ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଗାରରେ, ଭବିଷ୍ୟବାଣୀର କିଛି ରେଖା ଅଛି, ଯେଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତେ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ଛଅଟି ପଦ ସହିତ ସମଲଗ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ଅନ୍ତ୍ୟକାଳରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପଦ ଏକଚାଳିଶର ରବିବାର ଆଇନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଦ ଚାଳିଶର ଇତିହାସ ସହିତ ଯେ ଅଂଶ ସମଲଗ୍ନ ହୋଇଥାଏ, ସେହି ଅଂଶଟି ହିଁ ସେହି ଭବିଷ୍ୟବାଣୀର ଅଂଶ ଯାହା ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଦ୍ରାଙ୍କିତ ରହିଥିଲା। ଏହା ହେଉଛି ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟରେ ଦାନିଏଲଙ୍କ ପୂରକ ଅଂଶ, ଯାହା ଅନୁଗ୍ରହକାଳ ଶେଷ ହେବାର ଠିକ୍ ପୂର୍ବରୁ ମୁଦ୍ରାମୁକ୍ତ କରାଯାଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ପରିଚୟ କରାଏ—ଶେଷ ରିପବ୍ଲିକାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ଶେଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ସେହି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଯିଏ ସାତଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହୋଇ ଅଷ୍ଟମ, ଏବଂ ସେ ସବୁଠାରୁ ଧନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ଯିଏ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ନିଜ ପ୍ରାର୍ଥୀତ୍ୱ ଘୋଷଣା କରିବାବେଳେ ଗ୍ଲୋବାଲିଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ବେଳିତ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଦଶମ ପଦ ୧୯୮୯ ମସିହାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ, ଏବଂ ଏଗାର ଓ ବାର ପଦ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଉକ୍ରେନୀୟ ଯୁଦ୍ଧକୁ, ପୁଟିନଙ୍କ ବିଜୟ ଏବଂ ତାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପତନ ସହିତ, ଚିହ୍ନିତ କରେ।

Lakkoofsoon kudhan sadii hanga kudhan shanii, waraana sadaffaa kan waraana sadii lakkoofsa afurtamaa keessatti ibsame ni ibsu; kun kufaatii Gamtaa Sooviyeetii bara 1989tti jalqabee, itti aansuun waraana Yukireen, sana booddee immoo Waraana Paaniyum, isa qabsoo alaa Pirootestaantizimii gantuu Ameerikaa keessatti argamu, addunyaalessitoota addunyaa irratti geggeeffamu bakka bu’u, ni dabalata.

Pirootestaantizimi gantummaa irraa kufe ni moʼa; hariiroo abbaa-irree walitti hidhama sadarkaa sadii qabu, isa yeroo dhihoo keessatti seerri Dilbataa dhufu irratti hojii irra oolu, ni hundeessa. Bineensi kun Kaatolikizimiidha; isheenis aangoo sadan sanaa mataa dha; Yizebeelii fi mallattoo biroo hedduudhaan bakka buufamtee jirti. Isheen sagaagaltuu, ishee bineensa sana irra mootummaa gootu fi isa yaabbattee deemtu dha.

Raajii sobaa Ameerikaa dha; isheen abbaa manaa ishii Ahaabiin bakka buufamti; inni immoo mataa mootummaa bineensichaa kutaa kudhaniin ijaarameeti. Waraanni Panium bara 200 Dh.K.D.tti taʼe wal’aansoo alaa gidduu addunyaawummaa fi Pirootestaantummaa gantummaa qabu gidduu jiru fakkeenyaan agarsiisa. Wal’aansoon keessaa immoo fincila bara 167 Dh.K.D.tti taʼeen bakka buufama; innis haaromfamee waaqeffannaan mana qulqullummaa kan Hanukkaan yaadatamu bara 164 Dh.K.D.tti taʼeen itti fufe; kana booda yeroo bara 161 Dh.K.D. irraa hanga 158 Dh.K.D.tti ture dhufe; kunis yeroo Ameerikaan fakkii tokkummaa waldaa fi mootummaa Kaatoilikkummaa, kan “liigii”n bakka buufamu, dhaabdu fakkeenyaan agarsiisa.

