Daani’el boqonnaan tokko, yeroo Daani’el boqonnaa afuriin walitti ilaalamu, seenaa ergamoota jalqabaa fi lammaffaa, bara 1798 irraa hanga 1844tti ni bakka bu’a. Seenaa sana keessatti macaafni Daani’el ni hiikame; kutaan hiikame immoo boqonnaawwan torba, saddeet fi sagal ture. “Sarara irratti sarara” jechuun, boqonnaawwan tokko, afur, achiis torba irraa hanga sagaliitti jiran, seenaa sochii Milariitotaa kan ergamaa jalqabaa ni ibsu.

Seenaa sana keessatti (1798 irraa kaasee hanga 1844tti), dhugaawwan hundeeffamoo Adventizimii hundeeffaman; dhugaawwan sunis dhuma irratti kaartaa pionerotaa bara 1843 irratti argisiifaman. Fakkeenyi Nebukadnezaar kan Daani’el boqonnaa lamaa kaartaa sana irratti jira. Mul’atonni Daani’el torbaa fi saddeet kaartaa sana irratti jiru. “Kan guyyoo” boqonnaa saddeet keessaa akkuma bakka buufametti, “torba yeroo” Leewwoota digdamii jaha keessaas akkasuma bakka buufameera. Waan keessaa badiisota sadii Islaamaa, akkuma Mul’ata Yohaannis boqonnaa sagal keessatti bakka buufametti, achi jiru. Waaqayyo dhugaawwan hundeeffamoo sana irratti haleellaan akka dhufu irra deddeebiin akeekkachiiseera.

“Warri kanneen dallaa Xiyoon irratti eegduuwwan Waaqayyoo taʼanii dhaabbatan, namoota balaa ummata dura jiru dursanii arguu dandaʼan haa taʼan,—namoota dhugaa fi dogoggora, qajeelummaa fi jalʼina gidduu addaan baafachuu dandaʼan haa taʼan.

“Akeekkachi yeroo ammaatti nu gaʼeera: waan hundumaa keessaa wanti hundi bu’uura amantii isa ergaa bara 1842, 1843, fi 1844 keessa nu gaʼe irraa eegalee irratti ijaaraa turre jeequ hin hayyamamnu. Ani ergaa kana keessa ture, yeroo sanaa jalqabee hanga ammaatti ifa Waaqayyo nuuf kenneef amanamaa ta’ee mootummaa addunyaa dura dhaabadheera. Nuyi miilla keenya waltajjii irratti isaanii kaa’aman irraa kaasuu hin yaadnu; yeroo guyyaa guyyaan kadhannaa cimaadhaan Goofta barbaadnee ifa barbaannu irratti isaan kaa’aman. Isin ani ifa Waaqayyo naaf kenne dhiisuu akkan danda’u yaadduu? Inni akka Kattaa Bara-baraatti ta’uu qaba. Erga naaf kennamee jalqabee yeroo hundumaa na qajeelchaa tureera.” Review and Herald, April 14, 1903.

Hojiin nama xurii biyyee qulqulleessu sanaa, innis hirmaannaa saba Waaqayyoo bara dhumaa wajjin raawwatamuuf jedhu, Isaayaasis ni bakka bu’a; inni yeroo saba bara dhumaa adda baasu fi hojii isaanitti waamaman ibsu, hundeewwan sun bara dhumaa osoo hin geenye dura dogoggoraan awwaalamuu isaanii waan murteeffameef.

Warri kan si keessaa ta’an iddoo durii diigamanii ture ni ijaaru; ati hundee dhaloota baay’ee ni kaasta; maqaan kees, Kan caccabsa suphu, Kan karaalee keessa jiraatamu deebisu jedhamee ni waamama. Isaayaas 58:12.

“Bakkeewwan diigamoo durii” jechuun dhugaa barsiisaa humnoota lamaa mancaasoo ta’an, jechuunis heeduummmaa fi paaphaasummaa wajjin walqabatan agarsiisa. Humnoonni lamaa mancaasoo ta’an kunneen—heeduummaan duursuudhaan, isa booddee paaphaasummaan itti aanuun—waan Wiiliyaam Miiler raajii inni dhiheesse hundaaf akka bu’uura yaadaatti itti fayyadame ture.

Isaanis iddoo durii diigaman ni ijaaru; iddoowwan dur durii onan ni kaasu; magaalaawwan onan ni haaromsu, isaanis onoota dhaloota hedduu taʼan sana. Isaayyaas 61:4.

Caasaan raajii akka bu’uuraatti bakka bu’een sun, seenaa fi hariiroo humnoota lamaan sanaati. “Karaalee keessa jiraatamu deebisanii dhaabuun” deebisanii dhaabuu caasaa Miller ti; kunis abjuu isaa keessatti hojii nama burushii biyyee qabuun bakka bu’e ture. Isaayyaas seenaa Izraa fi warra Baabilon keessaa deebi’anii Yerusaalem suphanii fayyisan fakkeenya godhatee, deebisanii dhaabuu diigamoota durii ibsuuf itti fayyadame.

Bara abbootii keenyaa jalqabee hamma harʼaatti irra-daddarbaa guddaa keessa turreerra; sababii jalʼina keenyaatiinis nuti, mootonni keenya, fi luboonni keenya harka mootota biyyootaatti dabarfamnee, billaa, boojiʼama, saamicha, fi salphina fuulaa jala galleerra; akkuma harʼaatti jiru kana. Amma immoo yeroo xinnoodhaaf ayyaanni Waaqayyo gooftaan keenya biraa nutti mulʼateera; haftee baqatee oolu nuu hambisuudhaaf, iddoo isaa qulqulluu keessatti qoqqobbii nuu kennuudhaaf, akka Waaqayyo keenya ija keenya ifu godhuu fi garbummaa keenya keessatti jajjabina muraasa nuu kennuuf. Nuyi garboota turre; taʼus Waaqayyo keenya garbummaa keenya keessatti nu hin dhiifne; mootummaa Faares durattis araara isaa nuuf dheeresse, akka nu jajjabeessuuf, mana Waaqayyo keenyaa akka dhaabnuuf, diigaminsa isaa akka suphnuuf, fi Yihudaa fi Yerusaalem keessatti dallaa nuu kennuuf. Ezra 9:7–9.

