Kitaaba Hisqiʼeel keessatti, “marfamni” Yerusaalem “mallattoo” qormaata taʼee dha; innis isa ittiin carraan keenya bara-baraa murtaaʼu dha, sababni isaas suuraa bineensichaa uumamuu isaa ni agarsiisa.
“Gooftaan suuraa bineensaa yeroo carraan araaraa cufamuu dura akka ijaaramu ifatti natti mul’iseera; kunis ummata Waaqayyoo keessatti qormaata guddaa ta’uuf, isaatiin murtiin isaanii kan bara baraa murtaa’uufii dha. …
“ଏହାହିଁ ସେହି ପରୀକ୍ଷା ଯାହାକି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୋକମାନେ ମୋହରିତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଅବଶ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଯେମାନେ ତାଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଳନ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଏକ ମିଥ୍ୟା ସବ୍ବାଥକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଜମାନଙ୍କର ନିଷ୍ଠା ପ୍ରମାଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଭୁ ଈଶ୍ୱର ଯିହୋବାଙ୍କ ପତାକା ତଳେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବେ, ଏବଂ ଜୀବନ୍ତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମୋହର ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ। ଆଉ ଯେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଉତ୍ପତ୍ତିର ସତ୍ୟକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ରବିବାର ସବ୍ବାଥକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ, ସେମାନେ ପଶୁର ଚିହ୍ନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।” Manuscript Releases, volume 15, 15.
እቶም ብ«ምልክት» ናይ ሴስቲየስ ካብ የሩሳሌም ዝሃደሙ ክርስቲያናት፡ ኣቐዲሞም ስለ ዝተጠንቀቑን እቲ ምልክት ምስ መጸ ስለ ዝፈለጥዎን እዮም ከምኡ ዝገበሩ። ምቕማጥ ምስሊ እቲ ኣራዊት ምልላይ ማለት፡ ናብ ሕጊ ሰንበት ዝመርሑ እቶም “ፍጻመታት፣” “ምድላዋት” እና “ምንቅስቓሳት” ምልላይ እዩ። እቶም ነቲ «ምልክት» ዝሰርሑ ትንቢታዊ ኣካላት ቅድሚ እቲ ምልክት ምምጻኡ ክርድኡ ይግባእ። ሴስቲየስ እቲ ከበባ ምስ ጀመረ፡ እቲ ምልክት እንታይ ምዃኑ ንምምሃር ደንጕዩ ነበረ።
“Barsiifannoonnii duraan iyyuu adeemsa keessa jiru, sochiileen immoo geggeeffamaa jiru; isaanis fakkii bineensichaaf tolchuudhaan xumuramu. Seenaa lafaa keessatti taateewwan ni dhufu; isaanis guyyoota dhumaa kanaaf raajii dubbii raajotaatiin dubbatame ni guutu.” Review and Herald, April 23, 1889.
Qophiiwwan, Sochiiwwanii fi Taateewwan
“Qophiiwwan,” “sochiiwwan” fi “taateewwan” qormaata sana dura dursee beekamanii hubatamuu qabu.
“Wanti Waaqayyo seenaa raajii keessatti akka darbe keessatti raawwatamuuf ibse hundinuu raawwatameera; wanti amma illee tartiiba isaatiin dhufu hundinuu ni dhufa. Daani’el, raajichi Waaqayyoo, iddoo isaatti dhaabata. Yohaannis iddoo isaatti dhaabata. Mul’ata keessatti Leencichi gosa Yihudaa kan ta’e, macaafa Daani’el barattoota raajii duratti baneera; kanaaf Daani’el iddoo isaatti dhaabata. Inni dhugaa ba’umsa isaa baata, jechuunis waan Gooftaan taateewwan guguddoo fi ulfaatoo ta’an, kanneen nuti akkuma guutamuu isaanii irratti balbala isaanii irra dhaabbannee beekuu qabnu, mul’ataan isaaf mul’ise sana.”
“Seenaa fi raajii keessatti Dubbiin Waaqayyoo walitti bu’iinsa dheeraa dhugaa fi dogoggora gidduu ture ibsa. Walitti bu’iinsi sun amma illee itti fufeera. Wantoonni ta’anii darban irra deebi’anii ta’u.” Selected Messages, book 2, 109.
Nuti isaan raawwatamuu isaanii isa dhugumaa balbala duraa irratti yeroo dhaabannu kanatti, “taateewwan gurguddoo fi ulfaatoo” “beekuu qabna.” Balballi duraa kun, taateewwan sana raawwatamuu isaanii dura dursee hubachuu akka nu barbaachisu ni agarsiisa.
