Қырықыншы аяттың жасырын тарихы — Отызыншы саны

Езекиел кітабында Иерусалимнің «қоршауы» — біздің мәңгілік тағдырымыз шешілетін сынақ болып табылатын «белгі», өйткені ол аңның бейнесінің қалыптасуын білдіреді.

Иерусалимнен Цестийдің «белгісі» көрінгенде қашқан мәсіхшілер мұны алдын ала ескертілгендіктен және ол келгенде «белгіні» танығандықтан істеді. Аңның мүсінінің қалыптасуын тану — жексенбілік заңға алып баратын «оқиғаларды», «дайындықтарды» және «қозғалыстарды» тану деген сөз. «Белгіні» құрайтын пайғамбарлық құрамдас бөліктер белгі келерден бұрын түсінілуі тиіс. Цестий қоршауды бастағанда, белгінің не екенін үйренуге енді тым кеш болған еді.

«Дайындықтар», «қозғалыстар» мен «оқиғалар» сынақтан бұрын алдын ала танылып-білуге тиіс.

Біз олардың орындалуының тап өз табалдырығында тұрғанымызда, «ұлы да салтанатты оқиғаларды» «білуге тиіспіз». Табалдырық біздің осы оқиғаларды олардың орындалуынан бұрын түсіну қажеттілігімізді білдіреді.

Аңның мүсіні ең алдымен Америка Құрама Штаттарында, содан кейін бүкіл дүниеде қалыптастырылады.

313 жылғы Милан жарлығы қалыптасудың басталуын білдіреді, сондай-ақ Жетінші күн адвентистері үшін жабық есікті де айқындайды. Батыстың Константині мен шығыстың Лицинийі бұл Жарлыққа келісімдік некені қосты, сол кезде Константин өзінің өгей қарындасы Констанцияны Лицинийге берді; бұл — Даниял он бірдің пайғамбарлық тарихындағы алты келісімдік некенің пайғамбарлық желісінде бейнеленген төртінші келісімдік неке. Алғашқы екеуі солтүстік пен оңтүстіктің арасындағы соғыстармен байланысты болды, келесі екеуі шығыс пен батыс арасындағы азаматтық соғыстар еді, ал соңғы екеуі — папалық шіркеу билігі мен мемлекеттік биліктің рәміздік некелері.

Антиох II Теос шамамен б.з.д. 252 жылы Птолемейлік ханшайым Береникеге (Птолемей II-нің қызы) үйлену үшін әйелі Лаодика I-ді шетке ысырып қойды. Селевкидтер империясының бітімдік некелері солтүстік патшасы мен оңтүстік патшасының арасында жасалды, ал 313 жылғы бітімдік неке шығыс императоры мен батыс императорының арасында болды.

Б.з.д. 252 жылғы Антиох II Теостың келісімдік некесі Даниялдың он бірінші тарауының оныншыдан он алтыншыға дейінгі аяттарында бейнеленген тарихтағы Селевкилер империясының империя ретіндегі өз қорытындысына жеткен дәуірінің басталуын көрсетті. Селевкилер империясының соңғы тарихында тағы бір келісімдік неке Антиох III Ұлы арқылы жүзеге асырылды: ол б.з.д. 193 жылы өз қызы Клеопатра I Сираны (пайғамбарлық тарихтағы ең алғашқы Клеопатраны) Птолемей V-ке берді. Сол кезде Птолемей V шамамен 16 жаста, ал Клеопатра I Сира шамамен 10 жаста еді. Олардың некесі бесінші Сирия соғысынан кейінгі дипломатиялық бітім болды. Даниялдың он бірінші тарауындағы солтүстік пен оңтүстік патшасының арасындағы альфа келісімдік неке екінші Сирия соғысының аяқталуын белгілеген еді.

Пайғамбарлық тарихындағы соңғы Клеопатра әуелі Юлий Цезарьмен, ал содан кейін Марк Антониймен байланыста болды. Б.з.д. 44 жылы Юлий Цезарь өлтірілгеннен кейін, б.з.д. 43 жылы Екінші триумвират құрылды. Триумвиратты үш адам құрады, және сол үшеудің бірі — Марк Лепид — Октавиан тарапынан осы үштік одақтан күштеп ығыстырылғаннан кейін, шығыстағы Марк Антоний мен батыстағы Октавианның арасында билік үшін күрес басталды. Б.з.д. 40 жылы Брундизийде шығыс пен батыстың осы екі бақталасы арасында шарт жасалды. Бұл шарт Октавианның қарындасы Октавия мен Марк Антоний арасындағы некені де қамтыды. Алайда бұл шарт та, онымен бірге жасалған неке де берік болмады, және Марк Антоний Клеопатрамен байланысқа түскеннен кейін, б.з.д. 32 жылы Октавиямен ажырасты. Б.з.д. 31 жылы Акций шайқасында шығыс пен батыс империялары бір билікке біріктірілді, содан кейін Октавиан Август Цезарь атанып, Рим даңқы мен қуатының шырқау биігінің нышанына айналды.

