Nga bwe tuddamu okunoonya n’okuzuula ebyafaayo ebyekusifu eby’olunyiriri olw’ana, kirabika nga kya magezi okusooka okwejjukanya emisingi gy’ebitundu ebina ebisooka eby’olutambi luno. Ekitundu ekisooka ku bina eby’olutambi luno kyaleeta okuvvuunula okw’obunnabbi, nga kiraga Kristo ng’Empologoma ey’ekika kya Yuda (era Alufa ne Omega), aggulawo ebimu ku ebyo ebyasibiddwa mu Danyeri essuula kkumi n’emu mu biseera eby’amaanyi ennyo okulungamya omulimu ogusembayo ogw’okuddabiriza ogw’aba 144,000. Kizuula nti ebyafaayo by’omubaka ow’olubereberye n’ow’okubiri bikwatagana n’ebyafaayo by’obubaka bwa malayika ow’okusatu, bwe kityo ne kiraga nti mu 1989, (emyaka 126 oluvannyuma lw’obujeemu bw’Abadiventiisi obwa 1863), Empologoma yaggulawo Danyeri 11:40–45. Ennyiriri ezo ezaaggyibwako envumbo zirondoola ekiwundu eky’okufa eky’obwapapa eky’omu 1798, okuwonyezebwa kwakyo okuyita mu kwegatta okw’emirundi esatu okw’ogusota, ensolo, ne nnabbi ow’obulimba, nga bitwala okutuuka ku Alimagyedoni ku “lusozi olutukuvu olw’ekitiibwa” olw’olunyiriri olw’ana mu ttaano. Nga ekibiina ky’aba kikumi mu ana mu buna kasanvu kinaatera okutuuka ku tteeka lya Sabiiti ku Ssande erigenda okujja mangu mu Amerika, ebyafaayo ebyekusifu eby’olunyiriri 40 (ebigaziira okuva mu 1989 okutuuka ku tteeka eryo erya Ssande) byatandika okuggyibwako envumbo mu mwezi gwa Jjulaayi, 2023.
Nga twesigamiziddwa ku kunnyonnyola kwa Ellen White nti ekitundu ky’ekitabo kya Danyeri ekyali tekinnaggulwawo, ekikwata ku nnaku ez’oluvannyuma, kivaamu “okwongera mu kumanya” okutegekera abantu okuyimirira. “Amafuta” gaategeezebwa ng’Omwoyo Omutukuvu, obubaka obw’obwakatonda n’empisa mu lugero lw’abawala kkumi. Okuggulawo okwo kwakubiriza enkola ey’emirundi esatu ey’okugezesa eya Danyeri 12:10, awali bangi “abalongoosebwa, abazibwako obweru, era abakemebwa.” Ebyafaayo bino biraga ebifo eby’enjawulo eby’obunnabbi ebyali biggulwawo, okutandika mu 1989, nga September 11, 2001 ne July, 2023 byatuukibwako. Okuggulawo okwo okw’enjawulo kulaga ekiseera okuva mu 1989 okutuuka ku 9/11, ekiseera okuva ku 9/11 okutuuka ku Sunday law egenda okujja mangu, n’ekiseera eky’okulindiriramu okuva nga July 18, 2020 okutuuka nga December 31, 2023, obubaka bw’Okukaaba kw’ekiro ekya wakati nga buggulwawo mpola mpola okutuuka ku Sunday law.
Okuzuukusibwa kw’abo abakwatiddwa okuba mu kkumi na bina mu enkumi n’enkumi nnya, nga kikiikiriddwa amagumba amakalu mu Ezeekyeri 37 ne bajulirwa babiri ab’omu Okubikkulirwa essuula 11 abayimirira nga bamaze okujuzibwa Omwoyo, kutuukirizibwa olw’okubikkululwa kw’obubonero. Abantu ba Katonda bwe balemererwa okuzuukuka eri “omusana guno ogw’omuwendo omungi” ogulaga obulabe obufaanana ng’obuyinza bwa papa n’etteeka lya Ssande, obukyamu bw’enzikiriza bubasunsula (okwawula ebisusunku kuŋŋaano). Obubonero obw’obunnabbi obw’edda nga Blair Bill ey’omwaka 1888 ne Patriot Act biragiddwa ng’okulabula okw’obunnabbi. Ekiwandiiko kiraga nti ennyiriri zonna ez’edda ez’ebyafaayo eby’obunnabbi ezikiriddwa munda mu Danyeri essuula 11 ziddamu mu nnamba 40-45. Ekiwandiiko kiraga nti ekifaananyi ky’ensolo kisookera ddala okukolebwa mu Amerika, oluvannyuma ne mu nsi yonna, nga bwe kiragiddwa mu kifaananyi kya 321 n’etteeka lya Ssande eryasooka, era ne kiddirirwa ekifaananyi ky’ensolo eky’ensi yonna ekifaananyizibwa mu 538 nga Mikaeri ayimirira era ekiseera ky’okuggalwawo omukisa ne kituuka.