“କିନ୍ତୁ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର କଳମର କଠୋର ରେଖାଚିତ୍ର ଏହି ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଶ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ମେଷଶାବକସଦୃଶ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ପଶୁ ଅଜଗରର ସ୍ୱରରେ କହେ, ଏବଂ ‘ତାହାର ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରଥମ ପଶୁର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ କରେ।’ ଅନ୍ୟଧର୍ମବାଦ ଓ ପାପତନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ନିର୍ଯାତନାର ଆତ୍ମା ପୁନର୍ବାର ପ୍ରକାଶିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ଏହି ଶକ୍ତି ‘ପୃଥିବୀରେ ବାସ କରୁଥିବାମାନଙ୍କୁ କହିବ, ସେମାନେ ଯେ ପଶୁ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରନ୍ତୁ।’ [ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ 13:14.] ଏହି ପ୍ରତିମା ପ୍ରଥମ କିମ୍ବା ଚିତାବାଘସଦୃଶ ପଶୁ ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଏ, ଯେହିଁକି ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗଦୂତଙ୍କର ସନ୍ଦେଶରେ ଦର୍ଶିତ ପଶୁ ଅଟେ। ଏହି ପ୍ରଥମ ପଶୁ ଦ୍ୱାରା ରୋମୀୟ କଳିସିଆଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ନାଗରିକ ଶକ୍ତିରେ ଆବୃତ ଏକ ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍ଥା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିରୋଧୀମତାବଳମ୍ବୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବାର ଅଧିକାର ରଖେ। ପଶୁର ପ୍ରତିମା ଏହା ସଦୃଶ ଶକ୍ତିରେ ଆବୃତ ଅନ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍ଥାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଏହି ପ୍ରତିମାର ଗଠନ ସେହି ପଶୁର କାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ, ଯାହାର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦୟ ଓ ସୌମ୍ୟ ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ତାହାକୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମତ୍କାର ପ୍ରତୀକରେ ପରିଣତ କରେ। ଏଠାରେ ପାପତନ୍ତ୍ରର ଗୋଟିଏ ପ୍ରତିରୂପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଯେତେବେଳେ ଆମ ଦେଶର କଳିସିଆମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଧାରଣ ଭାବେ ଗୃହୀତ ଆସ୍ଥା-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ରାଜ୍ୟକୁ ସେମାନଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ କାର୍ଯ୍ୟକରୀ କରିବାକୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବେ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଆମେରିକା ରୋମୀୟ ଧର୍ମୀୟ ପଦକ୍ରମତନ୍ତ୍ରର ଗୋଟିଏ ପ୍ରତିମା ଗଠନ କରିଥିବ। ତା’ପରେ ସତ୍ୟ କଳିସିଆ ନିର୍ଯାତନାର ଆକ୍ରମଣରେ ପଡ଼ିବ, ଯେପରି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ ଜନମାନେ ପଡ଼ିଥିଲେ। ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶତାବ୍ଦୀ ଏହାର ଉଦାହରଣ ଯୋଗାଇଥାଏ ଯେ, କଳିସିଆ ଓ ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷା କରିବାର ନାମରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସେବା କରାଯାଉଛି ବୋଲି ଦାବି କରି, ଧର୍ମାନ୍ଧତା ଓ ଦୁଷ୍ଟତା କ’ଣ କରିପାରେ। ପ୍ରାପଞ୍ଚିକ ଶକ୍ତିସମୂହ ସହିତ ଜୋଟ ଗଠନ କରି ଯେ ସମସ୍ତ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟ କଳିସିଆ ରୋମର ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବିବେକର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ସୀମିତ କରିବା ପାଇଁ ସଦୃଶ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ହଜାରହଜାର ଅନନୁକୂଳବାଦୀ ସେବକ ଇଂଲାଣ୍ଡର କଳିସିଆର ଶାସନାଧୀନ ହୋଇ କଷ୍ଟଭୋଗ କରିଥିଲେ। ଲୌକିକ ଶାସନମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଧର୍ମୀୟ ପକ୍ଷପାତ ସଦା ନିର୍ଯାତନାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।” Spirit of Prophecy, volume 4, 277.
Bifa mul’ata fakkii bineensichaa jalqabarratti Ameerikaa keessatti raawwatama; sana booddees guutummaa addunyaa keessatti.
“Biyyoonni alagaa fakkeenya Ameerikaa ni hordofu. Isheen dura buuttee yoo taatus, garuu rakkoon wal fakkaataan kun saba keenya irratti kutaalee addunyaa hundumaatti ni dhufa.” Testimonies, volume 6, 395.
Labsiin Miilaan bara 313 keessatti jalqaba ijaarsa sanaa bakka bu’a; akkasumas Warra Adveentistoota Guyyaa Torbaatti hundaaf balbala cufamaa ta’e ni adda baasa. Qonstantiinus kan dhihaa fi Liciiniyus kan bahaas, yeroo Qonstantiinus obboleettii isaa walakkaa Qonstantiyaa Liciiniyusitti kenne, murtii sanaatti gaa’ela walii-galtee tokko dabalatan; kunis seera raajii Daani’el boqonnaa kudha tokko keessatti seenaa raajii keessaa gaa’ela walii-galtee ja’a keessaa sarara raajii keessatti kan afuraffaa ta’een bakka bu’ame. Lama jalqabaa isaanii waraana kaabaa fi kibbaa gidduutti geggeeffamanii wajjin walqabatan; lama itti aanan waraana mootummaa keessaa baha fi dhihaa gidduutti ta’an; lama dhumaa immoo aangoo mootummaa amantii paaphaasii fi aangoo mootummaa mootummaa gidduutti gaa’ela fakkeenyaa ta’aniiru.
ଆନ୍ଟିଓକସ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥିଓସ ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀ.ପୂ. 252 ଚାରିପାଖାରେ ପ୍ଟୋଲେମାଇକ ରାଜକୁମାରୀ ବେରେନିସେଙ୍କୁ (ପ୍ଟୋଲେମି ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କ କନ୍ୟା) ବିବାହ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ପତ୍ନୀ ଲାଓଡିସେ ପ୍ରଥମାଙ୍କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ। ସେଲ୍ୟୁସିଡ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ସନ୍ଧି-ବିବାହଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତରର ରାଜା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣର ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂପାଦିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ; 313 ମସିହାର ସନ୍ଧି-ବିବାହ ପୂର୍ବର ସମ୍ରାଟ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମର ସମ୍ରାଟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା।
Fuudhi gaaʼelaa Antiʼookhos II Theos bara 252 Dh.K.D. keessatti raawwatame, jalqaba mootummaa Seleucid kan seenaa keessatti akka mootummaa tokkootti xumura isaa irra gaʼe, seenaa Daaniʼel boqonnaa kudha tokko aayatoota kudhan irraa kaasee hanga kudha jaʼatti keessatti bakka buʼe agarsiise. Seenaa mootummaa Seleucid isa dhumaa keessatti immoo fuudhi gaaʼelaa waliigaltee biraan Antiʼookhos III inni Guddaan raawwatame; yeroo inni intala isaa Kleophaatraa I Siiraa, (Kleophaatraa isa jalqabaa seenaa raajii keessatti) bara 193 Dh.K.D. keessa Phexoloomiis Vitti kenne. Yeroo sana Phexoloomiis V umurii waggaa kudha jaʼa taʼee ture, Kleophaatraan I Siiraa immoo umurii waggaa kudhan. Gaaʼelli isaanii waraana Sooriyaa isa shanaffaa booda tasgabbii diplomaasii ture. Fuudhi gaaʼelaa waliigaltee alfa mootii kaabaa fi mootummaa kibbaa gidduutti Daaniʼel boqonnaa kudha tokko keessatti argamu xumura waraana Sooriyaa isa lammaffaa mallatteesse.
