Sumala sa inspirasyon, kon mahitungod na sa inspirasyon, “ang matag kamatuoran adunay iyang kahulogan,” ug “ang matag prinsipyo adunay iyang kahulogan.”
“Ang Biblia naglangkob sa tanang mga prinsipyo nga gikinahanglan sa mga tawo aron masabtan ug aron maandam sila alang niining kinabuhia o alang sa kinabuhi nga umalabot. Ug kining mga prinsipyo mahimong masabtan sa tanan. Walay bisan kinsa nga may espiritu sa pagpasalamat sa iyang mga pagtulon-an nga makabasa ug usa lamang ka pahayag gikan sa Biblia nga dili makadawat gikan niini ug usa ka mapuslanong hunahuna. Apan ang labing bililhong pagtulon-an sa Biblia dili madawat pinaagi sa panagsa-panagsang pagtuon o sa pagtuon nga putol-putol. Ang iyang dakong sistema sa kamatuoran wala ipaila sa paagi nga kini maila dayon sa madali o walay pagtagad nga magbabasa. Daghan sa iyang mga bahandi nagapahulay sa kahiladman ubos sa nawong, ug makab-ot lamang pinaagi sa kugihang pagpangita ug padayon nga paningkamot. Ang mga kamatuoran nga naglangkob sa dakong kinatibuk-an kinahanglan pangitaon ug tigomon, ‘ania ang diyutay, ug atua ang diyutay.’ Isaias 28:10.”
“Sa diha nga sa ingon niini kini susihon ug pagatigumon, makita nga hingpit gayod ang ilang pagkahaom sa usag usa. Ang matag Ebanghelyo maoy dugang sa uban, ang matag tagna maoy paghubad sa laing tagna, ang matag kamatuoran maoy pagpalambo sa laing kamatuoran. Ang mga tipo sa sistemang Judio gipatin-aw pinaagi sa ebanghelyo. Ang matag prinsipyo diha sa pulong sa Dios adunay iyang dapit, ang matag kamatuoran adunay iyang kalabutan. Ug ang hingpit nga balangkas, sa laraw ug sa pagpatuman, nagapamatuod bahin sa Tagsulat niini. Ang maong balangkas walay hunahuna gawas lamang sa iya sa Walay Kinutuban ang makahimo sa pagpanamkon o pagporma niini.” Education, 123.
Ang tinuod nga kahimtang mao nga ang Hebreohanong pahayag nga “ereb boqer” makita sa walong ka higayon diha sa Biblia. Kini sa kanunay gihubad nga “gabi-i ug buntag,” gawas sa Daniel 8:14 diin kini gihubad nga “mga adlaw.” Sumala sa inspirasyon, ang bersikulo katorse mao ang “patukoranan ug sentrong haligi sa pagtoo sa Advento.”
“Ang teksto sa Kasulatan nga labaw sa tanan ang nahimong patukoranan ug pangunang haligi sa pagtuo sa Adbiyento mao ang pahayag, ‘Ngadto sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka mga adlaw; unya pagahinloan ang balaang puloy-anan.’ [Daniel 8:14.]” The Great Controversy, 409.
Busa ang kamatuoran mao nga ang “mga adlaw” diha sa maong bersikulo mao ang ikawalong higayon sa pito ka higayon nga gigamit kana nga Hebreohanong pahayag. Ug ang biblikanhong panghitabo sa profetikong paggiya sa Dios sa mga maghuhubad sa King James version tinuyo nga nagdugtong sa biblikanhong tigmo sa ikawalo nga usa sa pito diha sa bersikulo nga nagrepresentar sa usa sa duha ka mga panan-awon sa ikawalong kapitulo. Ang usa ka pulong nga gihubad nga “panan-awon” sa ikawalong kapitulo mao ang Hebreohanong pulong nga “chazon,” ug ang usa mao ang “mareh.” Ang “mareh” nagkahulogan og panagway, ug ang “mareh” nga panan-awon mao ang panan-awon sa panagway ni Cristo diha sa profetikong Pulong sa Dios. Ang “mareh” nga panan-awon sa Daniel 8:14 nagpaila nga si Cristo kinahanglan magpakita ug sa kalit moanhi ngadto sa Iyang templo sa Oktubre 22, 1844. Kining tanan nga mga kamatuoran mga kamatuoran gayud, ug kini may kalabutan sa bersikulo nga mao ang sentrong haligi, ug ang sentrong haligi dili usa ka doktrina o usa ka propesiya nga natuman sa Oktubre 22, 1844; ang kamatuoran mao nga ang bersikulo mao si Cristo, ang sentrong haligi.
“Samtang anaa ako niining kahimtang sa kapanguy-anan, nakadamgo ako ug usa ka damgo nga nakahatag ug halalum kaayo nga impresyon sa akong hunahuna. Nagdamgo ako nga nakakita ug usa ka templo, diin daghang mga tawo ang nagpanon paingon. Ang mga midangop lamang nianang temploha ang maluwas sa dihang mosira na ang panahon; ang tanang nagpabilin sa gawas mawala sa walay kataposan. Ang mga panon sa katawhan sa gawas, nga nanaglakaw subay sa ilang nagkalainlaing mga dalan, nangyubit ug nanamay sa mga nagsulod sa templo, ug nagsulti kanila nga kining laraw sa kaluwasan usa ka malimbongong paglimbong, nga sa pagkatinuod walay bisan unsang kapeligrohan nga angay likayan. Gani, gigunitan pa nila ang pipila aron pugngan sila sa pagdali pagsulod sulod sa mga bongbong.”