Izraanii fi warri Qeerusaalem haaromsan “hafeera” warra daandiiwwan keessa jiraatamu deebisanii ijaaran ni bakka bu’u; isaanis warra hojii sana kadhannaa Lewwoota digdamii jaha keessatti raawwachaa jiranidha; kadhannaa sana keessatti Izraan, “bara abbootii keenyaatii jalqabnee hamma guyyaa har’aatti yakka guddaa keessa turre; sababii jal’ina keenyaatiifis nu, mootonni keenya, luboonni keenyas, harka mootota biyyootaatti, goraadeedhaaf, booji’amuudhaaf, saamichaadhaaf, fi salphina fuulaatiif kennamneerra” jedhee wabii kenna. “Guyyaan” inni irratti dubbachaa jiru “guyyaa” hafeerri bara dhumaa keessa jiraatamu deebisanii ijaaran sanaa dha.

Haftee Ezraa dhuma guyyaa sadii fi walakkaa xumura irratti kaafaman ragaa baatota lamaan sana; isaanis akkuma Daani’el boqonnaa sagal keessatti agarsiisetti, kadhannaa Lewwoota digdamii jaha raawwatu. Yeroo Ezraanii fi hojjettoonni isaa boojuudhaa deebi’anii Yerusaalem ijaaranitti, hojii faayaawwan Miilarii deebisanii dhaabuu fakkeessan; kunis hojii dhugaawwan hundee Miilarii deebisanii dhaabuu ti. Kanaafuu, bu’uura hojii Miilarii hubachuun barbaachisaa dha.

“Ergamoonni bu’uura mirkanaa’aa irratti ijaaran; innis Kattaa Bara-baraa ture. Isaan dhagaa addunyaa keessaa qotanii argatan bu’uura kana irratti fidan. Ijaartoonni gufuu malee hin hojjetan. Hojii isaanii mormiin diinota Kiristoosiin baay’ee ulfaataa ta’e. Isaan warra bu’uura sobaa irratti ijaaraa turan keessaa loogii amantii, dursee murteessuu, fi jibba wajjin wal loluu qabu turan. Namoonni baay’een akka ijaartota waldaa hojjetan, ijaartota dallaa bara Nihiiyaas keessa turanii wajjin wal fakkeeffamuu danda’u; waa’ee isaanii akkana jechuun barreeffameera: ‘Warri dallaa ijaaranis, warri ba’aa baatanii fi warri fe’anii turanis, tokkoon tokkoon isaanii harka isaa tokkoon hojii hojjechaa, harka isa kaaniin immoo meeshaa waraanaa qabatee ture.’ Nihiiyaas 4:17.” Hojii Ergamootaa, 596.

Keewwata Isaayyaas lamaan keessatti, hojiiin raawwatamu bu’uuraalee fi diigamoota dhaloota hedduutii deebisanii dhaabuu dha. Isaayyaas hojii hafuuraa hojii dhugaa sanaan fakkeeffamee mul’ifame adda baasee ibsa. Bu’uuraaleen eegamuu qabu turan; garuu bu’uura sobaa dhagaa gatii fakkeessaa irraa ijaarameen dhuma irratti guutummaatti haguugaman. Warri Isaayyaas addaan baasu immoo dhugaa bu’uuraa Millerootaa deebisanii dhaabu; inni isaanii xuubii fi dhagaa dhugaa miti. Mallattoon dhugaa sanaas sirna Miller eegee humnoota lama diigan, kanneen “yeroo torbaaf” mana qulqullummaa fi loltoota miila jalatti dhidhiitan, ti.

ܥܒܕܐ ܗܢܐ ܕܡܚܕܬܐ ܡܬܬܘܣܦ ܐܝܟ ܕܡܩܝܡ “ܫܬܐܣ̈ܬܐ” ܘ“ܚܘܪ̈ܒܐ ܕܣܘܓܐܐ ܕܕܪ̈ܐ”، ܘܗܘ ܡܪܡܙ ܠܥܒܕܐ ܢܒܝܝܐ ܕܡܚܕܬܐ ܕܫܪܪ̈ܐ ܫܬܐܣ̈ܝܐ ܒܝܕ ܐܘܪܚܐ ܗܝ ܕܡܝܬܝܐ ܢܒܝܘܬܐ ܥܠ ܢܒܝܘܬܐ، ܗܪܟܐ ܩܠܝܠ ܘܬܡܢ ܩܠܝܠ. ܥܒܕܐ ܕܡܩܝܡ ܡܢ ܚܕܬܐ ܠܫܬܐܣ̈ܬܐ ܘܠܚܘܪ̈ܒܐ، ܗܘ ܥܒܕܐ ܕܡܩܪܒ ܘܡܟܬܪ ܥܠ ܫܪܪ̈ܐ ܩܕܡܝ̈ܐ ܕܡܬܪܡܙܝܢ ܥܠ ܛܒܠ̈ܐ ܕܚܠܘܛ̈ܐ ܕܦܠܚ̈ܐ ܕ1843 ܘ1850، ܕܐܢܘܢ ܐܢܝܢ ܬܪܬܝܢ ܠܘܚ̈ܐ ܕܚܒܩܘܩ ܩܦܠܐ ܬܪܝܢ. ܘܥܒܕܐ ܡܫܬܡܠܐ ܒܐܘܪܚܐ ܕܡܛܪܐ ܐܚܪܝܐ ܕ“ܣܛܪ ܥܠ ܣܛܪ”. ܗܢܘ ܥܒܕܐ ܕܬܝܒܘܬܐ ܠܫܒ̈ܝܠܐ ܥܬܝ̈ܩܐ ܕܐܪܡܝܐ ܒܡܚܪܝܘܬܐ ܕܐܢܘܢ ܕܨܒܝܢ ܠܡܩܝܡ ܫܬܐܣܬܐ ܡܙܝܦܬܐ، ܐܝܟ ܕܡܬܪܡܙ ܒܡܪ̈ܓܢܝܬܐ ܕܟܕܒܐ ܕܚܠܡܗ ܕܡܝܠܪ.