ଭବିଷ୍ୟବାଣୀମୂଳକ ଇତିହାସର ଶେଷ କ୍ଲିଓପାଟ୍ରା ପ୍ରଥମେ ଜୁଲିୟସ୍ ସିଜରଙ୍କ ସହିତ, ଏବଂ ପରେ ମାର୍କ ଆଣ୍ଟୋନୀଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିଲେ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ 44 ମସିହାରେ ଜୁଲିୟସ୍ ସିଜରଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରେ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ 43 ମସିହାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଟ୍ରାୟମ୍ଭିରେଟ୍ ଗଠିତ ହେଲା। ସେହି ଟ୍ରାୟମ୍ଭିରେଟ୍ରେ ତିନିଜଣ ପୁରୁଷ ଥିଲେ; ଏବଂ ସେହି ତିନିଜଣ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ—ମାର୍କସ୍ ଲେପିଡସ୍—ଅକ୍ଟାଭିଆନ୍ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ତ୍ରିମୁଖୀ ସଂଘରୁ ବାହାର କରାଯାଇବା ପରେ, ପୂର୍ବର ମାର୍କ ଆଣ୍ଟୋନୀ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମର ଅକ୍ଟାଭିଆନ୍ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ 40 ମସିହାରେ ବ୍ରୁଣ୍ଡିସିଅମ୍ରେ, ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମର ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ସନ୍ଧି ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେହି ସନ୍ଧିରେ ଅକ୍ଟାଭିଆନ୍ଙ୍କ ଭଉଣୀ ଅକ୍ଟାଭିଆ ଏବଂ ମାର୍କ ଆଣ୍ଟୋନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମିଳିତ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ସନ୍ଧି ଓ ତାହା ସହ ଥିବା ବିବାହ ଅଟୁଟ ରହିଲା ନାହିଁ, ଏବଂ ମାର୍କ ଆଣ୍ଟୋନୀ କ୍ଲିଓପାଟ୍ରାଙ୍କ ସହିତ ଜଡିତ ହେବା ପରେ, ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ 32 ମସିହାରେ ଅକ୍ଟାଭିଆଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗପତ୍ର ଦେଲେ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ 31 ମସିହାରେ ଆକ୍ଟିଅମ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ, ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମର ସାମ୍ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଶକ୍ତିରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲା, ଏବଂ ତାହା ପରେ ଅକ୍ଟାଭିଆନ୍ ଅଗଷ୍ଟସ୍ ସିଜର ହେଲେ, ଯିଏ ରୋମୀୟ ଗୌରବ ଓ ଶକ୍ତିର ଶିଖରର ପ୍ରତୀକ ଥିଲେ।
Raajii isa jalqabaa kan waliigaltee fuudhaaf heerumsaatiin raawwatame, akka raajummaatti, mootota kaabaa fi kibbaa gidduutti ture; kunis lamaan isaanii mootummaa Aleeksaandarii Guddicha deebisanii dhaabuuf wal lolaa turan gidduutti diinummaa dhaabuuf yaalii godhame ture. Heerumni waliigaltee jalqabaa sun, Seleucidota fi Ptolemyoota Gibxii gidduutti raawwatame, mootummaa Seleucidiifi Ptolemaayikii keessatti heeruma waliigaltee alfaadha; innis heeruma waliigaltee oomeegaa aangoo lamaanuma sana gidduutti raawwatamu fakkeesse. Heeruma waliigaltee isa dhumaa, yookaan oomeegaa keessatti, Kleoopaaxiraa inni jalqabaa, yookaan alfa, seenaa Gibxii keessaa ture, gara Kleoopaaxiraa isa dhumaa, yookaan oomeegaa, geessuuf hidhaa raajii ta’e; hariiroon ishees Maark Aantoonii wajjin qabdu, hiikkaa gaa’elaa Oktaviyaa fi Maark Aantoonii gidduutti ta’eef bakka wabii ta’e. Hiikkaan gaa’elaa sun diinummaa haaromfamee Maark Aantoonii isa bahaa fi Oktaaviyaan isa dhihaa gidduutti ka’e agarsiise; diinummaan sunis bara dhaloota Kiristoos dura 31tti waraana Actium irratti xumurame.