Ekiwandiiko ekyokubiri ku bina bino kigoberera mu nkola ya nnabbi nga kiraga nti Patriot Act eya 2001 kwe “kwogera” kwa Amerika mu kutuukiriza Okubikkulirwa 13:11. Patriot Act ye yali esooka ku kusatu okw’okwegaana amateeka agafuga eggwanga okw’enkanyankanya obubonero obusatu obw’oku ntandikwa y’obwakabaka obw’omukaaga mu bunnabbi bwa Bayibuli; Ekiwandiiko ky’Obwetwaze kya 1776, Ssemateeka wa 1789, n’Amateeka ga Alien and Sedition aga 1798. Blair Bill eya 1888 eyalemererwa, nga yali kugezaako okuteekawo etteeka ly’Olwomukaaga ku mutendera gw’eggwanga, yaggyibwawo ng’okuzingiza kwa Cestius mu mwaka gwa 66 bwe kwaggyibwawo; byombi nga bifaananyiriza 2001, Patriot Act lwe yatandikawo ekiseera eky’okukemebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo mu Amerika. Patriot Act ekwatagana ne 1776, era n’eddiza amateeka ga bulijjo ag’Olungereza ag’okutwala omuntu ng’ataliiko musango okutuusa lwe kimukakasibwa, n’eteekawo amateeka ga Rooma ag’ebyamateeka ag’okutwala omuntu ng’alina omusango okutuusa lw’anaalabika ng’ataliiko musango. Akabonero ak’omu makkati, akakiikirirwa 1789 — Okuwozesa kwa Pelosi okwatandika mu Janwali 2022 — kaalinnyirira enkola entuufu ez’amateeka n’obukuumi bw’eddembe obw’omusingi mu nkola n’omwoyo gwabwo okuyita mu kulwanisigana okw’amateeka okw’ebyobufuzi, emirimu egy’ekyekuusaako egy’obulimba, n’obwonoonefu bw’ebitongole, nga kyegaana mu lwatu eddembe ery’omusingi. Obubonero buno obusatu obw’okwogera mu Patriot Act eya 2001, mu Okuwozesa kwa Pelosi okwa 2022, ne mu tteeka ly’Olwomukaaga erijja, bwe bugenda mu maaso mpolampola bweggaana buli musingi gwa Ssemateeka wa Amerika.
Awo Obuprotesitante ne kigatta emikono n’Obupapa n’eby’omwoyo mu kwegatta okw’ebitundu bisatu, era mu kiseera ekyo Amerika n’eyogera ng’ogusota, n’etuukiriza ddala ekifaananyi ky’ensolo, n’ejjuza ekikompe kyayo eky’ekiseera ky’okugezesebwa, era n’ekomya okuba obwakabaka obw’omukaaga. Olwo obujeemu obw’eggwanga ne buddirirwa okuzikirira kw’eggwanga. Okwogera okwo ku tteeka lya Ssande kulagibwa mu kifaananyi olw’entandikwa n’etteeka lya Ssande eryasooka erya Konsitantino mu 321, ate oluvannyuma enkomerero n’etteeka lya Ssande ery’oluvannyuma biragibwa na 538.
Ebintu bino byonna bikwekeddwa munda mu byafaayo eby’obunnabbi ebya Danyeri 11:40, ebigendera mu kkubo lye limu n’ery’AbaMillerite era n’emitendera okuva eri Kristo okutuuka ku musaalaba. Okubikkulirwa 12:15–16 eraga Ssemateeka ng’“ensi” eyali emira amataba g’okuyigganyizibwa aga dragon, naye oluvannyuma n’eyogera ng’oyo dragon mu tteeka lya Ssande erigenda okujja amangu. Okulabula kwa Ellen White mu Testimonies, voliyumu 5 (empapula 711 ne 451, 452) nti amateeka gonna ag’eddiini agozza eri obwapapa, era nti etteeka lya Ssande liriraga omwoyo gwa dragon; kukakasa nti emitendera esatu egya 1776, 1789, ne 1798 bye birabo eby’akabonero ebiraga enkola ey’okugezesebwa ey’emitendera esatu ey’enkomerero, ekoma ku kugeza okw’enkomerero; era enkola ey’okugezesebwa y’eyo etegeka abantu ba Katonda okuyimirira.