“Diinni yeroo dhumaa kana keessatti dhaabachuuf saba tokko qopheessuu irraa sammuu obbolootaa fi obboleettota keenyaatiin akka garagalfatu barbaadaa jira. Gowwoomsawwan isaa sammuu namootaa balaa fi dirqama yeroo kanaa irraa fageessuuf karoorfamaniiru. Ifa Kiristoos saba Isaatiif Yohaannisiif kennuuf mootummaa keessaa fide akka waan homaa hin taaneetti lakkaa’u. Mul’atonni nu dura yeroo ammaa jiran xiyyeeffannaa addaa argachuuf barbaachisummaa gahaa hin qaban jedhu. Isaan dhugaa madda samii ta’e hojii irraa hambisu; sabni Waaqayyoo muuxannoo isaanii isa durii irraa akka saamamu godhu; bakka isaa immoo saayinsii sobaa kennaaf.”

“ ‘Akka Waaqayyo akkana jedha, Karaa irratti dhaabadhaa, ilaalaa, daandiiwwan durii gaafadhaa, daandiin gaariin eessa akka taʼe hubadhaa, ishee keessa deemaas.’ Ermiyaas 6:16.

“Namni tokko hundeen amantii keenya irraa buqqisuuf hin yaalin—hundeen sunis jalqaba hojii keenyaa irratti qorannaa Dubbichaa kadhannaadhaan geggeeffamee fi mul’ataatiin kaa’ame. Hundee kana irratti waggoota shantama darban keessatti ijaaraa turre. Namoonni karaa haaraa argatan, akkasumas hundee isa duraan kaa’ame caalaa jabaataa ta’e kaa’uu akka danda’an yaaduu danda’u. Garuu kun gowwoomsaa guddaadha. Hundee isa kaa’ame malee namni kam iyyuu hundee biraa kaa’uu hin danda’u.”

“Bara darbeedhaanitti baay’een amantii haaraa ijaaruu fi qajeelchoota haaraa hundeessuu irratti bobba’aniiru. Garuu ijaarsisaanii sun hammam yeroo dhaabbate? Inni dafee kufe; sababiinsaas, Dhagaa Saba Qulqulluu irra hin hundeeffamne ture.

“Barattoonni jalqabaa dubbii namootaa fuulduratti dhaabachuun isaan irra hin jirree? Yaad-rimeewwan sobaa dhagaʼuu isaan irra hin jirree, achiis waan hundumaa erga godhatanii booddee, ‘Buʼuura isa kaaʼame irra garuu namni kam iyyuu buʼuura biraa kaaʼuu hin dandaʼu’ jedhanii jabaatanii dhaabachuun isaan irra hin jirree?” 1 Qorontos 3:11.

“Kanaaf nuti jalqaba amanannaa keenya sana hamma dhumaatti cimsinee qabachuu qabna. Jechoonni humnaa Waaqayyoo fi Kiristoos irraa gara saba kanaatti ergamaniiru; isaanis qixa qixaan addunyaa keessaa baasuudhaan gara ifa qulqulluu dhugaa yeroo ammaaatti isaanii geessaniiru. Tajaajiltoonni Waaqayyoo hidhii ibidda qulqulluudhaan tuqameen ergaa sana labsaniiru. Dubbiin Waaqummaa dhugummaa ergaa labsame sanaa irratti chaappaa isaa kaa’eera.” Testimonies, volume 8, 296, 297.

“Guyyaan saba akka guyyoota dhumaa keessatti dhaabbatan qopheessuu” jechuun hojii raajiiwwan lama kan Hisqi’eel boqonnaa soddomii-torba keessatti walqabatanidha. Ergaan tokko sagalee Isaayaas isa gammoojjii keessaa lallabamuun dhiyaata; ergaan jalqabaa Hisqi’eelis warra guyyoota sadii fi walakkaaf daandii magaalaa Sodoomii fi Gibxii keessatti du’anii turan walitti qaba. Sana booddee isaan akka yeroo tursiisaa Maatewos keessatti fakkeenya durboota kudhaniin ibsame keessa turan ni hubatu. Achiis yoo deebi’uu barbaadan, kan gatii guddaa qabu kan xuraa’aa irraa addaan baasuu akka Ermiyaasiif kenname sanaa waamicha ni dhaga’u. Akkasumas kadhannaan Daani’eel boqonnaa sagal keessatti jiru akka dhugaa yeroo ammaa ta’e ni gartu. Kanaafuu, yoo fi yeroo isaan haalawwan wangeelaa fudhachuu fi raawwachuudhaan deebi’uuf filatan, ergasii ergaa lammaffaa Hisqi’eel ni fudhatu; miilla isaanii irraas ni dhaabbatu, waraana jabaa ta’uudhaan.

“Guyyaa saba guyyoota dhumaa keessatti dhaabatu qopheessuu” jedhu mala roobaa boodaa kan “sararaa irratti sararaa” jedhuun raawwatama. Hojii sunis hojii dhugaawwan Milleraayitii chaartota qajeelchitoota bara 1843 fi 1850 irratti bakka bu’aniin deebisanii dhaabuu of keessatti hammata. Chaartonni lameen sun gabateewwan lama Habaaquuq ti; isaanis wal irratti kaa’amuu qabu (sararaa irratti sararaa), akkas gochuudhaanis chaartonni lameen sun dhugaawwan bu’uuraa guyyoota dhumaa keessatti nama brushii biyyee jedhuun deebisanii dhaabaman bakka bu’u.