୪୦ ଖ୍ରୀ. ପୂ.ରେ ବ୍ରୁଣ୍ଡିସିଅମ୍ର ସନ୍ଧି-ବିବାହ ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମର ସଂଘର୍ଷର ଆଲଫା ସନ୍ଧି-ବିବାହ ଥିଲା, ଯେପରିକି ଲାଓଡିସି ଓ ଆଣ୍ଟିଓକସ୍ II ଥିଓଙ୍କ ସନ୍ଧି-ବିବାହ ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣର ସଂଘର୍ଷର ଆଲଫା ଥିଲା। ୩୧୩ର ସନ୍ଧି-ବିବାହ ମାର୍କ ଆଣ୍ଟୋନୀ ଓ ଅକ୍ଟାଭିଆଙ୍କ ଆଲଫା ସନ୍ଧି-ବିବାହ ପାଇଁ ଓମେଗା ଥିଲା, ଯେପରିକି ପ୍ଟୋଲେମି V ଓ କ୍ଲିଓପାଟ୍ରା I ସାଇରାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ଧି-ବିବାହ ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣର ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ଓମେଗା ସନ୍ଧି-ବିବାହ ଥିଲା। ୩୧୩ର ଓମେଗା ସନ୍ଧି-ବିବାହକୁ ନେଇଯାଇଥିବା ତିନୋଟି ସନ୍ଧି-ବିବାହ ସବୁ ପରସ୍ପର ସମରେଖୀତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ମିଲାନ ଆଦେଶ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ତିନିଜଣ ସାକ୍ଷୀ ଯୋଗାଇଦିଅନ୍ତି। ସମେତେ, ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣର ଏହି ଚାରିଟି ଶାବ୍ଦିକ ସନ୍ଧି-ବିବାହ ପାପାସିର ଦୁଇଟି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ସନ୍ଧି-ବିବାହ ସହ ସମରେଖୀତ ହୁଅନ୍ତି।
୪୯୬ ମସିହାରେ ଫ୍ରାଙ୍କମାନଙ୍କର ରାଜା କ୍ଲୋଭିସଙ୍କର ବିବାହ କ୍ଲୋଟିଲ୍ଡାଙ୍କ ସହିତ ହୋଇଥିଲା। କ୍ଲୋଟିଲ୍ଡା ବର୍ଗୁଣ୍ଡିର ଏକ ରାଜକୁମାରୀ ଥିଲେ, ସେ ବର୍ଗୁଣ୍ଡିର ରାଜା ଚିଲ୍ପେରିକ ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କର କନ୍ୟା ଥିଲେ। ପରିବାରୀକ ଶକ୍ତିସଂଘର୍ଷରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କର ହତ୍ୟା ହେବା ପରେ, ୪୯୩ ମସିହାରେ ଫ୍ରାଙ୍କମାନଙ୍କର ରାଜା କ୍ଲୋଭିସ ପ୍ରଥମଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ ଦିଆଯିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ତାଙ୍କ କାକାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ଅଧୀନରେ ବାସ କରିଥିଲେ। ସେ କାଥୋଲିକ ଥିଲେ, ଅର୍ଥାତ୍ ସେ ରୋମୀୟ ଚର୍ଚ୍ଚର ନିସିଆନ୍/ଅର୍ଥୋଡକ୍ସ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ। ଏହା ତାଙ୍କୁ ସେହି ସମୟର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜର୍ମାନିକ ରାଜବଂଶମାନଙ୍କଠାରୁ ପୃଥକ କରିଥିଲା, କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକେ ଆରିୟନ୍ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମାତା କାରେଟେନା କାଥୋଲିକ ଥିଲେ, ଏବଂ କ୍ଲୋଟିଲ୍ଡାଙ୍କୁ ସେହି ବିଶ୍ୱାସରେ ଲାଳିତପାଳିତ କରାଯାଇଥିଲା। କ୍ଲୋଭିସଙ୍କୁ ପୌତ୍ତଳିକତା ପରିତ୍ୟାଗ କରି କାଥୋଲିକ ବାପ୍ତିସ୍ମା ଗ୍ରହଣ କରିବାପାଇଁ ସେ ଅବିରତ ଭାବରେ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିବାରୁ ସେ ସ୍ମରଣୀୟ; ଏବଂ ତାହା ପରେ ୪୯୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଧର୍ମାନ୍ତରଣ ଫ୍ରାନ୍ସର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଇତିହାସ ଏବଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ କଥିତ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମର ଇତିହାସର ସର୍ବପ୍ରମୁଖ ଘଟଣାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗଣ୍ୟ ହୁଏ।
କ୍ଲୋଭିସ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ ଯେ, ଯଦି ସେ ଟୋଲ୍ବିଆକ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହେବେ, ତେବେ ସେ କ୍ଲୋଟିଲ୍ଡାଙ୍କ କାଥୋଲିକ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ବପ୍ତିସ୍ମା ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଆଲେମାନ୍ନି ରାଜା ନିହତ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ସେନା ଭଙ୍ଗିଗଲା, ଏବଂ ଫ୍ରାଙ୍କମାନେ ବିଜୟୀ ହେଲେ। ବିଜୟ ପରେ କ୍ଲୋଟିଲ୍ଡା ରେମ୍ସର ବିଶପ୍ ରେମିଜିଉସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଲୋଭିସଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ, ଏବଂ ସେ ବପ୍ତିସ୍ମା ଗ୍ରହଣ କଲେ (ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ ଦିବସ 496 ରେ), ତାଙ୍କର କିଛି ହଜାର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ସହିତ।
କ୍ଲୋଭିସ୍ ଫ୍ରାଙ୍କମାନଙ୍କର ରାଜା ଥିଲେ, ଯାହା ଆଧୁନିକ ପରିଭାଷାରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଜା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେ ଇଉରୋପର ସେହି ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ ହେଲେ, ଯେମାନେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜମାନଙ୍କର ପୌତ୍ତଳିକ ଧର୍ମକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି କାଥଲିକ ଧର୍ମକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହି କାରଣରୁ, କ୍ଲୋଭିସ୍ଙ୍କୁ “କାଥଲିକ କଲିସିଆର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର” ବୋଲି ଗଣ୍ୟ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସକୁ “କାଥଲିକ କଲିସିଆର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା” ବୋଲି କୁହାଯାଏ। 1980 ମସିହାରେ, ଯେତେବେଳେ ପୋପ୍ ଜନ୍ ପଲ୍ ଦ୍ୱିତୀୟ ଫ୍ରାନ୍ସକୁ ସନ୍ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ, ସେ ପଚାରିଥିଲେ, “ହେ ଫ୍ରାନ୍ସ, କଲିସିଆର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା, ତୁମେ କି ତୁମର ବାପ୍ତିସ୍ମା ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଅଛ?”
