እንደ ነሐሴ 11, 1840 ሚለር የተቀበላቸውን ሕጎች እንዳረጋገጠ፣ እንዲሁም ከመስከረም 11, 2001 በኋላ ለማየት ፈቃደኞች ለሆኑ ሰዎች፣ በFuture for America የተቀበሉት የትንቢታዊ መርሆች በኢሳይያስ ምዕራፍ ሃያ ስምንት እንደተቀመጡት የዘገየ ዝናብ እውነተኛ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ዘዴ መሆናቸው ታየ። በቅዱስ ታሪክ እንደተቀመጠው የተሃድሶ መስመር በተሃድሶ መስመር ላይ የሚደረገው ተግባራዊ አተገባበር፣ መስከረም 11, 2001 የነሐሴ 11, 1840 ድግግሞሽ እንደነበረ አጸና።

Isaan isaanii akka ergamaan jabaan Mul’ata boqonnaa kudhaffaa keessa jiru bara 1840tti gad bu’e, inni gad bu’uun isaa bara 2001tti ta’e fakkeenyaan agarsiise hubatan. Ergamaan lameenuu yeroo raajjiin waa’ee Islaamaa dubbatame raawwatametti gad bu’an. Achi booddees sochiin sun akkuma dhiiraa fi dubartoonni bu’a-qabeessummaa mala hojii sanaatiif deebii kennaniin guddate. Geggeessummaan Adventizimii Guyyaa Torbaffaa Laa’odiiqeyaa jedhamu yeroo dhumaatti bara 1989tti darbee ilaalame; amma immoo waldoon sun yeroo Gooftaan sochii ergamaa sadaffaa akka afaan dubbii Isaa isa guyyoota dhumaa ta’aniif filachuu jalqabetti, adeemsa qormaata isa dhumaa keessa seene.

Ejjannoo fiixee seerota bara dhumaaaf kenname keessaa tokko, raajii sadiitti hojii irra ooluu isaa ture. Keessumaa yeroo sanaitti immoo, hojii irra oolmaan sadiin “wayyoo” sadan, taatee Fulbaana 11, 2001 ifatti deeggaru isaa baay’ee mul’isaa ture. Yommuu dhugaan sun amanamummaadhaan qorannoon irratti gaggeeffame, warri yeroo sana gara “daandiiwwan durii” Ermiyaasitti geggeeffamaa turan, garaan isaanii dhugaa barbaaduun, raawwatamuu raajii sanaa, akkasumas sirrii ta’uu seerota hiikkaa raajii sochii ergamaa sadaffaatiin fudhataman ni hubatan.

प्रकाशितवाक्य अध्याय नौको पहिलो धिक्कारको इतिहाससम्बन्धी अग्रज अगुवाहरूको सही बुझाइले इस्लामलाई प्रतिनिधित्व गरेको देखियो। झूटा अगमवक्ता मोहम्मद त्यस इतिहासका राजा थिए भनी देखियो। त्यस इतिहासमा इस्लामले रोमी साम्राज्यमाथि आक्रमण गर्ने थियो, र तिनीहरूको युद्ध गर्ने तरिका विशेष रूपमा आकस्मिक र अप्रत्याशित प्रहार गर्ने भनी चिनाइएको थियो। त्यस सन्दर्भमा, इस्लामकै युद्ध-विधिले “assassin” शब्दका व्युत्पत्तिगत मूलहरू प्रदान गरेको बुझियो। त्यस इतिहासमा इस्लामले रोमका सेनाहरूलाई आहत पार्ने थियो, र त्यो अवधि एक सय पचास वर्षको समय-भविष्यवाणीको रेखाअन्तर्गत समाप्त भयो। जब त्यो समय-भविष्यवाणी जुलाई २७, १४४९ मा समाप्त भयो, तब दोस्रो धिक्कारको समय-भविष्यवाणी र इतिहास आरम्भ भयो।

Inni raajii yeroo waggaa dhibba sadii fi sagaltamii tokkoo fi guyyoota kudha shanii kan Adoolessa 11, 1840 irratti xumurame jalqabe. Seenaa sana keessatti bulchaan hojii raajii Islaamaa bakka buʼe Ottman ture; innis seenaa wayyoo isa jalqabaa keessatti Mohammediin fakkeeffamee ture. Boqonnaan sagal keessatti seenaa wayyoo isa lammaffaa keessatti Islaam loltoota Roomaa akka ajjeesu dubbata. Isaan amma iyyuu akkaataa waraanaa sanaa, jechuunis akka tasaa fi osoo hin eegamin irratti duuluu, hojiirra oolchu turan; garuu seenaa sana keessatti buddeen qawwee yeroo jalqabaatiif kalaqamee hojii irra oole, kanaaf wayyoon lammaffaan akkaataa waraanaa haleellaa tasa nama ajjeesituun fakkeeffame bakka buʼa, akkasumas wantoota dhooftan of keessatti qabata.

መስከረም 11, 2001 ላይ የእስልምና ሦስተኛው ወዮ በድንገት በፍንዳታ በሮማ መንፈሳዊ ሠራዊቶች ላይ መታ። ይህ ክስተት የትንቢታዊ እውነት ብዙ መስመሮች መጀመሪያ መሆኑን አመለከተ፤ ነገር ግን በግልጽ ሁኔታ በመጀመሪያውና በሁለተኛው ወዮ ሁለት ቀዳሚ ምስክሮች ላይ ተመስርቶ ነበር። ይህ ክስተት እንዲሁም እንደ ሚለራዊት ታሪክ ማበረታቻ ነሐሴ 11, 1840 ላይ፣ የሁለተኛው ወዮ የእስልምና ትንቢት በተፈጸመበትና የራእይ አስር መልአክ በወረደበት ጊዜ፣ እንዲሁም የሦስተኛው ወዮ የእስልምና ትንቢት በደረሰ ጊዜ፣ በዚያ ቀን የራእይ አሥራ ስምንት መልአክ መውረዱን እንደሚያመለክት በግልጽ አሳየ።

“Atiissa jechi ani labse akka Niiw Yoorkiin dambalii galaanaa guddaadhaan haqamtuuti? Kana ani gonkumaa hin dubbanne. Ani garuu, akkuma ani gamoowwan gurguddoo achi keessatti darbii darbii ol kaafamaa jiran ilaalaa turetti, akkana jedheen ture: ‘Yeroo Gooftaan lafa akka daran raasuuf ka’utti, haalli akkam sodaachisaan ni raawwatama! Sana booda dubbiin Mul’ata 18:1–3 ni raawwatama.’ Boqonnaan kudha saddeettaffaan guutuun Mul’ataa waan lafa irratti dhufuuf jiru ilaalchisee akeekkachiisa dha. Garuu wanta addatti Niiw Yoorkii irratti dhufuuf jiru ilaalchisee ifa tokkollee hin qabu; kana qofa nan beeka, guyyaa tokko humni Waaqayyoo garagalfachuu fi irraa garagalchuun gamoowwan gurguddoo achi jiran ni kuffisa. Ifa anaaf kenname irraa, badiisni addunyaa keessa akka jiru nan beeka. Jecha tokko qofa Gooftaa irraa, tuqaalee tokko qofa humna isaa jabaa sana irraa, ijaarsi gurguddaan kun ni kufa. Haalawwan soda isaanii yaaduun illee nuti tilmaamuu hin dandeenye ni raawwatamu.” Review and Herald, July 5, 1906.

