Bara 1856 keessatti, Adventizimiin Miileriyaa Filadelfiyaa duraan ture Jeymsii fi Ellen White tiin Laa’odiiqeyaa taʼee adda baafame. Sana booda Jeyms White, karaa Review and Herald, dhaabbata sana keessatti ergaa Laa’odiiqeyaa babalʼisuu jalqabe. Maxxansa isuma sana keessatti, waggaa isuma sana iyyuu, ifni dabalaadhaan “yeroo torba” Leewwota digdamii jaha irratti Hiraam Edsoniin barruulee saddeet irraa ijaarameen dhihaate; nama Whites guddaa kabajan keessaa tokko waan tureef, ilma isaanii isa jalqabaa maqaa isaa irraa moggaasan. Turtiin barruulee sun gara fuulduraatti xumurama jedhuun xumurame; garuu deebiʼee yeroo kam iyyuu hin mulʼanne. Yeroo sochiin ergamaa isa jalqabaa Filadelfiyaa irraa gara Laa’odiiqeyaatti ceʼutti, sochiin sun “yeroo torba” Leewwota digdamii jaha irratti gufate; kun immoo “raajii yeroo” isa jalqabaa, ergamoonni Waaqayyoo Wiiliyaam Miiler akka hubatuu fi lallabuuf isa geggeessan sana bakka buʼa.
‹ሰባቱ ዘመናት› የሚለው የሚለራውያን የቤተ መቅደስ መሠረት ዋና የማዕዘን ድንጋይ ነበር። ስለ ቅዱስ መሠረት የተሰጠ እያንዳንዱ ትንቢታዊ ምሳሌ የክርስቶስ ምሳሌ ነው፤ ምክንያቱም ከክርስቶስ በቀር ሌላ መሠረት ሊጣል አይችልም።
Namni kam ijaarramuu biraa, isa kaa’ame sana malee, namni tokko iyyuu kaa’uu hin danda’u; innis Yesuus Kiristoos dha. 1 Qorontos 3:11.
Masiihiin hundee qofa utuu hin taʼin, Inniis dhagaa hundee ijaartoonni tuffatanii booddees irra gufatan sana dha. Inni dhagaa dhuma irratti mataa golee taʼu sana dha. Seenaa Millerite keessatti “yeroo torba” jechuun mallattoo dhagaa golee sanaa ture.
ክርስቶስ ኪዳኑን ለብዙዎች ለአንድ ሳምንት አጸና። ሂራም ኤድሰን ባልተጠናቀቁት ስምንት ጽሑፎች ውስጥ ለይቶ ያሳየው በእስራኤል ሰሜናዊ መንግሥት ላይ የመጣው የ“ሰባት ዘመናት” ትንቢት አወቃቀር፣ ክርስቶስ በዳንኤል ምዕራፍ ዘጠኝ ቁጥር ሃያ ሰባት ፍጻሜ ኪዳኑን ያጸናበትን ትንቢታዊ ሳምንት ያለውን ተመሳሳይ አወቃቀር እንደገና አቀረበ። ክርስቶስ እስራኤልን ሲሰበስብ የነበረው ሳምንት፣ ክርስቶስ እስራኤልን ሲበትን የነበረውን ሳምንት በትክክል የሚመሳሰል አወቃቀር ነው። የጥንት እስራኤል መበተን ሁለት ሺህ አምስት መቶ ሃያ ዓመታት ነበር፣ መንፈሳዊ እስራኤልን መሰብሰቡም ሁለት ሺህ አምስት መቶ ሃያ ቀናት ነበር። ኪዳኑን ለማጽናት እስራኤልን ሰበሰበ፣ እስራኤልንም በኪዳኑ ጠብ ምክንያት በተነ። የ“ሰባት ዘመናት”ን እንደ ሚለራዊ ቤተ መቅደስ የመሠረት ድንጋይ መለየት፣ ክርስቶስን እንደ መሠረት ድንጋይ ከመለየት ጋር ፍጹም ስምምነት ውስጥ ነው። ያንን ድንጋይ መከልከል ማለት ክርስቶስን መከልከል ነው።
