yàlla te naan ñoom ay nitam, am na xol yu yàq; waaye dees leen nattu te seetlu leen. Yàlla ja jàng xolu ku nekk, dina feeñal lu nëbbu ci lëndëm, fa ñu ko bëggul woon a gis, ngir bàyyi ay gàllankoor yu tere woon dëgg gi jëkkërëg, te Yàlla am askanam gu set te sell, ngir wax ay sàrttam ak ay àtteem.
“Njiitu sunu mucc giy nitam ay nitam, di leen sellal te taxawal leen ngir soppiku, te di bàyyi ci ginnaaw ñi xelam jëm ci génn ci yaram wi, ñi bëggul a nitam, te ñu kontaan ak seen njubte yu seen bopp. ‘Su ko defee leer gi nekk ci yaw lëndëm la, naka la lëndëm loolu di réy!’ Amul benn naxari bu gën a réy buy nax xelu nit ndareet li koy yóbbu ba mu topp xel mu wóor seen bopp, te gëm ne jub nañu te nekk nañu ci leer, fekk ñuy sore askanu Yàlla, te seen leer bi ñu jàpp bu baax lëndëm la.” Testimonies, volume 1, 332, 333.
Kàddu bi ne “yëgle xebaar bu baax” ñaari yoon lañu ko jëfandikoo ci xët yu Isaaya ngir ràññee jaar-jaaru Yuuxu Guddi gi; noonu itam la ay aaya yi jiitu waxin Isaaya di won bennug xel bi mataliku ndax buñu tase lu tedd ak lu bon.
Yewul, yewul; solal sa doole, yaa Siyon; solal sa yére yu rafet, yaa Yerusalem, dëkk bu sell bi: ndaxte gannaaw loolu dootu amati ku sañsul wala ku setul di dugg ci yaw. Yëngal sa bopp ba génn ci suuf si; jógal, toog, yaa Yerusalem: fakkal sa bopp ci jéngu bu sa baat bi, yaa jigéenu Siyon ji ñu jàpp ne jaam. Esaïe 52:1, 2.
Yeremi moom ñi nekk ci njëkk njàqare ga, ñi xam ne ñoom dañu nekk ci waxtu yéex bi. Esayi sant nit ñooñu it “yeewu, yeewu.” Ñu yeewu te mujj agsi ci bérab bu neexul dara ba kenn du fa desati ku xaraafalul ak ku setul ci kër Yàlla gi, ndaxte dees nañu matal liggéeyu tase lu tedd ak lu bon. “Boroom bi bëgg na ne mbooloom diine bi sellal, bala ay atteem di wàcc gën a leer ci kaw àddina si.”
“Nu ngi doon jege bu baax ci jeexital jaar-jaaru àddina bii. Mujj gi jege na lool, jege na lool ba ëpp li ñu bare di xalaat, te dama yëg yeneen yéene yu metti yu ma di tax a ñaan sunu nit ñi ci soxla wu mag wi mooy seet Boroom bi ak xol bu dëgër. Ñu bare nelaw nañu, te lan la ñuy wax ngir yee leen ci seen nelaw gu jëme ci yaram? Boroom bi bëgg na mu sellal mbooloom, bala ay àtteem di wàcc ci àddina ak melokaan gu gën a fees.”
«Kan moo man a dékku bés bu ñëwam? Te kan moo man a taxaw bu feeñee? Ndaxte moom mel na ni safara buy setal wurus, te mel it ni saabu bu raxasalkat yi di jëfandikoo. Dina toog ni kuy setal te di laabal xaalisu xaalis; dina setal doom yi Léwi, te sellal leen ni wurus ak xaalis, ngir ñu man a jébbal Boroom bi sarax bu jub ci njub.»
“Kirist dina summ mbooleem mbubb mu ngistal. Benn jaxaseg dëgg ak lu dul dëgg manul ko nax. ‘Moom mel na ni safara su way-setal wuur,’ di xàjjale lu am njariñ ak lu bon, xob ak wurus gi.