መስመር በመስመር በአንድ ላይ ሲቀርቡ፣ በ1843 ሰንጠረዥ ውስጥ የነበረውን ስህተት ያመለክታሉ፤ ይህም ከዚያ በኋላ በ1850 ሰንጠረዥ ላይ ተስተካከለ። እንደ አንድ ሰንጠረዥ (መስመር በመስመር) በአንድነት ሲታሰቡ፣ ከዚያም የእግዚአብሔርን ሕዝብ ተሞክሮ እና የሰባቱ ነጐድጓዶች ድብቅ ታሪክ ሁለቱንም ይወክላሉ፤ ምክንያቱም በአንድነት ሆነው የመጀመሪያውን ቅር መሰኘት፣ የመቆየትን ጊዜ፣ የእኩለ ሌሊት ጩኸትን፣ 1844 ጥቅምት 22ን፣ እና ታላቁን ቅር መሰኘት ያብራራሉ።

Inni jalqabaa jalqabaa inni jalqabaa, iyya halkanii fi gubbaa halkan keessaa, fi jalqabaa guddaa sun seenaa dhokataa torban guyyoota keessaa dha. Inni caasaa dhugaa dha; sababiin isaas dhugaan qubee jalqabaa fi qubee xumuraa jecha Ibraniisxii “dhugaa” jedhuun wal fakkaata, akkuma jalqabaa fi xumura abdii kutannaa seenaa sanaa wal fakkaatan. Qubeen giddugaleessaa fi saddeettaffaan kudha sadiin mallattoo fincilaa dha; kunis warra ergaa Iyya Halkanii keessaa didan irratti argamuun bakka bu’a. Kaartaan lamaan yeroo walitti fidaman, dhugaa raajii Millerootaatiin walqabatan irratti dhugaa-baatota lama ni kennu; dhugoonni sunis nama burushii biyyee qabuun deebifamuu qabu. Garuu isaan muuxannoo muuxannoo namoota dhibba tokkoo fi afurtamii afur kuma sanaa fakkeessu illee ni adda baasu.

Warri warri ensa taʼuuf waamaman (kuma dhibba afurtamii afurii fi kuma afurtamii afur) Waxabajjii 18, 2020 irratti abdii kutannaa isaanii isa jalqabaa wajjin wal argu; itti aansuunis, Adoolessa 2023 keessatti, sagalee gammoojjii keessatti iyyu irraa ergaa tokkoof dhihaatan. Sagaleen sun akka isaan deebiʼan waamaa ture.

Seenaa iccitii torban qaqawweessaa kanaa keessatti qabxii kana irratti fincili ni mul’ata; mallattoon karaa itti aanu yeroo namichi burusha biyyee qabu jawweewwan walitti qabee saanduqa keessa darbudha. Sana booddee isaan ifa dachaa kudhan caalaa ni calaqqisu. Yeroo sana irratti Miller ni dammaqe. Yeroo durboonni (Miller) dammaqan, baay’ee ni tura. Haaromsi badiisa dhaloota hedduu sun hojii dhugaa-baatota lamaan hirmaachuu qabanidha. Hojii sanas amma raawwatamaa jira.

ନଦୀ ଉଲାଇର ଦର୍ଶନଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ଦାନିଏଲର ସପ୍ତମ, ଅଷ୍ଟମ ଓ ନବମ ଅଧ୍ୟାୟର ଭବିଷ୍ୟବାଣୀଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଉଇଲିୟମ୍ ମିଲରଙ୍କ ରୂପରେଖା ଥିଲା ପୌରାଣିକତା ଓ ପାପତ୍ୱ—ଏହି ଦୁଇଟି ଧ୍ୱଂସକାରୀ ଶକ୍ତି; ଏବଂ Future for America ପାଇଁ ରୂପରେଖା ହେଉଛି ପୌରାଣିକତା (ଅଜଗର), ତାହା ପରେ ପାପତ୍ୱ (ପଶୁ), ଏବଂ ଧର୍ମତ୍ୟାଗୀ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟବାଦ (ମିଥ୍ୟା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦର୍ଶୀ)। ଯେ କୁଞ୍ଜି ଏହି ଉଭୟ ରୂପରେଖାକୁ ସ୍ଥିର କରେ, ସେହି କୁଞ୍ଜି ହେଉଛି ପ୍ରେରିତ ପାଉଲଙ୍କ ଲେଖନୀ। ପ୍ରେରିତ ପାଉଲ ସେହି ଭବିଷ୍ୟବାଣୀମୟ ସ୍ୱର ଥିଲେ, ଯିଏ ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲଙ୍କୁ ଆତ୍ମିକ ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଧର୍ମାନ୍ତର ପୂର୍ବରୁ, ପାଉଲଙ୍କ ନାମ ଶାଉଲ ଥିଲା, ଯାହାର ଅର୍ଥ “ଚୟିତ” କିମ୍ବା “ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା”।

Phaawulos Ormootaaf ergamaa akka ta’uuf filatame (fooyya’ee filatame), akkasumas wantoota keessaa tokko hubannoo Kakuu Moofaa isaatiin filatame. Inni irra caalaatti Kakuu Haaraa barreesse; barreessitoota Kakuu Haaraa keessaa tokko illee akkuma Phaawulositti hubannoo Kakuu Moofaa kan qabu hin turre. Inni wangeela Ormootaaf dhiheessu keessatti dura bu’ee geggeessuuf filatame; garuu akkasumas seenaa raajii Kakuu Moofaa fi seenaa raajii yeroo mootummaa fannoo boodaa itti fufe gidduutti walitti dhufeenya hundeessuufis filatame. Dhugaa-bahumsa Phaawulos malee hubannoon raajii kan Milleroota, akkasumas kan Future for America, jiraachuu hin danda’u ture. Seenaa isa keessatti Israa’el dhugaan saba filatamaa Waaqayyoo ta’uun hiikamee addaan baafame sana keessatti, Phaawulos Israa’el durii sana, yeroo sana Waaqayyoon irraa addaan baafame iyyuu, seenaa raajii Israa’el hafuuraa kan agarsiisu mallattoo akka ta’e ibsuuf filatame. Seerotni raajii barbaachisoon sochii ergamoota jalqabaa fi sadaffaaaf ta’an, irra caalaatti barreessitoota ergamaa Phaawulos irratti hundaa’u.