Aayata kudha sadi keessatti, Uuriyaa Smit akkana jechuun nu beeksisa: Lola Raafiyaa booda waggaa kudha afur irratti, Ptoleemee “obsa-dhabuu fi jireenya qaanessaa”n duʼe; bakka isaa ilmi isaa, Ptoleemee Eepifaanes, yeroo sana daa’ima waggaa afur yookaan shan taʼe, mootummaa dhaale. “Antiyookusis, yeroo walfakkaatu keessatti, mootummaa isaa keessaa fincila ukkaamsee, naannoolee bahaa harka isaa jala deebisee fi ajajamuu isaanii keessatti dhaabsiisee, yeroo Eepifaanes inni dargaggeessi teessoo mootummaa Gibxii irra taaʼe, hojii mootummaa kamiifuu boqonnaa qaba ture.” Injifannoon gabaabaan Puutiin erga darbee booda, Tiraamp mootummaa Gibxii keessatti mooticha daa’ima isa haaraa wajjin walitti dhufuuf qophaaʼaa taʼa. Inni kana gochuu isaa dura, Ameerikaa Yunaayitid keessatti “fincila tokko ukkaamsee” ni taʼa.

Yeroo Trump filatamu, inni seerota bara 1798 keessa ture Alien and Sedition Acts’n fakkeeffaman hojiirra oolcha; akkasumas, akkuma pirezidaantiin Republiikaanii inni jalqabaa deebii waraana biyya keessaa keessatti godhe, “habeas corpus” ni dhaaba. Gochoonni isaa immoo, yeroo pirezidaantiin Grant Ku Klux Klan wajjin walitti dhufe raawwii isaa godheen, akkasumas F. D. Roosevelt yeroo Lola Addunyaa Lammaffaa keessatti Jaappaanotaa fi namoota biroo hidhe raawwii isaa godheen, fi Patriot Act pirezidaantii George Bush inni dhumaa baaseen fakkeeffamanii jiru.

Inni akkuma Seleucusitti, fincilaa Ameerikaa Yunaayitid keessatti ni ukkaamsa; ergasii immoo ija isaa gara “mooticha daa’imaa” Gibxiitti ni deebisa. Kana gochuudhaanis, inni Fiiliphus isa Maqedooniyaa wajjin walii-galtee ni uuma; jechuunis Smith akkana galmeesseera: “Yeroo walfakkaataatti, Fiiliphus mootichi Maqedooniyaa, bulchiinsa Ptoleemee gidduu isaanii qooddachuuf Antiookus wajjin kakuu seene; inni hundinuu kutaa isa ofitti dhihoo fi isaaf caalaatti mijataa ta’e fudhachuuf yaada dhiheesse. Kunoo ka’iinsi mooticha kibbaa irratti raawwatame, raajii sana guutuuf gahaa ture; akkasumas, shakkii tokko malee, taateewwan raajiin sun yaade sanauma ture.”

Traampiin saboota Raashiyaa fi walxaxiinsa kufaatii Puutiin irraa dhalate hiikuuf biyyoota NATO (Tokkummaa Mootummootaa) wajjin waliigaltee cimaa ni dhaaba. Yeroo sana, akkuma lakkoofsa kudha afuriifi ibsa Smiitiin jedhamuitti, “humni haaraan tokko seensa.” Paaphaasonni aangoo NATO fi Yunaayitid Isteetis irraa Raashiyaa fi satellitewwan ishee eeguuf gidduu ni seenu; yookaan akkuma ibsi Smiitii caqasuitti, “Roomaan dubbate; Suuriyaa fi Maqedooniyaanis yeroo gabaabaa keessatti ilaalcha abjuu isaanii irratti jijjiiramni tokko dhufaa akka jiru argan. Roomaanonni mootummaa dargaggeessa mootummaa Gibxiitiif falman; innis badiisa Antiokasii fi Filiiphus qopheessan irraa akka eegamu murteessan. Kunis Dh.K.D. 200 ture; akkasumas dhimmawwan Suuriyaa fi Gibxii keessatti seensota barbaachisoo jalqabaa Roomaanotaa keessaa tokko ture.”

Roomiin, sagaaltuun Xiiroos yeroo sanitti sirboota ishee sirbuu fi mootota biyya lafaa wajjin ejja raawwachuu jalqabdi; kunis moototni sun guutummaatti isheedhaaf ajajamoo ta’anii dhufu isaanii dura, boqonnaa lamaan qofa booda, ta’a. Yeroo sanuma keessatti, lolli Paaniyoom ni raawwatame. Bara dhaloota Kiristoos dura 200 sagaaltuun Xiiroos sirbuu jalqabu ishee adda baasa; isheenis kana Raashiyaa eegsisuudhaaf gooti, Raashiyaa kan Ameerikaan fi Dhaabbanni Mootummoota Gamtoomanii yeroo dhihoo kana faayidaa isaanii waloo keessatti hiruuf waliigalanii jiran. Sagaaltuun sun lameen isaanii irratti injifatti; garuu achiis “lolli” Paaniyoom ni raawwatama, Ameerikaanis Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanii irratti injifatti.