Ekiwandiiko eky’okusatu kyongera okunnyonnyola okulabula kwa Ellen White okuli mu *Testimonies*, ekitundu eky’okutaano, empapula 451, 452, nga kitegeeza nti etteeka ly’Olw’omukaaga erigenda okutandika mangu mu United States ly’eraga akaseera ak’ensalawo eggwanga lwe lyeyawula ddala ku butuukirivu, ne lituukiriza obwegassi obw’emirundi esatu (Obupolotesitante nga bukwata Oburoma era n’obulogo bw’emyoyo). Awo United States eggyawo buli musingi gwa ssemateeka ng’obufuzi obw’Obupolotesitante era obw’ekitongole kya repubulika, era n’esaasaanya obulimba bwa bapaapa. Kino kye kabonero nti ekkomo ly’okugumiikiriza kwa Katonda lituseeko, bwe kityo ne kijjuza ekikompe ky’eggwanga eky’obutali butuukirivu, ne kireetera malayika ow’okusaasira okugenda, era ne kitandika okuzikirira kw’eggwanga. Awo olwo okuddamu eri okukaaba kw’abajulirwa abattibwa okw’olukonvu olw’okutaano okw’okugamba nti, “Okutuusa ddi?” kutuuka, ng’ekibinja eky’okubiri eky’abajulirwa abattibwa ba bapaapa bwe kituukirizibwa. Omwoyo gw’ogusota gulabisibwa “enteekateeka y’Olw’omukaaga” bw’eyogera—ng’ekola ng’“eky’omuzizo eky’okuzikiriza” eky’omulembe guno (Danyeri kye yayogerako era Kristo kye yajuliza) ng’akabonero ak’okudduka okuva mu bibuga nga okuzikirizibwa tekunnatuuka. Etteeka ly’Olw’omukaaga kye kisembayo eky’okwegaana kwa Ssemateeka okw’empola n’empola okwatandika mu 2001 ne *Patriot Act* (okwafaananyizibwa n’Amateeka ga Blair aga 1888, okuzingiza kwa Cestius okw’omwaka gwa AD 66, okubatizibwa kwa Kristo, Agusito 11, 1840, ne *The Declaration of Independence*).
Ekiseera eky’okubumbibwa kw’ekifaananyi ky’ensolo mu United States kirimu olunyiriri oluzibu olw’emirundi ebiri, nga mulimu “amahembe” agakwatagana era agakutambula mu ngeri ez’enkanankana, aga Republican (eby’obufuzi) n’aga Protestant (eby’eddiini), ag’oluvannyuma ne gagatta mu kuwagira kwa kkanisa n’eggwanga okw’amateeka ga Ssande. Enkolagana eno efaanana n’obufuzi bw’omukazi ku nsolo obw’ensolo ya papa, era erabisibwa mu bujjuvu nga eno yennyini ensonga enkulu ey’Obukungu bw’Eteeka Nshinga ey’okwawulamu kkanisa n’eggwanga ekyusiddwa.
Munda mu ngeri ey’omunda, ekifaananyi ky’ensolo mu kiseera eky’okugezesa kigezesa okuzimbibwa kw’empisa n’obuntu (ekifaananyi kya Kristo okusinzaana n’ekifaananyi ky’ensolo kya Sitaani) mu bantu bonna, nga kyawula abawala abagezi n’abasirusiru, ate mu ngeri ey’ebweru nga kiraga ennyambala z’obufuzi ez’ennaku ez’oluvannyuma, obukago n’endagaano ezimenyesebwa. Ekiseera okuva mu 2001 okutuuka ku Sunday law kitandikawo okumansira okw’enkuba ey’oluvannyuma (nga kitandika malayika wa Kubikkulirwa 18 bwe yakkira nga September 11, 2001, ng’ayakira ensi olw’okugwa kw’ebizimbe ebikulu eby’e New York). 9/11 etandika okusunsula Obwadiventi obw’olunaku olw’omusanvu obwa Laodikiya olw’okukkiriza oba okugana obubaka bw’“akatabo akatono” akalina okulibwa nga bwe kiri mu Kubikkulirwa 10. Emmere ennungi n’omuddo omubi bisigala wamu okutuusa ku kwawulibwa kwabyo ku Sunday law, ab’abantu obukumi kkumi mu enkumi n’enkumi nnya mu bina bwe bayimusibwa ng’obubonero, era n’okutuuka kw’okufukibwako okwajjuvu okw’enkuba ey’oluvannyuma mu kiseera ky’okukolebwawo kw’ekifaananyi ky’ensolo mu nsi yonna, ekyalagibwako nga 321 okutuuka ku 538. Oluvannyuma okukung’aanyizibwa kw’ekibiina ekinene okuva mu Babulooni kutandika okutuusa Mikayiri lw’aliyimirira era n’ekiseera ky’okugezesebwa ne kiggala. Kino kikwatagana n’omusango okutandika okusooka ku nnyumba ya Katonda okuva ku 9/11, oluvannyuma ne gugenda eri abakozi b’essaawa ey’ekkumi n’emu oluvannyuma lwa Sunday law.