୧୮୫୬ ମସିହାରେ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଯେତେବେଳେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଲାଓଦିକିୟାର ଦ୍ୱାରରେ ଠିଆ ହୋଇ କଢ଼ା ମାରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଯାହାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ ସେହି ଠୋକରର ପାଥର ଉପରେ ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ସାତ ବର୍ଷ ପରେ, କିମ୍ବା ଆପଣ କହିପାରନ୍ତି, ଦୁଇ ହଜାର ପାଞ୍ଚ ଶତ କୁଡ଼ି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଦିନ ପରେ, ଲାଓଦିକିୟ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ସେହି ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରିଦେଲା। ଦୁଃଖର ବିଷୟ, ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ଜ୍ଞାନର ସେହି ବୃଦ୍ଧିକୁ ଦେଖିବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କଲା। ଯେ ପାଥରରେ ତୁମେ ଠୋକର ଖାଅ, ସେହି ପାଥର ହେଉଛି ସେହି ପାଥର ଯାହାକୁ ତୁମେ ଦେଖନଥାଅ, କିନ୍ତୁ ତଥାପି ସେ ତାହାଁରେ ରହିଛି।
Namni koo qalbii dhabuudhaan badaniiru; sababni isaas ati beekumsa tuffatteef, anis si tuffadha; akka ati anaaf luba hin taaneef. Ati seera Waaqa keetii dagatteerta; anis ilmaan kee ni dagadha. Hosea 4:6.
ଯିହୂଦାର ଦକ୍ଷିଣ ରାଜ୍ୟବିରୁଦ୍ଧରେ ଥିବା “ସାତ କାଳ”ର ଶାପ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୬୭୭ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ, ଦାନିୟେଲ ପୁସ୍ତକ ଅଧ୍ୟାୟ ଆଠ, ପଦ ଚୌଦର “ଦୁଇ ହଜାର ତିନି ଶତ ବର୍ଷ” ସହିତ, ୧୮୪୪ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ ତାରିଖରେ ଶେଷ ହେଲା। “ସାତ କାଳ” ସେହି ଭବିଷ୍ୟବାଣୀର ଅଂଶ, ଯାହାକି ଆଡଭେଣ୍ଟ ଆନ୍ଦୋଳନର “ଭିତ୍ତି ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ତମ୍ଭ” ବୋଲି ପରିଚିତ ହୋଇଛି। ଆଡଭେଣ୍ଟବାଦର ଭିତ୍ତି ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ତମ୍ଭ ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ସହ ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ପୂରଣ ହେଲା। “ସାତ କାଳ,” ଦୁଇ ହଜାର ତିନି ଶତ ଦିନ, ମଲାଖୀ ପୁସ୍ତକ ଅଧ୍ୟାୟ ତିନି, ଦାନିୟେଲ ପୁସ୍ତକ ଅଧ୍ୟାୟ ସାତ, ପଦ ତେର, ଏବଂ ମାଥିଉ ପୁସ୍ତକ ଅଧ୍ୟାୟ ପଚିଶର ଦଶ କୁମାରୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ—ଏହି ସବୁ ୧୮୪୪ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ ତାରିଖରେ ପୂରଣ ହୋଇଥିଲା। ୧୮୪୪ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ ତାରିଖ ଆଡଭେଣ୍ଟ ଆନ୍ଦୋଳନର ଭିତ୍ତିସ୍ଥ ତାରିଖ, ଏବଂ ସେହି ତାରିଖ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଭାବେ, କେବଳ ଗୋଟିଏ ଆଜ୍ଞା ମାତ୍ର ପରିଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିଲା।
Ergamichi ani garaa fi lafa irra dhaabatee arge sun harka isaa gara samii ol kaase; isa baraa hamma bara baraatti jiraatuun, kan samii fi wantoota isa keessa jiran, lafa fi wantoota isa keessa jiran, akkasumas galaana fi wantoota isa keessa jiran uumeen kakate; yeroo kana irraa jalqabee yeroo dabalataa akka hin jirre in dubbate. Mul’ata 10:5, 6.