Sanaa Fuulduraaf Ameerikaa yeroo sana, warra arguuf fedhii qaban biratti, akka sochii Miilerotaatti wal-fakkaataa taʼee mulʼate. Islaamni badiisa sadaffaa keessaa ergaa sana keessatti yeroo sanaa kaasee qaama ijoo taʼe. Hafuuri Waaqayyoo mulʼinaan akka barsiiseetti, yeroo ergamaan Mulʼata Yohaannis gad buʼe roobni boodaa ni dhufa ture.

“Roobni isa booda buʼaa jiru sabni Waaqayyoo irratti ni buʼa. Ergamaan humna guddaan tokko mootummaa mootummaa Waaqaa keessaa ni buʼa; lafti guutuunis ulfina isaatiin ni ibsama.” Review and Herald, April 21, 1891.

ଯେତେବେଳେ ଯିହୁଦା ଗୋତ୍ରର ସିଂହ ଶେଷ ବର୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିସ୍ତୃତ ବୁଝାମଣିକୁ ଖୋଲିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ସେ ନିଜ ଜନମାନଙ୍କୁ ଯୋଏଲ ପୁସ୍ତକ ଦିଗରେ ନେଲେ, ଯାହା ଶେଷ ବର୍ଷା ବିଷୟରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସନ୍ଦର୍ଭବିନ୍ଦୁ ଅଟେ। ସେହି ସମୟରେ, ସେହି ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ, ଯେଉଁମାନେ 11 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2001 ପରେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଏହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଲେ ଯେ ଯୋଏଲର ସେହି ପୋକମାକଡ଼, ଯେଉଁମାନେ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିର ଆହ୍ୱାନର ଜାଗରଣ ପୂର୍ବରୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ରାକ୍ଷାଲତାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଇସ୍ଲାମଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହା ଦେଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ ଯେ ସେହି ପୋକମାକଡ଼ ରୋମଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲେ।

Sadii guddaan kan raajii hojii isaa sadii, badiisa sadii wajjin walqabatee hubatamuu isaatiin dhufe, claimii isaanii akka bineensonni sun Islaama bakka bu’an jedhuuf deeggarsa loojikaawaa hin qulqulloofne itti dabale. Akkuma yeroo hundumaa ta’utti, yeroo hiikni dhuunfaa tokko fudhatamu, yaalii yaada sobaa sana cimsuuf jedhu keessatti Caaffanni Qulqullaan ni jallifama. Hojii isaanii keessatti ilaalcha isaanii cimsuuf carraaqan keessatti, qajeelfama fakkeenyaa fi raawwii fakkeenyaa hin hubanne akka ta’an argisiisan.

Waa’ee qorannoo ti’ooloojii fi Macaafa Qulqulluu keessatti, jechoonni “fakkeenya” fi “kan fakkeenyaan agarsiifame” jedhaman walitti dhufeenya wantoota lama gidduu jiru ibsuuf ni oolu; keessaa inni tokko isa kaan dursuudhaan fakkeenyaan agarsiisa yookaan dursee akeeka. Yaad-rimeen kun yeroo baay’ee jalatti ramadama gosa bal’aa ta’an “gaaddisa” fi “dhugaa qaamaa” jedhaman.

ଏକ ପ୍ରତିରୂପ ହେଉଛି ପୁରାତନ ନିୟମରେ ଥିବା ଏମିତି କୌଣସି ଘଟଣା, ବ୍ୟକ୍ତି, କିମ୍ବା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ଯାହା ନୂତନ ନିୟମରେ ତାହାର ସମ୍ପର୍କିତ ଘଟଣା, ବ୍ୟକ୍ତି, କିମ୍ବା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ ପୂର୍ବାଭାସ କରେ କିମ୍ବା ପୂର୍ବଛାୟା ଦେଇଥାଏ। ଏହା ଏକ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ପୂର୍ବଗାମୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ପ୍ରତିପ୍ରତିରୂପ ହେଉଛି ସେହି ପ୍ରତିରୂପର ପୂର୍ଣ୍ଣତା କିମ୍ବା ପ୍ରକୃତ ସାକାରତା। ଏହା ହେଉଛି ସେହି ବାସ୍ତବତା, ଯାହାକୁ ପ୍ରତିରୂପ ପୂର୍ବରୁ ଛାୟାରୂପେ ସୂଚନା କରିଥିଲା। “ଛାୟା” ଏବଂ “ସାରବସ୍ତୁ”ର ଧାରଣା ପ୍ରତିରୂପ ଏବଂ ପ୍ରତିପ୍ରତିରୂପର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କ ସହ ସମାନାନ୍ତର। “ଛାୟା” (ପ୍ରତିରୂପ)କୁ ସୂଚିତ କରେ, ଯେତେବେଳେ “ସାରବସ୍ତୁ” (ପ୍ରତିପ୍ରତିରୂପ)କୁ ସୂଚିତ କରେ।

Kanaaf, dhugaa dhugaatti, nyaataaf yookaan dhugaatii, yookaan ayyaana qulqulluu, yookaan ji’a haaraa, yookaan guyyoota Sanbataa irratti namni tokko illee isin hin murteessin; wantoonni kun hundinuu gaaddisa waan dhufuuf ture; dhugaan isaanii garuu kan Kiristoos ti. Qolosaayis 2:16, 17.

Seerrichi wantoota gara fuulduraatti dhufan kan qabu taʼee malee, fakkii isaanii isa dhugaa miti; aarsaawwan waggaa waggaadhaan yeroo hundumaa dhiheessan sanaan, warra itti dhihaatan sana gonkumaa mudaa hin qabne gochuu hin dandaʼu. Ibroota 10:1.