କ୍ଲୋଭିସଙ୍କ ନିସିୟ କାଥଲିକ ଧର୍ମକୁ ରୂପାନ୍ତର ଏକ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ବିବାହ-ଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭକୁ ସୂଚିତ କରେ, ଯାହା ୫୩୮ ମସିହାର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଚୁକ୍ତିମୂଳକ ବିବାହକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଥିଲା। କ୍ଲୋଭିସ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ରାଜମାନଙ୍କ ସହ ବ୍ୟଭିଚାର କରୁଥିବା ସେହି ବେଶ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଚୁକ୍ତିମୂଳକ ବିବାହକୁ ଦାନିୟେଲ ଏଗାରୋ ଅଧ୍ୟାୟର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଚାରିଟି ଚୁକ୍ତିମୂଳକ ବିବାହ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୂପେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା। ରୋମୀୟ ମଣ୍ଡଳୀକୁ ସାମରିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଇଉରୋପୀୟ ରାଜା କ୍ଲୋଭିସ ଥିଲେ, ଏହିକାରଣରୁ କ୍ଲୋଭିସ ଦାନିୟେଲ ଏଗାରୋ ଅଧ୍ୟାୟର ଇତିହାସ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଇଛନ୍ତି।
Inni isa biraa isaa irra dhaabatanii, mana qulqullummaa humnaa ni xureessu; aarsaa yeroo hundaa dhiifamu ni balleessu; isaanis xuraa’ummaa diiggaa fidu ni dhaabu. Daani’el 11:31.
496-ttaatti Clovis keessatti taʼe, caasaan siyaasaa Awurooppaa papasummaa yeroo inni aangoo irratti ol ka’aa ture gargaaruuf “kaʼuu” jalqabuu isaanii agarsiisa. Innis jalqaba adeemsa gaaʼelaa fakkeenya qabu mallatteessa. “Irreen” lakkoofsa kanaa “mana qulqullummaa jabinaa” illee ni xureessa; kunis Roomaa waaqeffataa fi papal Roomaa lamaan isaaniif magaalaa Roomaa dha.
ሁለት መቅደሶች
Kitaaba Daani’eel keessatti jechoonni Ibrootaa adda addaa lama “iddoo qulqulluu” jedhamee hiikaman jiru. Jechoonni Ibrootaa ‘miqdash’ fi ‘qodesh’ lamaan isaanii iyyuu “iddoo qulqulluu” jedhamee hiikamu; garuu qodesh wanta qulqulluu qofa agarsiisuu danda’a, yeroo miqdash immoo akka haala dubbichaa irraa murtaa’etti iddoo qulqulluu yookaan iddoo hin qulqulloomne bakka bu’uu danda’a.
Aayanni “mana qulqullummaa humnaa” jedhamee caqasii soddoma tokko keessatti ibsame ‘miqdash’ dha; innis mana qulqullummaa humna Roomaa bakka bu’a; Roomaan waaqeffataa fi Roomaan paappaasummaa ta’eef lamaan isaanii keessattiis sun magaalaa Roomaa ture. Lola Actium irraa eegalee, yeroo Octavian mootummaa walitti qabee tokkoomsutti, Roomaan waaqeffataa raawwatamuu caqasii diigdamii afurffaa kan Daani’el boqonnaa kudha tokko keessatti ibsameen waggaa dhibba sadii fi jaatamaaf (yeroo tokkoof) mo’amuu hin dandeenye turte.
ንሱ ብሰላም ናብቲ ዝያዳ ርቡሕ ቦታታት ናይታ ኣውራጃ ኺኣቱ እዩ፤ ንሱ ድማ እቲ ኣቦታቱ እኳ ዘይገበርዎ፡ ወይ ኣቦታት ኣቦታቱ እኳ ዘይገበርዎ፡ ኪገብር እዩ፤ ንሱ ነቲ ምርኮ፡ ዘረፋ፡ ሃብቲውን ኣብ መንጎኦም ኪበትን እዩ፤ እወ፡ ንጽኑዓት ምሽጋት ክሳዕ ሓደ ጊዜ ውዲታቱ ኺሓስብ እዩ። ዳንኤል 11፡24።
ଯେତେବେଳେ ପୌରାଣିକ ରୋମ ରୋମ ନଗରରୁ ଶାସନ କରୁଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେ ଅଜେୟ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ୩୩୦ ମସିହାରେ କନଷ୍ଟାଣ୍ଟିନ ରାଜଧାନୀକୁ କନଷ୍ଟାଣ୍ଟିନୋପଲକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କଲାପରେ, ଚବିଶତମ ପଦ୍ୟର “ସମୟ” ପୂରଣ ହେଲା। ଦାନିୟେଲ ସାତର ତିନୋଟି ଶିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଶେଷଟି (ଗୋଥମାନେ) ଯେତେବେଳେ ନଗରରୁ ଖେଦାଯାଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ୫୩୮ ମସିହାରେ ପୋପୀୟ ରୋମ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ଅନୁଯାୟୀ ବାଇବେଲ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ପଞ୍ଚମ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ସିଂହାସନ ଅଧିକାର କଲା। ଗୋଥମାନେ ରୋମକୁ ଅବରୋଧ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ଜଷ୍ଟିନିଆନଙ୍କ ପକ୍ଷର ସେନାପତି ବେଲସାରିଅସ୍ ନଗରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଦେବା ପରେ ସେମାନେ ପଛହଟିଗଲେ। ତାପରେ ରୋମୀୟ ଚର୍ଚ୍ଚ ବାରଶେ ଷାଠି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବେ ଶାସନ କଲା, ଯାହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୭୯୮ ମସିହାରେ ନେପୋଲିୟନ ପୋପଙ୍କୁ ପଦଚ୍ୟୁତ କରାଇ ନିର୍ବାସନରେ ପଠାଇଦେଲେ।
ରୋମ, “ଶକ୍ତିର ପବିତ୍ରସ୍ଥାନ” “ଅପବିତ୍ର କରାଗଲା,” (“ଅପବିତ୍ର”ର ଅର୍ଥ ‘ଆହତ କିମ୍ବା ବିଲୀନ କରାଯାଇଥିବା’), ସହର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଚାଲୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧର “ବାହୁମାନଙ୍କ” ଦ୍ୱାରା, ଯାହା ପ୍ରଧାନତଃ ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟର ପ୍ରଥମ ଚାରିଟି ତୂରୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଛି।
Seenaa bara 496 irraa jalqabee itti fufe, magaalattiin Roomaa humnaa fi ulfina mootummaa Roomaa irraa gara humnaa fi ulfina mootummaa Kaatolikii Roomaa yeroo jijjiiramte xureeffamuu ishee argisiisa. Harkoonni sun amantii waaqeffannaa waaqota hedduu, kutaa sana keessatti jecha “daily” jedhuun bakka bu’e, yeroo isaan amantii Kaatolikii Niqiiyaa fudhatan irraa kaasu ni balleessu turan.
