Dhugoonni bu’uuraa William Milleriitiif ta’an dhaloota afur Adventizimii keessatti haguugamanii turan. Deebiin dhugoota bu’uuraa sanaa abjuu isaa isa lammaffaa keessatti ibsameera; akkasumas hojii sabni Waaqayyoo isa guyyaa dhumaa hojjechuu qabu taʼee Macaafa Qulqulluu fi Hafuura Raajii keessatti irra deddeebiʼamee ibsameera. Abjuun Miller yeroo namichi harcaatuu irraa qulqulleessu sun faayaawwan sana deebisee dhaabu, isaan aduu caalaa yeroo kudhan ifu jedhee mulʼisa.

Sirni Miller humna isaa humnoota balleessoo lamaa kanneen heerega waaqeffannaa waaqolii sobaa boodaan papasummaan itti aanee dhufan beekuudhaan irratti hundaa’e; ragaan ergamaa Phaawuloos boqonnaa lammaffaa Tasalonqee keessatti kenname immoo humna cimsituu sirna isaa Milleriif kenne. Achitti Phaawuloos akka Roomaan waaqeffannaa waaqolii sobaa papasummaan aangoo irra ka’u irraa ittisee ture, hamma Roomaan waaqeffannaa waaqolii sobaa keessaa kaafamututti, ni ibsa. 2 Tasalonqee keessattis, Phaawuloos yeroo “namicha cubbuu” boqonnaa sana keessatti jedhu mooticha of ol inqabeessu jedhamee Daani’el boqonnaa kudha tokko, lakkoofsa soddomii ja’a keessatti bakka bu’e waliin walqabsiisee ibsetti, humna cimsituu sirna Future for America'f ni kenne.

Sochiin beekumsaa fi ergamoota isa duraa fi isa sadaffaa keessatti dabalamuun beekumsaa, dhugumaan ragaa Phaawulos boqonnaa lammaffaa Tesalonqee keessatti kennetti kallattiidhaan walqabatee akka ture arguuf baay’ee barbaachisaadha. Yeroo dhumaa keessa, bara 1798 keessatti, akkasumas bara 1989 keessatti, macaafni Daani’el hiikamee ture; kanaanis adeemsi qormaataa sadarkaa sadii qabu jalqabame. Adeemsi qormaataa sun yeroo hunda seenaa macaafni Daani’el keessatti hiikamu keessatti gosa waaqeffattootaa lama ni uuma. Barreeffamoota Phaawulos beekumsichi yeroo dhumaa keessatti dabalu waliin walqabsiisanii arguuf baay’ee barbaachisaadha; sababiin isaa, boqonnaa sana keessattuma Phaawulos warri “jaalala dhugaa” hin fudhanne, gowwoomsaa cimaa Waaqayyoo irraa akka fudhatan akeekkachiisa. Gowwoomsaan cimaan kun isa warra hamoota Daani’el boqonnaa kudha lama keessatti, warra dabalamuun beekumsaa sana didan irratti dhufu dha. Seenaa lamaan keessatti gowwoomsaan cimaan kun caalaatti kallattiidhaan kan agarsiisu Adveentizimii dha.

“Isa keessaa ilaalu, kan garaa namoota hundumaa dubbisu, warra ifa guddaa argatan ilaalchisee akkana jedha: ‘Isaan haala naamusaa fi hafuuraa isaanii irraa kan ka’e hin rakkatan, hin rifatanis.’ Eeyyee, isaan kara isaanii mataa isaanii filataniiru, lubbuun isaaniis wantoota jibbisiisoo isaanii keessatti gammaddi. Anis gowwoomsota isaanii nan filadha, waan isaan sodaatanis isaanitti nan fida; sababiin isaas, yeroo ani waame namni tokko iyyuu deebii hin kennine; yeroo ani dubbadhe immoo isaan hin dhageenye; garuu isaan fuula koo duratti hamaa hojjetan, waan ani itti hin gammannes filatan.’ ‘Waaqayyos soba akka amananitti gowwoomsaa cimaa isaanitti ni erga,’ sababni isaas, ‘dhugaa isa isaan oolchuuf ta’u jaalalaan hin fudhanne,’ ‘garuu jal’inatti gammadan.’ Isaayaas 66:3, 4; 2 Tasalonqee 2:11, 10, 12.

Barsiisaan samii akkana jedhee gaafate: “Yaa gowwoomsaan caalaan sammuu dogoggorsu maal taʼuu dandaʼa, yoo namni hundee sirrii irratti ijaaraa jiruu fi Waaqayyo hojii isaa ni fudhata jedhee of fakkeessu, yeroo dhugumaan garuu inni wantoota hedduu imaammata biyya lafaa jalatti hojjachaa, akkasumas Yihowaadhaan cubbuu hojjetaa jiru? Yaa, kun gowwoomsaa guddaadha, dogoggora hawwataa taʼedha, kan yeroo namoonni yeroo tokko dhugaa beekan, bifa Waaqeffannaa hafuuraa isaaf fakkaatu hafuura isaatii fi humna isaa dogoggoranitti, sammuu isaanii qabatu; yeroo isaan ofii isaanii badhaadhaa, qabeenyaan dabalamanii, waan tokko illee hin barbaachifne jedhanitti, yeroo dhugumaan garuu isaan waan hundumaa barbaachisu.”