Akka mallattoo taʼeen, waggaa soddoma sadii booddee fincilli Modein Ameerikaa keessatti jalqaba. Akka mallattoo taʼeen, waggaa sadii sana booddee immoo, haaromsi jechuun ofiin of waamamu Pirootestaantizimii fi mootummaa mootummaa heeraatiin hundaaʼe, kan Hanukkaadhaan bakka buʼamu, hundeeffama. Akka mallattoo taʼeen, waggaa sadii sana booddees, yeroo waliigaltee Yihudoonni Roomaa wajjin godhan bakka buʼu jalqaba.

Sochii dhumaa saffisoo taʼu; kanaafuu seenaa lakkoofsa afurtamii saddeetii barootaatiin keeyyattoota keessatti bakka buufame jechuun, raawwiileen saffisaan walitti aanan kan raajichi addatti bara dhumaatti, jechuunis bara 1989tti jalqabamuu isaanii ibse, itti aansuudhaan lola lammaffaa keeyyattoota kudha tokkoo fi kudha lamaa keessatti ibsame kan bara 2014tti taʼe, sana booddees bara 2015, yeroo Trump pirezidaantummaaf dorgomuuf mootummaa filannoo isaa beeksisetti, akkasumas hojii isaa isa raajii keessatti addunyaa guutuu irratti hojii globalismii kakaasuu jalqabe, jechuun ibsa. Yeroo Trump hojii waraana keessaa kan yeroo ammaatti jalqabamee jiru ukkaamsuu jalqabu, inni Tokkummaa Mootummootaa wajjin (NATO—Philip of Macedon) michummaa uumuuf yaalii godha; yeroo sana Roomaan sirbuu jalqabdi. Michummaa uumuuf yaaliin sun walʼaansoo aangoo ol-aantummaa humnoota lamaan gidduutti geggeeffamu kan Lola Paniumiin bakka buufame taʼa.

Paaniyam egaa mallattoo karaa keeyyata kudha sadiiti; achitti sochiileen xumuraa saffisaan adeeman, seera Dilbataa dura dhufan, jalqabu. Raajonni hundinuu yeroo addunyaan itti dhumtu waaʼee yeroo isaan keessa jiraatan caalaa dubbatan; Yesusis, dhugumatti, raajota hunda keessaa isa guddaadha. Fannoo dura xiqqoo, inni seera Dilbataa fakkeenyaan agarsiisu, jechuunis inni keeyyata kudha jaʼaan bakka buʼame, Yesus bartoota Isaa wajjin gara Paaniyam imale. Yeroon inni achi turee fi barnoonni inni achitti dhiheesse, lolaa Paaniyam isa yeroo dhihootti dhufu wajjin wal simatu. Seenaa guutuu keessatti Paaniyam maqaa hedduu qabaatee ture; yeroo Kiristoos immoo maqaan Paaniyam Qeesariyaa Filiphi jedhamuun beekama ture.

“Yesusii fi bartoonni isaa yeroo ammaatti gara mandara tokko kan Qiisaariyaa Fiiliphoositti dhiʼaatu keessa seenan turan. Isaan daangaa Galiilaa darbanii, naannoo waaqeffannaan waaqota tolfamoo keessatti babalʼate tokko keessa turan. Asitti bartoonni sun dhiibbaa mootummaa Yihudummaa irraa fagaafatamanii, waaqeffannaa ormootaa wajjin wal qunnamtii caalaatti dhiʼaa taʼe keessa galan. Naannoo isaanii maratti bifa ilaalcha amantii sobaa kutaa biyya lafaa hundumaa keessatti argamuun bakka buufamee ture. Yesuus wantoonni kun akka itti mulʼatan, itti gaafatamummaa isaanii warra ormootaaf akka hubatan isaan geessisuu barbaade. Yeroo inni naannoo kana keessa turetti, uummata barsiisuu irraa of qusachuuf carraaqee, of isaa guutummaatti caalaatti bartoota isaatti kennuuf yaale.”

“ସେ ତାଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ବିଷୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଥମେ ସେ ଏକାକି ଦୂରକୁ ଯାଇ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ଯେପରି ତାଙ୍କର ବଚନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇପାରେ। ସେମାନଙ୍କ ସହ ପୁନଃ ଯୋଗ ଦେଇ, ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସେହି କଥା ପ୍ରକାଶ କଲେ ନାହିଁ, ଯାହା ସେ ଜଣାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ। ଏହା କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ନିଜ ଆସ୍ଥା ସ୍ୱୀକାର କରିବାର ଅବସର ଦେଲେ, ଯେପରି ଆସନ୍ନ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇପାରନ୍ତି। ସେ ପଚାରିଲେ, ‘ମନୁଷ୍ୟପୁତ୍ର ମୁଁ କିଏ ବୋଲି ଲୋକମାନେ କହୁଛନ୍ତି?’”