“Ni Leewiit yi, Yàlla sàkka na nit ñi mu tànn ngir aar leen ci liggéeyam bu sell bi. Bés bu nekk, Kiristaan bu dëgg am na ndigal yu saraxalekat. Ñu teral ko ak yëfandikoo gu sell gi di teewal àddina ci jikkoo Baayam bi ci asamaan. War na dégg bu baax kàddu yi ne: ‘Kon nag ngeen nekk mat, ni seen Baay bi ci asamaan mat.’”
“Waaye yéen ñi ragal sama tur, Jantub Njub gi dina fenk ci yéen ak wér-gu-yaram ci i laafam; te dangeen génn, di màgg ni nag yu ñuy yar ci sëriñ. Te dangeen takk dëggarloo ay ñaawkat ya; ndaxte dinañu doon dóomi ndóx su wow jàll ci suufu tànki yéen bés bi ma koy def, wax na ko Boroom mbind mi.”
“‘Fàttalikuleen yoonu Musaa sama jaam, bi ma ko santaane woon ci Oreeb ngir Israyil gépp, ak sàrt yi ak àtte yi. Xool-leen, dinaa yónnee ci yéen Ilyaas, yonent bi, bala bés bu mag ba tey tiitlu buurug Boroom bi dikk; te mooy delloo xolu baay yi ca doom yi, ak xolu doom yi ca seen baay yi, ngir ba ma bañ a dikk rey suuf si ak mbaañ.’” Review and Herald, 8 Nowàmbar 1906.
Ñi ñiy sax ci jàngoro yi dul dëgg dees na leen weesu ci taarix bi tàmbalee ak “baat” bi di woot ci màndiŋ ma. Ñi bañ a may dooley bind bi Yàlla ngir mu jur ci seen bopp xew-xew bu ñu sellaal, dees na leen weesu ak “wurus” gi ci taarix bi tàmbalee ak “baat” bi di woot ci màndiŋ ma. Dañuy des nekk Lawodise yi, dëpp ci bérab ba Lawodise di jàll ba nekk Filadelfi.
Liggéey bi di séddale lu tedd ak lu bon, ci lu ëpp, mooy liggéeyu yonnent bi bu kóllëre gi, mi ñëw gaaw ngir setal doomi Léwi yi; waaye war nañu ci bokk.
Kon nag, samay soppe yi, ni ngeen daan déggal saa su nekk, du ci sama kanam rekk, waaye léegi gën a bare ci sama ñàkk, defleen seen musibaayu bopp ak ragal ak loxal. Ndaxte Yàlla mooy liggéey ci yéen, ngir may yéen coobare ak jëf ci li mu bëgg ci ngëneelam. Defleen lépp te amul xultu ak werante, ngir ngeen nekk ñu amul tooñ, ñu set, doomi Yàlla yu amul yedd, ci biir xeetu nit ñu jubadi ak ñu réer, ci seen biir ngeen di leer ni ay leer ci àddina si. Philippians 2:12–15.
Yaramiyaa wax na ko mu teqale li am njariñ ak li bon, bu fekkee ne bëgg na nekk bàkkat Yàlla ci àtte biy ñëw. Li firndeel ne Yaramiyaa doon dégg ndigalu Yàlla ci moom, mooy ne dooleelkat bi era woon na ba noppi ngir moom, bu ko tànnee ne dina yékkati liggéey bi.
“Jëf ju jàpp mucc mooy benn liggéeyu bokkandoo, benn jëf ju booloo. War na am jëfandoo diggante Yàlla ak bàkkaarkat bu tuub. Loolu soxla na ngir sos ay njub yu jub ci xarakter bi. Nit war na def ay jéego yu dëgër ngir daan li koy tere jot ci matug sell. Waaye moom, ci yéene gu mat, dafa sukkandiku ci Yàlla rekk ngir am ndam. Doole ju nit rekk am boppam doyul. Su amul ndimbal gu dooley asamaan, du jur dara. Yàlla day liggéey te nit itam day liggéey. Bëgg a jéll temptation bi war na jóge ca nit ba, te moom war na jële dooleem ci Yàlla. Ci benn wet, am na xel mu dul am kem, yërmande ak kàttan; ci beneen wet, ñàkk doole, bàkkaar, ak kennu ñàkk man dara.”