“Waaqayyo garboota isaa amanamoo uffata isaanii xurii irraa qulqulluu eegatanitti ilaalcha isaa hin jijjiirre. Garuu hedduun, ‘Nagaa fi nageenya,’ jechaa jiru; yeroo badiinni tasa isaan irratti dhufu. Yoo qalbii jijjiirraan guutuun hin jirre, yoo namoonni qalbii isaanii himannaa cubbuutiin gadi of deebisanii dhugaa akkuma inni Yesuus keessatti jirutti hin fudhanne, mootummaa samii keessatti gonkumaa hin seenan. Yommuu qulqulleessuun gidduu keenya keessatti ta’u, deebi’anii ofiin boqonnaa keessa hin teenyu, ofi keenya badhaadhaa ta’uu, qabeenyaan dabalamuu, waan tokkollee nu hin barbaachisu jechuunis hin boonnu.”

“Eenyutu dhugumaan akkana jechuu dandaʼa: ‘Warqiin keenya ibiddaan qorameera; uffanni keenya addunyaatiin xuraaʼaa hin qabne’? Ani barsiisaa keenya uffata qajeelummaa jedhamuu agarsiisaa ture nan arge. Inni isaan irraa mulqee, xuraaʼummaa isa jalatti dhokate ifatti mulʼise. Sana booddee akkana naan jedhe: ‘Isaan akkamitti of tuulummaan xuraaʼummaa isaanii fi amala isaanii tortoree dhokfachaa jiran arguu hin dandeessu ree? “Magaalaan amanamtu akkamitti sagaagaltuu taate!” Manni Abbaa koo mana daldalaa taʼeera, bakka argamuun Waaqayyoo fi ulfinni isaa irraa deeme! Kanaaf dadhabinni jira, humni immoo dhabeera.’” Testimonies, volume 8, 249, 250.

Adveentizimi yeroo Iyya Walii-galaa Halkan Giddugaleessaa bara 1844 labsaa turetti “magaalaa amanamtuu” ture. Bara 1863tti, adeemsa “bu’uuroota” tajaajila William Milleriin hundeeffaman diduu jalqabe. Yommuu isaan dhugaawwan bu’uuraa gara cinaatti dhiisuu jalqaban, akkasumas kanneen sana faaya sobaa fi saantima sobaatiin haguugaa turanitti, isaan hundee haarawa ijaaruu turan. Warri hojii sana jalqaban, raawwatan, ammas itti fufan, barreessitoota Hafuura Raajii keessatti akka “warra ifa guddaa argatan”tti bakka bu’anii mul’atu.

“Ifa guddaa” isaan yeroo tokko qaban, abjuu Miiler keessatti akkuma dhagaa gatii guddaa saanduqa keessa turanitti bakka buufamee ture; Miileris isaan giddugala kutaa isaa keessatti minjaala irra kaa’ee, isaanis “aduu” caalaa ifa cimaadhaan ifan. Keewwata ammuma caqasame sana keessatti Obboleettii Waayit, “warra ifa guddaa argatan,” garuu “kan karaa ofii isaanii filatan” jedhee adda baasti.

ⴰⵙⵙⵓⵎⵎⵓⵔⵏ ⵙ ⵓⴱⵔⵉⴷ ⴰⵎⴰⵢⵏⵓ ⴳ 1863. ⵜⴻⵏⵏⴰ ⴷⴰⵡ “ⴷ ⴰⵟⵟⴰⵍ ⴰⵙⴻⵅⵅⴰⵎ, ⵉⵜⵜⴰⵡⴻⴹ ⵉⵎⴰⵏ ⵏ ⵎⴷⴷⴰⵏ ⵎⵉⵏⵣⵉ ⵡⵉⴷ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵏⴻⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉ ⵜⵉⴷⴻⵜ, ⴰⴷ ⵙⵙⵓⵜⵓⵏ ⵜⴰⵍⵖⴰ ⵏ ⵜⴻⵎⴳⴳⵉⴷⴰ ⴷ ⵓⵏⴼⴰⵙ ⴷ ⵜⴰⵣⵎⴻⵔⵜ ⵏⵏⴻⵙ; ⵎⵉⵏⵣⵉ ⵇⵇⴰⵏ ⴰⵔ ⵙⴻⵅⵙⴰⵔⴻⵏ ⵎⴰⵙ ⵏⵉⵜⵏⵉ ⴷ ⵉⵎⵔⵏⵓⴳⴰ ⴷ ⵉⴳⵓⵜⴰⵏ ⵙ ⵜⴻⵎⵍⴽⴰⵏⵜ ⴷ ⵓⵔ ⵙⴰⵔⵏ ⵉ ⵡⴰⵍⵓ, ⵎⴰⵛⴰ ⴳ ⵜⵉⴷⴻⵜ ⵏⵉⵜⵏⵉ ⵙⴰⵔⵏ ⵉ ⴽⵓⵍⵍⵓ.”

