Ìwé Dáníẹ́lì - Nọ́mbà Ogún

Arábìnrin White sábà máa ń tọ́ka sí i pé àwọn ẹ̀kọ́ wòlíì tí ó yẹ kí a lóye ni a fi hàn nípasẹ̀ ìdìde àti ìṣubú àwọn ìjọba.

“Ìdìde àti ìṣubú” àwọn ìjọba tí a ṣàfihàn nínú àwọn ìwé Dáníẹ́lì àti Ìfihàn ni ohun pàtàkì jù lọ fún ọ̀nà tòótọ́ sí ìkẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀. Ìṣubú Bábílónì ni a fi ìṣubú Bábélì ti Nimrodu nínú Jẹ́nẹ́sísì orí kọkànlá ṣe àpẹẹrẹ rẹ̀. Lẹ́yìn náà, nínú Dáníẹ́lì orí karùn-ún, Bábílónì tún ṣubú. Ìtàn ìjọba póòpù nípa bí ó ṣe dìde sí agbára ní ọdún 538, àti ìṣubú tí ó tẹ̀lé e ní 1798, náà sì tún jẹ́ àpẹẹrẹ ìṣubú ìkẹyìn Bábílónì, nítorí agbára póòpù ni, ní ti àsọtẹ́lẹ̀, Bábílónì ẹ̀mí. Ìjọba póòpù ṣubú ní 1798, Ìfihàn orí kejìdínlógún sì ṣe àlàyé ìṣubú ìkẹyìn rẹ̀. Nínú Dáníẹ́lì orí kọkànlá, ẹsẹ̀ kẹ́rìnlélógójì, ìjọba póòpù, tí a ṣàfihàn níbẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọba àríwá, yóò dé òpin rẹ̀, kò sì ní sí ẹnìkan láti ràn án lọ́wọ́. Èyí máa ṣẹlẹ̀ nígbà tí àkókò ìdánwò bá parí, nítorí ẹsẹ̀ kẹ́rìnlélógójì ti orí kọkànlá àti ẹsẹ̀ kìn-ín-ní ti orí kejìlá ń ṣàfihàn ìtàn kan náà.

A ṣètò ìhìn iṣẹ́ angẹli kejì lé e lórí òtítọ́ náà pé Babiloni ti ṣubú lẹ́ẹ̀mejì. Babiloni gidi, tí Nimrodu àti Belṣásárì ṣojú fún, ṣubú lẹ́ẹ̀mejì, àti Babiloni ẹ̀mí ṣubú ní 1798, ó sì tún ṣe bẹ́ẹ̀ nígbà tí àkókò àánú fún ènìyàn bá parí.

Ìtúnwí ìṣubú Bábílónì nínú áńgẹ́lì kejì ń pèsè ìdáláre àsọtẹ́lẹ̀ fún ìmúmọ̀ pé ìmẹ́ẹ̀jì ọ̀rọ̀ àti gbólóhùn nínú Ìwé Mímọ́ jẹ́ àmì àwọn ìránṣẹ́pọ̀ ìhìn iṣẹ́ áńgẹ́lì kejì àti Igbe Òru Àárín. Ó tún ń gbé òfin náà ró tí Sister White tọ́ka sí, nípa pé ìkẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ gbọ́dọ̀ dá lórí ìdìde àti ìṣubú àwọn ìjọba tí a ṣojú fún nínú àwọn ìwé Dáníẹ́lì àti Ìfihàn. Ó ń ṣàfihàn èrò náà pé, láti lè lóye ìṣubú Bábílónì, akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ gbọ́dọ̀ kó gbogbo àwọn ìṣubú Bábílónì jọ, “line upon line,” láti fi múlẹ̀ ìhìn iṣẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ tó tọ́ nípa ìṣubú ìkẹyìn Bábílónì.