ጀኤልን በተመለከተ ከሴፕቴምበር 11 ቀን 2001 በኋላ በተነሣው ክርክር ውስጥ፣ እንዲሁም በአራት ተባዮች ተመስሎ የተወከለውን ጳጳሳዊ ሮም በትክክል ለይቶ ማሳየት በዚህም የላኦዲቅያዊ አድቬንቲዝምን በደረጃ በደረጃ መጥፋት ሲያብራራ፣ እነዚያ ተባዮቹ እስልምና እንጂ ሌላ አይደሉም ብለው የተከራከሩት ሰዎች፣ በሦስቱ ወዮታዎች ላይ ያለውን ሦስትዮሽ ተግባራዊነት ያልተቀደሰ አጽንኦት ከመስጠታቸው ብቻ ሳይሆን፣ ወደ ሮም አምሳል የሚያመለክቱ አይነቶችንም ጠቁመው፣ እነዚያ አይነቶች በእውነት እስልምናን እንደሚለዩ አስቀምጠው ነበር። ይህን በማድረጋቸውም፣ ወይም የአይነትና የአምሳል መርህን በእውነት እንዳልተረዱ ማስረጃ ሰጡ፣ ወይም አይነቶቹን በተሳሳተ መልኩ ማቅረብ መጨረሻውን ለማጽደቅ የሚገባ ዘዴ እንደሆነ እንደሚያምኑ አሳዩ።

Ammaa yeroo ammaa waa’ee Roomaa irratti falmiin jiru keessatti, warri yaada dogoggoraa jedhuu “saamtonni” Daani’el boqonnaa kudha tokko, lakkoofsa kudha afur keessatti Ameerikaa ta’u jedhu qabatan, hojiirra oolmaa raajii sadan-lamaan akkasumas qajeelfama fakkeenyaa fi wanta fakkeenyaan agarsiifame sirriitti akka hin hubanne ragaan irra deebi’ee mul’ata.

Warri “saamtota” jechuun Ameerikaa taʼuu isaa amanan yeroo yaada isaanii deggaruuf yaalanitti, Roomaa sadii sana keessaa hojii irra oolmaa sadarkaa sadii qabu tokko fayyadamu; kanaanis Roomaan ammayyaa, mulʼata Roomaa isa sadaffaa, Ameerikaa taʼuu ishee akka ragaa ittiin mirkaneessanitti yaadu. Isaan dhugaa sobaa irratti akka hin baane amanamuudhaan, akkasumas seera hojii irra oolmaa raajii sadarkaa sadii qabu irratti wallaalummaa jaamaa qofa akka mulʼisanitti fudhatamuudhaan, amala raajii Roomaa lamaan jalqabaa irraa tokko fayyadamu; sana boodas amala seenaa Roomaa tokko Roomaa ammayyaa adda baasa jechuun falmu.

አረማዊት ሮም ከሮም ሦስቱ ትንቢታዊ ፍጻሜዎች መጀመሪያዋ ናት። በዳንኤል ምዕራፍ ስምንት አረማዊት ሮም ወንድ ትንሽ ቀንድ ናት። በምዕራፍ ሁለት አረማዊት ሮም መንግሥታዊ አስተዳደር ናት። በዳንኤል ሰባት አረማዊት ሮም ወደ ዐሥር እጥፍ መንግሥት ትከፈላለች።

Mul’ata lammaffaa Room kan taʼe Room Paaphaasii dha; inni boqonnaa saddeet keessatti gaanfa xinnaa dubartii fakkaatu dha, boqonnaa lama keessatti mootummaa waldaa ti, akkasumas boqonnaa torba keessatti gaanfa arrabsoo dubbatuu fi gaanfa sadii buqqisu dha. Roomiin Heedana humna tokko qofa dha; Roomiin Paaphaasii garuu humna dachaa lamaa dha; kunis mootummaa waldaa paaphaasii akka mootummaa caasaa mootummaa duraanii kan Room Heedanaa irratti bulchuutti bakka bu’a. Bara 1798 keessatti humni paaphaasii madaa isaa kan du’a geessisu argate; garuu waldaa taʼuu isaa hin dhiifne; humni mootummaa mootummaa sivilii isa duraan toʼataa ture waan irraa kaafameef, bineensa raajii Macaafa Qulqulluu keessaa taʼuu qofa dhaabe.

ᱫᱚᱥᱨᱟ ᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱯᱚᱯᱟᱞ ᱨᱚᱢ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱭᱵᱮᱞ ᱯᱚᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱤ ᱨᱮ ᱥᱮ ᱯᱚᱣᱟᱨ (ᱯᱟᱥᱩ) ᱞᱮᱠᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱚᱱᱟ ᱨᱟᱡᱽᱭᱚ ᱨᱮᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟ ᱥᱟᱴᱟᱢ ᱠᱚ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ, ᱚᱱᱟᱨ ᱤᱥᱚᱨ-ᱱᱤᱸᱫᱟ ᱭᱚᱡᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ. ᱯᱨᱚᱛᱷᱚᱢ ᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱟᱱᱛᱟ ᱥᱟᱴᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱫᱚᱥᱨᱟ ᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ-ᱯᱷᱟᱸᱜ ᱥᱟᱱᱛᱟ ᱥᱟᱴᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱛᱮᱥᱨᱟ ᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱯᱮ-ᱯᱷᱟᱸᱜ ᱥᱟᱟᱱᱛᱟ ᱥᱟᱴᱟᱢ ᱠᱟᱱᱟ। ᱨᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱤᱱ ᱯᱮ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱛᱨᱤᱜᱩᱱ ᱯᱨᱚᱭᱚᱜ ᱨᱮᱱ ᱯᱚᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱤ ᱠᱚ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱱᱤᱛᱤ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱮᱫᱟ। ᱯᱚᱨᱚᱯᱷᱮᱛᱤᱠ ᱟᱨᱛᱷ ᱨᱮ ᱯᱮ ᱩᱦᱟᱹᱨ, ᱯᱮ ᱵᱟᱵᱤᱞᱚᱱ, ᱯᱮ ᱨᱚᱢ, ᱟᱨ ᱯᱮ ᱮᱞᱤᱡᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ। ᱴᱟᱭᱤᱯ ᱟᱨ ᱮᱱᱴᱤᱴᱟᱭᱤᱯ ᱨᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱛᱨᱤᱜᱩᱱ ᱯᱨᱚᱭᱚᱜ ᱨᱮᱱ ᱯᱨᱚᱛᱷᱚᱢ ᱵᱟᱨ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱫᱚ ᱴᱟᱭᱤᱯ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟᱠᱚ ᱛᱮᱥᱨᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱨᱮᱱ ᱪᱷᱟᱭᱟ ᱮᱢ ᱮᱫᱟ; ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱮᱥᱨᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱫᱚ ᱮᱱᱴᱤᱴᱟᱭᱤᱯ ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱤ ᱨᱮᱱ ᱛᱨᱤᱜᱩᱱ ᱯᱨᱚᱭᱚᱜ ᱨᱮᱱ ᱥᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ।