“Tungod sa kahadlok nga mahimong bugal-bugalan, akong gihunahuna nga labing maayo ang paghulat hangtod nga mobulag ang panon, o hangtod nga makasulod ako nga wala nila mamatikdi. Apan ang ilang gidaghanon midugang hinuon imbis nga maminusan, ug tungod sa kahadlok nga basin maulahi na kaayo ako, dali-dali akong mibiya sa akong balay ug miuswag latas sa panon. Sa akong kabalaka nga makaabot sa templo, wala ko mamatikdi ni tagda ang dakong panon nga naglibot kanako.”
“Sa pagsulod ko sa bilding, nakita ko nga ang halapad nga templo gisaligan sa usa ka dako kaayong haligi, ug niini gihigot ang usa ka nating karnero nga bug-os nga gisamaran ug nagdugo. Kami nga didto nagpakita nga nasayod nga kining nating karnero gisamad ug gipangos tungod kanamo. Ang tanang mosulod sa templo kinahanglan moadto una sa atubangan niini ug isugid ang ilang mga sala. Sa atubangan gayod sa nating karnero dihay mga lingkoranang binayaw, diin naglingkod ang usa ka pundok nga nagpakita nga malipayon kaayo. Ang kahayag sa langit daw nagdan-ag ibabaw sa ilang mga nawong, ug sila nagdayeg sa Dios ug nagaawit ug mga alawiton sa malipayong pagpasalamat nga daw sama sa musika sa mga manolunda. Kini sila mao ang mga miadto sa atubangan sa nating karnero, misugid sa ilang mga sala, nakadawat ug kapasayloan, ug karon nagahulat uban sa malipayong pagpaabut sa usa ka malipayon nga hitabo.
“Bisan human ako makasulod na sa bilding, giabut gihapon ako sa kahadlok, ug sa usa ka pagbati sa kaulaw nga kinahanglan akong ipaubos ang akong kaugalingon atubangan niining mga tawhana; apan daw napugos ako sa pagpadayon, ug hinayhinay akong naglibot sa haligi aron maatubang ang nating karnero, sa dihang mitingog ang usa ka trumpeta, nauyog ang templo, mibutho ang mga singgit sa pagdaug gikan sa mga santos nga nagtigom, usa ka makalilisang nga kasanag midan-ag sa tibuok bilding, unya ang tanan nahimong hilabihang kangitngit. Ang malipayon nga mga tawo nangahanaw nga tanan uban sa maong kasanag, ug ako nahibilin nga nag-inusara sa hilom nga kalisang sa kagabhion.
“Namata ako diha sa hilabihang kasakit sa hunahuna, ug halos dili ako makapatoo sa akong kaugalingon nga ako nagdamgo lamang. Morag ang akong silot nahukman na; nga ang Espiritu sa Ginoo mibiya kanako, ug dili na gayud mobalik.” Experience and Teachings, 24, 25.
Gisulayan kita karon kon mosulod ba kita sa templo ug unya magasugid sa atong mga sala ug masiguro ang panalangin sa Iyang pagkamatarong nga nagapakamatarong. Kining katapusang tawag sa pagsulod sa templo gilibotan sa mga babag aron pugngan ang atong tagsatagsa nga pagsulod, apan kon magduha-duha pa kita karon, kita “ibilin nga nag-inusara diha sa hilom nga kalisang sa kagabhion.” Apan dili lamang kini ang akong punto.
Tinuyong gihatagan og gibug-aton kining labing mahinungdanong bersikulo pinaagi sa paglakip sa kalainan sa pulong nga “mga adlaw,” nga nagdala sa matagnaong tigmo nga ang walo iya sa pito, nga maoy usa sa mga ligid sa panahon sa pagsilyo sa usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo. Sa yugto sa pagsilyo, ang sungay nga Protestante ug ang sungay nga Republikano sa ikaunom nga gingharian sa tagna sa Bibliya pareho nga motuman sa tigmo nga ang ikawalo iya sa pito. Sa walo ka presidente sukad sa panahon sa katapusan niadtong 1989, si Trump nahimong ikaunom nga hari sa ikaunom nga gingharian, ug human siya makadaog alang sa iyang ikaduhang termino, nahimo siyang ikawalo nga iya sa pito. Sa buhat sa Estados Unidos sa pagsubli sa Edikto sa Milan sa tuig 313, ang kalihokang Laodiceanhon sa usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo mahimong kalihokang Filadelfianhon sa usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo. Ang panahon sa pagsilyo matapos sa balaod sa Domingo, sa dihang mamaayo ang makamatayng samad sa papado, ug sa ingon iyang matuman ang tigmo sa Pinadayag napulog pito ingon nga ikawalo nga iya sa pito. Usa ka kamatuoran, nga gipahayag sa usa ka Hebreohanong hugpong sa mga pulong, ingon nga usa ka pulong sa Iningles, nagdala sa bersikulo nga nagpaila sa pagsugod sa paghukom ngadto sa bersikulo nga nagpaila sa pagtapos sa paghukom sa panahon sa pagsilyo sa usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo.
Ang matag kamatuoran adunay kaugalingong dapit, ug sa Bag-ong Tugon adunay usa lamang ka ekspresyon diin gigamit ang numerikal nga konstruksiyon sa usa ka ‘numero’ nga gipadaghan sa laing ‘numero’, ug duha lamang sa Daang Tugon. Ang alfa sa ‘numerikal nga konstruksiyon’ anaa sa Genesis.
Kon si Cain panimalosan sa makapito, sa pagkatinuod si Lamec sa kapitoan ug pito ka pilo. Genesis 4:24.
Ang omega nga “numerical construction” anaa sa Mateo.