Isheen haala Laa’odiiqeyaa adda baafti, haala isheenii fi abbaan manaa ishee akka bara 1856 keessatti raawwatame adda baasan sana. Sana booddee waggaa torbaaf qorataman, garuu bara 1863 keessatti qormaata sana kufan; achiis hundee sobaa, kan ergaa akeekkachiisaa Phaawuloos Tesaloonqee keessatti kenne keessaa gowwoomsaa cimaa fidu, ijaaruu jalqaban. Akeekkachiisni Phaawuloos inni Tesaloonqee keessatti argamu, sochii jalqabaa fi xumura Adventizimii lamaaniniif ilkaan qabduu dha; akkasumas guutummaatti abjuu Miiliirii wajjin wal sima, isa jalqabaa fi xumura Adventizimii lamaan ilaallatu sana. Abjuun isaa ni adda baasa, yeroo hojii dhagaa qaalii dhugaa isa jalqabaa deebisanii dhaabuu sun raawwatamu, dhugaan sun yeroo jalqabaaf iyyannoo Halkan Walakkaa keessatti jalqaba Adventizimii irratti ifee ture caalaa yeroo kudhan caalchisanii ni ifu jedhee. Egaa akkamitti hubannoon Miiliirii amma, yeroo inni jalqaba dhugaa sana hubate caalaa, ifa guddaa qaba jechuu dandeenya?

Dhugoonni hedduun chaartota qulqulluu lama, kan Hab. 2 irratti mul’atan keessaa bakka bu’aniiru. Dhugoonni sun abjuu Miilar keessatti akka jawwee ta’anii mul’atan; isaanis guyyoota dhumaa keessatti, iyyi halkan keessaa dura, dhuma irratti deebi’anii ni haaromfamu turan. Jawween sobaa, abjuu Miilar keessatti foddaa keessaa baafaman, barsiisota sobaa kanneen bu’uura sobaa uumuuf Adventizimii keessatti galfaman qofa utuu hin ta’in, bu’uura dhugaa dhoksuufis ni bakka bu’u; garuu akkasumas warra barsiisota sobaa, kanneen bu’uura sobaa ijaaran sana irraa harka hin laanne ni bakka bu’u. “The daily” bu’uura dhugaa Wiiliyaam Miilar kan bu’uura jalqabaa hundeesseef ankora ture; akkasumas guyyoota dhumaa keessatti “the daily” waaqeffannaa waaqota tolfamoo qofa utuu hin ta’in, akkuma Miilar sirriitti adda baase, fincila bu’uura sobaa uume sanaafis mallattoo dha.

Kitaabni Qulqulluun, Hafuuriin Raajii fi seenaa hundinuu iyyi yeroo murtii kan bara 1798 irraa kaasee hanga 1844tti ture, labsii ergaa William Milleriin argamee fi dhihaate akka ture ni dhugaa ba’u. Kanaafuu sochiin sun sochii Millerite jedhamuun waamama. Akka loojikiitti, sochii sana fudhachuu diduun, ifa bara 1798 keessatti mul’ate—kan Daani’el dabalata beekumsaa jedhee ibse—fudhachuu diduudha.

Isaayyaan warra machooftota Efreem in dubbata; machooftota sanaas akka namoota qoosaa, warra saba Yerusaalem irratti mootummaa godhanitti ibsa. Isaayyaan akka isaan wayinii dhugaa irraa machaaʼan miti, garuu wayinii hafuuraa irraa machaaʼan ni beeksisa. Wayiniin hafuuraa Macaafa Qulqulluu keessatti, akka yaada keessatti itti fayyadame irratti hundaaʼee, barsiisa dhugaa yookaan sobaa taʼa. Machooftonni Efreem barsiisa sobaa, isa wayinii Baabilon taʼe irraa machaaʼaniiru; kunis Mulʼata boqonnaa kudha torbaffaatti sagaagaltuu Xiiroosiin bakka buʼamee, akkasumas Beelshaazaar halkan isaa isa dhumaa keessatti yeroo bashannanaa tureen ni mulʼata.