“Gaddisiis bartoonni sun Israaʼel Masiihii isaanii beekuu keessatti kufuu isaa amanuuf dirqaman. Dhuguma, namoonni tokko tokko yommuu dinqii Isaa argan, Inni Ilma Daawit taʼuu isaa labsanii turan. Tuunni namoota Beetasaayidaatti nyaachifamanii turan Inni mootii Israaʼel taʼee labsamu akka qabu hawwanii turan. Baayʼeen isaanii akka inni raajii taʼe fudhachuuf qophaaʼanii turan; garuu Inni Masiihii taʼuu isaa hin amanne.”

“Yesuus yeroo kanatti gaaffii lammaffaa, kan bartoota ofii isaanii ilaallatu, dhiheesse: ‘Isin garuu ani eenyu akka taʼe jettu?’ Phexrosis deebisee, ‘Ati Kiristoos, Ilma Waaqa jiraataa ti.’”

“Jalqabumaa kaasee jalqabee, Pheexiroos Yesusiin Masiihii taʼuu isaa amanee ture. Namoonni hedduun kan lallaba Yohaannis Cuuphaa irraa qalbii isaanii tuqamee, Kiristoosiin fudhatan immoo, yeroo inni hidhamuu fi ajjeefamu, ergama Yohaannis irratti shakkuu jalqaban; amma immoo Yesus Masiihii isa yeroo dheeraadhaaf eeggachaa turan taʼuu isaas shakkuu jalqaban. Bartoonni hedduun warri Yesus teessoo Daawit irratti iddoo Isaa fudhachuuf akka deemu hawwii cimaadhaan eeggachaa turan, yeroo Inni kaayyoo akkasii akka hin qabne hubatan Isa dhiisan. Garuu Pheexiroosii fi hiriyoonni isaa amanamummaa isaanii irraa hin garagalne. Adeemsi warra kaleessa galateeffatanii harʼa immoo balaaleffatan sun, amantii hordoftoota dhugaa Fayyisaa hin diigne. Pheexiroos, ‘Ati Kiristoos dha, Ilma Waaqa jiraataa’ jedhee labse. Inni ulfina mootummaa gooftaa isaa gonfachuuf hin eegin, gad of deebisuu Isaa keessatti Isa fudhate.”

“Phexirosni amantoota kudha lamaanittanii ibsan ture. Haa taʼu malee bartoonni sun ergama Kiristoos hubachuu irraa amma iyyuu fagoo turan. Mormii fi dhiibbaa sobaa lubootaa fi bulchitootaa, yoo isaan Kiristoos irraa deebisuu hin dandeenye illee, garuu ammas isaan keessatti burjaajii guddaa uumaa ture. Isaan karaa isaanii ifatti hin argan turan. Dhiibbaa leenjii isaanii durii, barsiisa rabbootaa, humna duudhaa, ammas mulʼata isaanii dhugaa irratti gufachiisaa ture. Yeroo yerootti ifni gatii guddaan Yesuus irraa baʼee isaan irratti ifa, garuu yeroo baayʼee akka namoota gaaddisa gidduutti harkaan qaqqabachaa deemanitti turan. Garuu guyyaa kana, utuu qorumsi guddaan amantii isaanii fuula isaanii dura dhaabachiifamee isaanitti hin dhufin dura, Hafuurri Qulqulluun humnaan isaan irra buʼe. Yeroo gabaabaadhaaf ija isaanii ‘waan mulʼatu’ irraa garagalchee, ‘waan hin mulʼanne’ akka ilaalan godhame. 2 Qorontos 4:18. Bifa namummaa jalatti ulfina Ilma Waaqayyoo hubatan.”

“Yesuus Pheexiroosiin deebisee akkana jedhe, ‘Yaa Simoon Bar-Yoonaa, ati eebbifamteetta; kana siif mul’ise foonii fi dhiigni miti, garuu Abbaan koo inni samii keessa jiru.’”