Unya miduol si Pedro kaniya, ug miingon, Ginoo, makapila ba makasala ang akong igsoon batok kanako, ug ako siyang pasayloon? hangtod ba sa makapito? Miingon si Jesus kaniya, Wala ako mag-ingon kanimo, Hangtod sa makapito; kondili, Hangtod sa kapitoan ka pilo sa pito. Mateo 18:21, 22.
Kining mga teksto nagrepresentar sa una ug kataposang higayon diha sa Bibliya diin ang usa ka numero giila nga padaghanon uban sa laing numero. Adunay daghang mga numero, apan ang alpha sa Genesis ug ang omega sa Mateo adunay managsamang numerikal nga pagkakahimo, ug gigamit nila ang mao rang duha ka numero nga “pito” ug “kapitoan.”
Tali sa alfa ug omega, ang Levitico kawhaan ug lima mao ang dapit sa tunga ug ang bugtong laing dapit diin makita kining pagkahan-ay sa mga numero. Didto, ang duha ka numero dili ‘pito’ ug ‘kapitoan,’ kondili ‘pito ka pilo sa pito ka tuig.’
Ug pagaisipon mo alang kanimo ang pito ka mga adlaw nga igpapahulay sa mga tuig, pito ka makapito ka tuig; ug ang gidugayon sa pito ka mga adlaw nga igpapahulay sa mga tuig mamahimo alang kanimo nga kap-atan ug siyam ka tuig. Levitico 25:8.
Ang numerikal nga pagkahan-ay sa tunga naggamit na usab sa numerong ‘pito,’ apan dili sa numerong ‘kapitoan.’ Ang tudling diin kini nahimutang naglangkob sa usa ka panalangin alang sa pagkamasinugtanon, ug usab sa usa ka tunglo alang sa pagkadili-masinugtanon. Ang mga panalangin sa pagpalingkawas sa mga ulipon ug sa pagpahiuli sa yuta gipakita nga kasukwahi sa tunglo nga pito ka pilo nga gihisgotan sa upat ka higayon sa kapitulo kawhaag-unom sa Levitico. Ang panalangin naglakip sa pagsustento sa Ginoo sulod sa mga tuig nga nagpahulay ang yuta, ug sa dobleng panalangin sa tuig sa Jubileo, ug ang pagtunglo sa kapitulo kawhaag-unom mao ang katugbang niini diha sa pasidaan sa pakigsaad sa maong duha ka kapitulo.
Ang tunga-tungang numerikal nga pagkahan-ay makita sa Leviticus 25:8 (‘pito ka pilo sa pito ka tuig’). Gipares dayon kini sa paghukom nga ‘pito ka pilo’ nga upat ka higayong gipahayag sa Leviticus 26. Busa, ang tunga-tungang numerikal nga pagkahan-ay nagrepresentar sa panalangin ug sa tunglo, nga sa ingon nagporma og dobleng pagpamatuod sa basahon sa Leviticus. Ang numerikal nga pagkahan-ay sa panalangin o sa tunglo sa Jubileo gibutang tali sa paghukom ni Lamech ug sa pagpaila ni Jesus sa utlanan sa panahon sa pagsulay. Kining tulo sa hiniusa nagpaila sa usa ka utlanan sa panahon sa pagsulay, nga sa pagtapos niini mapadayag ang usa ka hut-ong nga gipanalanginan ug ang usa ka hut-ong nga gitunglo. Ang alpha ug omega, nga nagrepresentar sa mga mensahe sa una ug sa ikatulong manulonda, nagpaila sa upat ka gatos ug kasiyaman isip simbolo sa panahon sa pagsulay. Kon idugtong kini sa tunglo o sa panalangin sa Jubileo, mahimong mahinungdanon ang mga kamatuoran samtang nagpadulong kita sa pagtuon sa Ezekiel kapitulo usa bersikulo usa, nga nagpahimutang kang Ezekiel sa ikakatloan nga tuig sa ikanapulog-pito nga siklo sa Jubileo.
Kadtong siklo sa Jubileo natapos niadtong Oktubre 22, 573 sa wala pa si Kristo, ug naglarawan daan dili lamang sa Oktubre 22, 1844, kondili usab sa hapit nang moabot nga balaod sa Domingo. Nagtindog si Ezekiel sulod sa templo, nga nagrepresentar sa usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo nga pinaagi sa pagtuo nakasulod sa Labing Balaang Dapit sa kataposan sa paghukom, sama sa gibuhat sa mga matinud-anon human sa Oktubre 22, 1844. Kon dili nimo mamatikdan ang “kamatuoran” kon asa nahimutang si Ezekiel sa matagnaong kasaysayan diha sa kapitulo uno ug bersikulo uno, mawala ang imong “oryentasyon.”
Human makita ni Ezekiel ang himaya sa Ginoo nga gipadayag sa daplin sa suba sa Chebar, gipaubos siya ngadto sa abog, sama sa nahitabo kang Daniel, Isaiah ug John. Dayon, ang tanang upat ka pananglitan naghatag og mga elemento sa pagdihog niadtong maghatag sa mensahe ngadto sa usa ka iglesia nga dili makakita o makadungog.
Adunay unom ka petsa sa basahon ni Ezekiel nga naghisgot mahitungod sa Jerusalem. Nahisgotan na nato kaniadto ang una ug ang kataposang petsa nga makita sa kapitulo usa, mga bersikulo usa ug duha, ug dayon sa kapitulo kap-atan, bersikulo usa. Nahisgotan na nako ang ikaduhang petsa nga makita sa kapitulo walo ug bersikulo usa, apan diha lamang sa simbolikong paghulagway niini, ug wala nako kini ibutang sa konteksto sa paglikos ug paglaglag sa Jerusalem, ug ang tibuok basahon nagtuyok palibot nianang ehe. Gilaglag ang Jerusalem sa kataposan sa tuig 586/585 sa wala pa si Kristo. Ug sa Ezekiel 33:21, miabot ang usa ka nakalingkawas nga nagdala sa balita sa pagkapukan sa Jerusalem.