ଯିଶୟା ଯେରୁଶାଲେମର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କରୁଥିବା ଉପହାସକ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆସୁଥିବା ଆତ୍ମିକ ମତଲାମିର ପ୍ରଭାବଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲେ।

Ofumaa, dinqisiifadhaas; iyyadhaa, iyyadhaa immoo boossaa: isaan macheeffamaniiru, garuu daadhii wayinii miti; isaan hollatu, garuu dhugaatii cimaa miti. Sababni isaas, Waaqayyo hafuura hirriba gadi fagoo isin irratti dhangalaaseera, ija keessanis cufeera; inni raajota, bulchitoota keessan, warra mul’ata arganis haguugeera. Mul’anni hundinuu isiniif akka dubbii macaafa cufamee ta’eera; namoonni isa nama barate tokkootti kennanii, “Maaloo kana dubbisi,” jedhu; innis, “Dubbisuu hin danda’u; cufameeraatii,” jedha. Macaafichis nama hin baranneef kennama; “Maaloo kana dubbisi,” jedhamaaf; innis, “Ani hin baranne,” jedha. Kanaafuu Waaqayyo akkana jedhe: Sababni sabni kun afaan isaanii qofaan na dhihaataniif, hidhii isaaniitiinis na kabajaniif, garuu garaa isaanii na irraa fagoo kaasaniif, sodaan isaan naaf qabanis ajaja namootaatiin baratame waan ta’eef; kanaafuu, kunoo, ani hojii dinqisiisaa saba kana gidduutti hojjechuuf deema; eeyyee, hojii dinqisiisaa fi ajaa’ibsiisaa: ogummaan ogeeyyii isaanii ni bada, hubannaan warra qalbeeffatanii isaaniis ni dhokata. Wayyoo warra gorsa isaanii Waaqayyo duraa dhoksuuf gadi fagoo qotatan sanaaf, warra hojii isaanii dukkana keessatti hojjetanii, “Eenyutu nu arga? eenyutu nu beeka?” jedhan sanaaf. Dhugumatti, wantoota garagalchuun keessan akkuma suphee supheessaa ta’etti ni ilaalama; hojii sun isa isa hojjeteen, “Inni na hin hojjanne,” ni jedhaa? yookaan wanti bocame isa isa bocetti, “Inni hubannaa hin qabu ture,” ni jedhaa? Isaayaas 29:9–16.

Obboleettiin White lakkoofsa kana ni caqasti; achiis immoo kana dabaltee ni jedhu:

“Dubbiin kun hundinuu ni raawwatama. Warri garaa isaanii Waaqa duratti hin gadi qabne, akkasumas qajeelinaan deemuu hin barbaanne jiru. Kaayyoo isaanii dhugaa ni dhoksu; ergamaa kufee sanaa wajjinis walitti dhufeenya keessa turu; inni soba jaallata, sobas in hojjeta. Diinni namoota itti fayyadamuu danda’u irratti hafuura isaa ni kaa’a, akka isaan warra garmalee dukkana keessa jiran gowwoomsaniif. Namoonni tokko tokko dukkana babal’atee jiru sanaan guutamaa jiru; dhugaa dhiisanii dogoggora fudhachaa jiru. Guyyaan raajii keessatti akeekame ga’eera. Yesuus Kiristoos hin hubatamu. Yesuus Kiristoos isaanii keessatti akka oduu duriitti ilaalama. Sadarkaa seenaa lafaa kana irratti, baay’een akka namoota machaa’aniitti socho’u. ‘Dhaabbadhaa, dinqisiifadhaa; iyyadhaa, bo’aa; isaan machaa’aniiru, garuu daadhii wayiniitiin miti; isaan hollatu, garuu dhugaatii cimaatiin miti. Waaqayyo hafuura hirriba gadi fagoo isin irratti dhangalaaseera; ija keessanis cufee jira. Raajota, bulchitoota keessan, warra mul’ata argan immoo haguugeera.’ Machiin hafuuraa baay’ee isaanii irra jira; isaanis ofii isaanii akka saba ol ol qabamuutti yaadu. Amantiin isaanii akkuma Caaffanni Qulqulluun kun ibsutti jira. Dhiibbaa isaa jalatti qajeelaa deemuu hin danda’an. Karaa tarkaanfii isaanii keessatti daandii jal’aa tolchu. Tokko, achiis inni biraa, asii fi achi hollata. Isaan Gooftaan gara laafina guddaadhaan ilaala. Karaa dhugaa hin beekne. Isaan karoorsitoota saayinsawaa ti; warri arguumsaa hafuuraa ifa ta’e qabaatanii gargaaruu danda’an, gargaaruus qabaniis, ofii isaanii gowwoomfamaniiru; hojii hamaa jabeessaa jiru.

“ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱤᱱᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱟᱭᱠᱚ ᱥᱤᱜᱽᱨᱤ ᱢᱮ ᱥᱯᱟᱥᱴ ᱟᱨ ᱱᱤᱥᱪᱤᱛ ᱦᱚᱵᱚᱜᱼᱟ᱾ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱫᱷᱟᱨᱢᱤᱠ ᱵᱷᱩᱞᱟᱣᱟᱱᱠᱚ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱨᱩᱯ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥᱤᱛ ᱦᱚᱵᱚᱜᱼᱟ,—ᱚᱠᱟ ᱫᱚ ᱮᱵᱤᱞ ᱥᱯᱤᱨᱤᱴᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱯᱩᱛ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ,—ᱛᱚᱵᱮ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱦᱤᱥᱥᱟ ᱱᱮᱣᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱢᱚᱱ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱦᱚᱵᱚᱜᱼᱟ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱟᱯᱱᱟᱜ ᱢᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾”