Пайғамбарлық тұрғыдан алғанда, Даниялдың он бірінші тарауындағы алғашқы шарттық неке Александр Македонскийдің империясын қайта орнатуға ұмтылған екі қарсылас тарап арасындағы жауластықты тоқтату әрекеті ретінде солтүстіктің және оңтүстіктің патшалары арасында жасалды. Селевкилер мен Мысырдағы Птолемейлер арасындағы сол алғашқы шарттық неке Селевкид және Птолемей патшалықтарының альфа шарттық некесі болды; ол дәл сол екі күш арасындағы омега шарттық некенің бейнесі еді. Соңғы, яғни омега шарттық некеде Мысыр тарихындағы ең алғашқы, яғни альфа Клеопатра соңғы, яғни омега Клеопатрамен пайғамбарлық байланыстырушы буынға айналды; оның Марк Антониймен қарым-қатынасы Октавия мен Марк Антонийдің ажырасуына сілтеме нүктесі болды. Бұл ажырасу шығыстағы Марк Антоний мен батыстағы Октавиан арасындағы қайта жаңғырған жауластықты білдірді, ал ол б.з.д. 31 жылы Акций шайқасында аяқталды.

Б.з.д. 40 жылғы Брундизий бітім-некесі шығыс пен батыс арасындағы күрестің альфа бітім-некесі болды; дәл сол сияқты Лаодика мен Антиох II Теос арасындағы бітім-неке солтүстік пен оңтүстік арасындағы күрестің альфасы болды. 313 жылғы бітім-неке Марк Антоний мен Октавияның альфа бітім-некесіне қатысты омега болды; дәл сол сияқты Птолемей V пен Клеопатра I Сира арасындағы бітім-неке солтүстік және оңтүстік патшалықтарының омега бітім-некесі болды. 313 жылғы омега бітім-некеге алып келген үш бітім-неке түгелдей өзара сәйкес келеді және Милан жарлығымен байланысты пайғамбарлық сипаттарға үш куәлік береді. Осы төрт тура бітім-неке — шығыс, батыс, солтүстік және оңтүстік — папалықтың екі рәміздік бітім-некесімен бірге өзара сәйкес келеді.

496 жылы франктердің патшасы Хлодвиг Клотильдаға үйленген еді. Клотильда Бургундия ханшайымы, Бургундия патшасы Хильперик II-нің қызы болатын. Әкесі мен анасы әулет ішіндегі билік үшін күресте өлтірілгеннен кейін, ол 493 жылы франктердің патшасы Хлодвиг I-ге күйеуге берілгенге дейін нағашысының қамқорлығында өмір сүрді. Ол католик еді, яғни Рим шіркеуінің Никеялық/православиелік сенімін ұстанды. Бұл оны сол кездегі арийшіл христиандар болған көптеген өзге германдық патша әулеттерінен ерекшелендірді. Оның анасы Каретена католик болған, әрі Клотильда сол сенімде тәрбиеленді. Ол Хлодвигті пұтқа табынушылықтан бас тартуға және католиктік шомылдыру рәсімін қабылдауға табандылықпен үгіттегені үшін есте сақталады; содан кейін оның 496 жылғы дінге келуі Францияның және Батыстағы солай аталатын христиандықтың ерте тарихындағы ең маңызды оқиғалардың бірі болып саналады.

Кловис егер ол Толбиак шайқасында жеңіске жетсе, Клотильданың католиктік сенімін қабылдап, шомылдыру рәсімінен өтемін деп ант берді. Алеманндардың патшасы қаза тапты, олардың әскері бытырап кетті, сөйтіп франктер жеңіске жетті. Жеңістен кейін Клотильда Реймс епископы Ремигийдің Кловиске тәлім беруін ұйымдастырды, содан соң ол бірнеше мың жауынгерімен бірге шомылдыру рәсімінен өтті (дәстүр бойынша 496 жылғы Рождество күнінде).

