bara 1863tti fincila erga fincila waggaa dhibba tokkoo fi digdamii jaha booda, bara 1989 keessatti lakkoofsonni jahan dhumaa Daniel boqonnaa kudha tokkoo chaappaa irraa hiikaman. Beekumsi jalqaba bara sana keessatti chaappaa irraa hiikame hubannoo sararoota haaromsaa seenaa qulqulluu ture, akkasumas mul’ata isaan hundi walii wajjin akka wal-simatan ture. Sana booda bara 1992 keessatti, ifni lakkoofsota jahan dhumaa sanaa banamuu jalqabe. Dhiheessiin dhugaa kanaa yeroo jalqabaaf uummata duratti taasifame bara 1994 ture, mata-dureen isaas sararoota haaromsaa ture. Bara 1996 keessatti barruun The Time of the End jedhamuun maxxanfame; innis lakkoofsota jahan dhumaa Daniel boqonnaa kudha tokkoo adda baasee ibse.

Bara 1996 ergaan itti ergaan sun sirnaan bocamee dhaabate; kunis mallattoo yeroo ergaa William Miller bara 1831 keessatti sirnaan bocamee dhaabate wajjin wal qixxeessu dha. Ergaan Miller beeksisa murtiin jalqabamuu isaa ture; aayatonni ja’an dhumaa Dani’el boqonnaa kudha tokko immoo beeksisa xumura murtii turan. Dhimmi ergaa Miller yeroo raajii akkuma Kitaaba Qulqulluu keessatti mul’atutti ifa ba’e ture. Dhimmi aayatota ja’an dhumaa Dani’el boqonnaa kudha tokko immoo Roomaa ammayyaa (mootii kaabaa sobaa fakkeessituu) ture. Mala hojii Milleritti mul’ifame Seerota Hiika Raajii isaa 14 turan. Mala hojii bara 1989 keessatti mul’ifame immoo “sarara irratti sarara” kan sochii haaromsaati.

Hojiin Miilaar hojii isaa keessatti Dubbii Waaqayyoo akka aboo qabuutti hundeesse; kunis duudhaa fi aadaa paaphaasummaa waggaa kuma tokkoo fi dhibba lamaa fi jahaatamaaf addunyaa keessatti hojiirra turanitti faallaa ture. Kanaaf, ergaan Miilaar yeroo jalqabaatiif bara 1831 maxxanfame; akkasumas kanaan ergaan Miilaar sirnaan bifa mootummaa argate; kunis erga Macaafni Qulqulluun King James qophaa’ee booda waggaa dhibba lamaa fi digdama sirriitti ture. Hojiin Future for America immoo gahee Ameerikaan yeroo seerri Dilbataa dhihoo dhufu keessatti madaa du’aa paaphaasummaa fayyisuu keessatti qabdu adda baasuu ture. Kanaaf, barruun yeroo xumuraa The Time of the End jedhamu bara 1996 maxxanfame; akkasumas kanaan ergaan sun sirnaan bifa mootummaa argate; kunis erga Ameerikaan bara 1776 jalqabdee booda waggaa dhibba lamaa fi digdama sirriitti ture.

Wanti waggoota dhibba lamaa fi digdamaa kan mata-duree sochii haaromsa tokkoo tokkoo qabxii wabii seenaa wajjin walqabsiise sanaa hamma Fulbaana 11, 2001 boodatti hin hubatamne; sababiin isaas, badiisa sadaffaan guyyaa sana gaʼetti qofa Gooftaan saba Isaa gara daandiiwwan durii Ermiyaas boqonnaa jahaa, lakkoofsa kudha jaha fi kudha torbaatti deebiʼuuf geggeesse. Achi keessatti ifni “yeroo torbaa” jedhu irra deebiʼamee argame; ifni sun akkuma guddachaa adeemeen, dhibbi lamaa fi digdamni lakkoofsa Daaniʼel boqonnaa saddeet, lakkoofsota kudha sadii fi kudha afur walitti hidhu taʼuun isaa ifatti mulʼate. Lakkoofsa kudha sadaffaatti mulʼanni “chazon” jechuun seenaa raajii adda baafamee ibsameera; lakkoofsa kudha afuraatti immoo mulʼanni “mareh” jechuun “mulʼata” adda baafamee ibsameera. Walitti hidhamiinsi lakkoofsota lamaan kanaa waan Gabriʼel Daaniʼeliif barsiisuuf dhufe dha; Daaniʼelis saba Waaqayyoo bara dhumaa keessatti mulʼata lamaan sana gidduu walitti hidhamiinsa jiru hubatu bakka buʼa.