“Dhugaan Pheexiros himate sun hundee amantii nama amanuuti. Innis isa Kiristoos ofii Isaatiin jireenya bara baraa taʼuu isaa ibsee dha. Garuu beekumsa kana qabaachuun of ol guddisuuf buʼuura tokko illee hin turre. Inni ogummaa yookaan gaarii ofii isaatiin Pheexirositti hin mulʼifamne. Namummaan ofuma isaatiin beekumsa waaqummaa argachuuf gonkumaa hin dandaʼu. ‘Inni samii irra ol dheeraa dha; ati maal gochuu dandeessa? Siʼool caalaa gad fagoo dha; ati maal beekuu dandeessa?’ Iyoob 11:8. Hafuurri ilmaan taʼuu qofa wantoota gad fagoo Waaqa keessaa jiran, isa ‘iji hin argin, gurri hin dhageenye, garaa namaa keessattis kan hin ol seenne,’ nuu mulʼisuu dandaʼa. ‘Waaqayyo garuu isaan Hafuura Isaatiin nuuf mulʼiseera; Hafuurri waan hundumaa, eeyyee, wantoota gad fagoo Waaqa keessa jiran illee ni qorata.’ 1 Qorontos 2:9, 10. ‘Iccitiin Waaqayyoo warra Isa sodaatan wajjin jira;’ Pheexiros ulfina Kiristoos hubachuun isaa immoo inni ‘Waaqaan barsiifame’ taʼuu isaatiif ragaa ture. Faarfannaa 25:14; Yohannis 6:45. Eeyyee dhuguma, ‘Siʼimoon ilmi Yoonaa, ati eebbifamteerta; foonii fi dhiigni waan kana sitti hin mulʼifne.’”

Yesuus itti fufee akkana jedhe: “Ani immoo sitti nan jedhu, Ati Pheexiroos; kattaa kana irrattis waldaa Koo nan ijaara; karrawwan si’oolis ishee irratti hin mo’an.” Jechi Pheexiroos jedhu dhagaa jechuudha,—dhagaa gangalatu. Pheexiroos kattaa waldaan irratti hundeeffamte sana hin turre. Yommuu inni abaarsaafi kakuu irratti hirkatee Gooftaa isaa ganee, karrawwan si’ool isa irratti mo’aniiru. Waldaan garuu Isa karrawwan si’ool irratti mo’uu hin dandeenye sana irratti ijaarame.

“Dhaloonni hedduun Duraa Fayyisaa dhufuu isaa dura Museen Kattaa fayyina Israa’elitti akeekkate ture. Faarfatichis, ‘Kattaa humna koo’ jedhee faarfate ture. Isaayaasis, ‘Kanaaf Gooftaan Waaqayyoon akkana jedha, Kunoo, ani Xiyoon keessatti hundeedhaaf dhagaa tokko, dhagaa qoratame, dhagaa golee gatii guddaa qabu, hundee amanamaa nan kaa’a’ jedhee barreesse ture.” Keessa Deebii Seeraa 32:4; Faarfannaa 62:7; Isaayaas 28:16. Pheexiros ofiis hafuuraan geggeeffamee raajii kana Yesuus irratti hojii irra oolcha. Innis akkana jedha, “Isin gaarummaa Gooftaa dhandhamtanii yoo ta’e, gara isaatti kottaa; inni dhagaa jiraataa ti, namootaan gatame ta’us, garuu Waaqayyo biratti filatamaa fi gatii guddaa qabaadha; isinis akkuma dhagoota jiraatootaatti mana hafuuraa ta’uun ijaaramtu.” 1 Pheexiros 2:3–5, R. V.

“‘Hundee biraa kan kaaʼame malee kan biraa namni tokko illee kaaʼuu hin dandaʼu; inni immoo Yesuus Kiristoos dha.’ 1 Qorontos 3:11. Yesuusis, ‘Kattaa kana irratti waldaa Koo nan ijaara,’ jedhe. Fuula Waaqayyoo duratti, akkasumas fuula uumamoota samii hundumaa duratti, fuula waraana hin mulʼannee kan siʼoolii duratti, Kiristoos waldaa Isaa Kattaa jiraataa irratti hundeesse. Kattaan sun Inuma mataa Isaa dha,—qaama Isaa isa nuuf cabee fi madeeffame. Waldaa buʼuura kana irratti ijaaramte irratti karrawwan siʼoolii hin moʼatan.

“Akkamitti waldaan yeroo Kiristoos dubbii kana dubbateetti akkam dadhabaa fakkaatte! Harka guutuu xinnaa amantootaa qofatu ture; irratti humni hafuurota hamoo fi namoota hamoo hundinuu ni qajeelfama ture; ta’us hordoftoonni Kiristoos hin sodaatan turan. Kattaa jabina isaanii irratti ijaaraman; isaan garagalchuun hin danda’amu turan.