Kanaafuu kanaaf, nu seeraawwan raajii keessaa muraasa, warra Phaawulos adda baasee ibse, kan ergaa Millerootaa irratti dhiibbaa geessisan ni ilaalla; ergaan sunis hojii humnoota balleessitoota lamaa keessatti ijaarame ture; akkasumas gochaa kanaan seeraawwan sun akkamitti hojii humnoota balleessitoota sadii irratti dhiibbaa geessisanis ni ilaalla.

Kanaaf obboloota ko, akka abbootiin keenya hundinuu duumessa sana jala turan, hundinuus galaana keessa darbani, akka hundinuus duumessa sanaanii fi galaana sana keessatti gara Museetti cuuphaman, akka hundinuus nyaata hafuuraa tokkicha nyaatan, akka hundinuus dhugaatii hafuuraa tokkicha dhugan isin wallaaloo akka hin taane hin barbaadu; isaan dhagaa hafuuraa isa isaan duukaa buʼaa ture keessaa dhugaa turan; dhagaan sun immoo Kiristoos ture. Garuu isaanii keessaa baayʼee irratti Waaqayyo hin gammadin; kanaafis lafa onaa keessatti kufanii balleeffaman. Wantoonni kun hundinuu akka nuti isaan akkuma isaanii wantoota hamaa hawwuu irraa of qusannuuf fakkeenya keenya taʼan. Isaan keessaa namoonni tokko tokko akkuma taʼan isin waaqeffattota waaqa tolfamaa hin taʼinaa; akkuma barreeffame, “Sabni nyaachuu fi dhuguudhaaf taaʼe; achiis taphaaf kaʼe.” Egaa akkuma isaanii keessaa namoonni tokko tokko sagaagalummaa hojjetanii guyyaa tokko keessatti kuma digdamii sadii kufan, nutis sagaagalummaa hin hojjennee. Akkuma isaanii keessaa namoonni tokko tokko Kiristoosiin qoran, bofaadhaanis badanii, nutis Kiristoosiin hin qorrin. Akkuma isaanii keessaa namoonni tokko tokko gunguman, balleessaa sana geessisuudhaanis badanii, isin immoo hin gunguminaa. Wantoonni kun hundinuu akka fakkeenyaatti isaan irratti taʼan; nutti immoo gorsaaf barreeffaman; nuyi warri irratti dhumni biyya lafaa gaʼeef. 1 Qorontos 10:1–10.

Keewwata gabaabaa kudhan keessatti, Phaawulos sirni cuuphaa ce’umsa Galaana Diimaa keessatti fakkeenyaan mul’ifame akka ture, Dhagaan Israa’el durii duuka bu’aa ture sun “Dhagaa hafuuraa” akka ture, akkasumas inni Kiristoos akka ture ni ibsa. Israa’el durii warra bara mootummaa dhumaa keessa jiraataniif fakkeenya akka ta’e ni ibsa. Keewwatni kun akeekkachiisa dha; akkasumas warra dhugaa utuban fi warra dhugaatti morman gidduutti qooda falmisiisaa dha. Theologoonni Adventistotaa Phaawulos seenaawwan Israa’el durii barnoota naamusaa warra bara mootummaa dhumaa keessa jiraatan hubachuu qaban agarsiisu qofa akka ture ni barsiisu; garuu Phaawulos seenaawwan Israa’el dhugaa ta’e Israa’el hafuuraa biratti dhugumaan irra deebi’amuu akka qaban ibsaa hin turre jechuun ni cimsu. Obboleettii White yeroo baay’ee keewwata kana fayyadamuudhaan waan Phaawulos jechuu isaa sirriitti mirkaneessiti.

“Raajonni durii hundinuu yeroo ofii isaanii caalaa yeroo keenyaaf dubbatan; kanaafuu raajii isaanii nuu hojii irra jira. ‘Kana hundinuu fakkeenya taʼanii isaan irratti taʼe; akkasumas akeekkachiisa keenyaaf, warra dhumni addunyaa irra gaʼe kanaaf, barreeffamanii jiru.’ 1 Qorontos 10:11. ‘Isaan waan kana ofii isaaniif utuu hin taʼin, nuuf akka tajaajilan isaaniif mulʼifame; wantoonni kunis amma warra Wangeela hafuura qulqulluu samii irraa ergameen isinitti lallaban sanaan isinitti himamanii jiru; wantoonni kun ergamoonnis ilaaluuf hawwanidha.’ 1 Phexiros 1:12....”

“ଦି ବାଇବେଲ୍ ଏହି ଶେଷ ପିଢ଼ୀ ପାଇଁ ତାହାର ସମସ୍ତ ଧନରତ୍ନ ସଂଚୟ କରି ଏକାତ୍ର ବାନ୍ଧି ରଖିଛି। ପୁରାତନ ନିୟମର ଇତିହାସର ସମସ୍ତ ମହାନ ଘଟଣାମାନେ ଏବଂ ଗମ୍ଭୀର କାର୍ଯ୍ୟବିଧିମାନେ ଏହି ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ କଳିସିଆରେ ପୁନରାବୃତ ହୋଇଆସିଛନ୍ତି, ଏବଂ ହେଉଛନ୍ତି।” Selected Messages, book 3, 338, 339.