Ekitundu eky’okusatu kitegeeza nti okusimattuka mu kiseera ng’ekitiibwa eky’omu ggulu n’okuyigganyizibwa okw’edda bitabuddwamu ne biddamu okwolesebwa kyetaagisa okusooka okubeera nga omanyi obulungi obunnabbi, okuyita mu nkola ya Isaaya 28 ey’“olunyiriri ku lunyiriri.” Enkola eno eragibwa mu baweereza ba Danyeri abaasaanira, mu bayigirizwa ba Kristo nga Pentekoote tennabaawo, ne mu Saderaki, Mesaki, ne Abeduneego ku kikoomi ky’omuliro, abakiikirira abo abategekeddwa okuyimirira nga banywevu ku musingi gwa “Kyawandiikibwa,” wakati mu bikolwa bya Sitaani eby’ekitalo n’ebifaananyi eby’obulimba.
Ekitundu eky’okuna kinnyonnyola nti enkola ey’okugezesa ey’obunnabbi mu kukolebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo mu United States egendera wamu era ng’egattagana n’obubonero obusatu obw’etteeka ly’eggwanga ery’obukulu (Patriot Act mu 2001 ng’okwogera okw’asooka, Pelosi Trials mu 2022 ng’okw’omu makkati, n’etteeka lya Ssande ng’okusembayo). Enkola eno ey’okugezesa etegeka abawala abagezigezi (144,000) okugumiikiriza okugezesebwa okw’engule okw’okuyigganyizibwa okutandika ku tteeka lya Ssande, eggwanga bwe ligwa mu bujeemu eri Katonda ne lireeta okuzikirira. Awo Sitaani n’alyoka asumulula eby’amagero eby’obufuusa eby’ewuunyisa (ng’ayogera nti ye Katonda nga alina ebyamagero), era ekitiibwa eky’omu ggulu ne kwegatta n’okuyigganyizibwa okw’emirundi emingi okw’edda, ne kisobozesa abantu ba Katonda okutambulanga nga tebasagaasagana mu musana oguva ku ntebe ya Katonda. Okweteekateeka kuno kufaanana n’obukodyo bwa Kristo mu Yokaana omukaaga (nga bwe bunnyonnyolwa mu The Desire of Ages, 394), gye Yakkiriza okugezesebwa okuzibu okwamaanyi okusunsula abamugoberera abeenoonyeza bokka nga bukyali, n’anywaaza abayigirizwa ab’amazima olw’okugezesebwa kwabwe okw’enkomerero (Gesusemane, okuwaayo, okukomererwa) olw’okubeerawo Kwe. Mu ngeri y’emu, okugezesebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo—okubumbiramu okutondebwa kw’empisa okw’omunda (ekifaananyi kya Kristo okusinziira ku kifaananyi ky’ensolo kya Sitaani) n’okwegatta okw’ebweru okw’ekkanisa n’eggwanga okukyusa okwawukana kw’ekkanisa n’eggwanga—kusunsula Obwadiventi bwa Lawodikiya. Okugezesebwa kuno kulongoosa abagezigezi olw’okukkiriza obubaka obutannateekebwako kabonero nga buyitira mu nkola ya layini ku layini ey’Isaaya 28.
Obutanga obutaggiddwako mabonero bwe butangaaza bwa kabonero ak’omusanvu (Okubikkulirwa 8:1–5), obulabisiddwa ng’omuliro ogusuuliddwa ku nsi ng’okuddamu eri okusaba kw’abatukuvu, nga bwe kyakolebwa ekifaananyi n’ennimi ez’omuliro mu kufukibwa kwa Pentekooti. Obutanga obutaggiddwako mabonero era bwali bukiikiriddwa okukaaba okw’ekiro eky’omu ttumbi okw’Abamilleri (okwategekera okuyingira olw’okukkiriza mu Wifo Ekitukuvu Ennyo), era okwo kwe kulituukirizibwa mu kukaaba okw’ekiro eky’omu ttumbi okw’omulembe guno okwagguliddwa amaboneroko mu Jjulaayi 2023, munda mu byafaayo ebyekusifu ebya Danyeri 11:40.