Obboleettiin Mul’ataa boqonnaa kudhanii keessatti, inni lafaa fi galaana irra dhaabate, Yesus Kiristoos akka taʼe Obboleettii Waayit ibsiti.
“ଯେ ପରାକ୍ରମଶାଳୀ ଦୂତ ଯୋହନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ। ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ପାଦ ଓ ଶୁଷ୍କ ଭୂମି ଉପରେ ତାଙ୍କର ବାମ ପାଦ ରଖିବା, ଶୈତାନ ସହିତ ମହାସଂଘର୍ଷର ଶେଷ ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ସେ ଯେ ଭୂମିକା ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି, ତାହା ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାନ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଉପରେ ତାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶକ୍ତି ଓ ଅଧିକାରକୁ ସୂଚିତ କରେ।” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
କ୍ରୀଷ୍ଟ ସମୁଦ୍ର ଓ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ନିଜ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଧିକାରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କଲେ। ପରେ ସେ ନିଜ ହସ୍ତ ଉତ୍ତୋଳନ କରି ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ ଯେ “କାଳ ଆଉ ରହିବ ନାହିଁ।” କ୍ରୀଷ୍ଟ ମିଲରୀୟମାନଙ୍କ ସହ ନିବନ୍ଧରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ, ଯେପରି ସେ ଅବ୍ରାହାମଙ୍କ ସହ ନିବନ୍ଧରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ଅବ୍ରାହାମଙ୍କୁ ପୁରୁଷ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କର ସୁନ୍ନତ କରିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଇଥିଲେ। ମୋଶାଙ୍କ ଇତିହାସରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଏକ ଚୟିତ ଜନସମୂହ ସହ ନିବନ୍ଧରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସେ ବହୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେହି ଆଜ୍ଞାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଯାଜକମାନେ ମାତ୍ର ସିନ୍ଦୁକକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରିବେ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଥିଲା। ୧୮୪୪ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ ତାରିଖରେ ସେ ନିଜ ହସ୍ତ ଉତ୍ତୋଳନ କରି ଏହି ଶପଥ କଲେ ଯେ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀମୂଳକ କାଳକୁ ଆଉ ବାଇବେଲୀୟ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମିଳିତ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଯୀଶୁ ଦୂତମାନଙ୍କର ଏକ ମେଘରେ ଆରୋହଣ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ “କାଳ ଓ ଋତୁ” ବିଷୟକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଥିଲେ, ଏପରିକାରେ ଦୁଇ ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ଆରୋହଣକୁ ଧ୍ୱଜଚିହ୍ନ ରୂପେ ପ୍ରତୀକୀକୃତ କରିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ସେ ଯାହା ଆଜ୍ଞା ଦେଇଥିଲେ, ତାହା “କାଳ ଓ ଋତୁ” ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଥିଲା।
Kanaaf isaan walitti dhufan, “Yaa Gooftaa, mootummaa Israaʼeliif yeroo kanatti deebistee ni dhaabdaa?” jedhanii isa gaafatan. Innis isaaniin, “Yeroo yookaan waqtiilee Abbaan aangoo ofii isaatiin murteessee kaaʼe beekuun kan keessan miti. Isin garuu yeroo Hafuuri Qulqulluun isin irra buʼu humna ni argattu; Yerusaalem keessatti, Yihudaa hundumaa keessatti, Samaariyaa keessatti, hamma handaara lafaa isa dhumaatti illee anaaf dhugaa baatota ni taatu” jedhe. Hojii Ergamootaa 1:6–8.