“seenaa Kakuu Moofaa keessatti taʼeewwan gurguddoonii fi hojiiwwan ulfaatoon turan, guyyoota dhumaa kana keessatti waldaa keessatti irra deebiʼanii mulʼachaa turaniiru, ammas mulʼachaa jiru,” jechuun obboleettiin White hiika Phaawulos keessatti aayaana sanaa kennu gabaabsiteetti. Phaawulos Israa’el durii akka mallattoo seenaa Israa’el isa dhugaa agarsiisu jedhee adda baasee ibse sana diiguuf yaalii godhachuudhaan, Seexanni qajeelfama raajii kana irratti haleellaa gurguddoo lama kaaseera. Isa jalqabaa, kan ani duraan kaase, jechuun Phaawulos seenaan sana barumsa naamusaa qofa akka agarsiisu dubbachaa ture jedhuudha. Barsiisni sobaa sun dhugaa walakkaa dha; dhugaan walakkaa immoo gonkumaa dhugaa miti. Barumsi naamusaa seenaa Israa’el durii irraa argamuu dandaʼu warra guyyoota dhumaa keessa jiraataniif faayidaa qabaachuun isaa dhugaadha; garuu yeroo kun seenaawwan sun akkasumas fakkeenya taʼeewwan irra deebiʼanii raawwataman akka taʼan mormuuf itti fayyadaman, inni sun dhugaa walakkaa taʼa; kunis dhugaa haquuf qophaaʼe dha.

“Waaqayyoo dura ummata isaaf amma eebbi yookaan abaarsi kaa’ameera—eebbi yoo isaan addunyaa keessaa ba’anii adda ba’anii, karaa ajajamuu gad-of-qabummaa qabu keessa deeman; abaarsi immoo yoo warra waaqeffannaa waaqota sobaa keessaa jiran, kanneen waamicha ol’aanaa mootummaa samii miidhan, isaanii wajjin walitti makaman. Cubbuunii fi yakkoonni Israa’el isa fincilaa ta’e galmeeffamanii jiru; fakkeenyi isaas akka akeekkachiisaatti fuula keenya dura dhihaateera, akka nu fakkeenya isaanii kan yakka darbuuraa yoo hordofnee Waaqayyo irraa fagaanne, akkuma isaan kufanitti nuyis dhuguma ni kufna. ‘Amma wantoonni kun hundinuu akka fakkeenyaatti isaan irratti ta’an; isaanis akeekkachiisa keenyaaf barreeffaman, nu warra irratti dhumni addunyaa ga’eef.’” Testimonies, volume 1, 609.

Dhugaan tokko dhugaa biraa mormuuf itti fayyadamuu hin qabu; yoo akkas taʼe immoo, dhugaa Waaqayyoo gara sobaatti geeddara.

“ཐར་པའི་མགོན་པོའི་གསུང་ཞིག་གིས་གསུང་གཞན་ཞིག་མེད་པར་བཟོ་བར་མི་བྱ།” The Great Controversy, 371.

Barsiisni seenaa Israa’el duriitiin barumsi naamusaa qofa akka bakka bu’u jedhu, yeroo hedduu hayyoonni amantii Adventistii dubbii raajii Waaqayyoo diiguuf itti fayyadamu; innis dhugaa walakka keessaa tokko ta’ee, soorata oduu durii uummata Waaqayyoo soba fudhachuuf gowwoomsuuf qophaa’e keessatti dabalameera; sobni isaan fudhatan immoo barreeffamoota ergamaa Phaawuloos keessatti adda baafamee ibsameera.

Seenaa ijoo biraa kan seera qajeelfamaa seenaa Israa’el durii seenaa Israa’el ammayyaa fakkeessitee agarsiistu irratti ka’e, yeroo seenaa haaromsa mormii keessatti Jizuwiitotaatiin uume; innis yaada seenaa Israa’el durii irra deebi’amee raawwatamu jedhu irratti walii galuu dha. Soba Jizuwiitotaa inni jedhu seenaichi hiika hafuuraa keessatti utuu hin ta’in, akka jechaatti jechuun qaamaan irra deebi’amee raawwatama. Sobni kun akka namoonni pheenxii Roomaa mormituu Kiristoos raajii Macaafa Qulqulluu ta’uu hubachuu hin dandeenyeef karaa ta’ee uume; barsiisonni sun dhuma baraatti mormituun Kiristoos tokko akka jiru dhugaa irratti walii galu, garuu mormituun Kiristoos humna hafuuraa utuu hin ta’in humna dhugaa, mul’atuun bakka bu’ameera jechuun falmu. Sagaaltamii fi torban Mul’ata keessatti sagaaltamii fi torban keessaa sagaaleffaan, ejjituun “Baabilon Gooftummaa” jedhu adda ishee irratti barreeffame qabdu, achi booda ejjituu biyya Baabilon isa dhugaa keessatti kaatu ta’a; biyya sun har’a Iraaq dha.

“Warri hiika dubbii sanaa keessatti burjaaja’an, warri hiika mormituu Kiristoos arguu dadhaban, dhuguma of isaanii gama mormituu Kiristoositti ni dhaabu.” Kress Collection, 105.

ପୋପ ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ବ୍ୟକ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତିକୁ (କାଥୋଲିକ ଚର୍ଚ୍ଚ) ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କର ସଂଗଠନକୁ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଭାବେ ପ୍ରକୃତ ବାବିଲୋନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ ସଠିକ ଭାବରେ ସେତେବେଳେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇପାରେ ଯେତେବେଳେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟବିରୋଧୀଙ୍କ ବିଷୟକୁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରକୃତ ଉଦାହରଣର ଆତ୍ମିକ ପୂରଣରୂପେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ପାଉଲ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରକୃତ ଇସ୍ରାଏଲ ଆତ୍ମିକ ଇସ୍ରାଏଲଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଥିବା କୌଣସି ନୂତନ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ; କାରଣ ତାଙ୍କର ଏହି ବୁଝାମଣା ସାଧାରଣତଃ ପୁରାତନ ନିୟମ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା, ଏବଂ ସେଠାରେ ହିଁ ତାଙ୍କର ସାକ୍ଷ୍ୟ ଭିତ୍ତିସ୍ଥାପିତ ଅଛି।

Akkas jedha Waaqayyo, Mootiin Israa’elii fi Furiin isaa, Waaqayyo Gooftaa Raayyaa: Ani isa jalqabaa dha, anis isa dhumaa dha; ana malee Waaqni hin jiru. Eenyutu akka anaatti waamuu danda’a, isa labsuu danda’a, anaafis sirnaan kaa’uu danda’a, erga ani saba durii hundeessee? Waan dhufaa jiranii fi waan dhufan isaanitti haa agarsiisan. Hin sodaatinaa, hin na’inas; yeroo sanaa jalqabee ani isinitti hin himnee? hin labsinee ree? Isin iyyuu dhugaa-baatota koo ti. Ana malee Waaqni ni jiraa? Eeyyee, Waaqni hin jiru; ani isa tokko illee hin beeku. Isaayaas 44:6–8.