ଭୁଇଏର ଯୁଦ୍ଧରେ, କ୍ଲୋଭିସ୍ ଆଲାରିକ୍ ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କ ଅଧୀନ ଆରିୟ ଭିସିଗୋଥମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ଆକ୍ୱିଟେନ୍ ଦଖଳ କଲେ। ଏହି ବିଜୟର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରିଣାମରେ, ୫୦୮ ମସିହାରେ, ପୂର୍ବୀୟ ସମ୍ରାଟ୍ ଆନାସ୍ତାସିୟୁସ୍ ପ୍ରଥମ (କନ୍ଷ୍ଟାନ୍ଟିନୋପଲରେ) ଭିସିଗୋଥମାନଙ୍କ ଉପରେ ତାଙ୍କ ବିଜୟ ପାଇଁ କ୍ଲୋଭିସ୍ଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ। ଗ୍ରେଗୋରି ଅଫ୍ ଟୁର୍ସ କହନ୍ତି ଯେ ଆନାସ୍ତାସିୟୁସ୍ କ୍ଲୋଭିସ୍ଙ୍କୁ କନସୁଲ୍ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବାର ଆଧିକାରିକ ପତ୍ରପତ୍ରିକା ପଠାଇଥିଲେ। ଟୁର୍ସରେ, ସେଣ୍ଟ ମାର୍ଟିନଙ୍କ ଗିର୍ଜାଘରରେ, କ୍ଲୋଭିସ୍ ବାଇଗଣୀ ବର୍ଣ୍ଣର ଟ୍ୟୁନିକ୍ ଏବଂ ଚାଦର ପିନ୍ଧିଲେ, ନିଜ ମସ୍ତକରେ ଏକ ମୁକୁଟ ପରିଧାନ କଲେ, ଅଶ୍ୱାରୋହଣ କରି ବାହାରିଲେ, ଏବଂ ଭିଡ଼ର ମଧ୍ୟରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୌପ୍ୟ ବିକ୍ଷେପ କଲେ। ଗ୍ରେଗୋରି କହନ୍ତି ଯେ ସେହି ଦିନରୁ ତାଙ୍କୁ କନସୁଲ୍ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧିତ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ରୋମ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସ୍ୱୀକୃତ ହେଲା ଯେ କ୍ଲୋଭିସ୍ ପଶ୍ଚିମରେ ଏକ ବୈଧ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ରାଜା ଥିଲେ। ଆରିୟ ଭିସିଗୋଥମାନଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ସେ ପୁରସ୍କୃତ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ କନ୍ଷ୍ଟାନ୍ଟିନୋପଲ ମଧ୍ୟ ବିରୋଧ କରୁଥିଲା। ୫୦୮ ସେହି ବର୍ଷ ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ବର ସମ୍ରାଟ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ କ୍ୟାଥଲିକ୍ ଫ୍ରାଙ୍କିଶ୍ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ—ଏକେ ଦୃଶ୍ୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚ, ବିଜୟ, ଏବଂ ରୋମୀୟ ବୈଧତା। ୫୦୮ ସେହି ବର୍ଷ ଯେତେବେଳେ ଆରିୟ ଭିସିଗୋଥମାନଙ୍କ ଶାସନକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପରେ ଗଲ୍ରେ ଫ୍ରାଙ୍କିଶ୍ କ୍ୟାଥଲିକ୍ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ କ୍ୟାଥଲିକ୍ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା। କ୍ଲୋଭିସ୍ ହେଲେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରମୁଖ ବାର୍ବରିୟ ରାଜା, ଯିଏ ଆରିୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ନିସିନ୍ କ୍ୟାଥଲିସିଜ୍ମ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ଏବଂ ଏହିପରି ସେ “ଚର୍ଚ୍ଚର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା” ଭାବେ ଫ୍ରାନ୍ସର ଭୂମିକାର ଆଦିରୂପ। କ୍ଲୋଭିସ୍ ୪୯୬ ଠାରୁ ୫୦୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ଅବଧିକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି ଏବଂ ସେହି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ବିବାହ-ସନ୍ଧିର ଆଲ୍ଫା ପ୍ରତୀକ। ୫୦୮ ଠାରୁ ୫୩୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ତିରିଶି ବର୍ଷ ଜଷ୍ଟିନିଆନ୍ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ, ଯିଏ ସେହି ପ୍ରସେଶନର ଓମେଗା ପ୍ରତୀକ।
୫୩୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ, “ବାହୁମାନେ” ୧୨୬୦ ବର୍ଷ ପାଇଁ ପାପାଳ ସତ୍ତାକୁ ପୃଥିବୀର ସିଂହାସନରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ସେତେବେଳେ ୪୯୬ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବିବାହ ଯାତ୍ରାର ଶେଷରେ ସେହି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଚୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ବିବାହ ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା। ୧୭୯୮ ମସିହାରେ, ରୋମର ପୋପ ଓ ଫ୍ରାନ୍ସର କ୍ଲୋଭିସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ସେହି ଚୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ବିବାହ ନିରସ୍ତ ହେଲା, ଯେତେବେଳେ ଫ୍ରାନ୍ସର ନେପୋଲିଅନ୍ ନିଜ ସେନାନାୟକଙ୍କୁ ପଠାଇ ପୋପଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରାଇ ପାପାଳ ସତ୍ତାଙ୍କୁ ବିବାହବିଚ୍ଛେଦ କଲେ।
alpha-nyaata qixxee waldaa paaphaawaa mallattoo qabu, kan adeemsa gaa’elaa isaa bara 496 keessatti jalqabe, seera Dilbataa bara 538 irratti raawwatamee guutuu ta’e; achiis bara 1798 keessatti diigamee haqame, akkuma gaa’elli qixxee biroo hundinuu kan Daani’el boqonnaa kudha tokko keessatti ta’e. Mul’anni Yohaannis immoo hariiroo gaa’elaa paaphaawaa gidduu mootota Awurooppaa fi paaphaasota Kaatolikii jiru irratti ni dabala; jechuunis bineensi guddaan Mul’ata boqonnaa kudha lamaa keessa jiru mootummaa Roomaa waaqeffannaa tolfamaa fi mootota isaa, akkasumas Seexana of keessatti qabata.