Ug nahitabo sa ikanapulog-duha ka tuig sa among pagkabinihag, sa ikanapulo nga bulan, sa ikalima ka adlaw sa bulan, nga ang usa nga nakaikyas gikan sa Jerusalem mianhi kanako, nga nagaingon, Ang siyudad gilaglag na. Karon ang kamot sa Ginoo diha kanako sa pagkagabii, sa wala pa moabut ang nakaikyas; ug gibuka Niya ang akong baba hangtud nga siya miabut kanako sa buntag; ug ang akong baba nabuka, ug ako dili na amang. Ezekiel 33:21, 22.
Sa ikanapulog-duha nga tuig gidaug ang siyudad, ug si Ezekiel niadto gawasnon na sa pagsulti sumala sa iyang kaugalingong kabubut-on. Ang panan-awon sa Ezekiel kapitulo otso diha sa ikaunom nga tuig, busa mga unom ka tuig sa wala pa gidaug ang siyudad.
Ug nahitabo sa ikaunom nga tuig, sa ikaunom nga bulan, sa ikalima ka adlaw sa bulan, samtang naglingkod ako sa akong balay, ug ang mga anciano sa Juda naglingkod sa akong atubangan, nga didto mitugpa kanako ang kamot sa Ginoong Dios. Ezekiel 8:1.
Sa misunod nga tuig, nga mao ang ikapitong tuig, miduol ang mga anciano kang Ezekiel aron mangutana sa Ginoo.
Ug nahitabo sa ikapito ka tuig, sa ikalimang bulan, sa ikanapulo ka adlaw sa bulan, nga may pipila sa mga anciano sa Israel nga miadto aron sa pagpangutana kang Jehova, ug milingkod sa akong atubangan. Ezekiel 20:1.
Dayon sa ikasiyam nga tuig, nagsugod ang paglikos nga milungtad og usa ka tuig ug tunga.
Ug usab sa ikasiyam ka tuig, sa ikanapulo ka bulan, sa ikanapulo ka adlaw sa bulan, miabut kanako ang pulong ni Jehova, nga nagaingon: Anak sa tawo, isulat alang kanimo ang ngalan niining adlawa, bisan niining mao gayud nga adlawa: ang hari sa Babilonia mipahimutang sa iyang kaugalingon batok sa Jerusalem niining mao gayud nga adlawa. Ezekiel 24:1, 2.
Ang matag usa niining mga petsaha nagrepresentar sa piho nga mga timaan sa dalan sa kataposang mga adlaw, kay nag-ingon si Pablo nga ang karaang Israel usa ka panig-ingnan alang niadtong nagkinabuhi sa kataposan sa kalibotan.
Karon kining tanang mga butanga nahitabo kanila ingon nga mga panig-ingnan; ug kini gisulat alang sa atong pagpasidaan, nga dinhi kanato miabut ang mga katapusan sa kalibutan. Busa ang nagahunahuna nga siya nagatindog magmatngon, tingali unya mapukan siya. 1 Corinto 10:11, 12.
Ang tanang unom ka mga petsa nga may kalabutan sa Jerusalem nahitabo tali sa nahaunang petsa sa kapitulo uno bersikulo uno ug sa ulahing petsa nga makita sa kapitulo kuwarenta, bersikulo uno. Kining duha ka mga petsa nagtimaan sa ikalimang tuig sa kapitulo uno, nga mao ang 592 BC, ug sa ikakaluhaan ug ikalima nga tuig sa kapitulo kuwarenta, nga mao ang 573 BC. Sa hut-ong sa linya ibabaw sa linya, si Ezequiel adunay usa ka linya alang sa Egipto, nga naglakip sa reperensiya sa Tiro, ug usa ka linya alang sa Jerusalem. Ang linya sa Egipto adunay pito ka mga tuwirang timailhan, (sa dihang iapil ang Tiro) ug ang Jerusalem adunay unom. Uban niining duha ka mga linya mao ang linya ni Josias ug ang ikanapulogpito nga siklo sa Jubileo. Apan ang linya nga gihulagway nga walay tuwirang petsa makita sa kapitulo upat, ug ang linya sa kapitulo upat nagbaton sa pipila sa mga ligid nga nakita ni Ezequiel sa dihang siya mitan-aw ngadto sa Labing Balaan nga Dapit. Kini usab puno sa daghang simbolikong mga kamatuoran.
430
Ang numero nga upat ka gatus ug katloan nagrepresentar sa walay kataposang tugon, ug sa kapitulo upat si Ezekiel gigamit sa Ginoo ingon nga usa ka buhing sambingay, usa ka sambingay nga naglakip sa numero nga upat ka gatus ug katloan.