Yesus hin dubbatin, yeroo fi waqtoonni akka hin jirre; inni Solomoniin dubbachaa akka “yeroo fi waqtoonni” jiran mirkaneessee ture.
Waan hundumaatiif yeroon ni jira, kaayyoo hundumaafis yeroo samii jala ni jira: Lallaba 3:1.
ବାଇବେଲୀୟ ଅଭିଲେଖ ମଧ୍ୟରେ “ସମୟ ଓ ଋତୁ” ଅଛି, ଯେଗୁଡ଼ିକ ପାଲ୍ମୋନି, ଅର୍ଥାତ୍ “ଅଦ୍ଭୁତ ସଂଖ୍ୟାକର୍ତ୍ତା”ଙ୍କ ସାକ୍ଷ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ୨୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୪୪ ଠାରୁ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏହି ଆଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି ଯେ ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ପୁଣିଥରେ ସମୟ ଉପରେ ଝୁଲାଯାଇଥିବା କୌଣସି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ ନାହିଁ। ଯୀଶୁ ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣ ପୂର୍ବରୁ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଯେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ, ତାହା ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଗାରରେ ତାଙ୍କର ପବିତ୍ରୀକୃତ ଜନମାନେ ପତାକାସ୍ୱରୂପେ ଉତ୍ତୋଳିତ ହେବା ପୂର୍ବର ଇତିହାସକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଏବଂ ଏହା ୨୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୪୪ରେ ସେ ଯେ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ତାହା ସହ ସମ୍ମତି ପ୍ରକାଶ କରେ। ଆଡଭେଣ୍ଟିଜମ୍ର ମୂଳାଧାର ସ୍ଥାପନାର ତାରିଖରେ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସମୟ ଆଧାରିତ ଆଉ କୌଣସି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ସନ୍ଦେଶ ରହିବ ନାହିଁ; ଏବଂ ତାଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣ ସମୟରେ, ଯାହା ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ଏଗାରର ଦୁଇଜଣ ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣର ପ୍ରତିରୂପ ଥିଲା, ସେ ସେହି ଆଦେଶକୁ ପୁନରୁଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
“Gooftolii fi obboleettota keenya hundinuu namoota yeroo tokko murteessanii Gooftaan dubbii Isaa, dhufaatii Isaa ilaalchisee, yookaan waadaa biraa hiika addaa qabu kamiyyuu akka raawwatu jedhu hundumaa irraa haa of eeggatan. ‘Yeroon yookaan waqtiin Abbaan aangoo Isaa keessa kaa’e beekuun kan keessanii miti.’ Barsiisonni sobaa hojii Waaqayyootiif hinaaffaa guddaa qaban fakkaachuu danda’u; akkasumas yaad-rimeewwan isaanii addunyaatti fi waldaa duratti dhiheessuuf qabeenya baasuu danda’u; garuu akkuma isaan dogoggora dhugaatti makanii dhiheessanitti, ergaan isaanii ergaa gowwoomsaa ta’a, lubbuuwwanis karaa sobaatti geessa. Isaan namoota hamoo ta’aniif utuu hin ta’in, barsiisota sobaa waan ta’aniif, akkasumas soba irratti mallattoo dhugaa kaa’uuf waan carraaqaniif, isaanii dura dhaabachuunii fi isaan mormuun barbaachisaa dha.” Testimonies to Ministers, 55.
Obboleettiin Waayit ergaa yeroo waan hiika addaa qabu kamiyyuu adda baasu tokko illee akka nuti gonkumaa hin qabaanne ifatti ibsite; kun Dhufaatii Isaa Lammaffaa qofa miti. Raajii yeroo, inni mata-duree sochii Milleroota ture, Onkoloolessa 22, 1844 irratti dhumaate; ajajni qofa guyyaa bu’uuraa sanaa wajjin walqabatee ture immoo, yeroo dhiheessii ergaa Waaqayyoo keessatti deebi’amee akka gonkumaa hin fayyadamne ture.