Roome waliin amaloonni Roomee lamaan duraa agarsiisan, Roomeen mootummaa waaqeffannaa sobaa fi Roomeen paaphaasummaa mootummaa isaanii irratti mootummaa isaanii bulchuuf maqaa **Pontifex Maximus** jedhu akka kennan ni ibsu. Kanaafuu, maqaan mootummaa Roomee ammayyaa bulchuuf ittiin waamamu **Pontifex Maximus** ta’a; maqaan kun pirezidaantii mootummaa Ameerikaa Tokkummaa kamiyyuu irratti yeroo kamiyyuu hin kenname. Roomeen lamaan duraa aangoo teessoo isaanii irratti bara isaanii keessatti hundeessuuf gufuuwwan lafa-qabeessa sadii mo’anii darbu turan. Ameerikaan Tokkummaa bara 1798 dura gufuuwwan lafa-qabeessa sadii mo’anii darbuu isheetiif ragaan tokko illee hin jiru.

መጀመሪያዎቹ ሁለት ሮሞች በከፍተኛ ሥልጣን የሚገዙበት የተወሰነ የጊዜ ዘመን ተለይቶ ተገልጦ ነበር። በዳንኤል 11 ቁጥር 24 አረማዊት ሮም “አንድ ዘመን” ወይም ሦስት መቶ ስድሳ ዓመታት እንደምትገዛ ተለይታ ተገልጣለች፤ እርስዋም ከአክቲየም ጦርነት 31 ዓ.ዓ. ጀምሮ እስከ 330 ዓ.ም. ድረስ እንዲሁ አደረገች። የጳጳሳዊት ሮምም ሦስቱ ቀንዶች ከተወገዱ በኋላ፣ ከ538 እስከ 1798 ድረስ፣ ሺህ ሁለት መቶ ስድሳ ዓመታት እንደምትገዛ በተደጋጋሚ ተለይታ ተገልጣለች። በኢሳይያስ ምዕራፍ 23 ውስጥ ደግሞ አሜሪካ እንደ አንድ ንጉሥ ዘመን ሆኖ ሰባ ምሳሌያዊ ዓመታት እንደምትነግሥ ተለይታ ተገልጣለች፤ ነገር ግን ሰባውን ምሳሌያዊ ዓመታት ከመግዛቷ በፊት ሦስት የጂኦግራፊ እንቅፋቶችን ፈጽሞ አላስወገደችም።

ምናዊ ሮም በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ፥ ቁጥር አርባ እስከ አርባ ሁለት ውስጥ የደቡብ ንጉሥ፣ የክብርቲቱ ምድር እና ግብፅ የሆኑትን ሦስቱን የጂኦግራፊ እንቅፋቶች እንደምታሸንፍ ተወክላለች፤ እነዚህም ሦስቱ እንቅፋቶች በተሸነፉ ጊዜና ወደ ሮም ተገዥነት ሲመጡ ከዚያ የዘንዶው፣ የአውሬው እና የሐሰተኛው ነቢይ ሦስት እጥፍ ኅብረት ይፈጥራሉ። ዮሐንስም የጳጳሳዊው አውሬ የሞት ቍስሉ እንደሚፈወስ እና ከዚያም ለአርባ ሁለት ምሳሌያዊ ወራት እንደሚገዛ ያሳውቀናል።

Anis mataa isaa keessaa tokko akka duʼaaf madaaʼe nan arge; madaan isaa inni nama ajjeesu ni fayye; addunyaan hundinuu immoo bineensicha duukaa buʼee dinqifate. Isaanis bineensichatti humna kan kenne jawweesa waaqeffatan; bineensichas waaqeffatanii, “Eenyu bineensicha fakkaata? Eenyutu isa wajjin waraanuu dandaʼa?” jedhan. Innis afaan waan gurguddaa fi arrabsoo dubbatu tokko akka isaaf kennamu isaaf kenname; jiʼoota afurtamii lama itti fufuufis aangoon isaaf kenname. Mulʼata Yohaannis 13:3–5.

Malli sun kaɗhaa afurtamii lamaa fakkeenya taʼaniif erga madaa isaa nama ajjeesu fayyee booddee bulchu bineensi sun humna mootummaa Roomaa ti.

ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟ ୧୩ର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ଘୋଷଣା କରେ ଯେ, ମେଷଶାବକସଦୃଶ ଶିଙ୍ଗଯୁକ୍ତ ପଶୁଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ଶକ୍ତି ‘ପୃଥିବୀ ଓ ସେଥିରେ ବସବାସ କରୁଥିବାମାନଙ୍କୁ’ ପାପାସତ୍ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବ—ଯାହାକି ଏଠାରେ ‘ଚିତାବାଘ ସଦୃଶ’ ପଶୁଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକିତ ହୋଇଛି।... ପୁରୁଣା ଏବଂ ନୂତନ ଉଭୟ ଜଗତରେ, ରୋମ ଚର୍ଚ୍ଚର ଅଧିକାର ଉପରେ ମାତ୍ର ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ରବିବାର ପ୍ରଥାକୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ସମ୍ମାନରେ ପାପାସତ୍ତା ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଗ୍ରହଣ କରିବେ।” The Great Controversy, 578.

በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ ቁጥር ሀያ አራት ፍጻሜ መሠረት፣ አረማዊቱ የመጀመሪያዋ ሮም ለሦስት መቶ ስድሳ ዓመታት በከፍተኛ ሥልጣን ገዛች፤ ይህንም ያደረገችው በዳንኤል ምዕራፍ ስምንት ቁጥር ዘጠኝ ፍጻሜ መሠረት ሦስት የጂኦግራፊያዊ እንቅፋቶችን ካስወገደች በኋላ ነበር።

ପାପାଳ, ଦ୍ୱିତୀୟ ରୋମ, ଶାସ୍ତ୍ରର କିଛି ଅନୁଚ୍ଛେଦର ପୂରଣରୂପେ ବାରଶେ ସାଠି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବେ ଶାସନ କଲା, ଏବଂ ଏହା ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ସାତ, ପଦ ଆଠ ଓ କୁଡ଼ିର ପୂରଣରୂପେ ତିନୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ବାଧାକୁ ଅପସାରଣ କରିବା ପରେ ଏମିତି କଲା।

Roomiin ammayyaa ammayyaa, Daani’eel boqonnaa kudha tokkoffaa lakkoofsa afurtitti mootii kibbaa mo’atti; ergasii lakkoofsa afurtii tokko keessatti biyya ulfina qabeessa taate mo’atti; lakkoofsa afurtii lama keessattis Gibxi mo’atti. Roomiin ammayyaa mootii kaabaa Daani’eel boqonnaa kudha tokkoffaati.

መልክዓ አማልክት የነበረችው የመጀመሪያዋ ሮም አሳዳጅ ኃይል ነበረች፤ ጳጳሳዊት የሆነችው ሁለተኛዋ ሮምም አሳዳጅ ኃይል ነበረች፤ ስለዚህ ዘመናዊት ሮም ደግሞ አሳዳጅ ኃይል ትሆናለች።

ଆଧୁନିକ ରୋମ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ ତୃତୀୟ ନିର୍ଯାତନାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ପାପାସନ୍ଦି ଶକ୍ତି ଭାବେ ପରିଚିହ୍ନିତ କରେ ନାହିଁ; ଏହା କେବଳ ଶେଷ ଦିନମାନଙ୍କରେ ପାପାସନ୍ଦି ଶକ୍ତି ସହିତ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ସମ୍ପର୍କର ଏକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟକୁ ପରିଚିହ୍ନିତ କରେ।

Warri namoonni Ameerikaan Gamtoomte guyyoota dhumaa keessatti “saamtota saba keetii” taʼuu ishee falmuuf barbaadan, Ameerikaan Gamtoomte sirrii hin taaneen adda baasuuf hojii irra oolmaa sadii Roomaa sadan fayyadamu. Mala dogoggoraa isaan haala hojii irra oolmaa sadii keessatti itti fayyadaman, amaloota Roomaa lamaan jalqabaa keessaa tokko adda baasuu irratti hundaaʼee, amalli raajii Roomaa tokko, Roomaa ofii isaa utuu hin taʼin, Roomaa isa sadaffaa akka taʼe cimsanii dubbatu.

ସେମାନେ 321 କ୍ରି.ଶ.ରେ କନଷ୍ଟାଣ୍ଟିନଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଐତିହାସିକ ରବିବାର-ବିଧିକୁ, ଏବଂ 538 କ୍ରି.ଶ.ରେ ପାପାଳ ରୋମର ରବିବାର-ବିଧିକୁ, ଚିହ୍ନିତ କରି, ଏହି ଦାବି କରନ୍ତି ଯେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଶୀଘ୍ର ଆସୁଥିବା ରବିବାର-ବିଧି ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଆଧୁନିକ ରୋମ ବୋଲି ପରିଭାଷିତ କରେ; ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରୟୋଗକୁ ଏହା ସହ ମିଶାନ୍ତି ଯେ, ଯେତେବେଳେ ଦାନିଏଲଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହିଥିବା “ଉଜାଡ଼ କରୁଥିବା ଘୃଣ୍ୟ ବସ୍ତୁ” ଦେଖାଯିବ, ସେତେବେଳେ ପଳାଇଯିବା ପାଇଁ ଯୀଶୁଙ୍କ ସତର୍କବାଣୀକୁ ସେମାନେ ରବିବାର-ବିଧି ବୋଲି ସମ୍ବନ୍ଧିତ କରନ୍ତି। ଯୀଶୁ ଯେ “ଉଜାଡ଼ କରୁଥିବା ଘୃଣ୍ୟ ବସ୍ତୁ” ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ, ତାହା ଶେଷ ଦିନମାନରେ ଦୁଇଟି ରବିବାର-ବିଧିକୁ ସୂଚିତ କରେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରତୀକାର୍ଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭିନ୍ନ, କାରଣ ଏହା ପଶୁର ଚିହ୍ନକୁ ପରିହାର କରିବା ପାଇଁ ସତର୍କବାଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ପଳାଇଯିବା ପାଇଁ ସତର୍କବାଣୀ। ସେମାନଙ୍କର ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାରଣା ଏହି କଥାକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ କରେନାହିଁ ଯେ ଶେଷ ଦିନମାନରେ ଦୁଇଟି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରବିବାର-ବିଧି ଅଛି।

Kanaafuu isin xuraa’ummaa mancaa, kan raajii Daani’eel raajichaan dubbatame, iddoo qulqulluu keessatti dhaabatee argitan, (namni dubbisu haa hubatu:) yeroo sanatti warri Yihudaa keessa jiran gara tulluuwwaniitti haa baqatani; inni bantii mana irra jiru waan tokko illee mana isaa keessaa fudhachuuf gadi hin bu’in; innis inni lafa qotiisaa keessa jiru uffata isaa fudhachuuf duubatti hin deebi’in. Warra ulfaa ta’anii fi warra daa’imman hoosisan guyyoota sana keessatti wayyoo isaaniif! Garuu akka baqachuun keessan yeroo gannaa keessa yookaan guyyaa Sanbataa irratti hin taane kadhadhaa. Maatewos 24:15–20.

“ትንቢተኛው ዳንኤል የተናገረው የጥፋት አስጸያፊ ነገር” በዓመተ ምሕረት 66 እስከ 70 ድረስ አረማዊት ሮም መቅደሱንና ከተማይቱን ከበባ አድርጋ በኋላም ባጠፋቻቸው ጊዜ ከሚመጣው የኢየሩሳሌም ጥፋት እንዲሸሹ ኢየሱስ ለሕዝቡ የሰጣቸው ምልክት ነበር።

“Yesus bartoota isa dhaggeeffachaa turanitti murtiiwwan Israa’el gantummaa keessa seente irra bu’uuf turan, keessumaa immoo Masiihicha isaanii diduu fi fannifamuu isaatiif haaloo adabbii isaan irra ga’u akka ta’e ni dubbate. Mallattoon ifaan beekaman xumura sodaachisaa sana dura ni dursu turan. Sa’aan sodaatamaan sun tasa oo fi saffisaan ni dhufa ture. Fayyisaanis hordoftoota Isaa akkana jechuun akeekkachiise: ‘Kanaafis isinis yommuu waan jibbisiisaa diigumsaa, kan Daani’el raajichi dubbate, iddoo qulqulluu keessatti dhaabatee argitan, inni dubbisu haa hubatu; yeroo sanatti warri Yihudaa keessa jiran gara tulluuwwanitti haa baqatan.’ Maatewos 24:15, 16; Luqaas 21:20, 21. Yommuu alaabaa waaqeffannaa tolfamaa Roomaanotaa lafa qulqulluu keessatti, kan dallaa magaalattii alatti furlong muraasa dheeratu sana irratti dhaabamu, yeroo sanatti hordoftoonni Kiristoos baqachuudhaan nagaa isaanii argachuu qabu turan. Yommuu mallattoon akeekkachiisaa sun mul’atu, warri miliquu barbaadan turan kam iyyuu yeroo hin tursiisuu qabu turan....”