Кловис франктердің патшасы еді, қазіргі ұғыммен айтқанда, бұл Францияның патшасы деген сөз. Ол ақырында өздерінің пұтқа табынушы дінінен бас тартып, католицизмге бет бұрған Еуропа патшаларының алғашқысы болды. Осы себепті Кловис «Католик шіркеуінің тұңғыш ұлы» деп есептеледі, ал Франция «Католик шіркеуінің тұңғыш қызы» деп аталады. 1980 жылы Рим папасы Иоанн Павел II Францияға сапармен келген кезде: «Франция, Шіркеудің тұңғыш қызы, сен шоқынуыңа адалсың ба?» — деп сұрады.

Кловистің Никеялық католицизмге бет бұруы 538 жылғы рәміздік келісімдік некеге алып баратын рәміздік неке шеруінің басталуын айқындайды. Кловис пен жер патшаларымен азғындық жасайтын жезөкше арасындағы рәміздік келісімдік неке Даниялдың он бірінші тарауындағы бұған дейінгі төрт келісімдік неке арқылы бейнеленген еді. Кловис Рим шіркеуіне әскери және экономикалық қолдау көрсеткен алғашқы еуропалық патша болды, сондықтан Кловис Даниялдың он бірінші тарауындағы тарих аясында бейнеленеді.

496 жылғы Хлодвиг папалық билікке көтеріле бастағанда, соған жәрдем беру үшін еуропалық саяси құрылымдардың «орнынан тұруының» басталуын білдіреді. Бұл символдық неке шеруінің басталуын білдіреді. Аяттағы «қарулар» сондай-ақ «күштің қасиетті орнын» арамдар еді; ал ол, пұтқа табынушы Рим үшін де, папалық Рим үшін де, Рим қаласының өзі болып табылады.

Даниял кітабында «қасиетті орын» деп аударылатын екі түрлі еврей сөзі бар. «Miqdash» және «qodesh» деген еврей сөздерінің екеуі де «қасиетті орын» деп аударылады, бірақ qodesh тек қасиетті болмысты ғана білдіре алады, ал miqdash мәнмәтінге қарай не қасиетті, не қасиетсіз киелі орынды білдіре алады.

Отыз бірінші аяттағы «күштің киелі орны» — ‘miqdash’; бұл Римнің күшінің киелі орнын білдіреді, ал пұтқа табынушы Рим үшін де, папалық Рим үшін де ол Рим қаласы болды. Октавиан империяны біріктірген Акций шайқасынан бастап, Даниялдың он бірінші тарауының жиырма төртінші аятының орындалуы ретінде, пұтқа табынушы Рим үш жүз алпыс жыл бойы (бір уақыт) жеңілмес болды.

Пұтқа табынушы Рим Рим қаласынан билік жүргізген кезде ол жеңілмес еді, бірақ Константин 330 жылы астананы Константинопольге көшіргенде, жиырма төртінші аяттағы «уақыт» орындалды. Даниялдың жетінші тарауындағы үш мүйіздің соңғысы (готтар) қаладан қуылған кезде, папалық Рим пайғамбарлық тұрғыдан 538 жылы Киелі кітаптағы пайғамбарлықтың бесінші патшалығы ретінде таққа отырды. Готтар Римді қоршауға алған еді, бірақ ақырында Юстинианның қолбасшысы Белисарий қаланы бекемдеп алғандықтан, олар шегінді. Содан кейін Рим шіркеуі он екі жүз алпыс жыл бойы үстем билік жүргізді, ақырында 1798 жылы Наполеон папаны тақтан тайдырып, жер аударғанға дейін.

Рим — «күш-қуаттың қасиетті орны» — қалаға қарсы толассыз соғыстан шыққан «қарулар» арқылы «ластандырылды» («ластандырылды», яғни «жараланды немесе ыдыратылды» деген мағынада); бұл, ең алдымен, Аян кітабының сегізінші тарауындағы алғашқы төрт керней арқылы бейнеленген.

496 жылдан кейін өрбіген тарих Рим қаласының Рим империясының күші мен даңқынан Рим-католик империясының күші мен даңқына ауысқан сайын ластанғанын көрсетер еді. Сол қарулар үзіндідегі «күнделікті» деген сөзбен бейнеленген пұтқа табынушылық дінін алып тастар еді, өйткені олар Никеялық католицизм дінін қабылдады.