Ìṣubú Bábílónì lẹ́ẹ̀mejì nínú ìfẹ̀rọ̀ṣẹ̀ áńgẹ́lì kejì, dá lórí òfin àsọtẹ́lẹ̀ tí ó fi hàn pé òtítọ́ ni a fi ìjẹ́rìí àwọn ẹlẹ́rìí méjì múlẹ̀. Ìtúbọ̀ ìṣubú Bábílónì nínú ìfẹ̀rọ̀ṣẹ̀ náà, dúró fún ọ̀nà ìṣe àsọtẹ́lẹ̀ tí a mọ̀ nínú Bíbélì gẹ́gẹ́ bí òjò àṣẹ̀yìnwá. Ọ̀nà mímọ́ náà, èyí tí í ṣe òjò àṣẹ̀yìnwá, ni lílo tí a fi ń mú onírúurú ìlà àsọtẹ́lẹ̀ jọ “ìlà lé ìlà.” Nígbà tí akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ bá lò ó, ọ̀nà ìṣe náà máa fi “ìfẹ̀rọ̀ṣẹ̀” òjò àṣẹ̀yìnwá múlẹ̀. Ìfẹ̀rọ̀ṣẹ̀ òjò àṣẹ̀yìnwá tí a fi lílo ọ̀nà ìṣe mímọ́ náà múlẹ̀, ni a sì tún máa kéde lẹ́yìn náà nínú àwọn ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ tí a so pọ̀ ti áńgẹ́lì kejì àti Igbe Ọganjọ. Èyí jẹ́ òtítọ́ nínú ìtàn ìṣísẹ̀ ìrìnàjò áńgẹ́lì àkọ́kọ́, ó sì tún jẹ́ òtítọ́ lónìí, nínú ìtàn ìṣísẹ̀ ìrìnàjò áńgẹ́lì kẹta.

Àwọn orí kẹrin àti karùn-ún nínú ìwé Dáníẹ́lì dúró fún ìlà ìtàn tí ó bo ìdìde àti ìbẹ̀rẹ̀ Bábílónì, tí Nebukadinésárì ṣojú fún nínú orí kẹrin, lẹ́yìn náà sì ni ìṣubú àti òpin Bábílónì, tí Bélṣásárì ṣojú fún nínú orí karùn-ún. Papọ̀, wọ́n dá ìlà àsọtẹ́lẹ̀ kan sílẹ̀. Ìlà àsọtẹ́lẹ̀ tí àwọn orí méjèèjì wọ̀nyí mú jáde ni a gbọ́dọ̀ gbé kalẹ̀ lórí Dáníẹ́lì orí kìn-ín-ní títí dé kẹta, kí a lè fi ìfẹ̀rọ̀ ìròyìn òjò ìkẹyìn múlẹ̀.

Àwọn orí méjèèjì náà ṣàfihàn ìṣubú àti ìdìde lẹ́ẹ̀kansi Nebukadinésárì, àti ìṣubú àti ìparun Belṣásárì; nítorí náà, wọ́n ṣàfihàn ìṣubú Bábílónì ní ìbẹ̀rẹ̀ àti ní òpin ìlà náà. Ìlà àsọtẹ́lẹ̀ tí àwọn orí méjèèjì náà dá kalẹ̀ ni a kọ sórí pé Bábílónì ṣubú, ó dìde, lẹ́yìn náà ó tún ṣubú lẹ́ẹ̀kansi. Òtítọ́ yẹn nìkan ti fi hàn pé àwọn orí méjèèjì wọ̀nyí ń ṣojú fún ìhìnrere áńgẹ́lì kejì. Àwọn orí méjèèjì náà ń ṣojú fún ìtàn ẹranko ayé ti Ìfihàn orí kẹtàlá, àti nínú ìtàn náà ni a ti kéde ìhìnrere áńgẹ́lì kejì àti Igbe Àárín Òru lẹ́ẹ̀mejì.

Nítorí náà, kí a tó bẹ̀rẹ̀ ìṣàkíyèsí wa lórí orí kẹrin àti karùn-ún ìwé Dáníẹ́lì, a ó kọ́kọ́ dá ọ̀nà mímọ́ náà mọ̀, èyí tí í ṣe òjò àkẹ́yìn; lẹ́yìn náà, nípa lílo ọ̀nà náà, a ó sì dá ìránṣẹ́ òjò àkẹ́yìn náà mọ̀.