Mul’anni lakkoofsa kudha sadii mul’ata “yeroo torba” (waggoota kuma lama dhibba shan fi digdama) ni bakka bu’a; mul’anni lakkoofsa kudha afur immoo guyyoota kuma lama dhibba sadii (waggoota) ni bakka bu’a. “Yeroon torba” mootummaa kibbaa Yihuuda irratti, inni Yihuudaa, Yerusaalemii fi mana qulqullummaa bakka bu’u, bara dhaloota Kiristoos dura 677 keessa jalqabe; waggoonni kuma lama dhibba sadii, deebisanii dhaabamuu Yerusaalemii fi mana qulqullummaa kan agarsiisan immoo, bara dhaloota Kiristoos dura 457 keessa jalqaban.

ବିଶ ଓ ଦୁଇ ଶତ ବର୍ଷ ଏହି ଦୁଇ ଦର୍ଶନକୁ ଏକତ୍ର ବାନ୍ଧି ରଖିଛି, ଏବଂ ଦୁଇ ଶତ ବିଶ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପୈଗଣତ୍ୱ ଓ ପାପତ୍ୱର ବିନାଶକାରୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୈନ୍ୟଦଳ ଓ ପବିତ୍ରସ୍ଥାନର ପଦଦଳନ ସହିତ ଥିବା ସମ୍ବନ୍ଧର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକି ଛିଣ୍ଡିଯିବା ଓ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ କ୍ରୋଧରୂପେ ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଦୁଇ ଶତ ବିଶ ବର୍ଷ ପବିତ୍ରସ୍ଥାନକୁ ପଦଦଳିତ କରିବାର ଶୟତାନୀ କାର୍ଯ୍ୟର ଦର୍ଶନକୁ ସେହି ମନ୍ଦିରକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବାର ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟର ଦର୍ଶନ ସହିତ ଏକତ୍ର ବାନ୍ଧିଦେଇଥିଲା। ତେଣୁ, ଏହି ଦୁଇ ଶତ ବିଶ ବର୍ଷ ଏକ ପବିତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ପ୍ରତୀକ ଅଟେ।

Akkuma sochii Mileraayitii fincila bara 1863tti xumuramee, achiis waggoota dhibbaa tokkoo fi digdamii jaha booda sochiin ergamaa sadaffaa dhufe; kanaanis sochiileen lamaan mallattoo “yeroo torbaa”tiin (dhibbaa tokkoo fi digdamii jaha) walitti hidhamiinsa akka qaban ni jabeesse; waggoonni dhibbaa lamaa fi digdamni, hundeeffama ergaa Macaafa Qulqulluu kan Miller bara 1831 keessatti godhe, maxxansama King James Bible bara 1611 waliin akka walitti hidhatan godhan; akkuma kana yeroo wal fakkaataan sun Future for America jalqaba Ameerikaa waliin walitti hidhata gochaa, yeroo dhuma Ameerikaa adda baase.

Onkoloolessa 22, 1844, Ergamtuun Kakuu sanaan hin eegamin gara mana qulqullummaa Inni waggoota afurtamii jaha keessatti ijaaretti dhufe; kunis bara 1798 irraa, dhuma dheekkamsa isa jalqabaa irraa, hamma bara 1844, dhuma dheekkamsa isa dhumaaatti ture. Seenuun Isaa gara mana qulqullummaatti sochii Iyya Barmootaa Halkan Giddugaleessaa keessatti dhangala’iinsa Hafuura Qulqulluu tiin dura adeemsifamee ture; kunis seensa injifannoo Kiristoos gara Yerusaalemitti taasise dursee agarsiifamee ture. Dhugaa-baatonni lamaan sun yeroo sochiin Iyya Barmootaa Halkan Giddugaleessaa guyyoota dhumaa keessatti irra deebi’amu, Kiristoos mana qulqullummaa namoota kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afur sanaa akka ijaaree ta’u ni hundeessu. Sochiiwwan lamaan keessatti Iyya Barmootaa Halkan Giddugaleessaa fakkeenya durboota kudhanii itti raawwatamu wal cina dhaabbata qabu.

“Anga emikolo mingi njogererwako olugero olw’abawala kkumi, bataano ku bo nga bagezi, ne bataano nga basirusiru. Olugero luno lwatuukirizibwa era lunaatuukirizibwanga ddala nga bwe luli, kubanga lulina okukozesebwa okw’enjawulo eri ekiseera kino, era, ng’obubaka bwa malayika ow’okusatu, lwatuukirizibwa era lunaasigala nga ge mazima agaliwo mu kiseera kino okutuusa enkomerero y’ebiseera.” Review and Herald, August 19, 1890.