«Yàlla bëgg na nu am nguur ci sunu bopp. Waaye du man a dimbali nu bu fekkee ne joxu nu ko sunu ndigal te àndul ak moom. Xelum Yàlla di liggéey jaarale ko ci kàttan ak man-man yi ñu jox nit ki. Ci sunu bopp rekk, manunu a jàppale mébét yi, bëgg-bëgg yi, ak bëggin yi ba ñu ànd ak coobare Yàlla; waaye bu fekkee ne “bëgg nanu neñu nu bëgg,” Musalkat bi dina nu ko defal, “di daan xalaat yu wànte ak lépp lu kawe luy yékkatiku ci kaw xam-xamu Yàlla, di jàpp bépp xel ngir mu déggal Kirist.” 2 Corinthians 10:5.» Acts of the Apostles, 482.
Ñetti fanweeri ak benn baat yi nekk ci Révélation fukki benn, bi yax yu wow yi dee ci mbedd mi, mooy misaal bu “àllaaxira gu dëkkul”; te “àllaaxira gu dëkkul” di tekki “juróom-ñaari waxtu” yi ci Lévitique fukki juróom-benn. Ci mujj giir gi ci fanweeri ak benn baat yooyu, ñi wooñu leen ngir bokk ci téeméer ñeent-fukk ak ñeent ñaari junni, dañuy “yeewu” te “yëkkati suuf si.” Magg bu Jigéen White nee na: “Boroom bi bëgg na ne, mbooloom dafa wara sellal, bala ay àtteem di wàcc ak màndarga gu gën a rëy ci kaw àddina si.”
Ci aju ci mbirum “jàngoro ju sell,” mu ngirëm Yeremi nekk na ci yoonu xecc bi di dindi “li tedd” ci “li bon.” Mu boole ko it ak Malaki saar bu ñetteel, fa ndaw yi wax ne benn yónnent buy waajal yoon bi ngir yónnentu kóllëre gi. Yónnent bi di waajal yoon bi mooy “baatu kuy yuuxu ci màndiŋ ma” bu Esayi wax. Yónnentu kóllëre gi mooy Kirist, miy waajal a dugg ci kóllëre ak téeméer ak ñeent-fukk ak ñeent-junni, ñi “ni” “Lewi yi,” “mu tasale leen ngir liggéeyam bu sell bi.” Gannaaw loolu mu xamle leen ni ñooy saraxalekat, te mu neexal waxi Yeesu yi naan: “Kon nag ngeen mat, ni seen Baay bi nekk ci asamaan mat.”
Amna ab jëfandikook yuñ a màndarga ci jeexital jamono ji ñuy muñ, ndax Boroom bi am na liggéey bu bees bu muy yóbbante ci kaw ñetti fukk ak ñeent junni ñaar téeméer ak ñeent-fukk yi, te dina am kërce gu setlu balaa “ay àtteem di wàcc ci kaw addina bi gëna feeñ.” Ay àtteem nekk nañu ba noppi ci addina bi, waaye bu yoonu Dimaas bi agsee, “ay àtte Yàlla yu alag” dinañu tàmbalee wàcc.
Àtte àtte yo mooy “jamono yu yërmande ngir ñi xamul woon dëgg gi.” Waaye amul yërmande ci àtte yooyu ngir ñi bañ a dugg ci yoonu sellal gi war. “Àtte yi,” te yu “wàcc gën a leer,” diis nañu àtte yu nek ay mande. Ñooy tektal benn mande, te Xel mu Sell mi dafay jëfandikoo jàq-jàq ak lëj-lëj bi àtte yooyu jur, ngir màndargaal wuute bi nekk ci diggante ñi sàmm “bëccëg noppalu gu dul dëgg” ak ñi “di sàmm Sabbaat bi Boroom bi ak xel mu sett,” ndaxte moom rekk mooy yoon wi “àddina mën a ci dégg yëgle.” Àtte yi di ay mande mooy ginnaaw gi Xel mu Sell mi jëfandikoo ngir jubbanti xale Yàlla yi teewoon ba léegi ci Babilon, ngir ñu xàm ràññee bi juróom-ñaar fukk ak ñeent junni.