Nuti akkuma Phaawulos, dhugaa baatota Kiristoos taʼuu qabna; akka Alfaa fi Omeegaan Israaʼel durii qofa utuu hin taʼin, saboota durii Macaafa Qulqulluu keessa jiran hundumaa illee, warra guyyoota dhumaa keessa jiraatan irratti “wantoota dhufan” agarsiisuuf akka fakkeenyaatti muude hubachiisna. Phaawulos Kakuu Moofaa irratti hayyuu ture; innis bulchiinsa Israaʼel keessaa fi Isa hafuuraa gidduutti walitti hidhaa raajii taʼuuf kaafame. Barreeffamoonni isaa warra yeroo dhumaa keessatti bara 1798tti beekumsi dabaluu isaa hubatan, akkasumas bara 1989ttis qajeelchan.

ብሉይ ቃል በቃል ባቢሎን፣ ብሉያን የምሥራቅ ልጆች፣ ብሉይ ግብፅ፣ ብሉይ ግሪክ፣ እና ብሉይ የሜዶ-ፋርስ መንግሥት በዓለም ፍጻሜ ጊዜ ያሉ መንፈሳዊ ኃይላት ምልክቶች ናቸው። እነዚህ ብሉያን ምልክቶች ከኋላ ለሚከተለው መንፈሳዊ ነገር የሚቀድሙ ቃል በቃል ነገሮች ሲሆኑ፣ እርሱንም ይወክላሉ። ጳውሎስ እስከዚህ ድረስ ይሄዳል፤ ቃል በቃል አዳም መንፈሳዊውን አዳም (እርሱም ክርስቶስ ነው) እንደሚያመለክት ይገልጻል።

Kanaaf akkuma barreeffametti, “Namni jalqabaa Aadamiin lubbuu jiraataa taʼe; Aadamiin isa dhumaa immoo hafuura jireenya kennu taʼe.” Garuu inni hafuuraa taʼe dura hin turre; inni uumamaa taʼeetu dura ture; ergasii immoo inni hafuuraa taʼe dhufe. Namni jalqabaa lafa irraa ti, kan lafaati; namni lammaffaan immoo Gooftaa samii irraa ti. Akkuma inni kan lafaatii taʼe, warri kan lafaas akkasuma; akkuma inni samiirraa taʼes, warri samiirraas akkasuma. Akkuma fakkii isa kan lafaatii baadhanne, fakkii isa samiirraas ni baadhanna. 1 Qorontos 15:45–49.

ପ୍ରଥମ ଓ ଶେଷ ଆଦମ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପୌଲ ଶିଖାଉଥିବା କିଛି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର ପାଠ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଆମେ କେବଳ ସେହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ଚିହ୍ନଟ କରୁଛୁ, ଯାହାକି ସେ ଏହି ଅଂଶରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ସେ କହନ୍ତି, “that was not first which is spiritual, but that which is natural; and afterward that which is spiritual.” ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅର୍ଥ, ଯାହାକୁ ଏଠାରେ ପୌଲ “natural” ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରୁଛନ୍ତି, ସେହିଟି ପ୍ରଥମ; ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶେଷ। ଶାବ୍ଦିକ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଥମ ଥିଲା, ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଥିଲା; ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଇସ୍ରାଏଲ “afterward” ଆସେ।

ትክክለኛቱ ባቢሎን መንፈሳዊቱን ባቢሎን ትቀድማለች። በጳውሎስ ጽሑፎች ውስጥ በአጽንኦት የተገለጸው ቀጣዩ አስፈላጊ ነጥብ፣ ከትክክለኛ ወደ መንፈሳዊ የሚደረገው ለውጥ መቼ በታሪክ ላይ መተግበር እንዳለበት የሚገልጽ ነው። ከትክክለኛ ወደ መንፈሳዊ የሚሆነው ትንቢታዊ ለውጥ የሚታወቀው በመስቀሉ ዘመን ነው።

Isin hundi keessan amantii Kiristoos Yesuusitti qabdaniin ijoollee Waaqayyoo hunda. Isin keessaa warri Kiristoositti cuuphamtan hundinuu Kiristoosiin uffattaniirtu. Kiristoos Yesuus keessatti hunda keessan tokko waan taataniif, Yihudii yookaan Giriikii hin jiru; garba yookaan bilisa hin jiru; dhiira yookaan dubartii hin jiru. Isin kan Kiristoos yoo taatan immoo sanyii Abrahaam, akka abdichaatti dhaaltota dha. Galaatiyaa 3:26–29.

yoo mirgi dhaloota kamiyyuu yoo qabaattan, yoo fi yommuu Kiristoosin fudhattan, yeroo sana sanyii Abrahaam taatu. Isiraa’el isa dhugaa foonii miti; Isiraa’el isa hafuuraa dha. Ce’umsi foonii irraa gara hafuuraatti fannoo ture. Phaawulos ilmaan namaa garee lamaatti qooda. Gareen tokkoon tokkoon isaanii kakuu mataa isaanii qabu; gareen lamaan isaanii ilmaan Abrahaam dha. Tokkoon tokkoon isaanii magaalaa maatii isaanii fi kakuu isaanii bakka bu’u qabu. Tokkoon tokkoon isaanii ilmi Adaam foonii yookaan ilmi Adaam hafuuraa ti.