Seenaa Milarootaa (sochiin ergamaa isa jalqabaa) mul’ata humna Waaqayyoo kan yeroo yerootti dabalaa dhufe bakka bu’a; kunis bara 1798tti yeroo macaafni Daani’el baname jalqabe. Humni sunis yeroo ergamaan Mul’ata Yohaannis boqonnaa kudhaffaa irraa ta’e Hagayya 11, 1840tti gad bu’e keessatti caalaatti dabale. Ergasii abdii-kutannaan inni jalqabaa kan Ebla 19, 1844 dhufe, fi dhuma irratti walga’ii qubsumaa Exeter irratti, Hagayya 12, 1844 irraa eegalee dhangala’ina Hafuura Qulqulluutti geesse; innis hamma Onkoloolessa 22, 1844tti akka dambalii galaanaa biyya irra faca’aa itti fufe.

ᱯᱷᱭᱩᱴᱩᱨ ᱯᱷᱚᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ (ᱛᱮᱥᱨᱟ ᱮᱧᱡᱮᱞ ᱨᱮᱱ ᱟᱱᱰᱚᱞᱚᱱ) ᱨᱮᱱ ᱤᱛᱤᱦᱟᱥ, ᱤᱥᱚᱨ ᱨᱮᱱ ᱥᱟᱛᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤᱭᱟ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱠᱚ ᱫᱚᱨᱥᱟᱣᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱛᱟ 1989 ᱨᱮ ᱫᱟᱱᱤᱭᱮᱞ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ। ᱥᱟᱛᱤ ᱟᱨᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ 2001 ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ 11 ᱨᱮ ᱨᱮᱵᱷᱮᱞᱮᱥᱚᱱ ᱮᱴᱤᱱ ᱨᱮᱱ ᱮᱧᱡᱮᱞ ᱟᱸᱰᱮ ᱡᱚᱦᱚᱨ ᱮᱱᱟ। ᱛᱟᱦᱮᱱ 2020 ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱩᱞᱟᱭ 18 ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱛᱷᱚᱢ ᱵᱤᱨᱚᱥᱟ ᱦᱟᱹᱛᱤᱧ ᱦᱚᱪᱚ ᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱪᱮᱫ ᱢᱩᱪᱟᱹᱛ ᱨᱮ ᱯᱚᱵᱤᱛᱨ ᱟᱛᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱠᱟ ᱦᱟᱯᱟᱛᱤᱧ ᱛᱮ ᱯᱩᱨᱤ ᱫᱷᱟᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱯᱷᱮᱞᱟᱣ ᱞᱮᱠᱟ ᱪᱟᱞᱟᱣᱟ ᱪᱟᱞᱟᱣᱟ, ᱡᱟᱹᱦᱟᱸ ᱫᱷᱟᱣ ᱢᱟᱭᱠᱮᱞ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱟᱨ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱨᱮᱱ ᱯᱨᱚᱵᱷᱮᱥᱚᱱ ᱢᱩᱪᱟᱹᱛ ᱦᱚᱪᱚᱣᱟ।

Onkoloolessa 22, 1844, raajiiwwan hedduun guutaman; kanaafuu, yeroo seerri Dilbataa dhihoo dhufu sanatti, raajiiwwan hedduun deebi’anii akka guutaman ni agarsiisa. Raajiiwwan keessaa tokko turtii mul’ataa kan boqonnaa lammaffaa Habquuq keessatti bakka bu’ame dha. Boqonnaan lammaffaan Habquuq muuxannoo sochii ergamoota isa jalqabaa fi isa sadaffaa lamaan isaanii ni ibsa. Sochiileen lamaan kun falmii mala sirrii Kitaaba Qulqulluu irratti geggeeffamuun ni mudatu; falmiin kunis bakka bu’oota sochii sanaa fi saba duraan filataman, yeroo adeemsi falmichaa deemaa jirutti bira darbamanii jiran gidduutti raawwatama.

Ergaan dhaamsitoota ergamaa isa jalqabaatiin eegumtootaan ittifamuu qabu, dhugoota sanaa (faayaawwan Miller) adda baasuu ture; isaanis dhuma irratti kaartota qulqulluu lama, kan 1843 fi 1850 irratti bakka bu’aniiru. Adeemsa falmii sana keessatti, abdii kutannaa tokko ni jiraata; innis gareewwan mormitoota lamaan irraa addaan baʼuu mallattoo godhata, warra amanamoo taʼaniifis of kennuu gadi fagoo taʼeetti waamicha ni kenna.

Achiis Habaaquq adeemsa qorannaa dhugaa bu’uuraa keessatti gareewwan lama hirmaatan gidduu jiru adda jechuun ibsa. Adeemsi qorannaa sun, kan falmii gareewwan lamaan Onkoloolessa 22, 1844 irratti callise of keessaa qabu, bakka Habaaquq boqonnaa lama itti xumurametti xumurame.