Ikaw usab, anak sa tawo, pagkuha ug tisa, ug ibutang kini sa imong atubangan, ug idrowing ibabaw niini ang siyudad, nga mao ang Jerusalem: Ug palibuti kini sa paglikos, ug pagtukod ug kuta batok niini, ug magtapok ug bungtod nga inilog batok niini; ibutang usab ang kampo batok niini, ug ibutang ang mga pangbungkag nga troso batok niini sa tanang kiliran. Labut pa, pagkuha alang sa imong kaugalingon ug puthaw nga kalaha, ug ibutang kini ingon nga puthaw nga bongbong sa taliwala mo ug sa siyudad: ug ipatumong ang imong nawong batok niini, ug kini paga-likusan, ug ikaw magalikos batok niini. Kini mahimong usa ka timaan alang sa balay sa Israel. Humigda usab sa imong wala nga kilid, ug ipapahimutang ibabaw niini ang kasal-anan sa balay sa Israel: sumala sa gidaghanon sa mga adlaw nga ikaw mohigda ibabaw niini, ikaw magapas-an sa ilang kasal-anan. Kay gibutang ko ibabaw kanimo ang mga tuig sa ilang kasal-anan, sumala sa gidaghanon sa mga adlaw, totolo ka gatus ug kasiyaman ka adlaw: sa ingon niana ikaw magapas-an sa kasal-anan sa balay sa Israel. Ug sa diha nga matuman mo na kini, humigda pag-usab sa imong tuo nga kilid, ug ikaw magapas-an sa kasal-anan sa balay sa Juda sulod sa kap-atan ka adlaw: gitudlo ko kanimo ang matag adlaw ingon nga usa ka tuig. Busa ipatumong mo ang imong nawong paingon sa paglikos sa Jerusalem, ug ang imong bukton paga-huboan, ug ikaw magapanagna batok niini. Ug, ania karon, butangan ko ikaw ug mga gapus, ug ikaw dili makabalhin gikan sa usa ka kilid ngadto sa usa, hangtod nga mahuman mo ang mga adlaw sa imong paglikos. Ezekiel 4:1–8.
Ang paglikos sa Jerusalem, sumala sa gihulagway ni Ezequiel, usa ka “timaan,” maingon usab sa paglikos batok sa Jerusalem nga gidala ni Cestius sa tuig 66. Sa pagkomento sa pag-ila ni Jesus sa pagkalaglag sa Jerusalem, gipahibalo kanato ni Sister White nga ang “direkta” nga katumanan sa pagkalaglag sa Jerusalem anaa sa ulahing mga adlaw. Ang timaan sa pagkalaglag ibabaw sa duha ka mga saksi nga girepresentahan ni Nabucodonosor ug ni Cestius nagaila nga ang timaan sa paglikos mao ang timaan sa nagakahiduol nga balaod sa Domingo.
Usa ka Adlaw Alang sa Usa ka Tuig
Sa tudling nga atong gisusi, makita usab nato ang omega nga pakisayran sa Biblia ngadto sa pangunang lagda ni William Miller sa paghubad sa tagna diha sa sukaranang kalihokan sa mga mensahe sa una ug ikaduhang manulonda. Ang alpha sa prinsipyo nga ang usa ka adlaw katumbas sa usa ka tuig usa usab ka simbolong omega, kay ang alpha sa prinsipyo nga ang usa ka adlaw katumbas sa usa ka tuig gipahayag sa basahon sa Numeros isip ikanapulo ug kataposang pagsulay, diin napakyas ang Israel, ug tungod niini ilang gipahamtang sa ilang kaugalingon ang kamatayon sa kamingawan sulod sa kap-atan ka tuig nga paglatagaw sa kamingawan.
Ug ang inyong mga anak maglatagaw sa kamingawan sulod sa kap-atan ka tuig, ug magapas-an sa inyong mga pagpakighilawas, hangtod nga ang inyong mga patayng lawas mangahanaw sa kamingawan. Sumala sa gidaghanon sa mga adlaw nga inyong gisusi ang yuta, nga mao ang kap-atan ka adlaw, ang matag adlaw alang sa usa ka tuig, pagapas-anon ninyo ang inyong mga kasal-anan, nga mao ang kap-atan ka tuig, ug mahibaloan ninyo ang akong paglapas sa saad. Ako, si Jehova, nagsulti niini; sa pagkamatuod buhaton ko kini batok niining tibook dautang katilingban, nga nanagkatigum batok kanako: dinhi sa kamingawan mangalaglag sila, ug didto mangamatay sila. Numeros 14:33–35.
Ang matagnaong mga implikasyon sa kamatuoran nga ang prinsipyo nga ang usa ka adlaw katumbas sa usa ka tuig giila diha sa kataposang pagsukol sa proseso sa pagsulay nga adunay napulo ka hugna ug nagsugod sa pagtabok sa Dagat nga Mapula, ug nga ang samang prinsipyo gipahayag pag-usab sa dihang ang Jerusalem pagalikosan ug pagalaglagon, kinahanglang sabton ug ipadapat sa tudling nga atong gisusi, maingon man ang kahulogan sa “paglikos” ingong “timaan.”
Ang linya sa kasaysayan nga nagkatigom sa dihang gamiton ang “paglikos” sa Jerusalem ingon nga timailhan kinahanglan ilhon, kay kini nahimong usa ka “ehe,” sa pag-ingon, ug sa mahulagwayong paagi, ang timailhan sa paglikos adunay daghang mga rayos nga nakakabit niini. Ang timailhan sa paglikos tingali mao ang labing mahinungdanong pahayag sa Ezekiel, ug ang timailhan nagtugot sa Leon sa banay ni Juda sa pagdala sa kahingpitan gikan sa unang mipakita kang Ezekiel nga kalibog. Ang “timailhan” sa paglikos, ang prinsipyo sa usa ka tuig alang sa usa ka adlaw, ug ang mga linyang tagna nga gikatigom pinaagi sa paglikos, kinahanglan pagatagdon sulod sa konteksto nga ang upat ka gatus ug katloan nagrepresentar sa walay-kataposang tugon.
Ang Pakigsaad
Ug miingon siya kang Abram, Hibaloi sa pagkatinuod nga ang imong kaliwat mahimong dumuloong sa usa ka yuta nga dili ila, ug sila magaalagad kanila; ug sila pagadagmalon nila sulod sa upat ka gatus ka tuig. Genesis 15:13.