“‘ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଭୁ କହୁଛନ୍ତି, ଯେହେତୁ ଏହି ଲୋକମାନେ ମୁଖରେ ମୋର ସନ୍ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି, ଏବଂ ଅଧରରେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ମୋଠାରୁ ଦୂରକୁ ହଟାଇଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୋ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଭୟ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞାଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷିତ ହୋଇଛି; ତେଣୁ, ଦେଖ, ମୁଁ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି, ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଏକ ବିସ୍ମୟ; କାରଣ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ନଷ୍ଟ ହେବ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ବିବେକୀମାନଙ୍କର ବୁଝାଣା ଗୋପନ ହୋଇଯିବ। ହାୟ ସେମାନଙ୍କୁ, ଯେମାନେ ନିଜମାନଙ୍କର ପରାମର୍ଶକୁ ପ୍ରଭୁଠାରୁ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ଗଭୀର ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରରେ ରହେ, ଏବଂ ସେମାନେ କହନ୍ତି, କିଏ ଆମକୁ ଦେଖୁଛି, ଏବଂ କିଏ ଆମକୁ ଜାଣୁଛି? ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ସବୁ କଥାକୁ ଓଲଟାଇଦେବା କୁମ୍ଭକାରଙ୍କ ମାଟି ସମାନ ଗଣାଯିବ; କାରଣ କୃତି କି ତାହାକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ବିଷୟରେ କହିବ, ସେ ମୋତେ ସୃଷ୍ଟି କରିନାହାଁନ୍ତି? କିମ୍ବା ଗଢ଼ାଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁ କି ତାହାକୁ ଗଢ଼ିଥିବା ବିଷୟରେ କହିବ, ତାଙ୍କର କୌଣସି ବୁଝାଣା ନଥିଲା?’”

“ଏହା ମୋ ପାଖରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି ଯେ, ଆମର ଅନୁଭବରେ ଆମେ ଏହି ସ୍ୱୟଂ ସ୍ଥିତିକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଆସିଛୁ ଏବଂ ଏବେ ମଧ୍ୟ ହେଉଛୁ। ଯେମାନେ ମହାନ ଆଲୋକ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ସୁଯୋଗ-ସୁବିଧା ପାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ସେହି ନେତାମାନଙ୍କ କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ଯେମାନେ ନିଜକୁ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବନ୍ତି, ଯେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବହୁତ କୃପାପ୍ରାପ୍ତ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦିତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ନିଜକୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ହାତରୁ ଅପସାରିତ କରି ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସଂସାର ଚତୁରତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରାନ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବାହିତ ହେବ। ଗୋଟିଏ ମାନବମନ, ଏହି ଭ୍ରାନ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଅନ୍ୟ ମାନବମନମାନଙ୍କ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ, ଯେମାନେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସତ୍ୟର ମୂଲ୍ୟବାନ ପ୍ରମାଣକୁ ମିଥ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଲୋକମାନେ ପତିତ ଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଠକାଯିବେ, ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ପାଳକମାନଙ୍କ ପରି ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଚେତନ ରହିବା ଉଚିତ ଥିଲା, ସେମାନଙ୍କ ପରି ଯେମାନେ ହିସାବ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସେମାନେ ନିଜମାନଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧର ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ରାଖିଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଭ୍ରମପ୍ରେରକ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପରାମର୍ଶକୁ ଅକାର୍ଯ୍ୟକର କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ସତର୍କବାଣୀ ଓ ତିରସ୍କାରଗୁଡ଼ିକୁ ପରେ ଠେଲିଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟରୂପେ ଶୟତାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି, ଭ୍ରମପ୍ରେରକ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ଓ ଭୂତମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷାବଳୀ ପ୍ରତି କାନ ଦେଇ।”

“Machiin hafuuraa amma namoota warra akka namoota dhugaatii cimaa irraa dhuganitti gufatanii deemuu hin qabne irra gaʼeera. Yakkoonni fi jeequmsi, gowwoomsaan, sobaan, fi walitti dhufeenyi haqaa hin taane addunyaa guuteera; kunis akka barsiisa hoogganaa mana murtii samii keessatti fincile sanaatti taʼeera.

“Seenaan ni irra deebiʼama. Ani wanta yeroo dhihoo keessatti taʼu addaan baasee ibsuu nan dandaʼa, garuu yeroon isaa amma iyyuu hin geenye. Bifoonni warra duʼanii, mala xaxamaa mootummaa Seexanaatiin ni mulʼatu; namoonni baayʼeenis isa soba jaallatee hojjetu wajjin ni hidhatu. Ani saba keenya akeekkachiisa; nu gidduutti iyyuu tokkoon tokkoon isaanii keessaa tokko tokko amantii irraa ni goru, hafuurota nama wallaalchisanitti fi barsiisa seexanotaatti ni xiyyeeffatu; isaaniinis dhugaan haminaan ni arrabsama.” Battle Creek Letters, 123–125.