Ààmì-ọ̀nà pàtàkì kan nínú ìtàn áńgẹ́lì kìn-ín-ní àti èkejì ni ọ̀nà ìmúlò tí a ṣàfihàn nínú àwọn òfin William Miller fún ìtumọ̀ àsọtẹ́lẹ̀. Àwọn òfin wọ̀nyí ni àwọn ènìyàn lò láti mọ ìránṣẹ́ Igbe Òru Àárín, ìránṣẹ́ náà sì ni ìránṣẹ́ òjò àìpẹ́ fún ìtàn yẹn. Ààmì-ọ̀nà pàtàkì kan nínú ìtàn áńgẹ́lì kẹta ni ọ̀nà ìmúlò tí a ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí “Àwọn Kókó Àsọtẹ́lẹ̀”. A gbọdọ̀ lo àwọn òfin wọ̀nyí pọ̀ mọ́ àwọn òfin William Miller láti mọ ìránṣẹ́ Igbe Òru Àárín nínú ìtàn wa lọwọlọwọ, ìránṣẹ́ tí a sì ń fi ìdí múlẹ̀ báyìí nípasẹ̀ àwọn òfin wọ̀nyí ni ìránṣẹ́ òjò àìpẹ́ ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Àwọn òfin Miller dúró fún òjò ìbẹ̀rẹ̀ nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ti ẹranko ilẹ̀ ayé, àwọn òfin wọ̀nyí pẹ̀lú “Àwọn Kókó Àsọtẹ́lẹ̀” sì dúró fún òjò àìpẹ́ nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ti ẹranko ilẹ̀ ayé.

Òjò ìparí ni ọ̀nà ìlànà tí a ń lò láti mú ìránṣẹ́ náà jáde. Àwọn kan wà tí a tàn jẹ, nítorí wọ́n ń wá ìrírí òjò ìparí, láì kọ́kọ́ wá ìránṣẹ́ tí ń mú ìrírí náà wá. Àwọn ìjọ Pẹ́ńtíkọ́sítà nínú ẹ̀sìn Kristẹni jẹ́ àpẹẹrẹ gbangba ti ìtànjẹ náà. Irú ìtọ́sọ́nà aṣìṣe kan náà wà fún àwọn tí wọ́n ń wá ìránṣẹ́ òjò ìparí, ṣùgbọ́n tí wọ́n kọ̀ láti wá ọ̀nà ìlànà tí ń dá ìránṣẹ́ òjò ìparí náà mọ̀ tí ó sì ń fi í múlẹ̀. Láìsí ọ̀nà ìlànà tó tọ́, a kò lè dá ìránṣẹ́ tó tọ́ mọ̀. Láìsí ìránṣẹ́ tó tọ́, ìrírí tó tọ́ jẹ́ ohun tí kò ṣeé ṣe.

Ọ̀pọ̀ ènìyàn ni kò mọ ìjẹ́pàtàkì òtítọ́ Bíbélì yìí, nítorí wọn kò tíì ronú lórí àǹfààní pé ọ̀nà kan ṣoṣo ló tọ́ láti kẹ́kọ̀ọ́ Bíbélì, àti pé ọ̀pọ̀ ọ̀nà ló sì jẹ́ àṣìṣe láti kẹ́kọ̀ọ́ Bíbélì. Ọ̀nà tí kò tọ́ láti kẹ́kọ̀ọ́ Bíbélì, èyí tí a sì fi jìnà síra jù lọ láti yan, ni láti fi ìgbẹ́kẹ̀lé sí èrò àwọn ènìyàn mìíràn nípa ohun tí Bíbélì ń kọ́ni. Ó ti di ọ̀ràn tí ó wọ́pọ̀ tó bẹ́ẹ̀ láàárín àwọn ènìyàn, débi pé gbogbo ìjọ ń ṣètò ètò kan láti dáhùn sí àìní yìí tí wọ́n fìyà jẹ́ gbà pé agbo wọn ní. Àìní èké náà sì ń bí iṣẹ́ èké, èyí tí ó jẹ́ ìdásílẹ̀ ètò àwọn olórí tí a ń dá mọ̀ gẹ́gẹ́ bí amòye ẹ̀mí nípa ìmọ̀ Bíbélì, tí yóò tọ́ ìmọ̀ agbo tí a kò kọ́ lẹ́kọ̀ọ́ sí i dáadáa. Bíbélì dájú pé ó mẹ́nu kan ètò tí a ṣètò dáadáa gidigidi fún ìtòlẹ́sẹẹsẹ ìjọ, èyí tí ó ní àwọn àgbà, àwọn wòlíì, àti àwọn olùkọ́; ṣùgbọ́n Bíbélì kì í fọwọ́ sí ìbàjẹ́ ìṣètò ìjọ tí ń mú ètò àwọn olórí wá, àwọn tí a ti yà sípò láti sọ ohun tí í ṣe òtítọ́ tàbí ohun tí kì í ṣe òtítọ́, àti lẹ́yìn náà, ẹni tí í ṣe oníṣe-àdámọ̀ tàbí ẹni tí kì í ṣe oníṣe-àdámọ̀.