Ang Ginoo nakigsaad kang Abraham pinaagi sa usa ka proseso nga may tulo ka lakang, ug ang una niining tulo ka lakang naglakip sa tagna nga ang mga kaliwat ni Abraham mahimong mga bihag sa Ehipto sulod sa upat ka gatos ka tuig. Sa ikaduhang lakang, gihatag kang Abraham ang ritwal sa pagtuli, ug ang ikatulong lakang mao ang paghalad kang Isaac sa Bukid sa Moriah. Ang upat ka gatos ka tuig gitumbok diha sa alfa sa tulo ka lakang nga gihimo sa Ginoo sa pagpabarog ug pagpakigsaad sa usa ka piniling katawhan. Ang maong piniling katawhan sa pakigsaad gidiborsiyohan sa Dios sa panahon sa pagbato kang Stephen sa tuig 34, ug human niadto, gitumbok ni Paul, ang piniling apostol ngadto sa mga Hentil, kadtong upat ka gatos ka tuig ingong—upat ka gatos ug katloan ka tuig.
Ug kini ang akong giingon: ang pakigsaad, nga gipalig-on nang daan sa Dios diha kang Cristo, dili mapawalay-bisa sa kasugoan, nga miabot upat ka gatos ug katloan ka tuig sa ulahi, aron mapawalay-epekto ang saad. Galacia 3:17.
Ang numero nga nagrepresentar sa pakigsaad mao ang upat ka gatos ug katloan, apan ang duha ka saksi nga sila si Abram ug si Saul, kansang mga ngalan giusab ngadto sa Abraham ug Paul, sa maong pagkasunod, nagpaila sa duha ka managlahing yugto nga naglangkob sa tibuok gidaghanon nga upat ka gatos ug katloan. Kon usbon sa Dios ang ngalan sa usa ka kalag, kini usa ka simbolo sa usa ka relasyon sa pakigsaad tali sa maong kalag ug sa Dios. Busa, ang upat ka gatos ug katloan ka tuig maoy suma nga resulta sa pagdugang sa duha ka managlahing numero, sama sa upat ka gatos ni Abraham ug sa pagdugang ni Paul og katloan. Si Ezekiel mihigda sa iyang wala nga kilid sulod sa tulo ka gatos ug kasiyaman ka adlaw, ug unya sa iyang tuo nga kilid sulod sa kap-atan ka adlaw, nga nagpaila sa duha ka numero kansang kinatibuk-ang suma mao ang upat ka gatos ug katloan.
Sa Genesis kapitulo onse, ang tugon sa kamatayon nga gidala dayon human sa lunop pinaagi sa pagsukol ni Nimrod nagaila sa kalainan tali sa duha ka mga tugon. Ang mga elemento sa tore sa Babel nagpamatuod sa usa ka satanikong “luwasa ang imong kaugalingon” nga katawhan sa tugon nga pagahukman ug pagapatlaagon. Sa maong kapitulo usab, ang kagikanan sa mga Hebreohanon gipaila pinaagi sa pagkahimugso ni Eber, nga nagtimaan sa sinugdanan sa usa ka piniling katawhan aron magrepresentar sa tugon sa kinabuhi, sukwahi sa tugon sa kamatayon ni Nimrod.
Ug si Eber nabuhi ug katloan ug upat ka tuig, ug nanganak kang Peleg: Ug si Eber nabuhi, sa tapos siya manganak kang Peleg, upat ka gatus ug katloan ka tuig, ug nanganak ug mga anak nga lalake ug mga anak nga babaye. Ug si Peleg nabuhi ug katloan ka tuig, ug nanganak kang Reu. Genesis 11:16–18.
Sa ikanapulo nga kapitulo sa Genesis, si Eber ug si Peleg unang gihisgutan.
Ug kang Eber natawo ang duha ka mga anak nga lalaki: ang ngalan sa usa mao si Peleg; kay sa iyang mga adlaw gibahin ang yuta; ug ang ngalan sa iyang igsoon mao si Joktan. Genesis 10:25.
Ang “Peleg” nagkahulogan ug pagkabahin o pagbulag, ug sa mga adlaw ni Peleg ang pagkabahin sa duha ka hut-ong sa mga katawohan sa tugon gimarkahan pinaagi sa kasaysayan sa tore sa Babel ug sa pagsukol ni Nimrod. Si Eber nabuhi hangtod sa upat ka gatus ug kan-uman ug upat ka tuig, apan human matawo si Peleg (pagkabahin) nabuhi pa siya ug upat ka gatus ug katloan ka tuig. Ang matag kamatuoran adunay kalabutan niini, ug ang upat ka gatus ug katloan mao ang gidaghanon nga gitagana ni Pablo sa tagna sa tugon ni Abraham. Bisan tuod ang gidaghanon nga upat ka gatus ug katloan giila diha sa kinabuhi ni Eber human sa pagkatawo ni Peleg, ang nahaunang katloan ug upat ka tuig sa iyang kinabuhi gipahayag nga “upat ug katloan ka tuig,” nga sa pagkatinuod katloan ug upat ka tuig, apan sa yano nga pagpahayag nianang katloan ug upat ka tuig mabasa kini nga “upat” ug “katloan” (430). Unya miabot ang upat ka gatus ug katloan, dayon ang nahaunang pagpahayag sa kinabuhi ni Peleg mao ang “katloan.”