Garuu Waaqayyo mana qulqullummaa isaa keessaa jira; lafti hundinuu isa duratti cal’isee haa turu. Habakuuk 2:20.

Gooftaan utuu hin turin mana qulqullummaa Mileroota isaa keessa seene; yeroo sana immoo lafti hundinuu callisuu qabdi ture, sababni isaas Guyyaan Araaraa fakkeenya sanaa guutuu taʼe dhufeera, murtiin warra duʼanii immoo jalqabameera. Seenaa raajii boqonnaa lammaffaa Habquuq keessa jiru Onkoloolessa 22, 1844 irratti dhume; Yesusis yeroo hundumaa dhuma waan tokkoo jalqaba waan tokkootti walitti hidhata. Jalqabni mulʼata waggoota kuma lama dhibba shan dhibba digdama kan mana qulqullummaa fi loltoota gadi dhiitaman keessaa tokkoo, fi mulʼata deebisanii dhaabamuu mana qulqullummaa fi loltootaa keessaa tokkoo, walumaan jalqaban; garuu waggoota dhibba lamaa fi digdamaan addaan fagaatan; yeroo isaan dhumanittis, akka xumuramanitti Habquuq boqonnaa LAMMAFFAA keeyyata DIGDAMA keessatti ibsaman.

Seerri Dilbata Dhufuutti seera Wiixataa isa dhihaachaa jiru keessatti, raajiiwwan hedduun ni raawwatamu. Raajiiwwan keessaa tokko turtii mul’ataa, akkuma boqonnaa lamaffaa Habaaquuq keessatti ibsame, dha. Boqonnaan lammaffaan Habaaquuq muuxannoo sochii ergamaa jalqabaa fi sadaffaa lamaan isaanii ni mul’isa. Sochiileen lamaan kunis falmii mala sirrii Macaafa Qulqulluu irratti hundaa’e tokkoon ni walitti dhufu; falmiin kun immoo adeemsa falmii sana keessatti bakka bu’oota sochii sanaa fi saba duraan filatame kan yeroo sana keessa darbamaa jiru gidduutti raawwatama.

SABABA ergamtoonni ergamtoota ergaa ergamaa sadaffaatiin eegamaniin falmisiifamu, dhugaawwan (luluuwwan Miller) isa dhuma irratti chaartiiwwan qulqulluu lamaan bara 1843 fi 1850 irratti bakka bu’anii turan adda baasuudha. Adeemsa falmii sana keessatti gaddi abdii kutannaa tokko uumamee ture; innis gareewwan lama wal morman gidduutti addaan baasuu agarsiise, akkasumas amanamootaaf qulqulleeffamuu gadi fagoo ta’eef waamicha kenne. Sana booda immoo Habaaquq garaagarummaa gareewwan lamaan adeemsa qorumsa dhugaawwan hundeessaa keessatti hirmaatan adda baasa. Adeemsi qorumsa sun, kan falmii gareewwan lamaan gidduutti ta’een bakka bu’ee ture, guutummaatti seera Dilbataa dhihootti dhufu irratti xumurama; achuma irratti boqonnaan lammaffaan Habaaquq xumurame.

ତଥାପି ସଦାପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ପବିତ୍ର ମନ୍ଦିରରେ ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନିରବ ରହୁ। ହବକ୍କୂକ 2:20।

Gooftaan utubaa dhibba afurtamii afur kuma keessaa hatattamaan seena; yeroo sana immoo lafti hundinuu calʼisuu qaba; sababni isaas Guyyaan Araaraa fakkeenya dhugaa sana murtii warra jiraatanii bira ni gaʼa. Seenaa raajii Habakkuk boqonnaa lamaa seerri Dilbataa dhiʼootti dhufu irratti ni xumurama; Yesus immoo yeroo hundumaa dhuma wantaa tokkoo jalqaba wantaa tokkoo wajjin walitti hidhata.