ꯃꯥꯏꯆꯧꯁꯤꯡ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ, ꯏꯁꯥꯏꯌꯥ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯁꯤꯁꯇꯔ ꯋꯥꯏꯠ ꯌꯥꯎꯅ, ꯑꯔꯣꯏꯕ ꯅꯨꯃꯤꯠꯁꯤꯡꯗꯨ ꯈꯪꯍꯜꯂꯤ। ꯅꯨꯃꯤꯠꯁꯤꯡ ꯑꯁꯤꯗ ꯑꯦꯗꯚꯦꯟꯇꯤꯖꯝꯒꯤ ꯃꯥꯌꯥꯝ ꯄꯨꯔꯛꯄꯁꯤꯡꯅ “ꯑꯁꯤ ꯑꯔꯣꯏꯕ ꯃꯇꯝꯗ ꯁꯦꯇꯥꯟꯒꯤ ꯃꯥꯡꯗ ꯂꯩꯔꯤ, ꯂꯤꯡꯖꯦꯜ ꯇꯧꯕ ꯎꯃꯪꯁꯤꯡ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯂꯥꯏꯔꯦꯝꯕꯁꯤꯡꯒꯤ ꯋꯥꯍꯪꯁꯤꯡꯗ ꯈꯨꯗꯣꯡ ꯆꯥꯕ ꯑꯗꯨꯒꯤ” ꯍꯥꯏꯅ ꯈꯪꯍꯜꯂꯤ। ꯁꯤꯁꯇꯔ ꯋꯥꯏꯠꯅ ꯃꯁꯥꯒꯤ ꯈꯣꯡꯖꯦꯜ ꯑꯃ ꯊꯝꯍꯜꯂꯤ ꯃꯇꯝꯗ ꯃꯍꯥꯛꯅ ꯍꯥꯏ, “ꯃꯈꯣꯌ ꯑꯁꯤ ꯁ꯭ꯄꯤꯔꯤꯠꯎꯌꯦꯜ ꯊꯥꯎꯗꯣꯛꯁꯤꯡ ꯃꯈꯣꯌꯒꯤ ꯑꯁꯦꯡꯕ ꯃꯑꯣꯡ ꯑꯗꯨ ꯑꯣꯏꯔꯤꯕ ꯃꯇꯝꯗ—ꯍꯥꯏꯕꯗꯤ, ꯑꯄꯥꯝꯕ ꯎꯃꯪꯁꯤꯡꯒꯤ ꯑꯔꯣꯏꯕ ꯊꯥꯕꯛꯁꯤꯡ ꯑꯗꯨ ꯐꯣꯡꯗꯣꯛꯂꯕ ꯃꯇꯝꯗ,—ꯃꯁꯤꯡꯗ ꯁꯥꯔꯛ ꯌꯥꯕꯁꯤꯡ ꯑꯗꯨ ꯃꯅꯤꯡ ꯃꯥꯟꯕ ꯃꯤꯁꯤꯡ ꯑꯃꯒꯨꯝ ꯑꯣꯏꯒꯅꯤ।” ꯑꯔꯣꯏꯕ ꯅꯨꯃꯤꯠꯁꯤꯡꯒꯤ ꯄꯨꯋꯥꯔꯤꯗ, ꯃꯈꯣꯌꯒꯤ ꯌꯨꯗ꯭ꯔꯨꯡꯕꯥ ꯑꯗꯨ “ꯑꯄꯥꯝꯕ ꯎꯃꯪꯁꯤꯡꯒꯤ ꯑꯔꯣꯏꯕ ꯊꯥꯕꯛꯁꯤꯡ” ꯑꯣꯏꯔꯤꯕ ꯍꯥꯏꯅ ꯐꯣꯡꯗꯣꯛꯂꯕ ꯃꯍꯥꯛꯇ, ꯑꯦꯗꯚꯦꯟꯇꯤꯖꯝꯒꯤ ꯃꯥꯌꯥꯝ ꯄꯨꯔꯛꯄꯁꯤꯡ ꯃꯅꯤꯡ ꯃꯥꯟꯕ ꯃꯤꯁꯤꯡ ꯑꯃꯒꯨꯝ ꯑꯣꯏꯒꯅꯤ।

ଜେରୁସାଲେମରେ ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଜନସମୂହ ଉପରେ ଶାସନ କରୁଥିବା ଉପହାସକାରୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ମୁଦ୍ରାଖୋଲା ଘଟେ। ସେହି ମୁଦ୍ରାଖୋଲା ମିଲରଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ମିଲର ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ଏବଂ ପରେ ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱାର ଖୋଲାଗଲା। ଏହା ସେ ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ ନିଜ ଆଖି ମୁଦିବା ପୂର୍ବରୁ ଘଟେ, ଯାହା ଏକ ଲକ୍ଷ ଚଉତାଳିଶ ହଜାରଙ୍କର ମୁଦ୍ରାଙ୍କନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶେଷକୁ ସୂଚିତ କରେ। ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱାରର ଖୋଲାଯିବା ବ୍ୟବସ୍ଥାୟୁଗମାନଙ୍କର ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ସୂଚିତ କରେ, ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ତୃତୀୟ ଦୂତଙ୍କର ଲାଓଦିକୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ତୃତୀୟ ଦୂତଙ୍କର ଫିଲାଦେଲଫିୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପରିଣତ ହୁଏ।