Si Eber mao ang gamot sa ngalan nga Hebreohanon ug mao kini ang unang paghisgot sa mga Hebreohanon, nga mahimong piniling katawhan sa tugon. Ang Eber nagpasabot ug pagtabok, sa ingon nagtimaan sa katawhan sa tugon nga motabok gikan sa yuta ngadto sa bag-ong yuta, maingon sa gibuhat sa mga anak ni Abraham sa dihang mitabok sila sa Mapulang Dagat paingon sa Yutang Saad. Ang kap-atan ka tuig nga paglatagaw sa kamingawan nakababag niadtong pagtabok, apan sa katapusan sa kap-atan ka tuig mitabok sila sa Jordan ngadto sa Yutang Saad, sa ingon nagtimaan sa katapusang pagtabok sa katawhan sa Dios. Si Peleg nagrepresentar sa kasaysayan sa dihang ang pagkabahin sa katawhan ngadto sa duha ka katawhan sa tugon unang nahitabo sa torre ni Nimrod. Ang simbolo sa tugon sa kamatayon ni Nimrod mao ang kalibog, ug ang simbolo sa Hebreohanong tugon sa kinabuhi mao ang upat ka gatus ug katloan ka tuig sa kinabuhi ni Eber sa wala pa ang pagkabahin nga girepresentahan ni Peleg. Ang ngalan nga Peleg nagtimaan usab sa usa ka simbolikong kamatuorang numerikal, kay ang upat ka gatus ug katloan ka tuig ni Eber gibahin ngadto sa duha ka numero, ug si Peleg nagrepresentar sa paglain sa upat ka gatus gikan sa numero nga katloan.
Ang upat ka gatus ug katloan adunay duha ka bahin. Ang upat ka gatus ka tuig sa tugon ni Abraham uban sa dugang nga katloan ka tuig nga gimarkahan ni Pablo. Ang pagdugang sa kahibalo nga nagamugna sa katapusang pagkabuhi pag-usab sa katawohan sa Dios girepresentahan diha sa Daniel kapitulo dose, diin ang simbolo nga duha ka bahin sa walay katapusang tugon piho nga giila, ug kini gipadayag diha sa mga bersikulo 9/11.
Ug siya miingon, Lakaw sa imong dalan, Daniel: kay ang mga pulong gitakpan ug gitiselan hangtod sa panahon sa katapusan. Daghan ang pagahinloan, ug pagapapution, ug pagasulayan; apan ang mga dautan magapadayon sa pagkadautan: ug walay bisan usa sa mga dautan nga makasabut; apan ang mga manggialamon makasabut. Ug sukad sa panahon nga ang adlaw-adlaw nga halad pagakuhaon, ug ang dulomtanan nga makapahimong biniyaan igatukod, may usa ka libo duha ka gatus ug kasiyaman ka adlaw. Daniel 12:9–11.
Ang kataposang pag-abli sa selyo nga nagpatungha og tulo ka hugna nga proseso sa pagsulay, sumala sa gihulagway sa bersikulo diyes ingong “giputli, ug gipaputi, ug gisulayan,” nalangkit sa usa ka libo duha ka gatos ug kasiyaman ka tuig. Ang pagsabot sa mga payunir niini nga bersikulo mao nga ang pagwagtang sa pagsukol nga gihimo sa paganismo niadtong 508 nagsugod og katloan ka tuig nga proseso nga misangpot sa pagkatukod sa papado isip ikalimang gingharian sa tagna sa Biblia niadtong 538, nga unya naghari isip ikalimang gingharian sa tagna sa Biblia hangtod natapos ang usa ka libo duha ka gatos ug kan-uman ka tuig niadtong 1798. Ang katloan ka tuig gikan sa 508 hangtod sa 538 gihulagway usab ni Pablo ingong usa ka “pagbiya una sa pagtuo,” diha sa 2 Tesalonica.
Sa 2 Tesalonica ang hilisgutan mao ang relasyon tali sa paganong Roma ug sa papal nga Roma, ang ikaupat ug ikalimang mga gingharian sa tagna, sa tagsatagsa. Dinhi niining kapitulo sa Tesalonica nadiskobrehan ni William Miller nga ang “inadlaw” diha sa basahon ni Daniel nagrepresentar sa paganong Roma, ug dugang pa nga nadiskobrehan ni Miller nga ang “inadlaw” diha kang Daniel kanunay nga gipakita nga may kalabutan sa dulumtanan o sa kalapasan sa pagkalaglag. Ang dulumtanan ug ang kalapasan sa pagkalaglag diha sa basahon ni Daniel nagrepresentar niadtong giila ni Juan diha sa basahon sa Pinadayag ingon nga ang larawan sa mapintas nga mananap ug ang timaan sa mapintas nga mananap, sa tagsatagsa.
Gibase ni William Miller ang kadaghanan, kon dili man ang tanan, sa iyang mga pagpadapat sa tagna diha sa iyang pag-ila sa duha ka gahom nga makalaglag: ang una gihulagway ingong “adlaw-adlaw” (paganong Roma), ug ang ikaduhang gahom nga makalaglag gipahayag sa duha ka paagi, ingong kalapasan nga makalaglag (ang panaghiusa sa simbahan ug estado), nga sa Pinadayag gihulagway ingong larawan sa mananap (ang estruktura sa tagna sa papado), ug ingong dulumtanan nga makalaglag (ang pagsimba sa adlaw), nga sa Pinadayag gihulagway ingong timaan sa mananap. Ang pagsabot nga nakuha ni Miller gikan sa paglahad ni Pablo sa 2 Tesalonica maoy usa ka pangunang pagsabot nga nagsilbing patukoranan ni Miller, nga mao ang simbolo sa mga patukoranan sa Adventismo. Nagapahayag si Pablo nga kadtong dili mahigugma sa kamatuoran nga gihulagway sa ikaduhang kapitulo sa 2 Tesalonica mao kadtong makadawat og gamhanang pagpanglimbong.