ᱡᱤᱣᱤᱛ ᱠᱚᱣᱟᱠ ᱵᱤᱪᱟᱨ ᱑᱑ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱟᱨ, ᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱤᱪᱟᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱚᱥᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟ। ᱚᱱᱟ ᱯᱨᱚᱥᱮᱥ ᱫᱚ ᱤᱥᱚᱨᱟᱠ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱦᱚᱵᱟ, ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱤᱫ ᱮᱢᱚᱱ ᱫᱷᱟᱯ ᱨᱮ ᱛᱷᱤᱛᱤᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱵᱤᱪᱟᱨ ᱤᱥᱚᱨᱟᱠ ᱚᱲᱟᱜ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱥᱟᱭ ᱠᱚᱣᱟᱠ ᱪᱮᱛᱟᱱᱨᱮ ᱦᱮᱡ ᱚᱛᱟᱭᱟ। ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱣ ᱭᱚᱨᱠ ᱥᱤᱴᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱤᱞᱰᱤᱝ ᱠᱚ ᱞᱟᱦᱟᱜ ᱞᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱵᱤᱪᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱤᱞ ᱤᱧᱡᱮᱞ ᱟᱜ ᱭᱮᱨᱩᱥᱟᱞᱮᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱟᱨ ᱡᱟᱦᱟᱸᱠᱚ ᱪᱟᱨᱪ ᱨᱮ ᱦᱚᱪᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱜᱷᱤᱱᱟᱹᱣᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱦᱟᱹᱨᱟᱜ ᱟᱨ ᱠᱟᱸᱫᱟᱜ ᱛᱟᱱᱠᱚᱣᱟᱠ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ, ᱟᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱦᱚᱪᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱜᱷᱤᱱᱟᱹᱣᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱟᱦᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ। ᱫᱷᱤᱨ ᱦᱮᱡᱚᱜᱼᱟᱜ ᱥᱟᱱᱰᱮ ᱞ ᱨᱮ, ᱠᱷᱨᱤᱥᱴ ᱢᱤᱫ ᱥᱚ ᱪᱟᱞᱤᱥ ᱪᱟᱨ ᱦᱟᱡᱟᱨ ᱠᱚᱣᱟᱠ ᱢᱟᱱᱫᱤᱨ ᱮᱨᱮᱠᱥᱚᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱪᱟᱵᱟ ᱥᱟᱨᱮ ᱮᱢᱟ ᱛᱟᱢᱟ, ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱝᱥᱚᱠᱟᱨᱤ ᱤᱧᱡᱮᱞ ᱠᱚ ᱭᱮᱨᱩᱥᱟᱞᱮᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱᱨᱮ ᱵᱤᱪᱟᱨ ᱟᱱᱟᱭᱟ।

Warri kumaa afurii afurtamii afurii kuma afurtamii san booda akka alaabaa ol kaafamu; murtiin warra jiraatanii immoo tuuta biraatiif ni jalqaba; isaanis Daani’el boqonnaa kudha tokko, lakkoofsa afurtamii tokko keessatti Edoom, Mo’aabii fi ilmaan Amoon keessaa warra angafoota ta’aniin bakka bu’aniiru.

Sochii haala sochii sochii ergamaa jalqabaa kan Millerootaa ilaallus, yookiin haala sochii jabduu ergamaa sadaffaa ilaallus, seenaa guutuun sochii haaromsa sanaa mul’ata dhugaa isa dabalaa deemu bakka bu’a; mul’anni sunis dhuma irratti dhangala’uun Hafuura Qulqulluutiin xumurama. Dhangala’uun Hafuura Qulqulluu xiyyeeffannaa raajii guyyoota dhumaa ti. Kanaafuu durboonni gowwoon zayitii hin qaban; warri ogeeyyiin garuu qabu. Zayitiin bokkaa dha.

Isaan ni jedhu, Yoo namni tokko haadha manaa isaa hiikee, isheenis isa irraa baatee nama biraa taate, inni deebi’ee gara isheetti ni galaa ree? Lafti sun baayʼee hin xuroofuu ree? Ati garuu jaalallee hedduu wajjin sagaagaltuu taateerta; taʼus gara kootti deebiʼi, jedha Waaqayyo. Ija kee gara iddoo ol kaʼoo sanaatti ol qabiitii ilaali; eessa irratti akka ati hin ciisin hin jiru. Daandiiwwan irratti isaan eegaa teesseerta, akkuma Arabni lafa onaa keessatti godhu sana; ati sagaagalummaa keetiinii fi hamaamummaa keetiin lafa xureessiteerta. Kanaaf roobni dhangalaʼaan dhowwameera, roobni boodaa immoo hin turre; garuu ati fuula sagaagaltuutii qabda, qaanofuu diddeerta. Amma irraa eegalee akkas jettee natti hin iyyituu, Abbaa ko, ati qajeelchaa dargaggummaa koo ti? Ermiyaas 3:1–4.

Keessa kana keessatti (raajonni hundinuus bara dhumaa waaʼee ni dubbatu), Waaqayyo akka saba Isaa sagaagaltuu taʼanii jiran ibsa; hamma isaan adda-mata sagaagaltuu qabaatanitti. Sagaagaltuun bara dhumaa humna paaphaasii dha; addi immoo murtii kaayyoo-qabeessa taʼe agarsiisa. Sabni Waaqayyoo kan bara dhumaa hamaa dha; garuu Waaqayyo waamicha isa dhumaa dhiyeessaa jira, yeroo isaan murtii walfakkaataa sagaagaltittiin gaʼte sanatti gaʼan illee. Isaan amala dhaloota afuraffaadhaan bakka buʼame horataniiru; achitti isaan akka aduu waaqeffachuuf qophaaʼanitti, akkuma boqonnaa saddeeti Ifa Ezeeqeel keessatti dhaloota afuraffaadhaan bakka buʼametti.