“Badii Kiristaanaa tokko illee yeroo Yerusaalem balleeffamte keessatti hin badne. Kiristoos bartoota Isaatiif akeekkachiisa kenne ture, warri dubbii Isaa amanan hundinuus mallattoo abdachiifame eeggachaa turan.... Isaan yeruma sana turtii malee gara iddoo nagaa taʼe—magaalaa Pheellaa, biyya Pheeriyaa keessatti, Yordaanos gama ceʼee jiruutti baqatan.” The Great Controversy, 25, 30.

Bara 538tti dhihaachaa turetti, Kiristaanonni yeroo sanaa waldaan amantii waaqeffannaa ormaa wajjin waliigaltee godhateen xureeffamtee akka turte hubatan; akeekkachiisa Kiristoosirratti hundaa’anii, akkasumas ifa ragaa Phaawuloos ergamaa keessatti 2 Tasalonqee boqonnaa lammaffaa kennamteen walqabsiisuudhaan, isaan gara lafa ona raajii bara kuma tokkoo fi dhibba lamaa fi jahaatamaa soddomaatti baqatan.

“Garuu dhufaatii Kiristoos dura, guddinaawwan barbaachisoo addunyaa amantii keessatti taʼan, kanneen raajii keessatti duraan dubbataman, raawwatamuu qabu turan. Ergamaan akkana jedhee labse: ‘Isin yaada keessaniin dafee hin raafaminaa, yookaan hin jeeqaminaa, hafuuraan iyyuu taʼe, dubbii fi xalayaa akka nu irraa taʼeeniin, akka guyyaan Kiristoos dhihaateetti. Namni tokko illee karaa kamiin iyyuu isin hin gowwoomsin; sababni isaas guyyaan sun duraan dura gantummaan yoo dhufe malee, namichi cubbuu sunis yoo mulʼate malee hin dhufu; inni ilma badiisaa, isa mormu, waan Waaqayyo jedhamee waamamu hundumaa yookaan waan waaqeffatamu hundumaa ol of ol qabu; kanaafis inni akka Waaqayyootti mana qulqullummaa Waaqayyoo keessa taaʼee, ofii isaa akka inni Waaqayyo taʼe agarsiisa.’

“Dubbiin Phaawulos akka hiika dogoggoraatiin hubataman hin turre. Inni mul’ata addaa irraa ka’uun dhufaatii Kristos isa ariifataa ta’e ilaalchisee warra Tasalonqee akeekkachiise jechuun barsiifamuun hin qabu ture. Dhaabbanni akkasii amantii keessatti jeequmsa ni uuma; jechuunis abdii kutachuun yeroo baay’ee gara amanuu dhabuutti geessa. Kanaafuu ergamaan sun obboloota akka ergaan akkasii isa irraa dhufeetti hin fudhanne akeekkachiise; itti aansuudhaanis aangoon paphaasummaa, akkuma raajichi Daani’el ifatti ibse, amma iyyuu ka’ee saba Waaqayyoo irratti waraana banuu akka qabu cimsee addeesse. Hamma aangoon kun hojii isaa ajjeesaa fi arrabsoota Waaqayyoo guute raawwatutti, waldaan dhufaatii Gooftaa isaanii eeguun faayidaa hin qabu ture. Phaawulosis, ‘Ani yeroo isin bira turetti waan kana isinitti hime hin yaadattan ree?’ jedhee gaafate.”

“Bara baayʼee sodaachisaa kan waldaa dhugaa irratti buʼuuf turan. Yeroo ergamaan sun barreessaa turettiyyuu, ‘iccitii hamminaa’ duraanuu hojjechuu jalqabee ture. Guddinni fuulduratti raawwatamuuf ture immoo ‘akka hojii Seexanaa humna hundumaa, mallattoolee fi dinqii sobaa hundumaa, akkasumas gowwoomsaa jalʼina hundumaan warra badanii keessatti’ taʼuuf ture.”

“ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱜᱟᱢᱵᱷᱤᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱯᱨᱮᱨᱤᱛᱟᱹᱜ ᱵᱚᱞ ᱚᱱᱟᱠᱩ ᱵᱤᱥᱚᱭᱨᱮ ᱡᱮ ᱟᱜᱚᱛ ‘ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱦᱮᱸᱞ’ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱚᱪᱚᱜᱼᱟ। ‘ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱨᱮ,’ ᱩᱱᱤ ᱥᱚᱵ ᱚᱱᱟᱠᱩ ᱵᱤᱥᱚᱭᱨᱮ ᱠᱟᱹᱛᱷᱟ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱪᱮᱫᱠᱚ ᱵᱤᱪᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤᱜ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱟᱲᱟᱝ ᱠᱚ ᱟᱜᱚᱨᱮᱫᱼᱟ, ‘ᱤᱥᱚᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱮᱠᱟᱹ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱴ ᱵᱷᱩᱞᱟᱹᱣ ᱠᱩᱞ ᱢᱮᱭᱟ, ᱡᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱥᱟ ᱠᱚ ᱵᱤᱥᱣᱟᱥ ᱠᱟᱜᱼᱟ: ᱮᱢᱚᱱ ᱡᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱥᱚᱵ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱤ ᱠᱷᱟᱛᱤᱨ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱦᱚᱪᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱤᱥᱣᱟᱥ ᱵᱟᱝ ᱠᱮᱫᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱝᱠᱟᱱ ᱠᱟᱢ ᱨᱮ ᱥᱩᱠ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ।’ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱥᱟᱡᱟᱹᱣ ᱟᱹᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤ ᱵᱤᱱᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱱᱟ ᱦᱚᱥᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱟᱞᱟᱹᱝ ᱟᱞᱤ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱨᱴᱷᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱜᱚᱨ ᱵᱟᱝ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟ ᱡᱮ ᱤᱥᱚᱨ ᱫᱟᱭᱟᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ। ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱨᱮᱱ ᱡᱮ ᱮᱛᱚᱱ ᱦᱚᱥᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱩᱦᱩᱜ ᱛᱮ ᱛᱷᱤᱨ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱤᱥᱚᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱛᱷᱮᱱ ᱟᱯᱱᱟᱜ ᱟᱛᱢᱟ ᱚᱰᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱚᱱᱟ ᱵᱷᱨᱟᱢᱟᱣ ᱠᱚᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟᱝ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱦᱮᱸᱞ ᱠᱟᱱᱟ।” Acts of the Apostles, 265, 266.