Waaye Rakk buyesul ci téereb Malasi wet gu ñetteel rekkul, waaye mu yokk it ay kàddu yu mujj yi nekk ci téereb Malasi wet gu ñenteel, teat mu delluati ci “baat bi” bi war a waajal yoon wi ngir yonnent bu kóllëre bi. Kàddu yu mujj yooyu jëmul ci waajal ngir yonnent bu kóllëre bi; dañuy wax ci fàttaliku yoonu Musaa, ak soppe xol yi baay yi jëm ci doom yi, ak yi doom yi jëm ci baay yi. “Baat bi” dafay jëkk a waajal ngir Kirist, mel ni yonnent bu kóllëre bi, ngir mu gaaw a ñëw ci këram gu sell gi, te setal askanam yiñu yégle woon te am nañu naqar, ngir ñu man a matal liggéeyu raaya bi. Gannaaw loolu, Malasi di wax ci beneen wàll ci liggéeyu “baat bi.”
Moom dina “delloo xol baay yi ci doom yi, ak xol doom yi ci seen baay,” te dina def liggéey boobu ci jëfandikoo ak yoonu bi ñu joxoon ca Horeb. Eli, mi di itam “baat” bii Esayi wax, dina wone bàkkaar yi xeloo Yàlla. Loolu bokk na ci yoonu sellal gi. Benn rekk la ñuy tekki bàkkaar, te mooy ñàkk sàmm yoonu bi ñu joxoon ca Horeb. Yaxya miy sóobkat bi mooy Eli, te liggéeyam bokkoon na ci mbir moomu sax.
Ca jamono ya, Yaxya miy sóob bi feeñ, di waare ci màndiŋu Yude, te naan: “Tuubleen, ndaxte nguuru asamaan jegesi na.” Ndaxte mooy ki yonent Esayi waxoon ci moom ne: “Baatu kenn buy yuuxu ci màndiŋ mi: Waajalleen yoonu Boroom bi, juballeen ay yoonam.” Te Yaxya boobu soloon na kawaru gëllëm, te takk guuru deru mbaam ci ndiggam; te li mu daan lekk mooy ñaxum tànk ak lebbu àll. Noonu Yerusalem génnsi jëm ci moom, ak bépp Yude, ak bépp réew mi wër dexu Yurdan; te mu sóob leen ci dexu Yurdan, ñuy wax seeni bàkkaar. Waaye bi mu gisee ñu bare ci Farisen ya ak Sadusen ya di ñëw ci bëgg a sóobu ci ndoxam, mu ne leen: “Yéen njabootu jaan yi, kan moo leen yëgle ngir ngeen daw merum Yàlla miy ñëw?”
Kon nag sax ay yiis yu méngg ngir seetlu-gàkku, te buleen xalaat ne di wax ci seen biir ne: “Nun am nanu Ibraayma muy sunu baay”; ndaxte maa ngi leen koy wax ne, Yàlla man na jógale ci xeer yii ay doomal Ibraayma. Te léegi sax, jélli ji tëdd na ba noppi ca rootu garab ya; moo tax bépp garab gu jurul meññent yu baax, dees na ko dagg, sànni ko ci safara. Man maa ngi leen di sóobe ci ndox ngir seetlu-gàkku; waaye ki di ñëw ginnaaw ma moo gën a am doole ma, te yelloowuma sax yëkkati ay dàllam; moom dina leen sóobe ci Xel Mu Sell mi ak ci safara. Ki nga xam ne ab màndargaam mu ngi ci loxoom, dina setal dëkkuwaayam ba baax, te dajale dugubam ci sàkkam; waaye dina lakk mboob mi ak safara su dul fey. Macë 3:1–12.