Olórí ìjọ kan gbọ́dọ̀ máa fi ìmọ̀ràn rọni, báni wí, kọ́ni, kí ó sì máa ṣọ́ra sí àwọn ẹ̀kọ́ èké àti àwọn tí ń gbé àwọn ẹ̀kọ́ èké náà lárugẹ; ṣùgbọ́n a ní, olúkúlùkù wa, láti “kẹ́kọ̀ọ́ kí a lè fi” ara wa “hàn gẹ́gẹ́ bí ẹni tí Ọlọ́run ti fọwọ́sí,” nípa “pípín ọ̀rọ̀ òtítọ́ ní ọ̀nà tí ó tọ́.” Nínú ṣíṣe bẹ́ẹ̀, ó yẹ kí a mọ ọ̀nà ìṣe tí Bíbélì fi hàn gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà tó tọ́ láti pín ọ̀rọ̀ òtítọ́ ní ọ̀nà tí ó tọ́. Ìwé Aísáyà gbé àwọn ọ̀ràn wọ̀nyí kalẹ̀ nínú àyíká òjò ìkẹyìn, nítorí náà ibẹ̀ ni a ó ti bẹ̀rẹ̀.

Nínú àwọn àpilẹ̀kọ tí ó ṣáájú, a ti máa sọ léraléra nípa “ààmì” tí a gbé sókè láti pe àwọn ọmọ Ọlọ́run mìíràn jáde kúrò ní Babeli. Ẹsẹ̀ ìkẹyìn ti Isaiah orí kẹtàlélógún sọ̀rọ̀ nípa iṣẹ́ ààmì náà nígbà tí ó wí pé “a ó sì fun ipè ńlá náà, wọn yóò sì wá, àwọn tí ó ti fẹ́rẹ̀ẹ́ ṣègbé ní ilẹ̀ Asiria.” Asiria jẹ́ àpẹẹrẹ Babeli ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, àwọn tí ó sì gbọ́ ìfẹ̀sùn ìkìlọ̀ pé kí wọ́n jáde kúrò ní Babeli nínú ẹsẹ̀ náà, wọn wá wọ́n sì jọ́sìn pẹ̀lú àwọn tí a ṣàpẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì ẹgbẹ̀rún, tí a fi wọ́n sí “órí òkè mímọ́ ní Jerusalẹmu” ní ìtumọ̀ àsọtẹ́lẹ̀.

Ẹsẹ̀ náà wí pé, “yóò sì ṣẹlẹ̀ ní ọjọ́ náà.” “Ọjọ́ náà,” èyí tí í ṣe ọjọ́ náà nígbà tí ohùn kejì inú Ifihàn orí kẹtàlá [chapter eighteen], ń pe àwọn ọmọ mìíràn ti Ọlọ́run jáde kúrò ní Babiloni, ni àyíká tí gbogbo orí náà gbé kalẹ̀. Ohùn kejì inú Ifihàn orí kẹtàlá [chapter eighteen], ń ké nígbà òfin Ọjọ́ Àìkú, nígbà tí a rántí àgbèrè Tírè.

Orí kẹtàlélógún [27] nínú ìwé Isaiah bẹ̀rẹ̀ nípa fífi ọjọ́ kan náà hàn tí orí náà fi parí, nígbà tí ó wí pé, “Ní ọjọ́ náà ni Olúwa yóò fi idà rẹ̀ tí ó le, tí ó tóbi, tí ó sì lágbára jẹ Leviathan, ejò tí ń gúnni náà níyà, àní Leviathan, ejò yíyí náà; yóò sì pa dragoni tí ó wà nínú òkun.”

Ní òfin ọjọ́ Àìkú ni ìdájọ́ àṣẹ, ìdájọ́ ìsanpadà Ọlọ́run ti bẹ̀rẹ̀ sórí àwọn ìjọba dragoni (Àjọ Àwọn Orílẹ̀-Èdè), ẹranko náà (ìjọ Pápá) àti wòlíì èké (Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà). Ní òfin ọjọ́ Àìkú ni a ti borí wòlíì èké gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, ìpẹ̀yìndà orílẹ̀-èdè sì ń mú ìparun orílẹ̀-èdè wá. Òfin ọjọ́ Àìkú ni ibi tí àwọn ìdájọ́ àṣẹ Ọlọ́run ti bẹ̀rẹ̀ sí í bọ́ sórí dragoni náà, ẹni tí í ṣe Sátánì (àti ẹni tí a fi ìjọba rẹ̀ lórí ilẹ̀ ayé ṣàpẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí dragoni), ẹranko náà, àti wòlíì èké. Ó jẹ́ ìjìyà tí ń lọ ní ìpele-ìpele, tí ó bẹ̀rẹ̀ ní òfin ọjọ́ Àìkú. Ìbẹ̀rẹ̀ àti ìparí orí kẹtàdínlọ́gbọ̀n ìwé Isaiah ni òfin ọjọ́ Àìkú, orí náà sì ń ṣàfihàn àwọn kókó-ọrọ̀ pàtó tí wọ́n ní ìbáṣepọ̀ tààrà pẹ̀lú ìtàn tí ó ṣáájú tí ó sì tẹ̀lé lẹ́yìn òfin ọjọ́ Àìkú.