Obubaka obw’okumansirwako enkuba ey’oluvannyuma kasookedde 9/11, wamu n’okweyongera kw’okumanya ku bwaapaapa ne ku mateeka ga Sande, nga buwerekerwako okuggulwawo kw’ebibwatuka omusanvu, n’ebyafaayo ebyakwekebwa eby’olunyiriri olw’amakumi ana, byonna bibumbiddwa mu kuggulwawo kw’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo. Okutangaaza okw’obunnabbi mu bujjuvu ku kutondebwawo kw’ekifaananyi ky’ensolo; nga mulimu entalo z’amayembe gombi, erya Abalipubuliki n’erya Abapolotesitante, ebibiina by’obufuzi, Obwadiventi obwa Lawodikiya, okujjaayo kw’abo 144,000, akabi ak’okusatu aka Isulaamu, Russia, UN, amaanyi ga bwaapaapa, n’enkolagana n’aba Hasmonaean, biteekateeka ab’amagezi okutegeera n’okwefunira obukulembeze bwa Katonda awatali kwerabira bulagirizi obw’emabega (Testimonies to Ministers, 31).
Nga balya “akatabo akatono” (Okubikkulirwa 10), nga bateeka mu mutima ebyafaayo nga bukyaliwo okuyita mu kusoma okw’Ababereya, abo emitwalo kikumi mu obutaano mu enkumi nnya bafuna okwawula okw’obwongo okubayisa okuyimirira obulungi ku, “Kyawandiikibwa,” wakati mu bulimba bwa Sitaani. Okweteekateeka kwabwe kubasobozesa obutaddayo nnyuma eri okuzikirira (Abebbulaniya 10:37–39; Kaabakuuku 2:4), era oluvannyuma balabisibwa ng’abawangula abagezesebwa ne bakakasibwa abakwata ebiragiro bya Katonda (okusingira ddala eky’okuna) n’okukkiriza kwa Yesu. Abo be bayita mu buzibu obusembayo ng’abatuukirivu baliira mu kukkiriza, nga bakuumibwa bamalayika, ate abasirusiru (abagaana enkola n’obubaka) ne boolekagana n’okubuzibwa okw’amaanyi era nga tebalina ssuubi. Kino kikwatagana ne Testimonies, voliyumu 9 essuula etuumiddwa For the Coming of the King, (etandikira ku lupapula 11) n’obubonero bwayo obwa 9/11, bwe kityo ne kiraga ekiseera kya 9/11 okutuuka ku tteeka lya Ssande ng’ekiseera eky’okuteekebwako akabonero, mwe abagezigezi bategeerera okutuukirira kwa Danyeri kkumi n’emu era ne batatya kintu kyonna okuggyako okwerabira obukulembeze bwa Katonda mu byafaayo ebitukuvu eby’edda.
Ebiwandiiko bino ebina nga biri wamu biraga okuvvuunula okw’obunnabbi ku Kristo, ng’ali Mpologoma ey’ekika kya Yuda, era Alufa era Omeeza, aggulawo ebitundu bya Danyeri essuula ey’ekkumi n’emu mu biseera ebikulu okulungamya ekkubo ery’enkomerero ery’okuddaabiriza ery’abantu omutwalo mu obukumi buna mu enkumi nnya. Mu 1989, emyaka 126 oluvannyuma lw’“obujeemu” bw’Abadiventi obwa 1863, Mpologoma yaggulawo Danyeri 11:40–45, n’ebikkuliddwa ekilonda eky’okufa eky’obwapapa eky’omu 1798 bwe kyawonyezebwa mu kwegatta okw’emirundi esatu (ogusota, ensolo, ne nnabbi ow’obulimba) okw’omu lunyiriri olw’amakumi ana mu gumu, era ne kikulembera okutuuka ku Alimaggedoni, “olusozi olutukuvu olujjukira,” awali obwapapa we bufunira omusango gwabwo ogusembayo mu lunyiriri olw’amakumi ana mu ttaano. Okuggulawo kuno kutandika entandikwa y’ekkubo lino, nga kuleeta “okweyongera kw’okumanya” (Selected Messages, ekitabo 2) ku “obwapapa n’etteeka lya Sande”, era nga kukubiriza okugezesebwa okw’emirundi esatu okw’okuba “abalongoosebwa, abeerazibwa, era abakemebwa” nga bwe kikirizibwa mu Danyeri 12:10.
Tujja kugoberera ku birowoozo bino mu kiwandiiko ekiddako.