“Waggaa jaha kuma jahaatamaaf amantiin Kiristoos irratti ijaaramaa ture. Waggaa jaha kuma jahaatamaaf lolaa fi bubbeen dheekkamsa mootummaa Seexanaa Kattaa fayyina keenya irratti rukutaa turan; inni garuu hin sochoone dhaabata.”

“Pheexiros dhugaa bu’uura amantii waldaa kiristaanaa ta’e ibsee ture; Yesusis amma isa akka bakka bu’aa guutummaa qaama amantootaa kabaje. Innis, ‘Ani furtuu mootummaa samii siifan kenna; waan ati lafa irratti hiitu kam iyyuu samii keessatti ni hidhama; waan ati lafa irratti hiiktu kam iyyuu samii keessatti ni hiikama’ jedhe.”

“Maqaawwan mootummaa mootummaa samii” jechuun dubbii Kiristoositi. Dubbiin Caaffata Qulqullaaʼaa hundinuu kan Isaa ti; asittis ni hammatama. Dubbiileen kun humna samii banuu fi cufu qabu. Isaan haala namoonni itti fudhataman yookaan itti didaman ni beeksisu. Kanaaf hojii warra dubbii Waaqayyoo lallabanii urgaa jireenyaa gara jireenyaatti yookaan urgaa duʼaa gara duʼaatti taʼa. Ergamni isaanii buʼaa bara baraatiin ulfaataadha.

“Fayyisaan hojii wangeelaa dhuunfaatti Phexiroositti hin kennine. Yeroo boodaa, jechoota Phexiroositti dubbataman irra deebiʼee dubbachaa, kallattiidhaan waldaatti hojii irra oolche. Akkasumas wanti hiika isaatiin wal fakkaatu kudha lamaanitti, isaanii akka bakka buʼoota qaama amantootaa taʼaniitti, dubbatame. Yesuus yoo bartoota keessaa tokkoof warra kaan caalaa aboo addaa kenne taʼee, isaan yeroo baayʼee eenyutu caalaatti guddaa akka taʼu irratti wal lolaa turan hin argannu turre. Isaan fedha Gooftaa isaanii jala of galchanii, isa Inni filate ulfina itti kennu turan.”

“Tokko mataa isaanii taʼuuf muuduudhaan bakka buusuu irra, Kiristoos bartoota isaatiin, ‘Rabbi jedhamtanii hin waamaminaa;’ jedhe; ‘akkasumas gooftolii jedhamtanii hin waamaminaa; Gooftaan keessan tokkoo dha, innis Kiristoos.’ Maatewos 23:8, 10.

“Mataan nama hundumaa Kristoosi.” Waaqayyo, inni waan hundumaa miilla Fayyisaa jala kaa’e, “Waldaa isa qaama Isaa taateef, isa waan hundumaa irratti mataa akka ta’uuf isa kenne; waldaan immoo guutummaa Isa hundumaa keessatti waan hundumaa guutu sanaa ti.” 1 Qorontos 11:3; Efesoon 1:22, 23. Waldaan hundee ishee irratti Kristoosiin irratti ijaarame; isheen Kristoosiin akka mataa isheetti ajajamuu qabdi. Isheen nama irratti hirkachuu hin qabdu, yookaan namaan to’atamuu hin qabdu. Baay’een isaanii iddoo amanamummaa keessaa waldaa keessatti qabaniin, namoonni biroon maal akka amanan fi maal akka godhan murteessuuf aangoo akka qaban ni dubbatu. Waaqayyo himannaa kana hin eeyyamu. Fayyisaan, “Hundi keessan obboloota” jedha. Hundumtuu qoramaaf saaxilama, dogoggoraafis saaxilamaa dha. Qajeelfamaaf uumama daangeffamaa tokko illee irratti hirkachuu hin dandeenyu. Kattaan amantii argamummaa jiraataa Kristoos waldaa keessa jiru dha. Kana irratti warri dadhaboon hundi hirkachuu ni danda’u; warri ofii isaanii akka jajjaboo ta’an yaadan immoo, yoo Kristoosiin humna isaanii hin godhanne, warra caalaa dadhaboo ta’anii mul’atu. “Namni nama irratti amanatu, fooninis irree isaa godhatu abaaramaa haa ta’u.” Gooftaan “Kattaa dha, hojii Isaas mudaa hin qabu.” “Warri Isatti amanatan hundinuu eebbifamoo dha.” Ermiyaas 17:5; Keessa Deebii 32:4; Faarfannaa 2:12.