Waaqeffannaan waaqeffannaa sobaa fi waldaa gidduutti uumame mallattoo akeekkachiisaa ture; innis kiristaanota bara sanaa akka Roomaa paphaasummaa irraa adda baʼan godhe. Garuu ifa Phaawulos akeekkachiisa Yesusii, “baqadhaa,” jedhuuf dabalate inni, kutaa dubbii isuma William Miller “wanti guyyaa guyyaa” jedhu inni kitaaba Daaniʼel keessa jiru Roomaa waaqeffannaa sobaa bakka buʼa jechuun hubate taʼuun isaa hubatamuu qaba. Hariiroon raajii gidduu Roomaa waaqeffannaa sobaa isa ittisaa turee, sana booddee akka Roomaan paphaasummaa teessoo mootummaa irra ol baʼuuf kufee irraa ofirraa deebiʼu sana gidduu jiru dhugaa hubatamuu qabu ture; sababni isaas namoota dhugaa sana hin jaallanne irratti sababii hariiroo raajii sana hin beekneef gowwoomsa cimaa fiduuf ture. Obboleettiin White seenaa isuma kana ilaallatti ni dubbatti:

“Namoonni amanamoo taʼuu barbaadan gowwoomsaa fi wantoota jibbisiisoo uffata lubummaa fakkeessanii keessa dhokfatamanii gara waldaa kiristaanaatti galfaman sana dura dhaabbachuudhaan cimanii dhaabachuuf qabsoo cimaa fi abdii kutachiisaa taʼe keessa darbuun isaanii barbaachisaa ture. Macaafni Qulqulluun akka ulaagaatti amantiiitti hin fudhatamne. Barsiisni bilisummaa amantii jedhu bidaʼa jedhamee waamame; warri isa deggaranis jibbamanii fi ariʼataman.”

“Waraana dheeraa fi cimaa booda, namoonni amanamoon muraasni, yoo waldaan gantuun sun ammallee sobaa fi waaqeffannaa waaqota tolfamoo irraa of bilisa baasuu didde, tokkummaa ishee wajjin jiru hundumaa diiguuf murteessan. Isaan, yoo dubbii Waaqayyooof ajajamuu barbaadan, addaan baʼuun dirqama guutuu taʼuu isaa hubatan. Dogoggora lubbuu isaanii mataa isaanii irratti badiisa fidu obsuuf hin iyyamne; akkasumas fakkeenya amantii ijoollee isaanii fi ijoollee ijoollee isaanii balaa keessa galchu kaaʼuu hin sodaanne. Nagaa fi tokkummaa mirkaneessuuf, waan kamiyyuu amanamummaa Waaqayyoof qabuun wal hin faallessine irratti hayyama gochuuf qophaaʼoo turan; garuu, qajeelfama irratti aarsaa kaffaluudhaan nagaan illee gatii baayʼee qaalii taʼee bitamuu isaa isaanitti dhagaʼame. Yoo tokkummaan dhugaa fi qajeelummaa araarsuun qofa argamuu dandaʼe, garaagarummaan haa jiraatu, waraannis haa jiraatu iyyuu.” The Great Controversy, 45, 46.

Bara dhuma guyyaa keessatti hariiroon raajii Ameerikaa fi paaphaasii gidduu jiru, Phaawulos hariiroo Roomaa waaqeffannaa waaqolii fi Roomaa paaphaasii waggaa 538 A.D.tti dura jiru adda baasee ibsuudhaan, fakkeenyaan agarsiifamee fi cimsamee jira. Fayyadama sadii keessatti kan Roomaa, Roomaan waaqeffannaa waaqolii dubbii Yesuus “sakkatta’iinsa diigumsaa” akka mallattoo baqachuuf ta’e ibsu raawwatte, Roomaan paaphaasiis akkasuma dubbii Yesuus raawwatte. Obboleettiin Whiteis raawwii biraa dubbii Kiristoos adda baasteetti.

“Amma yeroo ummanni Waaqayyoo jaalala isaanii biyya lafaa irratti kaaʼatan yookaan badhaadhina isaanii addunyaatti kuufatan miti. Yeroon nuyi, akkuma bartoota jalqabaa sanaa, iddoowwan onaa fi kophaa taʼan keessatti kooluu barbaaduuf dirqamuun keenya fagoo miti. Akkuma marfamni mootummaa Roomaa irratti loltoota Roomaaatiin Yerusaalemitti godhame Kiristaanota Yihuudaaaf mallattoo baqannaa taʼe, akkasuma mootummaa keenya keessatti aangoon labsii Sanbata paaphaasii dirqisiisuun fudhatamuun akeekkachiisa nuuf taʼa. Sana booda, magaalaawwan gurguddoo dhiisuuf yeroo taʼa; achiis mana jireenyaa fagoo, iddoowwan kophaa taʼan keessatti gaarota gidduutti argamanitti qubachuuf, dursee magaalaawwan xixinnoos dhiisuu keenyaaf qophaaʼuuf.” Testimonies, volume 5, 464.

Kiristiyaanota yeroo Kiristoos keessa turaniif akeekkachiisni sun yeroo Yerusaalem irraa baqatan ni adda baase. Jaarraa shanaffaa fi ja’affaa keessatti akeekkachiisni sun Kiristiyaanotaaf gara lafa onaatti akka baqatan isaan geggeesse.