A ń ronú lórí orí kẹtàdínlọ́gbọ̀n, nítorí pé ó ń fi àyè àsọtẹ́lẹ̀ múlẹ̀ fún orí kẹ́tàdínlọ́gbọ̀n àti kẹ́rìnlélọ́gbọ̀n. Nínú àwọn orí wọ̀nyí ni a ó ti rí ìtumọ̀ òjò ìkẹyìn gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà ìṣe kan, èyí tí yóò jẹ́ kí a lè lóye ìtúmọ̀ pàtàkì fífi orí kẹrin àti karùn-ún ti Dáníẹ́lì lé lórí orí kìíní títí dé kẹta ti Dáníẹ́lì. Lẹ́yìn tí Isaiah orí kẹtàdínlọ́gbọ̀n ti fi ìbẹ̀rẹ̀ ìjìyà onítẹ̀síwájú ìjọba ejò ńlá náà hàn, ó kọ sílẹ̀ pé ní àkókò yẹn, a pàṣẹ fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run pé kí wọ́n “kọrin sí i.” Kí ni ẹni tí wọ́n ní kí wọ́n kọrin sí?

Ìdáhùn sí ẹni tí a ó kọrin sí wà nínú àkọlé orin náà, nítorí pé wọ́n máa kọrin “ọgbà àjàrà ti wáìnì pupa, èyí tí Olúwa ń tọ́jú.” Ìtàn ọgbà àjàrà náà ni ìtàn àwọn ènìyàn Ọlọ́run, a sì kọ́kọ́ mẹ́nu kàn án nípasẹ̀ Isaiah ní orí karùn-ún.

Nínú ìtàn ìdààmú òfin Ọjọ́-Àìkú, àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní láti kọ orin ọgbà-àjàrà náà sí àwọn ènìyàn Ọlọ́run, nítorí orin náà wí pé, “Ǹjẹ́ nísinsin yìí, ẹ̀yin olùgbé Jerusalẹmu, àti ẹ̀yin ọkùnrin Juda, ẹ jọ̀wọ́, ẹ ṣe ìdájọ́ láàrín èmi àti ọgbà-àjàrà mi.” Orin ọgbà-àjàrà náà ni orin tí ń fi ìkọjá lórí àwọn ènìyàn májẹ̀mú àtijọ́ hàn, nígbà tí Ọlọ́run sì ń wọ inú májẹ̀mú pẹ̀lú àwọn tí Peteru sọ pé, “ní ìgbà kan ẹ kì í ṣe ènìyàn kan rí, ṣùgbọ́n ní báyìí ẹ jẹ́ ènìyàn Ọlọ́run.” Ó fi hàn pé kò sí òjò kankan tí ó rọ̀ sórí ọgbà-àjàrà náà, bẹ́ẹ̀ ni ó sì ń fi iṣẹ́ Elijah hàn, ẹni tí ó wá ní àkókò náà, tí òun nìkan sì lè mú kí òjò rọ̀ ní àkókò yẹn. A mọ̀ pé orin náà jẹ́ nípa ìkọjá lórí àwọn ènìyàn májẹ̀mú kan, nítorí Kristi kọ orin ọgbà-àjàrà náà sí Ísírẹ́lì ìgbàanì, ní àkókò tí a ń kọjá lórí Ísírẹ́lì ìgbàanì, nígbà tí Ọlọ́run sì tún ń wọ inú májẹ̀mú ní ẹ̀ẹ̀kan náà pẹ̀lú Ísírẹ́lì ti ẹ̀mí.