Jalqaba sochii ergamaa isa jalqabaa keessatti, yeroo ce’umsa Pilaadelphiyaa irraa gara Laa’odiiqeyaatti taasifamaa ture sana irratti ifni dabalataa waa’ee dhugaa bu’uuraa sochii Miilariitotaa irratti kenname. Waggoota torba booddee, yookaan guyyoota fakkeenyaa kuma lama dhibba shan digdamii booddee, yookaan “lafa onaa” tokko booddee, bara 1863 keessatti, dhagaan bu’uuraa “yeroo torba” jedhamee waamamu ijaartotaatiin moggaatti gatame.
Malaa xumuraa ergamaa sadaffaatti, yeroo cehumsa Laa’odiiqeyaa irraa gara Fiilaadelfiyaatti ta’utti, qormaanni cubbuu abbootii of keessatti hammatu ni kennama. Qormaanni hundee abbootiif ture “yeroo torba” kan ta’e, inni dhagaa hundee isaanii ture. Sochiin xumuraa ajaja tokkoo qofa guyyaa hundee sanaa wajjin walqabate ni tuffataa, akkuma abbootiin isaanii dhagaa hundee isaanii tuffatan?
Eeyyee. Dhuguma, isaan waanuma sana qofa raawwatan. Isaan cubbuu abbootii isaanii irra deebiʼan.
Abbootiin isaanii guyyaa hundeeffamaa keessatti cubbuu hin hojjenne; sababiin isaa, wantoota biroo keessaa tokko, isaan yeroo guyyaa hundeeffamaa sanaatti ammallee Filadelfiyaa turan. Abbootiin isaanii qormaata isaanii isa hundeeffamaa keessatti kufan yeroo isaanii gara Laaʼodiiqeyaaatti jijjiiranii “yeroo torba” dabalatee ifa isaa isa dabalaa dhufus didanitti.
Bara 1863 keessatti kufaatiin isaanii bu’uuraa sun, waggoota torba keessatti Kiristoos balbala garaa isaanii Laa’odiiqeyaa rukutaa tureen durfamee ture. Waggoonni torban mallattoo “yeroo torbaa” fi “lafa onaa” ti. “Lafa onaa” bara 1856 irraa kaasee hanga 1863tti ture sana booddee, isaan qormaata isaanii bu’uuraa kufan.
Walqabsiisa jalqabaa keessatti sochii ergamaa sadaffaatiin uummanni Waaqayyoo cubbuu hojjatan; sababiin isaas, ajaja tokkicha guyyaa hundee sanaa wajjin kallattiidhaan walqabate diduudhaani. Isaan ergaa raajii keessatti raagduu yeroo of keessaa galchuu filatan, yeroo isaanii irraa kana akka hin taane beekanitti. Kana gochuudhaanis cubbuu Musee irra deebi’an; innis ilma isaa dhagna irraa hin murreessine tuffachuun, akkasumas cubbuu Uzzaan taabota sana tuquudhaan raawwachuu isaa, waan akkas gochuun isaaf dhowwamaa ta’e beekus. Sochiin ergamaa sadaffaa waan isaan sirrii akka hin taane beekan hojjete! Namni kam iyyuu dhugaa sana dibata halluu dibuudhaan haguuguu yoo barbaade, yeroo sana qodaa halluu sana keessaa hafe guutummaatti haa fayyadamu; akka dhugaan Museenii fi Uzzaan lamaan isaanii iyyuu cubbuu hojjetanii fedhii Waaqayyoo irratti finciluu isaanii mul’isan haguugamuuf—yeroo isaan walqabsiisa jalqabaa isa dhumaa keessaa isa isa dhumaa ta’e, sarara haaromsaa sararri haaromsaa hundi gara fuulduraatti akeekaa ture sana fakkeenyeffatanitti. Fakkeenyonni walqabsiisa jalqabaa sararoota haaromsaa keessatti argaman mallattoo Alfaa fi Oomeegaa ni baatu; galmeen isaaniis achi keessatti faayidaa uummata Waaqayyootiif ta’a, yoo uummanni Waaqayyoo isa irraa faayidaa argachuu didanis iyyuu.