“Yeroon ifa dhugaan dukkana amalaa gidduutti akka ifuuf ga’eera. Ergaan ergamaa sadaffaa addunyaatti ergameera; innis namoonni mallattoo bineensichaa yookaan fakkii isaatii adda isaanii irratti yookaan harka isaanii irratti akka hin fudhanne akeekkachiisa. Mallattoo kana fudhachuun jechuun murtii bineensichi godhe sanauma irra gahuu fi yaada isa wal fakkaatu deeggaruu jechuudha; kun immoo kallattiidhaan Dubbii Waaqayyoo mormuudha. Warra mallattoo kana fudhatan hundumaa ilaalchisee, Waaqayyo akkana jedha: ‘Inni sunis daadhii dheekkamsa Waaqayyoo isa xoofoo isaa keessatti walitti hin makamin dhangalaafame ni dhuga; ergamoota qulqullootaa durattis, Hoolicha durattis ibiddaa fi dinyiidhaan ni dhiphatama.’ Review and Herald, July 13, 1897.

Ermiyaas saba bara dhumaa keessatti saba Waaqayyoo akka duraanuma mataa sagaagaltittii qabanitti adda baasee mul’isa. Isaan “hamoota” waan ta’aniif mallattoo bineensichaa fudhachuuf qophii irra jiru. Keeyyata amma caqasame keessatti Obboleettii White itti fuftee akkana jette:

“Yoo ifni dhugaa siif dhihaatee, Sanbanni abboommii afraffaan ibsame sitti mul’ifamee, eegumsi Dilbataa jedhu immoo Dubbii Waaqayyoo keessatti hundee akka hin qabne sitti agarsiifamee, ati garuu amma iyyuu Sanbata sobaa sanaatti maxxantee, Sanbata Waaqayyo ‘guyyaa koo qulqulluu’ jedhu qulqulleessitee eeguu yoo didde, mallattoo bineensichaa ni fudhatta. Kun yeroo kamitti raawwatama?—Yeroo ati ajaja Dilbata hojii irraa boqottee Waaqayyoon waaqeffadhu jedhu sanaaf ajajamtu, utuma Dilbanni guyyaa hojii idilee malee waan biraa akka ta’e agarsiisu jechi tokko illee Macaafa Qulqulluu keessatti hin jirre beektuu, mallattoo bineensichaa fudhachuuf mootummaa keetiin walii galta, chaappaa Waaqayyoo immoo ni didda. Yoo nuti mallattoo kana adda keenya irratti yookaan harka keenya irratti fudhanne, murtiin warra ajajamuu didan irratti labsame nurra bu’uu qaba. Chaappaan Waaqayyoo isa jiraataa garuu warra qalbii isaanii guutuudhaan Sanbata Gooftaa eegani irra kaa’ama.”

“‘Waaqayyo jal’ina namaa akka lafa irratti guddaa taʼe, yaadni hundi kan yaada garaa isaa immoo yeroo hundumaa hamaa qofa akka ture in arge…. Lafti Waaqayyo duratti mancaatee turte; lafti immoo jeequmsaan guutamtee turte…. Waaqayyos Nohiin, Dhumni foon hundumaa fuula koo dura gaʼeera; isaaniin lafti jeequmsaan guutamteerti; kunoo, ani isaanii fi laficha walumaan nan balleessa, jedhe.’ Sababni isaanii irraa muramanii baduufis, lafa Waaqayyo uummata qajeelaadhaan gammachiifamee itti fayyadamaaf uume sana waan xureessaniif ture.

“‘Akkuma bara Nohi keessatti turetti,’ jedhe Kiristoos, ‘akkasuma immoo bara Ilma Namaa keessattis ni ta’a.’ Egaa akkas miti ree? Namni kam iyyuu gaazexaa guyyaa guyyaatti maxxanfamu yoo ilaale, tarree dheeraa yakkootaa—machii, hannaa, saamichaa, maallaqa amanametti fudhatame irraa saamuudhaa, ajjeechaa—arguu ni danda’a. Yeroo tokko tokko guutummaan maatiiwwan ni ajjeefamu; kunis namni tokko hawwii isaa maallaqa yookaan qabeenya kan isa hin taane argachuu fi qabachuuf qabu akka guutamuuf ta’a. Addunyaan dhuguma akkuma bara Nohi keessatti ture sanaa ta’aa jirti, sababni isaas namoonni ajajawwan Waaqayyoo ifatti tuffatanii darbuu isaaniiti.” Review and Herald, July 13, 1897.