Nígbà tí Jésù kọ orin ọgbà àjàrà Ọlọ́run sí Ísírẹ́lì àtijọ́, agbára àti ọgbọ́n inú ìhìn náà fà wọ́n mọ́ra tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ẹ́, pé nígbà tí Jésù béèrè lọ́wọ́ àwọn Júù aláríyànjiyàn náà pé, kí ni Olúwa ọgbà àjàrà yóò ṣe sí àwọn tí wọ́n pa Ọmọ náà, wọn kò lè ṣe bí kò ṣe láti fi ìdáhùn tó tọ́ hàn, nígbà tí wọ́n wí pé, “Yóò pa àwọn ènìyàn búburú wọ̀nyẹn run gidigidi ní ìparun búburú, yóò sì fi ọgbà àjàrà rẹ̀ lélẹ̀ lọ́wọ́ àwọn agbe mìíràn, tí yóò máa san èso rẹ̀ padà fún un ní àkókò wọn.”

Lẹ́yìn náà, Jesu sì fi ẹsẹ̀ mìíràn kún orin náà lọ́sẹ̀kẹsẹ̀, nígbà tí ó kọrin nípa òkúta tí a kọ̀ sílẹ̀, ó sì so ìdáhùn wọn pọ̀ mọ́ ìpẹ̀yà ìparí nígbà tí ó wí pé, “Nítorí náà ni mo ṣe wí fún yín, A ó gba ìjọba Ọlọ́run kúrò lọ́wọ́ yín, a ó sì fi í fún orílẹ̀-èdè kan tí yóò máa mú èso rẹ̀ jáde. Ẹnikẹ́ni tí yóò ṣubú lórí òkúta yìí ni a ó fọ́: ṣùgbọ́n ẹni tí òun bá ṣubú lé lórí, yóò lọ ọ́́ lu u di erùpẹ̀.” “Lílọ ọ́ lu u di erùpẹ̀” náà ń tún Isaiah mẹ́tàlélógún[27] sọ, nípa “mímú gbogbo òkúta pẹpẹ dàbí òkúta amọ̀ funfun tí a lu fọ́ sípínpín, àwọn ibi òrìṣà àti àwọn ère kì yóò dúró mọ́.” Gbogbo wọn jẹ́ ìtọ́kasí sí iṣẹ́ ìjíǹde tí Josiah ṣe, ẹni tí ó ṣàpẹẹrẹ àwọn ènìyàn ní ọjọ́ ìkẹyìn tí wọ́n tún ṣàwárí “àkókò méje”, èyí tí í ṣe òkúta ìkòsẹ̀ tí ń fọ́ àwọn tí ó kọ̀ láti kà á sí ohun iyebíye.

Ní ọjọ́ òfin Ọjọ́ Àìkú, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn nínú Isaiah orí kẹtàdínlọ́gbọ̀n, àwọn tí “ní ìgbà àtẹ́lẹwọ́ kì í ṣe ènìyàn kan rí,” ni yóò kọ orin ọgbà àjàrà Oluwa ti ọtí wáìnì pupa. Àwọn àpilẹ̀kọ wọ̀nyí ti sábà máa ń fi hàn pé kò sí ìránṣẹ́kẹta láìsí ìránṣẹ́ àkọ́kọ́ àti èkejì. Òfin Ọjọ́ Àìkú ni ìránṣẹ́kẹta, àti pé ọjọ́ òfin Ọjọ́ Àìkú ní inú rẹ̀ ni ìtàn ìránṣẹ́ àkọ́kọ́ àti èkejì wà. Nínú orí kẹtàdínlọ́gbọ̀n ti Isaiah, òfin Ọjọ́ Àìkú ń tọ́ka sí àkókò tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú Daniel orí kìn-ín-ní, lẹ́yìn náà sì tún ṣe bẹ́ẹ̀ nínú Daniel orí kìn-ín-ní dé kẹta. Ní ti àsọtẹ́lẹ̀, ọjọ́ òfin Ọjọ́ Àìkú nínú orí kẹtàdínlọ́gbọ̀n ń tọ́ka sí ìtàn September 11, 2001, nígbà tí a fi agbára fún ìránṣẹ́ àkọ́kọ́ títí dé òfin Ọjọ́ Àìkú tí ó súnmọ́ dé.

A ó máa tẹ̀síwájú nínú àyẹ̀wò wa nípa orin tí àwọn ẹni ìràpadà yóò kéde ní àkókò tí ń ṣáájú àkókò náà níbi tí àgbèrè Romu yóò ti bẹ̀rẹ̀ sí í kọ orin rẹ̀, nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.