“Egaa Pheexiroos erga isaanii booddee, Yesuus akka inni Kiristoos taʼe nama tokkotti illee akka hin himne bartoota sana ajaje. Ajajni kun mormii cimaa barreessitootaa fi Fariisotaa irraa murteeffamee tureef kenname. Kana malees, ummanni, akkasumas bartoonni illee, waaʼee Masiihii ilaalcha baayʼee dogoggoraa waan qabaniif, isa ilaalchisee beeksisni ifaan taasifamu eenyummaa isaa yookaan hojii isaa ilaalchisee hubannoo dhugaa isaaniif hin kennu ture. Garuu inni guyyaa guyyaadhaan akka Fayyisaa of isaanii isaanitti mulʼisaa ture; akkasittiis akka Masiihii taʼee hubannoo dhugaa waaʼee isaa akka argatan barbaade.”

“Bartoonni barumsaa Kiristoos akka bulchaa mootummaa biyya lafaa taʼee mootummaa akka godhatu amma iyyuu abdachaa turan. Inni kaayyoo Isaa yeroo dheeraadhaaf dhoksee ture iyyuu, Isaan yeroo hundumaa hiyyummaa fi dhoksummaa keessatti akka hin hafne amananii turan; yeroo Inni mootummaa Isaa hundeessu dhihaatee ture. Jibbi lubootaa fi barsiistota seeraa sanaa matumaa akka hin moʼamne, Kiristoos saba Isaa mataan isaanii akka isa didan, akka gowwoomsaa taʼetti akka itti murtaaʼu, akkasumas akka nama yakka hojjeteetti fannifamu,—yaadni akkasii bartoonni barumsaa gonkumaa hin yaadne turan. Garuu saʼaatiin aangoo dukkanaa dhihaachaa ture; Yesusis walʼaansoo isaanii fuuldura jiru sana bartoota Isaa duratti ifa gochuu qaba ture. Inni qorumsa sana dursee yaadaa waan tureef gaddaa ture.” The Desire of Ages, 411-415.

Daani'el boqonnaa kudha tokkoo keeyyata kudha jaʼaffaan, seera Dilbataa yeroo dhihoo keessatti Ameerikaa keessatti dhufuuf jedhu ni bakka buʼa. Saʼaatii “sochii lafaa” sanaa dura xiqqoo, warri dhibba afurtamii afur kuma keessaa taʼuuf barbaadan hirriba isaanii keessaa dammaqu. Wanti isaan dammaqsu ergaa raajii ti. Yeroo sana gosti lama mulʼatu; akkasumas fakkeenya durboota kudhanii keessatti akka agarsiifametti, gosti tokko hojii keessatti zayita qaba, gosti kaan immoo hin qabu. Daani'el boqonnaa kudha tokkoo keeyyattoonni kudha sadii hamma kudha shanitti, seenaa raajii isa seera Dilbataa dura dursu qofa utuu hin taʼin, “ergicha” illee ni bakka buʼu; innis, keessatti hiika fakkeenya durboota kudhanii, “zayita” isa ogeeyyiin mallattoo Waaqayyoo fudhachuuf, akkasumas saʼaatii sochii lafaa guddaa sanatti akka alaabaa tokkootti ol kaafamaniif qabaatan dha. Barreeffamonni kun amma xumura barreeffamoota hundumaa irra gaʼaniiru; sababni isaas, ergaan keeyyattoota kana keessatti bakka buʼame sun, zayita warqee isa tuubboowwan warqee lamaan keessaa gad dhangalaʼu sanaa dha.

Barumsa itti aanu keessatti qorannaa kana itti fufna.

“Akkuma warri dhugaa jedhu Seexana tajaajilaa jiranitti, gaaddisi isaa inferna irraa dhufe ilaalcha isaanii Waaqa fi mootummaa samii irraa ni dhoorka. Isaan akka warra jaalala isaanii isa jalqabaa dhaban ta’u. Dhugaawwan bara baraa ilaaluu hin danda’an. Wanti Waaqni nuuf qopheesse Zakaariyaas boqonnaa 3 fi 4, akkasumas 4:12–14 keessatti bakka bu’ee dhihaateera: ‘Anis deebi’ee isa gaafadheen, maaliif dameewwan ejersa lamaan kun, warra tuubawwan warqee lamaan sanaan zayita warqee of keessaa baasan kana? Innis deebisee naan jedhe, Isaan kun maal akka ta’an hin beektaa? Anis jedheen, Lakki, yaa Gooftaa koo. Innis jedhe, Isaan kun lamaan dibamoo ta’an, warra Gooftaa lafa hundumaa biratti dhaabatanidha.’”