Ermiyaas saboota Waaqayyoo kan bara dhumaa aduuf sagadan jedhu adda baasee agarsiisaa jira; yeroo akkas godhus, “bokkaan roobaa dhowwameera, roobni boodaa hin jirres; ati adda sagaagaltuutii qabda turte, qaanfachuus didde” jedhee isaan adda baasa. “Hamoonni” saboota Waaqayyoo kan bara dhumaa roobni boodaa isaanitti hin roobu; isaanis qaanfachuu ni didu; yaadni isaanii akka seenaa Nohiitti yeroo hundumaa hammina qofa taʼeera; kana malees, kun mana suuraa keessaa jirtu kan ciiggaa lammaffaa Hisqiʼeel boqonnaa saddeet keessatti ibsameen bakka buʼa.

Ermiyaas namoota Waaqayyoo keessaa warri hamaan qaanii hin qabne bara dhumaatti jiran sana, “yeroo” sanaa “kaasee” gara “qajeelchaa” “dargaggummaa” isaanii “iyyu” jedhanii akeekkachiisa. Qajeelchi dargaggummaa Adventizimii gabatee lamaan Habaaquuqii fi faaya isaanii irratti mul’atan ture. Hammina bara dhumaatti namoota Waaqayyoo keessaa warra hamaa irratti du’a bara baraa fiduuf jedhu keessaa ba’uuf abdiin jiru tokkichi, gara Waaqayyo isa jalqaba irraa qajeelchaa tureetti iyyuudha; jalqabni sunis bara 1798tti “yeroo dhumaa”tti ga’e.

Dhimmichi seenaa ergamaa isa jalqabaa yookaan isa sadaffaa keessatti jiru, roobni boodaa siif kennamuu isaa yookaan siif kennamuu dhiisuu isaa ti. Roobni boodaa yeroo saboonni aarii itti ka’an Fulbaana 11, 2001 jalqabe.

“Yeroo sana, utuu hojii fayyinaa xumuramaa jiruu, dhiphinni lafa irratti dhufaa ni ta’a; saboonni ni aaru, garuu hojii ergamaa sadaffaa akka hin gufachiisneef ni to’atamu. Yeroo sana ‘roobni boodaa,’ yookaan haaromsi fuula Gooftaa irraa dhufu, sagalee guddaa ergamaa sadaffaatiif humna ni kenna; qulqullootaas yeroo dha’ichi torban inni dhumaa dhangalaafamu keessatti akka dhaabatan ni qopheessa.” Early Writings, 85.

“Roobni isa boodaa,” kan “haaromfamuu” jedhamees, yeroo saboonni aaramanitti jalqabe; yeroo sanattis “hojiin fayyinaa” cufamuu jalqabe. Ergamoonni afran kan Mul’ata boqonnaa torbaa keessa jiran, yeroo chaappaa namoota dhibba keessaa afurtamii afur kumaa irratti kaa’amu raawwatamutti bubbee afran qabatanii ittisu; hojii sunis Hisqi’el boqonnaa sagal keessatti, warra xuraa’ummaawwan Yerusaalem keessatti hojjetamanitti booyanii iyyaafatan irratti ergamoonni mallattoo kaa’an jechuun fakkeeffamee dhihaata. Fulbaana 11, 2001, ergamoonni hojii cufaa namoota dhibba keessaa afurtamii afur kumaa keessaa warra irratti mallattoo kaa’uu jalqaban.

Hojiin xumuraa ergamaa sadaffaaffaan wal qabate bokkaa boodaa dhangala’uu isaatiin raawwatama; kunis “haaromsicha” kan jedhamu, ergaa ta’es dha.

Isaayyaas 28:12, “Inni, kun boqonnaa warri dadhaban itti boqotanidha; inni kun immoo boqonnaa haaromsaati” isaaniin jedhe; garuu isaan dhaggeeffachuu hin barbaadne.

Ergaan isaan Isaayaas keessatti dhagaʼuu didan ergaa afaan daddafaa dubbatuun kennamu sanaa dha; innis ergaa qormaataa, mala “sarara irratti sarara” jedhu bakka buʼu dha.

Garuu dubbii Waaqayyoo isaanii irratti ajaja irra ajaja, ajaja irra ajaja; sarara irra sarara, sarara irra sarara; asii xinnoo, achii xinnoo taʼe; akka isaan deeman, dugda duubatti kufan, caccaban, kiyyoo keessatti qabaman, fi qabamanii fudhataman. Kanaafuu isin namoota qoosaa, warra saba kana isa Yerusaalem keessa jiru bulchitan, dubbii Waaqayyoo dhagaʼaa. Isin, “Nuti duʼa wajjin kakuu galleerra; awwaala wajjinis walii galleerra; yeroo adabbiin lolaa fakkaatu darbutti nu hin geenyu; soba iddoo kooluu keenya taasifanneerra, kijiba jalattis of dhokfanneerra” jettaniirtu. Isaayaas 28:13–15.