Keewwata Isaayyaas keessaa sana keessatti, hojii hamaa warra macheefamtoota Efreem, warra “eegdota amanamoo taʼanii dhaabbachuu qabu” turan, gabaabinaan ibsameera. Gabaabinni sunis akkana jechuun ibsameera: “‘Dhugumaan wantoota isin garagalchitaniin gadi ol qopheessuun keessan akka suphee supheessaa taʼee ni ilaalama; hojii sun isa isa tolcheen, Inni na hin tolchine, ni jedhaa ree? yookaan wanti bocame sun isa isa bocheen, Inni hubannaa hin qabu, ni jedhaa ree?’”

Miliir “guyyaa guyyaa” jedhamee waamamu kan amantii waaqeffannaa tolfamaa yookaan mootummaa Roomaa waaqeffannaa tolfamaa taʼe jedhee adda baase, dhuma irratti mallattoo Seexanaa ti; jechuunis, Seexanaa fi Roomaan waaqeffannaa tolfamaa lamaan isaanii iyyuu bineensa guddaa jedhamuun bakka buufamu.

“Kanaaf, yeroo jalqabaatti, bofa guddaan Seexana kan bakka bu’u ta’us, hiika lammaffaatiin immoo Roomaa warra waaqeffannaa waaqolii sobaa hordofan jechuun mallattoo dha.” The Great Controversy, 439.

Guyyoota Yerusaalem bulchan guyyoota dhumaa ilaalchisee Obboleettiin Waayit akkana jette: “Namoonni tokko tokko dukkana achi keessatti mootummaa qabuun guutamaa jiru; dhugaa immoo dogoggoraaf gadi dhiisu. Guyyaan raajii keessatti akeekame dhufeera. Yesuus Kiristoos hin hubatamu. Isaanitti Yesuus Kiristoos oduu afoolaa ta’eera.” Bara 1901 keessatti, hoogganaan Advantizimii tokko Jarmanii irraa kitaaba Daani’el keessatti ilaalcha sobaa Pirootestaantizimii gantuu waa’ee “kan yeroo hundumaa” jedhu keessaa galchuu jalqabe. Ilaalchi sun “kan yeroo hundumaa” jedhu hojii mana qulqullummaa Kiristoos, yookaan yaada sana keessaa gosa tokko akka bakka bu’u adda baasa. Ani “gosa tokko” jedhee nan jedhu; sababiin isaas, seenaa bara 1901 booda itti aanse keessatti soba sana irratti xiyyeeffannoon garaagaraa kaa’ameera; garuu ilaalchiwwan sobaa sun yeroo hunda xumura tokko mul’isu; innis “kan yeroo hundumaa” jedhu hojii Kiristoos keessaa gosa tokko akka bakka bu’u dha.

“guutuun guyyaa” jedhu kan Miilaar akka mallattoo Seexanaa taʼetti adda baase, Adivantizimii guyyoota dhumaa keessatti immoo mallattoo Kiristoos taʼe. Yeroo inni bara 1901tti dhiyaate, namoonni muraasni qofa yaada “guutuun guyyaa” mallattoo Kiristoos taʼuu isaa, mallattoo Seexanaa miti jedhu fudhatan; garuu yeroo waggoota 1930mootaatti, luulaan barsiisa “guutuu guyyaa” jedhu kan Miilaar ujummoo dhugaa 2 Tasalonqee boqonnaa lammaffaa keessatti argamu keessaa qotee baase, akkuma “yeroo torba” Leewota boqonnaa digdamii jaha keessa jiru bara 1863tti didame sanitti, didame. Seenaa bara 1863 irraa hamma 1930mootaatti jiru keessatti iddoo tokkootti, Adivantizimiin osoo of hin hubatin hooggantoota jijjiiratee ture.

“Obboloota, ani balaa keessan nan arga; ammasis ani isin gaafadha, isin warri dogoggortan dogoggora sana sirreessuuf yaalii tokko illee ni gootu moo? Sababiin isaas, isin miilla keessaniif karaawwan qajeelaa hin tolchineef, lubbuuleen gufachaa, dukkana keessa deemaa taʼuu malu. Isin yoo iddoo amanamummaa irratti jirtan, ani caalaatti cimsinee isin nan kadhadha; lubbuu ofii keessaniitiif jedhaa fi warra akka qajeelchitootaatti isin ilaallataniif jedhaa, dogoggora raawwatame hundaaf Waaqayyo duratti qalbii jijjiirradhaa, dogoggora keessanis himadhaa.”