“Kanaaf, utuu bineensi guddaan inni jalqabaa Seexana bakka bu’u, akka hiika lammaffaatti immoo Roomaa heethenawaa mallattoo dha.” The Great Controversy, 439.
Mul’ata keessatti Yohannis wantoota sadii mootonnis (bofa guddaan) bineensa galaanaa Kaatooleekummaa sanaaf kennan nutti hima.
Bineensiin ani argu sun akka qeerransaatti fakkaata ture; miilli isaas akka miilla addeessaa, afaan isaas akka afaan leencaa ture; ajajiichis humna isaa, teessoo isaa, aboo guddaas isaaf kenne. Mul’ata Yohaannis 13:2.
Bara 496, mootonni Awurooppaa humna waraanaa isaanii fi deeggarsa dinagdee isaanii irraa kan bakka bu’e “humna” isaanii bineensa abbaa paappaasii sanaaf kennuu jalqaban. Bara 330 keessa teessoo mootummaa isaanii gara Qusxanxiniyaa geessanii waan turaniif, magaalaan Roomaa “teessoo” aangoo paappaasii taatee hafte. Sana booddee, “irreen” labsii Yustiniyaanos bara 533tiin waldaa paappaasii akka mataa waldoota hundumaatti adda baase. Labsiin sun immoo, warra paappaasummaan akka hamaa amantiiitti adda baafaman ari’uuf humna waraanaa isaanii itti fayyadamuu dabalatee, “aangoo” mootummaa isaanii harka paappoottanii keessa galche.
Waliigalteen gaa’ela kakuu alfa gidduutti papasummaa fi mootota Awurooppaa Clovis wajjin bara 496 jalqabe. Bara 508tti, amantiin waaqeffannaa baaqelaa kan amantii mootummaa seeraan beekame ture, amantii Kaatooleekummaa Niqiiyaaaf dhiifame. Bara 533tti, Yustiiniyaan papasummaa akka mataa waldoota kiristaanaa hundumaatti beeke, akkasumas aangoo seeraa teessoowwan mootummaa isaanii keessaa adda addaa hunda humna papasummaatti dabarsee kenne.
ᱟᱞᱯᱷᱟ ᱟᱨ ᱚᱢᱮᱜᱟ ᱥᱤᱴ
୩୩୦ ମସିହାରେ ରୋମ ସହରଟି ରୋମୀୟ କଳିସିଆର ହସ୍ତରେ ଛାଡ଼ି ଦିଆଗଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେ କ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଗମନ ସମୟରେ ଅଗ୍ନିର ହ୍ରଦରେ ନଷ୍ଟ ହେଉଅ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସୀନ ରହିବେ। ୫୩୮ ମସିହାରେ ସେ ପୁନର୍ବାର ପାପାସନ ଉପରେ ଔପଚାରିକ ଭାବେ ଆସୀନ ହେଲେ; ଏହିପରି ୩୩୦ ଠାରୁ ୫୩୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ଇତିହାସକୁ ଏକ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଅବଧି ଭାବେ ପରିଚିତ କରାଯାଏ, ଯାହା ଏକ ଆଲଫା ଆସନରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଏକ ଓମେଗା ଆସନରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ଅବଧି ବାଇବେଲୀୟ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ଚତୁର୍ଥ ରାଜ୍ୟର (ପର୍ଗମୁସ) ଶେଷକୁ ସୂଚିତ କରେ, ଯାହା ୩୩୦ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୫୩୮ରେ ଥିୟାତୀରାର ଆଗମନ ସହିତ ସମାପ୍ତ ହେଉଥିବା ଏକ କ୍ରମାଗତ ପତନ ଥିଲା। ୫୩୮ ପରେ ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ପୂର୍ବ—ଉଭୟ ରୋମ ଧୀରେ ଧୀରେ ବିଘଟନ ଜାରି ରଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଅବଧି ୩୩୦ ମସିହାରେ ରୋମ ସହରକୁ ପାପାତ୍ୱଙ୍କୁ ଦେଇ ଆସନ ଦେବା ସହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ୫୩୮ ମସିହାରେ ସେହି ଆସନ କେବଳ ସହର ଉପରେ ଥିବା ଏକ ସିଂହାସନ ନୁହେଁ, ବରଂ ସହର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଥିବା ସିଂହାସନରେ ପରିଣତ ହେଲା।
330 irraa gara 538tti jechuun raaga keessatti yeroo addaa kan taʼe, mallattoolee daandii “saddeetii” humneeffamuu paaphaasummaa ibsuudha. Tarkaanfileen saddeet sunis yeroo madaa du’aa paaphaasummaa sana fayyuu, jechuunis seera Dilbataa dhihoo dhufu keessatti, irra deebi’anii mul’atu.