Dubartiin sun gara garaatti baqatte; achittis iddoo Waaqayyo isheedhaaf qopheesse qabdi, akka achitti guyyaa kuma tokkoo fi dhibba lamaa fi jahaatamaaf ishee sooran.... Dubartiidhaafis baallii gurguddaa lama kan risaa guddaa kennameef; akka inni fuula bofa sanaa duraa gara gara garaatti, gara iddoo ishee, itti yeroo tokkoof, yeroo lamaaf, fi walakkaa yeroo tokkootti sooramtutti balaliituuf. Bofnis dubartittii lolchiisuuf akka lolaan ishee fuudhuuf, afaan isaa keessaa bishaan akka lolaatti dubartittii boodaan dhangalaase. Laftis dubartittii gargaare; lafti afaan ishee bane, lolaa jawween afaan isaa keessaa dhangalaase sana liqimsite. Jawweens dubartittii irratti aaree, warra sanyii ishee keessaa hafan, warra abboommii Waaqayyoo eeganii fi dhugaa ba’umsa Yesuus Kiristoos qaban, irratti lola godhuuf deeme. Mul’ata Yohannis 12:6, 15–17.

Yesuus yeroo hundumaa dhuma wanta tokkoo jalqaba wantichaan ibsa, inni Alfaa fi Oomeegaadhaatii. Akeekkachiisni waaʼee ciiggaa diigumsaa seenaa Roomaa paaphaasummaa keessatti yeroo humni paaphaasummaa iddoo qulqulluu keessa dhaabatee akka jiru beekametti beekame.

Akeekkachiisni kun Mathewos, Maarqoosii fi Luqaasiin galmeeffameera; tokkoon tokkoon isaanii immoo jechoota keessatti garaagarummaa xiqqoo qabu. Mathewos, “Kanaafis isin yommuu xureeffannaa onnee namaa balleessituu, kan Daani’el raajichi dubbate, iddoo qulqulluu keessatti dhaabattee jirtu argitan,” jedha; Maarqoosis, “isin yommuu xureeffannaa onnee namaa balleessituu, kan Daani’el raajichi dubbate, iddoo isheen dhaabachuu hin qabne keessatti dhaabattee jirtu argitan,” jedha. Luqaas immoo, “isin yommuu Yerusaalem waraanaan marfamte argitan, yeroo sana badiinsi ishee akka dhihaate beekaa. Ergasiis warri Yihudaa keessatti argaman gara gaarotaatti haa baqatan,” jedha.

Ragaaleen sadan hundinuu walitti hojii irra oolu. Ani hojii irra oolmaa isaa caalaatti addaa ta’e tokko qaba. Luqaasitti ibsi Yerusaalem loltootaadhaan marfamte jedhu akeekkachiisa sana adda baasa; jechuunis, yeroo Roomaan waaqeffannaa tolfamaa hordoftu bara A.D. 66 keessatti Yerusaalem marsuu jalqabdetti, Kiristaanonni yeroo sana iyyuu Yerusaalem keessa turan hatattamaan baqachuu akka qaban. Maatewos keessatti ibsi “iddoo qulqulluu” jedhu, Phaawulos “nama cubbuu” isa “mana qulqullummaa Waaqayyoo keessa taa’ee, ofii isaa akka inni Waaqayyo ta’e agarsiisu” jedhee ibseen wal sima; kanaanis guutamuu paaphaasummaa “jibbisiisaa onaa gochuu” bakka bu’a. Maarqos jibbisiisaa onaa gochuu iddoo inni dhaabachuu hin qabne dhaabatee jiru adda baasa; kunis akeekkachiisa bara dhumaa keessatti Adventizimii kennametti akka baqataniif kenname waliin wal sima. Akeekkachiisota keessaa lama ajaja namni akeekkachiisa sana dubbisu hundi hubachuu akka qabu wajjin wal qabatu; hundumtinuus mallattoo Kiristaanota bara sanaa baqachuu akka qaban itti himu irratti xiyyeeffatu.

Warri sobni sadanu kan “namoota saba keetii saamtoota” jedhaman Ameerikaa taʼuu isaanii dubbataniin dogoggoraan ibsameen, yeroo “jibbisiisaan badiisaa” seera Dilbataa Ameerikaa keessatti raawwatamutti guutamu, seerri Dilbataa yeroo sana hojii irra oolu Ameerikaan Roomaa Ammayyaa taʼuu ishee adda baasa; Roomaan waaqeffannaa mootummaa durii fi Roomaan paaphaasummaa lamaan isaanii iyyuu duraan seera Dilbataa hojii irra oolchanii turaniiru.

Rakkoon hojii sanaa irratti rakkinni jiru kana dha; seerri Dilbataa Roomaa waaqeffannaa tolfamaa bara 321 Dh.K.B. keessatti ta’e, garuu guutamuun Roomaan waaqeffannaa tolfamaa “jibbicha badiisaa” jedhu raawwatte bara 66 Dh.K.B. keessa ture; kunis seera Dilbataa bara 321 Dh.K.B. sana dura waggaa 255 dha. Akkuma kanaan, araarri “nama cubbuu” uume yeroo Phaawuloositti iyyuu jalqabee ture; innis, “icciitiin jal’inaa amma iyyuu hojjechaa jira” jedheera; ta’us seerri Dilbataa papaasummaa sanaa jaarraa afur ol booddee dhufe. Dhugaa-baatonni lamaan jalqabaa hojii raajii hiika sadii qabu keessatti amala guutamuu sadaffaa kan bara dhumaa ni hundeessu. “Jibbichi badiisaa” bara dhumaa keessatti, irratti hundaa’uun dhugaa-baatota seenaa lamaa fi galmeewwan macaafa qulqulluu sadan dubbii Kiristoos irratti, akeekkachiisa baqachuutiin agarsiisa; raawwatiinsa seera Dilbataa miti.

Maqaa itti aanu keessatti, hojii irra oolmaan kun maaliif seerota duraan hundeeffaman raawwii raajii sadarkaa sadiin walqabatan keessatti dogoggora akka ta’e, akkasumas seera Dilbataa akeekkachiisa Kiristoos kennetti keessatti adda baasuun seenaa raajii sobaan dhiheessuu maaliif akka ta’e ni ibsina.

“Paganismii fi Kiristaanummaa gidduutti waliigalteen kun, akka raajii keessatti dursee himameetti, ‘nama cubbuu’ isa Waaqayyoon mormuu fi of ol kaasuu keessatti guddachuutti geesse. Sirni amantii sobaa guddaan sun hojii humna Seexanaa keessaa isa olaanaa dha—yaalii isaa akka fedhii isaatti lafarratti mootummaa gochuuf teessoo mootummaa irra of kaa’uuf godheef yaadannoo dhaabataa dha.” The Great Controversy, 50.