Sa tulo ka bersikulo ni Daniel (Daniel 12:9–11), ang simbolikong pagsabot sa ulahing mga adlaw dili mahimong maglakip sa pagpadapat sa panahon, kay sukad sa Oktubre 22, 1844, wala nay bisa ang pagpadapat sa matagnaong panahon. Ang mga bersikulong 9/11 nagrepresentar sa duha ka managlahing yugto nga katloan ka tuig ug usa ka libo duha ka gatos ug kan-uman ka tuig. Ang numero nga kap-atan ug ang numero nga usa ka libo duha ka gatos ug kan-uman parehong mga simbolo sa usa ka matagnaong kamingawan, ug mahimong ibaylo ang usa sa lain sa matagnaong diwa. Busa, ang usa ka libo duha ka gatos ug kan-uman mahimong sabton nga kap-atan, ug ang kap-atan mao ang ikapulo sa upat ka gatos. Ang mga bersikulong 9/11 nagsimbolo sa numero sa walay kataposang pakigsaad, nga girepresentahan sa upat ka gatos (Abraham) nga may kalabotan sa katloan (Paul). Ang ‘kamingawan’ nga girepresentahan sa ‘usa ka libo duha ka gatos ug kan-uman’ nahiuyon sa usa ka ‘kamingawan sa kap-atan’, ug ang kap-atan maoy ikapulo sa upat ka gatos. Ang katloan mao ang katloan. Ang upat ka gatos ug katloan makuha pinaagi sa pagdugang sa numero nga upat ka gatos ngadto sa numero nga katloan, nga sa Ezekiel kapitulo upat girepresentahan ingong tulo ka gatos ug kasiyaman nga gidugang ngadto sa numero nga kap-atan.
Ang mga bersikulo 9–11 sa ikanapulog-duha nga kapitulo nagrepresentar sa taliwala sa tulo ka mga propetikong yugto diha sa maong kapitulo, ug kini usa ka simbolo sa walay-kataposang tugon nga ginabuksan sa ulahing mga adlaw. Ang pag-abli sa kahulogan sa upat ka gatos ug katloan sa ulahing mga adlaw gidala ngadto sa ikaupat nga kapitulo sa Ezekiel.
Ang Leon sa tribo ni Judah karon nagtangtang sa selyo sa kataposang mensahe sa pasidaan alang niadtong pinaagi sa pagtuo misulod sa Labing Balaang Dapit uban kang Ezekiel, John, Daniel ug Isaiah. Kana nga kamatuoran gipadayag duyog sa pagbayaw niadtong gihulagway dili lamang ingong mga sinalikway sa Israel, kondili usab ingong bandila sa usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo. Kana nga kamatuoran gibutang sulod sa konteksto sa pakigsaad nga gihulagway sa upat ka gatos ka tuig ni Abraham, duyog sa pakigsaad nga gihulagway sa katloan ka tuig ni Paul. Kana nga kamatuoran gilatid diha sa mga bersikulo 9/11 sa Daniel dose, nga naghulagway sa kinatungaang yugto sa tulo ka simbolikong yugto, nga husto nga nasabtan sa mga Millerite. Ang kinatungaang kamatuoran sa 9/11 nga karon gitangtangan sa selyo diha sa Daniel dose gihulagway diha sa tulo ka gatos ug kasiyaman ka adlaw ug kap-atan ka adlaw ni Ezekiel. Kadtong mga adlawa gipadayag kang Ezekiel sa ikakatloan nga tuig sa ikanapulog-pito nga siklo sa Jubileo, ug si Ezekiel, ingong usa ka saserdote, naghulagway sa pagkasaserdote sa usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo nga anaa sa kinatungaang pagsulay sa tulo ka pagsulay.
Gitimaan si Ezekiel sulod sa pagsulay sa templo sa “ikalimang adlaw” sa “ikaupat nga bulan,” nga sa kasaysayan sa mga Millerita nagtimaan sa mismong katung-an (“tunga-tunga”) sa pito ka bulan nga nagsugod sa unang kasagmuyo niadtong Abril 19, 1844, ug natapos niadtong Oktubre 22 sa mao gihapong tuig.
“Sa ting-init sa 1844, sa taliwala sa panahon nga una gituohang matapos ang 2300 ka mga adlaw, ug sa tinghunlak sa maong tuig, diin sa ulahi nasuta nga didto sila moabot, ang mensahe gimantala sa mismong mga pulong sa Kasulatan: ‘Ania karon, ang Pamanhonon nagaabot!’” The Great Controversy, 398.
Ang Hulyo 21, 1844 maoy tunga sa pito ka balaang bulan, ug nianang adlawa si Samuel Snow atua sa Boston Tabernacle nga nagpresentar sa iyang mensahe sa Tunga‑sa‑Gabiing Singgit. Didto, sa unang higayon sa usa ka publikong presentasyon, siya “nagmantala sa mismong mga pulong sa Kasulatan: ‘Tan-awa, ang Pamanhonon nagaanhi!’” Kita karon sa simbolikong paagi nagbarug uban kang Ezekiel sa Boston Tabernacle, sa dili pa ang pagpataas sa mga mensahero sa tunga‑sa‑gabiing singgit mogula sama sa dakong balud sa tubig. Ang profetikong proseso sa pagpataas sa bandila girepresentahan diha sa profetikong linya sa Islam sa Pinadayag kapitulo nueve. Ang Ezekiel kapitulo cuatro naghatag sa ikaduhang saksi ug sa konklusyon nianang profesiya sa totolo ka gatus ug nubenta ug usa ka tuig ug napulog lima ka adlaw, ug gibuhat niya kini diha sa kapitulo cuatro.
Padayonon nato kining mga butanga sa sunod nga artikulo.