“Yoo mata-jabeenya garaa keessatti yoo itti fufte, akkasumas oftuulummaa fi of-qajeelchummaaatiin dogoggora kee yoo hin himanne, qorumsa mootummaa Seexanaa jalatti haftee ni taaʼita. Yommuu Gooftaan dogoggora kee sitti mulʼisutti, ati yoo hin qalbeeffanne yookaan himannaa yoo hin goone, eegumsi isaa lafa sana irra si deebisee irra deddeebiʼee si geessa. Dogoggora amala walfakkaataa qabu hojjechuuf ni dhiifamta; ogummaa dhabuu keessatti itti fufta; cubbuus qajeelummaa, qajeelummaas cubbuu jettee waamta. Baayʼinni gowwoomsaa guyyoota dhumaa kana keessatti babalʼatu si marsa; hoogganaa ni jijjiirta, garuu akka akkas goote hin beektu.” Review and Herald, December 16, 1890.

Namoonni qoolloqoo taʼanii saba Yerusaalem irratti mootummaa qaban, warri “iddoo amanamummaa” keessa jiranii, “cubbuu qajeelummaadha, qajeelinas cubbuudha” jedhu; akkasumas, “Dhugumaan garagalchuun keessan akka suphee hojjetaa supheetti lakkaaʼama; hojii sun isa isa hojjetee, Inni na hin hojjenne, ni jedhaa? Yookaan wanti bocame inni isa bocetti, Inni hubannaa hin qabu, ni jedhaa?” Jedhu. Fincila adeemsifamaa dhaloota afran keessatti Adventizimii keessaa, warri iddoo amanamummaa keessa jiran geggeessitoota jijjiiru; garuu kana hin beekan. Isaan kana hin beekan; sababiin isaas, ragaa dogoggora isaanii ifa godhu suuta suutaanii fi yeroo hundumaa didaniiru. Fincila adeemsifamaa sana keessatti, “ogummaan namoota isaanii ogeeyyii taʼanii ni bada; hubannaan namoota isaanii hubataa taʼaniis ni dhokata.”

Isaan waan hundumaa garagalchanii cubbuu qajeelummaa, qajeelummaas cubbuu jedhanii waamu. Mallattoon fincila kanaa barsiisa “kan guyyaa guyyaa” jedhu sanaa dha; kunis Miilariif mallattoo Seexanaa ture, yeroo ammaa immoo Adooveentizimiin akka mallattoo Kiristoositti beekama. Wanti yeroo tokkoo utubaa caasaa hojiiwwan raajii Wiiliyaam Miilar hundeesse ture, amma garuu mallattoo machii namoota qoosaa, warra uummata Yerusaalem irratti bulchan sanaa taʼeera. Mallattoon “kan guyyaa guyyaa” wajjin walqabatu, macaafa Daaniʼel keessatti, yeroo jalqaba Adooveentizimii keessatti saanduqa Miilaar keessatti beekametti akka aduutti ifee ture; bara dhumaatti garuu dhugaan sun yeroo kudhan caalaa ifa, sababni isaas lakkoofsi kudhan mallattoo qorumsaati, Israaʼel duriif immoo qorumsi kudaffaan qormaata isa dhumaa ture.

ଏହି ଆଧୁନିକ ଫରିସୀମାନେ “ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ” “ଶୟତାନୀୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆରୋପ କରିଛନ୍ତି,” ଏବଂ ପୌରାଣିକ ପୂଜାପାଠକୁ “ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପବିତ୍ର ଶକ୍ତି” ବୋଲି ପରିଚିତ କରିଛନ୍ତି।

“Fariisoonni Hafuura Qulqulluutti cubbuu hojjetan. Dandeettiin isaanii dubbii, Addunyaa Furee sana arrabsuuf itti gargaaramte; ergamaan galmeessu immoo dubbii isaanii kitaabota samii keessatti barreesse. Isaan humna mootummaa qulqulluu Waaqayyoo, isa hojii Kiristoos keessatti mul’ate, humnoota seexanaatti hirkisan. Hojiiwwan Isaa dinqisiisoo sana irraa miliquu hin dandeenye, yookaan sababa uumamaatiin ibsuus hin dandeenye; kanaafis, ‘Isaan hojiiwwan seexanaa ti’ jedhan. Amantii dhabuu keessatti Ilma Waaqayyoo akka nama mootummaa lafaa tokkootti dubbatan. Hojiiwwan fayyisuu isaanii duratti hojjetaman, hojiiwwan namni tokko iyyuu hin hojjenne yookaan hojjechuu hin dandeenye, mul’ina humna Waaqayyoo turan; garuu isaan Kiristoosiin si’oolii wajjin waliigaltee keessa jira jedhaniin himatan. Mormitoota, gurra laafina hin qabne, garaa sibiilaa qaban ta’anii, ragaa hundumaatti ija isaanii cufuu murteessan; akkasittis cubbuu dhiifama hin qabne hojjetan.” Manuscript Releases, volume 4, 360.

Nuti barruu itti aanu keessatti ilaalcha keenya waaʼee dabaluu beekumsaa, isa sochii ergamaa isa jalqabaatiin baname sana, itti fufna.