Вуйе шайқасында Кловис Аларих II бастаған ариандық вестготтарды жеңіп, Аквитанияны иемденді. Жеңістен кейін, 508 жылы, Шығыс императоры Анастасий I (Константинопольде) Кловисті вестготтарды жеңгені үшін құрметтеді. Турлық Григорийдің айтуынша, Анастасий Кловиске оны консул етіп тағайындаған ресми грамоталарын жіберді. Турда, Әулие Мартин шіркеуінде, Кловис күлгін түсті хитон мен жамылғы киіп, басына тәж қойып, атпен шығып, халыққа алтын мен күміс шашты. Григорийдің айтуынша, сол күннен бастап ол консул деп мадақталды, әрі Кловистің батыста заңды христиан патшасы екені Рим императоры тарапынан мойындалды. Ол Константинополь де қарсы болған ариандық вестготтарды талқандағаны үшін марапатталды. 508 жыл — Шығыстағы император католик франк патшасын жария түрде құрметтеген жыл; шіркеу, жеңіс және римдік заңдылық бір көріністе тоғысты. 508 жыл — ариандық вестготтар билігін талқандағаннан кейін Галлияда франк католик патшалығы үстем католиктік күш ретінде орныққан жыл. Кловис — ариандық патшалықтарға қарсы Никейлік католицизм үшін күрескен алғашқы ірі варвар патша, сондықтан да ол Францияның «Шіркеудің тұңғыш қызы» ретіндегі рөлінің прототипі болып табылады. Кловис 496 жылдан 508 жылға дейінгі кезеңді білдіреді және символдық неке келісімінің альфа рәмізі болып табылады. 508 жылдан 538 жылға дейінгі отыз жылдық кезеңді Юстиниан білдіреді, ол шеру барысының омега рәмізі болып табылады.

538 жылы «қолдар» папалық билікті 1260 жылға жер тағының үстіне отырғызды. Дәл сол кезде 496 жылы басталған неке шеруінің соңында символдық шарттық неке жүзеге асырылып, түбегейлі бекітілді. 1798 жылы Рим папасы мен Францияның Кловисі арасында басталған шарттық неке, Францияның Наполеоны өз генералына папаны тұтқынға алдырту арқылы папалық билікпен ажырасқанда, күшін жойды.

496 жылы өзінің неке шеруін бастаған альфалық символдық папалық шарттық неке 538 жылғы жексенбілік заңда түбегейлі бекітілді, содан кейін Даниялдың он бірінші тарауындағы өзге әрбір шарттық неке сияқты, 1798 жылы күшін жойды. Аян кітабы Еуропа патшалары мен католицизм папалары арасындағы папалық неке қатынасына қосымша мағына береді, өйткені Аянның он екінші тарауындағы айдаһар — әрі Шайтан, әрі пұтқа табынушы Римнің патшалары.

Аян кітабында Жохан бізге патшалардың (айдаһардың) католицизмнің теңізден шыққан аңына берген үш нәрсесі туралы хабарлайды.

496 жылы Еуропа патшалары өздерінің әскери қуаты мен экономикалық қолдауымен бейнеленген «күштерін» папалық аңға бере бастады. Олар 330 жылы өз империясының астанасын Константинопольге көшіріп, Рим қаласын папалық биліктің «тағына» айналдырып қалдырды. Содан кейін 533 жылы Юстинианның жарлығымен «қарулы күштер» папалық шіркеуді барлық шіркеулердің басы ретінде айқындады. Бұл жарлыққа папалық бидғатшылар деп танығандарды қудалау үшін олардың әскери қуатын қолдану да кірді, осылайша олардың азаматтық «билігі» папалардың қолына берілді.

Папалық пен Еуропа патшалары арасындағы альфа келісім-некесі 496 жылы Хлодвигтен басталды. 508 жылға қарай патшалықтың заңды діні болып келген пұтқа табынушылық шетке ығыстырылып, оның орнына Никейлік католицизм діні орнықты. 533 жылы Юстиниан папалықты барлық шіркеулердің басшысы ретінде танып, олардың тиісті тақтарының заңды билігін папалық өкіметке тапсырды.