Yaxya miiy Sobbi bi agsi ci “àll ba” bu ñetti fan ak genn-wàll bi ci Peeñu gi fukki benn, ndaxte yépp yonent yi gën a wax ci fan yu mujj yi, ba ñuy wax ci fan yi ñu doon dund ca seen jamono. Mu indi woon ab ndigal ngir réccu bàkkaar, ndaxte nguurug asamaan ji jege woon na, noonu it Peeñu Yeesu Kirist bi di ubbeeku bi ñu waxee ne “waxtu wi jege na.” Yaxya miiy Sobbi dafa wone liggéeyu “baat bi,” ndaxte, ni Yeesu waxe, moom itam moo nekkoon Ilyaas mi war a ñëw.
Ndax yépp yonent yi ak Yoonu Musaa waxoon nañu ci mbir yi di ñëw ba ca Yaxya. Te su ngeen nangu ko, kooku mooy Ilyaas, mi waroon a ñëw. Ku am nopp ngir dégg, na dégg. Macë 11:13–15.
Yeesu day xamle ne doonug waxu Yaxya Miy Sòbbi bi nekk na jéemantu. Moom wax na ko bu leer ne: “su ngeen bëggée ko nangu”. Noonu itam Yeesu di dénk taalibeem yi ñu nangu ko, bi mu waxee: “Ku am nopp yu muy dégg, na dégg.” Na dégg lu? Na dégg kan mooy baat bi di ñëw ci mujjug màndiŋu Biibël bi, te di waajal yoon wi ngir ndawsi kóllëre gi, ngir muy waajal ñaar-fukk ak ñent-fukki junni nit ñi, ba ñu def liggéey bu bees ci jamono ji màndargay àttey Yàlla yi di xew.
Yowaana soloon na “mbubbam gu gënaay yu gamel, ak takkandikoo bu deru mbëy ci ndiggam; te li mu doon lekk mooy ñaari ak lemm gu àll.” “Lekkam” mooy yégleb Islaam, ndax baat bi “ñaari” dafay tegtal Islaam, te lemm mooy kàddug Yàlla, gi neexoon ci gémmiñam. Yégleb bu neex bi mu lekkoon dafa doon ci mbëy mu àll bu Araab, muy very premier tegtalu Islaam ci Mbind mi. Yégleb bu neex bi ci mbëy mu àll bu Araab bu Islaam, miit itam tegtalees ko ci “ñaari,” dañoo ko itam ràbb ci soloom, ndax gamel itam ay yeneeni tegtalu Islaam lañu. Du fenkatu kàddug “ñaari” ngir jëfandikoo ko muy tegtalu Islaam, sax su fekkee ne lekk bi Yowaana lekkoon dafay jëme ci garabu ñaari, waaye du ci janq. Baat bi “ñaari” mooy tegtalu Islaam, te Yowaana dafa doonul wone lekkum yaram wu am, waaye ndamam mooyoon tegtalu yégleb gu yonent bi mu lekk.
Doomam bi mooyoon “kàddug yonent” gi ñu tegtal ci Habakuk. Kàddug yonent googu dafa booloo benn yéemu bu njëkk bi, waxtu yi ñaari jigéen yu xel yi doon xaar, ak sampug Adventisme, ni ñu ko tegtalee ci taabal yu sell yi. Habakuk mooy woon doomam bu yonent bi woon ki boolee dëgg-yépp yooyu benn.
Ndaxte pee gis-gis baangi ngir jamono joo xam ne dees na ko dogal; waaye ci mujj, dina wax te du fen; su yàggóon sax, xaaral ko, ndaxte faw dina ñëw, du yàgg. Xool-leen, ki boppam réy ci moom, ruuam jubul ci moom; waaye aji-jàngalekat ju jub, ci ngëmam lay dundee. Habakkuk 2:3, 4.