Inni akkuma barreeffame, Abrahaam ilmaan lama qaba ture; tokko garbittii irraa, kaan immoo dubartii bilisaa irraa. Inni garbittii irraa dhalate akka fooniitti dhalate; inni dubartii bilisaa irraa immoo akka abdii waadaa tiin dhalate. Wantoonni kun fakkeenya hiika dhokataa qabu; isaan kun kakuuwwan lamaani. Tokkoon isaanii Tulluu Siinaa irraa kan taʼe, garbummaadhaaf ijoollee dhalchuudha; isheenis Haagaar. Haagaar kun Arabaa keessatti Tulluu Siinaa ti; Yerusaalem isa amma jiru wajjinis wal fakkaata; isheen ilmaan ishee wajjin garbummaa keessa jirti. Yerusaalem inni ol jiru garuu bilisaadha; innis haadha keenya hundumaa ti. Akkuma barreeffame, “Yaa dhabduu kan hin deessin, gammadi; ati kan ciniinsuu hin qabne, dhohiitii iyyi; isheen kophaa hafte ishee abbaa manaa qabdu caalaa ijoollee baayʼee qabdi.” Egaa nus, obboloota, akkuma Yisihaaq, ijoollee abdii waadaa ti. Garuu akkuma yeroo sana inni akka fooniitti dhalate isa akka Hafuuraatti dhalate ariʼate, ammas akkasuma. Haa taʼu malee Caaffanni maal jedhu? “Garbittii fi ilma ishee ariʼi; ilmi garbittii ilma dubartii bilisaa wajjin dhaala hin argatu.” Kanaafuu egaa, obboloota, nu ijoollee garbittii miti; kan dubartii bilisaa ti. Galaatiyaa 4:22–30.

Yeroo fannoo keessatti, wantoonni durii hiika qaamaatiin turan mallattoolee ammayyaa hiika hafuuraatti jijjiiraman. Ergamaan Phaawulos dhugaa raajii bu’uuraa kana ifa godhe; dhugaan kun Wiiliyaam Miiller humnoota lama balleessan akka bu’uuraatti dhaabuuf isa dandeessise; innis xumura raajii isaa hunda isaanii irratti hundeesse. Hojiin Phaawulos ergamaan raawwate sunuma humnoota sadii balleessan kanneen bu’uura xumura raajii hundumaa Future for America ta’an addaan baasa.

Bu’uura hubannoo Miller waa’ee dabalamuu beekumsaa isa mul’ata laga Ulaay boqonnaa torbaa, saddeetii fi sagalii keessatti argamuun bakka bu’ame irratti hundaa’e, argannoo isaa kan jedhu “kan guyyaa guyyaa” kitaaba Daani’el keessatti mootummaa Roomaa warraaqsaa waaqeffannaa ormaa bakka bu’a jedhu irratti ijaarame ture. Innis argannoo sana xalayaa lammaffaa Phaawulos gara Tasalonqee warraatti barreesse keessatti argate. Hubannoon sun dhugaa isa ijoo kan soba raajii “soba” jedhamuun walitti qabamee adda baafame dha; innis guyyoota dhumaa keessatti Gowwoomsaa cimaa akka irratti dhufu Adventistoota Guyyaa Torbaffaa irraan ga’u taasisa.

Kutaa itti aanu keessatti, waan Phaawulos xalayaa isaa keessatti Miller hubate ilaalchisee, qorannaa keenya waaʼee dabalata beekumsaa kan mulʼata lagaa Ulaiin bakka buufame itti fufna.

“Isaayyaan isa alaa gadi fageenyaatti argu, isa garaa namoota hundumaa dubbisu, warra ifa guddaa argatan ilaalchisee akkana jedha: ‘Isaan haala isaanii safuu fi hafuuraa irraa kan ka’e hin rakkatan, hin dinqifamanis.’ Eeyyee, isaan karaa ofii isaanii filatan, lubbuun isaaniis wantoota jibbisiisoo isaanii keessatti gammaddi. Anis dogoggora isaanii filadhee, waan isaan sodaatan isaan irratti nan fida; sababni isaas, yeroo ani waame, namni tokkollee hin deebisne; yeroo ani dubbadhe, isaan hin dhagayan; garuu isaan ija Koo duratti hammina hojjetan, waan ani itti hin gammadinis filatan.’ ‘Waaqayyo soba akka amanan godhee wallaalchisa cimaa isaanitti ni erga,’ sababni isaas, ‘akka fayyan jaalala dhugaa hin fudhanneef,’ ‘garuu jal’ina keessatti gammaduu jaallataniiru.’ Isaayyaas 66:3, 4; 2 Tasalonqee 2:11, 10, 12.”

“Barsiisaan samii akkana jedhee gaafate: ‘Yeroo dhugumaan imaammata biyya lafaa irratti hundaa’uun wantoota baay’ee hojjechaa fi Yihowaa irratti cubbuu hojjechaa jirtan keessatti, isin hundee sirrii irratti ijaaraa jirtu jechuun of fakkeessuun, hojii keessanis Waaqayyo fudhata jechuun yaaduun, gowwoomsaa isa kana caalaa sammuu gowwoomsu maaliitu jira? Yaa, kun dhuguma gowwoomsaa guddaadha, dogoggora nama hawwatuudha; yeroo namoonni yeroo tokko dhugaa beekan, bifa waaqeffannaa qofa hafuuraa fi humna isaa irraa adda baafachuu dadhabanii walitti makanii fudhatan, innis sammuu isaanii qabata; yeroo isaan badhaadhaa akka ta’anii fi qabeenyaan dabalanii waan tokko illee akka hin barbaachisne yaadan, yeroo dhugumaan garuu waan hundumaa akka barbaachisu keessa jiranitti.’” Testimonies, volume 8, 249, 250.