Dubbiin Waaqayyoo, inni ergaa boqonnaa fi haaromfannaa (rooba boodaa) taʼe, kan isaan “deemanii, dugda duubatti kufanii, caccabanii, kiyyoodhaan qabamanii, qabamanii fudhataman” godhu, “namoota qoosaa, warra saba kana Yerusaalem keessa jiru bulchan”af kennameera. Yerusaalem iddoo ergamoonni warra booʼanii fi iyyan mallattoo itti godhanidha; maanguddoonni amanamummaa isaanii gantan immoo warra jalqabatti kufan dha.

“Mallattoon bilisummaa isaanii warra ‘jibbina hundaaf kan aadan, kan iyyaa jiran’ irratti kaa’ameera. Amma ergamaan du’aa gara hojii isaatti ba’a; inni mul’ata Hisqi’eel keessatti namoota meeshaa qalmaa qabaniin bakka buufameera; isaanis ajajni akkana jedhu isaaniif kenname: ‘Maanguddoo fi dargaggoota, durboota, ijoollee xixinnoo fi dubartoota guutummaatti fixaa; garuu nama mallattoo sana qabu kam iyyuu hin dhihaatinaa; iddoo qulqullummaa Koo irraas jalqabaa.’ Raajichi ni jedhu: ‘Isaan maanguddoota mana sana duraa turan irraa jalqaban.’ Hisqi’eel 9:1–6. Hojiin badiisaa warra of isaanii eegdotta hafuuraa saba sanaa ta’uu isaanii dubbatan gidduutti jalqaba. Eegdota sobaa warri duraan kufan isaanuma. Nama garaa laafu yookaan nama oolchu hin jiru. Dhiironni, dubartoonni, durboonni, fi ijoolleen xixinnoon walumaan badu.” The Great Controversy, 656.

Nuyi itti aanu keessatti dabalata beekumsaa bara 1989tti dhufe irratti ittuma fufnee ni ilaalla.

“Inni fuula keessaa argu, kan garaa namoota hundumaa dubbisu, waa’ee warra ifa guddaa argatanii akkana jedha: ‘Isaan sababii haala isaanii naamusaa fi hafuuraa irraa kan ka’e hin dhiphatan, hin na’anis.’ Eeyyee, isaan karaa ofii isaanii filataniiru, lubbuun isaaniis wantoota jibbisiisoo isaanii keessatti gammaddi. Anis gowwoomsawwan isaanii nan filadha, waan isaan sodaatanis isaan irratti nan fida; sababiin isaas, yeroo ani waame namni tokkollee hin deebifne; yeroo ani dubbadhe hin dhageenye; garuu isaan fuula Koo duratti hamaa hojjetan, waan Ani itti hin gammannes filatan.’ ‘Waaqayyo akka isaan soba amananiif gowwoomsa cimaa isaanitti ni erga,’ sababii isaan akka fayyaniif jaalala dhugaa hin simanneef, ‘garuu jal’ina keessatti gammaduu filataniiru.’ Isaiah 66:3, 4; 2 Thessalonians 2:11, 10, 12.

ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶିକ୍ଷକ ପଚାରିଲେ: ‘ତୁମେ ଠିକ ଭିତିର ଉପରେ ନିର୍ମାଣ କରୁଛ ବୋଲି ଏବଂ ଈଶ୍ୱର ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଯେ ଭଣିତା, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭ୍ରମ ମନକୁ ଆଉ କଣ ପ୍ରଲୋଭିତ କରିପାରେ, ଯେତେବେଳେ ବାସ୍ତବରେ ତୁମେ ଅନେକ ବିଷୟରେ ସାଂସାରିକ ନୀତିଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ ଏବଂ ଯେହୋବାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପାପ କରୁଛ? ହାୟ, ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଠକେଇ, ଏକ ମୋହନୀୟ ଭ୍ରମ, ଯାହା ସେହି ମନମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରେ, ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ, ଯେମାନେ କେବେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଥିଲେ, ଭକ୍ତିର ଆକାରକୁ ତାହାର ଆତ୍ମା ଓ ଶକ୍ତି ବୋଲି ଭୁଲ କରନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଭାବନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଧନୀ, ସମ୍ପଦରେ ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ, ଏବଂ କିଛିର ଅଭାବ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ସେମାନେ ସବୁକିଛିରେ ଅଭାବଗ୍ରସ୍ତ।’” Testimonies, volume 8, 249, 250.