Bataaxal bu yonent bi, bi boolee mel ni kuuraŋ waxtaani yi di def artu “baat bi,” mooy léebub janq yi ci jëfandikoo ak peeñ mi yàgg ba ñëwul, waaye dina wax. Peeñu Woote gu Guddi gi jur na wuute diggante ña bon, ñi seen “xol réy,” ak ña tedd, ñi ñu jubël ci ngëm. Jubëlu ci ngëm mooy kuuraŋ gi “baat bi” sol.
Te njub mooy takkukaayam ci ndiggam, te kóllëre mooy takkukaayam ci aw yaramam. Esaïe 11:5.
Bi ba “baat buy jooy ci màndiŋ mi” bu ñàkk yaakar bi agsee, gannaaw ñàkk yaakar bi ci 18 Sulet 2020, yégleem mooy woon benn yégle bi mu doon woon li mu nekke woon ba noppi dale ci 11 Sàttumbar 2001. Yégle boobu jóge ci Ilyaas miy ñëw, ngir yaram yu dee te wow te nekk ci xaar ak ci ñàkk yaakar, mooy ne, Lislaam mooy “àtte yu muy màndargaal,” yi di joxe ndànk-ndànk ci kanam ngir yeneen doom Yàlla yi nekk Babilon jàng njub.
Yoonu waa-jub yi mooy jub; yaw mi gën a jub, yaa di natt yoonu waa-jub yi. Waaw, ci yoonu say àtte, Yàlla Boroom bi, nun muñ nanu la xaar; bëgg-bëggu sunu xol mooy sa tur ak fàttaliku la. Ak sama ruu laa la bëgg ci guddi; waaw, ak sama xel mi nekk ci man, dinaa la seet bu njëkk: ndaxte su sa ay àtte nekkee ci suuf, dëkkkat yi ci àddina dinañu jàng njub. Esayi 26:7–9.
Yaxya miy Sóob bi, mi doon Ilyaas mi waroon a ñëw, mooy “baat bi” ci “àll ba” bu ñetti fan ak genn-wàll gi ci Peeñu Sàcc ga ñett-fukk ak benn. Liggéeyam dafay boole xamle waaso gu ñeenteek gu mujj gu Adventisme, ñi seeni ruu ñu yékkati, te ñuy wéeru ci ndono ruuy seeni baay, waaye di xel ne merug Yàlla mungi nar a ñëw. Ñoomooy waaso gu ñeent gi, ndaxte feeñ nañu ba mat ci melokaanu ab waaso gu nekk lu dëppookul ak Almasi. Ñoomooy waaso gu jàngoro yi, waaye ba tey dañuy jublu ci seen baay Ibraaima ngir werante ne ñoom kay, ñoomooy waaso gu Xar mi. Waaso gu Xar mi mooy waaso gu tann gi ci Piyeer, ñoomooy ñi topp Xar mi fu mu jëm fépp.
Yowaana dafa feeñal ne baakaar yi ñi ñëw woon ngir déglu bataaxalam, ndaxte ñoom réccu nañu te sóobu nañu leen ci ndox mi. Te itam xamal na leen ne am na Kenn ku koy topp, moo war a setal ëmbu ngélawam ba noppi. Kooku mooy ndawub kóllëre gi; mooy “nit ku yor balaay bu setal soxla”, miy balay xaalis yu ngirul ak takkaay yu ngirul ba génne leen ci palanteer bi, te delloo takkaay yi njëkk yi, ñoom ñi gannaaw loolu leer fukki yoon gën a xonqoon li ñu doon woon bi malaaka yi joxee William Miller ndigal ci liggéeyu dajale takkaay yi njëkk yi ci yëngu-yëngu malaaka bu njëkk bi.