“ପ୍ରଭୁ ସମ୍ପଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ସାଧନ-ସୁବିଧାର ଅଭାବ ନାହିଁ। ଆମର ବିଶ୍ୱାସର ଅଭାବ, ଆମର ପୃଥିବୀମୁଖୀ ସ୍ୱଭାବ, ଆମର ସସ୍ତା କଥାବାର୍ତ୍ତା, ଆମର ଅବିଶ୍ୱାସ—ଯାହା ଆମର ଆଲୋଚନାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ—ଏହି କାରଣରୁ ଆମ ପରିବେଶରେ ଅନ୍ଧକାର ଛାୟାମାନ ଘନୀଭୂତ ହୁଏ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କୁ କଥାରେ କିମ୍ବା ଚରିତ୍ରରେ ସେହି ସର୍ବଥା ସୁନ୍ଦରଜନ, ଏବଂ ଦଶହଜାର ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଉ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଆତ୍ମା ନିଜକୁ ନିର୍ବ୍ୟର୍ଥତା ପାଇଁ ଉନ୍ନତ କରିବାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆତ୍ମା ତାହା ପାଇଁ ଅତ୍ୟଳ୍ପ କାମ କରିପାରେ। ଆମର କ୍ଷୁଦ୍ରଦୃଷ୍ଟି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଛାୟାକୁ ଦେଖେ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ପରପାରର ମହିମାକୁ ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ। ସ୍ୱର୍ଗଦୂତମାନେ ସେହି ଚାରି ପବନକୁ ଧରିରଖିଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଏକ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଘୋଡ଼ାରୂପେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥି ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ପୃଷ୍ଠଭାଗ ଉପରେ ଧାଇଯିବାକୁ ଏବଂ ନିଜ ପଥରେ ବିନାଶ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ବହନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।”

“Eenyuu daandii addunyaa bara baraa irra ga'uu irratti rafnaa? Laafaa, qabbanaa'aa, du'aa ta'uu qabnaa? Yaa, akka waldoota keenya keessatti Hafuurri fi hafuuri Waaqayyoo saba Isaa keessa afuufamu, isaanis miilla isaanii irratti dhaabatanii jiraatan haa ta'u. Daandiin dhiphaa akka ta'e, balballis dhiphaa akka ta'e arguu nu barbaachisa. Garuu yeroo nuti balbala dhiphaa sana keessa darbu, bal'inni isaa daangaa hin qabu.” Manuscript Releases, volume 20, 217.

“Dibamtoonni lafa guutuu hundaatiif Gooftaa bira dhaabatan sun, bakka yeroo tokko Seexanaaf akka kiruubii haguuguutti kenname qabu. Uumamoota qulqulloota teessoo isaa marsanii jiran sanaan, Gooftaan warra lafa irra jiraatan wajjin qunnamtii yeroo hundumaa ni tiksa. Zayitii warqee sun ayyaana Waaqayyo amantootaaf ibsa isaanii ittiin guutu agarsiisa; akka isaan hin raafamnee hin badneef. Zayitiin qulqulluun kun erga erga hafuura Waaqayyoo irraa ergaa keessatti samii irraa dhangala’uu baate, humnoonni hamminaa namoota irratti to’annoo guutuu ni qabaatu ture.”

“Yeroo nuti ergaa inni nuuf ergu hin fudhanne, Waaqni ulfinaan qaanfama. Akkasitti zayita warqee inni lubbuu keenya keessatti dhangalaasuuf jedhu, kan warra dukkana keessa jiraniif dabarfamee kennamu, ni didna. Yeroo waamichi, ‘Kunoo, misirrichi dhufaa jira; isa simachuuf baʼaa,’ jedhu dhufu, warri zayita qulqulluu hin fudhanne, warri ayyaana Kiristoos garaa isaanii keessatti hin kunuunsine, akkuma durboota gowwoo sanaatti, Gooftaa isaanii simachuuf qophaaʼoo akka hin taane ni argu. Isaan zayiticha argachuuf humna of keessaa qaban hin qaban, jireenyi isaaniis ni mancaʼa. Garuu yoo Hafuuri Qulqulluun Waaqayyoo kadhatame, yoo akkuma Museetti, ‘Ulfinni kee na argisiisi,’ jennee kadhanne, jaalalli Waaqayyoo garaa keenya keessatti ni dhangalaʼa. Tuubota warqee sanaan zayiti warqee sun nuuf ni dabarfama. ‘Humnaan miti, aangoodhaanis miti, garuu Hafuura kootiin, jedha Waaqayyo Gooftaan loltootaa.’ Ifa aduu Qajeelummaa irraa baʼu ifaa taʼe simachuudhaan, ijoolleen Waaqayyoo akka ifaatti biyya lafaa keessatti ni ibsu.” Review and Herald, July 20, 1897.