330 жылы Рим қаласы Рим шіркеуінің қолына қалдырылды; ол Мәсіхтің екінші келуінде отты көлде жойылғанға дейін сонда отырмақ болды. 538 жылы ол папалық таққа ресми түрде қайта отырғызылды; осылайша 330 жылдан 538 жылға дейінгі тарих альфа тағы басталып, омега тағымен аяқталатын пайғамбарлық кезең ретінде айқындалады. Бұл кезең Киелі кітаптағы пайғамбарлықтың төртінші патшалығының (Пергам) аяқталуын, 330 жылы басталып, Тиатираның келуімен 538 жылы аяқталатын біртіндеп құлдырау ретінде білдіреді. Батыс та, Шығыс та Рим 538 жылдан кейін де баяу ыдырауын жалғастырды, бірақ бұл кезең 330 жылы Рим қаласын білдіретін тақты папалыққа беруден басталып, 538 жылы сол тақтың жай ғана қала үстінен емес, сол қала бейнелейтін патшалық үстінен де билік жүргізетін таққа айналуымен аяқталды.

330-дан 538 жылға дейінгі кезең папалықтың билікке ие болуының «сегіз» межесін айқындайтын нақты пайғамбарлық мерзім болып табылады. Сол сегіз қадам жақында келетін жексенбілік заң кезінде папалықтың өлімші жарасының жазылуында қайтадан қайталанады.

Сегіз қадамның алғашқысы Рим қаласының папалық билікке берілуі болды, ал сегізінші қадам — қаланың Киелі кітап пайғамбарлығындағы бесінші патшалықтың тағы ретінде берілуі болды. Бұл 538 жылды орындық ретінде, әрі «бұрынғы жеті қадамнан шыққан сегізінші қадам» ретінде айқындайды. Бірінші қадам орындықтың берілуі болды, әрі сегізінші қадам да орындықтың берілуі болды; осылайша, 330 жылғы бірінші қадам — альфа, ал 538 жыл — омега. Екі орындық, жойылған үш мүйіз, алынып тасталған күнделікті, Кловистің дінге келуі және Юстинианның жарлығы — неке шеруін, ақырында некенің өзін айқындайтын барлығы сегіз қадамға тең.

1798 жылы 538 жылы папалықты таққа отырғызған, Еуропаның он патшасын танытқан күш — Франция — сол папалықты дәл сол тақтан түсірді. 538 жылдан 1798 жылға дейінгі тарихта бейнеленген альфа келісім-неке Аян кітабының он жетінші тарауындағы он патшамен папалық биліктің омега келісім-некесін бейнелейді. 496 жылдан 538 жылға дейінгі неке шеруі Құрама Штаттардың соңғы сегіз президентімен сәйкес келетін сегіз қадамды бейнелейді. Хлодвиг пен Франция — Еуропаның он патшасының рәміздері. Олар жуық арада келетін жексенбілік заң кезінде Аян кітабының он жетінші тарауындағы он патшаның бас патшасына айналатын Құрама Штаттарды білдіреді.

Даниял он бірдегі алдыңғы бес шарттық неке соңғы күндердегі алтыншы әрі ақырғы шарттық некемен сәйкеседі. Солтүстік пен оңтүстіктің альфа және омега шарттық некелері қалыңдықтың оңтүстіктен шыққанын — альфа екенін, ал омеганың солтүстіктен шыққан қалыңдық екенін айқындайды. Пұтқа табынушы Римнің шарттық некелерінде шығыстан шыққан альфа қалыңдық батысқа берілді, ал 313 жылдың омегасы батыстан шыққан қалыңдық болды. Бұл төрт неке пайғамбарлық тұрғыдан Клеопатра бірінші мен Клеопатра соңғы арқылы өзара байланысқан. Папалық Римнің символдық шарттық некесі күйеуді он патшадан тұратын пайғамбарлық конфедерацияның бас патшасы ретінде, өз қалыңдығымен — Римнің алқызыл әйелiмен — қосылған түрде бейнеледі. Ажырасуды 1798 жылы он патшаның бас патшасы жүзеге асырды.

313 жылғы шарттық неке — папалық биліктің Америка Құрама Штаттарымен жасайтын соңғы шарттық некесін білдіреді; бұл — Аян кітабының он жетінші тарауындағы он патшаның ішіндегі бас патша, Францияның екі мүйізді билігімен бейнеленетін екі мүйізді билік. 496 жылы Хлодвигтен басталып, ақырында 533 жылғы Юстинианның жарлығына және 538 жылы папалықтың таққа отырғызылуына алып келген тарих 1989 жылдан жексенбілік заңға дейінгі тарихты білдіреді.

Келесі мақалада осы мәселелерді жалғастырамыз.