መጀመሪያው ከስምንቱ ደረጃዎች የመጀመሪያው የሮም ከተማ ለጳጳሳዊ ኃይል መሰጠት ነበር፥ ስምንተኛውም ደረጃ ደግሞ ከተማይቱ እንደ የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት አምስተኛው መንግሥት ዙፋን መሰጠቷ ነበር። ይህም 538ን እንደ መቀመጫው፥ እንዲሁም “ከቀደሙት ሰባት ደረጃዎች የሆነው ስምንተኛው ደረጃ” መሆኑን ያሳያል። የመጀመሪያው ደረጃ መቀመጫው መሰጠት ነበር፥ ስምንተኛውም ደረጃ ደግሞ መቀመጫው መሰጠት ነበር፤ ስለዚህ በ330 ያለው የመጀመሪያው ደረጃ አልፋ ሲሆን 538 ደግሞ ኦሜጋ ነው። ሁለት መቀመጫዎች፥ ሦስት ቀንዶች መወገድ፥ ዘወትሩ መወሰድ፥ የክሎቪስ መለወጥ፥ እና የዩስቲንያኖስ አዋጅ በአጠቃላይ ስምንት ደረጃዎችን ይመሰርታሉ፤ እነዚህም የጋብቻ ሰልፉን እና በመጨረሻም ጋብቻውን ይለያያሉ።
୧୭୯୮ ମସିହାରେ, ୫୩୮ ମସିହାରେ ପାପତ୍ୱକୁ ସିଂହାସନରେ ବସାଇଥିବା ଏବଂ ଯୁରୋପର ଦଶଜଣ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିବା ଶକ୍ତି ଫ୍ରାନ୍ସ, ସେହି ପାପତ୍ୱକୁ ସେହି ସିଂହାସନରୁ ହଟାଇଦେଲା। ୫୩୮ ରୁ ୧୭୯୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ଇତିହାସରେ ପ୍ରତିନିଧିତ ଆଲ୍ଫା ଚୁକ୍ତି-ବିବାହ, ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ସତରହ ଅଧ୍ୟାୟର ଦଶଜଣ ରାଜାଙ୍କ ସହ ପାପତ୍ୱୀୟ ଶକ୍ତିର ଓମେଗା ଚୁକ୍ତି-ବିବାହର ଏକ ଆଦର୍ଶରୂପ। ୪୯୬ ରୁ ୫୩୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ବିବାହ-ଯାତ୍ରା ଏମିତି ଆଠୋଟି ପଦକ୍ଷେପର ଆଦର୍ଶ ଦେଇଥାଏ, ଯାହା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଶେଷ ଆଠଜଣ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତରେଖାରେ ମିଳେ। କ୍ଲୋଭିସ ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ଯୁରୋପର ଦଶଜଣ ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରତୀକ। ସେମାନେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଯେହା ଶୀଘ୍ର-ଆସନ୍ତା ରବିବାର ଆଇନ ସମୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ସତରହ ଅଧ୍ୟାୟର ଦଶଜଣ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ରାଜା ହେବ।
Fuudhaa fi gaaʼela waliigalteewwan shanan duraanii kan Daaniʼel boqonnaa kudha tokko keessatti ibsaman, gaaʼela waliigalteewwan isa jaʼaffaa fi isa dhumaa kan bara dhumaa wajjin waliigalu. Gaaʼelli waliigaltee alfaa fi oomeegaa kan mootummaa kaabaa fi mootummaa kibbaa, misirrittii kibbaa irraa taate akka alfaatti adda baasa; oomeegaan immoo misirrittii kaabaa irraa taatedha. Gaaʼela waliigalteewwan mootummaa Roomaa waaqeffannaa waaqota keessatti, misirrittiin alfaa kan bahaa irraa taate gara dhihaatti kennamte; oomeegaanis kan bara 313, misirrittii dhihaa irraa taatedha. Gaaʼelli afran sun Kileyoophaatraa isa jalqabaa fi Kileyoophaatraa isa dhumaa tiin raajii keessatti walitti hidhamaniiru. Gaaʼelli waliigaltee fakkeenyaa kan Roomaa paaphaasummaa, mootummaa misirrichaa akka mootii ol aanaa waldaa raajii mootota kudhan irraa ijaarameetti, misirrittii isaa wajjin walitti makamuu isaa argisiise—dubartii diimtuu Roomaa. Hiikamuun gaaʼelaa bara 1798 keessatti mootii ol aanaa mootota kudhan sanaatiin raawwatame.
୩୧୩ ମସିହାର ଚୁକ୍ତିମୂଳକ ବିବାହ, ପୋପତନ୍ତ୍ରୀୟ ଶକ୍ତି ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଘଟିବାକୁ ଥିବା ଶେଷ ଚୁକ୍ତିମୂଳକ ବିବାହକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ—ଯାହା ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ସତରହ ଅଧ୍ୟାୟର ଦଶ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ରାଜା; ଏବଂ ଏକ ଦୁଇ-ଶୃଙ୍ଗୀ ଶକ୍ତି, ଯାହା ଫ୍ରାନ୍ସର ଦୁଇ-ଶୃଙ୍ଗୀ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକୀକୃତ। ୪୯୬ ମସିହାରେ କ୍ଲୋଭିସ ସହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ, ଶେଷରେ ୫୩୩ ମସିହାରେ ଜଷ୍ଟିନିଆନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଏବଂ ୫୩୮ ମସିହାରେ ପୋପତନ୍ତ୍ରର ସିଂହାସନାରୋହଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଯାଇଥିବା ଇତିହାସ, ୧୯୮୯ ଠାରୁ ରବିବାର ଆଇନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ଇତିହାସକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ।
ꯑꯩꯈꯣꯏ ꯅꯥꯏꯁ꯭ꯠ ꯑꯣꯔꯇꯤꯀꯜꯗꯥ ꯃꯁꯤ ꯈꯨꯗꯣꯡꯆꯥꯕꯁꯤꯡ ꯃꯈꯥ ꯆꯠꯇꯨꯅ ꯃꯀꯣꯛ ꯍꯟꯒꯠꯂꯒꯅꯤ।