Yowaana Mi Soppikat bi dafa wax ci lu leer te yegg, di yedd Laodise ngir Adventist yi di wéeru ci seen baay Ibraahiima, ndaxte Iliya bi war a ñëw mooy delloo xol yi baay yi ci doom yi te xol yi doom yi ci baay yi. Njariñu jëfandikoo ci Biibël bu njëkk ak bu mujj mi ngi teew ci liggéey boobu, waaye noonu itam, fajkat bi ngir ñi gis seen bopp ci xaalis bu tasaaroo, ci suufu noon yi, dee ci màndiŋ ma, mi ngi fa. War nañu ràññee seeni bàkkaar, ak bàkkaar yi seen baay yi, te tuub. Ànd ak ràññee seeni bàkkaar ak bàkkaar yi baay yi, war nañu itam nangu ne doon nañu doxul ak Boroom bi ci jamono ji màndiŋ moo doon ñetti fan ak genn-wàll. Te itam, war nañu nangu ne Yàlla doxul woon ak ñoom ci jaar-jaar booba.
Ñi des ci tegg ci seen biir dinañu seey ci seen bàkkaar ci réewi seeni noon; te itam dinañu seey ak ñoom ci bàkkaari seeni baay. Bu ñu waxee seeni bàkkaar ak bàkkaari seeni baay, ak seeni tooñ yi ñu ma tooñe, te itam ne dox nañu ci lu ma weddi; te man itam damay dox ci lu leen weddi, ba indi leen ca réewu seeni noon; bu fekkee ne seen xol yu ñu xaragadiwul suufeeku, te booba ñu nangu mbugalu seen bàkkaar: kon dinaa fàttaliku sama kóllëre ak Yàggóob, te itam sama kóllëre ak Isaaxa, te itam sama kóllëre ak Ibraaima dinaa ko fàttaliku; te dinaa fàttaliku réew mi. Lewiit 26:39–42.
Ndax gaw gi doon na ndaxte ñoom fàtte woonu noonay Noflayi suuf si.
Yaxya miy sóob, moom mi doon Iliyas miy ñëw, mooy misaal bu “baat bi” ci màndiŋu ñaari fukki benn fan ak genn-wàll gi ci Peeñug Yàlla. Moom dina jublu yaxu yaxu yàlla yi wow te wow bañ a dund ngir ñu “fàttaliku” yoonu Muusaa ca Oreb, te su ñu ko defee, kon yonnentub kóllëre gi dina “fàttaliku” kóllëreg séeni baay. Waaye loolu du am ludul su ñu waxee seeni bàkkaar, bàkkaari séeni baay, te li gën a toroxal mooy ne war nañu wax ci leer bàkkaar yi “ñu tooñe woon Yàlla ci.”
Ñu waroon itam nangoo ne dañoo doon dox “juubul ak” Yàlla, te Yàlla itam doon dox “juubul ak” ñoom.
Ñoom war a nangu ne dañu doon itam yaax yu wow, yu wow lool ci mbedd mi ci Peeñ mi fukk ak benn, ndaxte war nañu nangu ne Yàlla moo leen indi woon ci suuf u noon bi, te suuf u noon bi dee la.
Ci wax jëfandikukat Yàlla Yaxya mi daan sóobee nit ñi ci ndox, dañuy war itam tontu laaj bi ci kan mooy “baat” bi di woote ci “màndiŋ” mi, ndaxte Yaxya neena: “Kan moo leen artu ngeen daw bàyyi merum Yàlla miy ñëw?”
Danuy yokk mbir yii ci jëfandikookat bii ci bind bu ci topp.
“Yàlla santaani na surgaam ne: ‘Waxal ci kàddu gu kawe, bañ a noppi; yëkkal sa baat ni mbëgtu liit, te won sama askan seen tooñ ak kër Yàqoob seeni bàkkaar.’ Boroom bi wax na ci nit ñii ne: ‘Bés bu nekk dañuy ma seet, te dañuy bànneex ci xam samay yoon, mel ni xeet wu daan def njub.’ Fii am na askan wu nax boppam, wu jubal boppam, wu neexlu ci boppam, te santaanees na surga bi mu wax ci kàddu gu kawe te won leen seeni tooñ. Ci jamono yépp liggéey bii dafa amoon ngir askanu Yàlla, te léegi soxla na ko gën a raw jamono ju weesu yépp.” Testimonies, volume 5, 299.