መንቀሳቐስ እቲ ቀዳማይ መልኣኽ ሸውዓተ ዓመታት ዝኸውን ግዜ ተዋሂቡ ነበረ፣ እዚ ድማ ምልክት ናይ ምድረ በዳ ናይቲ “ሸውዓተ ጊዜ” እዩ፣ መልእኽቲ ሎዲቅያ ምስ ብርሃን ናይቲ “ሸውዓተ ጊዜ” ክቕበሉ እንተዘይኮይኑ። ርግማን ናይቲ “ሸውዓተ ጊዜ” ርግማን ካብ ኣፍ ጐይታ ምፍናው እዩ። ብ1863፣ ስራሕ ዳግማይ ምህናጽ ያሪኮ ደገሙ፣ እዚ ስራሕ ድማ “ርግማን” ዝሓዘ ነበረ። እተን ሸውዓተ ዓመታት ካብ 1856 ክሳዕ 1863፣ ንዓመፅ ኣቦታት ናይ ጥንታዊት እስራኤል ዝነበረ ሓጢኣት እሞ ርግማን ናይ “ሸውዓተ ጊዜ” ዘምጽአሎም ንእሽቶ ምሳሌ እየን። ዘመናዊት እስራኤል ብ1863 ሓጢኣት ኣቦታታ ደገመት።
Mootummaan ergamaa sadaffaa akkuma Musee fi Uzzaatti qormaata abdii kutannaa isa jalqabaa hin darbuun kufe. Sana booda yeroo “lafa onaa” guyyaa sadii fi walakkaa turu keessatti daandiiwwan irratti ni ajjeefaman. Amma immoo sagalee Jajjabeessaaatiin gara qaamoleetti ni ijaaramu. Sagaleen Jajjabeessaa karaa “sagalee” isa lafa onaa keessaatiin kennamee jira; isaanis amma qormaata, kan yeroo murteessuu utuu hin taʼin, kan “yeroo torbaa” sanaa wajjin walitti dhufaa jiru. Isaan duraanuu qormaata yeroo murteessuu kufanii jiru.
Isaan hin qoratamanii jirran akka isaan “yeroo torba” dhugaa sirrii taʼe taʼuu isaa amanan moo amanan jechuun, sababiin isaas duraanuu akka isaan “yeroo torba” raajii sirrii taʼe fudhatan dhugaa baʼaniiru. Isaan raajii bittinnaaʼuu waggoota kuma lama dhibba shan keessaa digdamii taʼe amanuu isaanii beeksisaniiru. Garuu ifa qoru haaraa “yeroo torba” ilaalchisee jiru akka jiru beekuu dhiisuu dandaʼu. Isaan iddoo abbootiin isaanii bara 1856 keessa dhaabatanitti dhaabatanii jiru. Ifni haaraanis kun: guyyoonni sadii fi walakkaan Mulʼata Yohaannis boqonnaa kudha tokko keessatti, Warraaqsa Faransaay qofa kan adda baasu miti; amma garuu dhugaa yeroo ammaa taʼeera.
Dubbifamni seenaa dhokataa qilleensota torbanii fi hiikamuun chaappaa torbaffaa dhugumaan dhugaa-baatota lama ta’anii mul’isuudhaa jechuun, Mul’anni Yesuus Kiristoos amma hiikamaa jiraachuu isaa adda baasuu dhaa? Yoo akkas ta’e, guutummaan kitaabni Mul’ataa dhugumaan waa’ee bara dhumaa dubbataa jiraachuun isaa dhugumaa? Yoo sun dhugaa ta’e, guyyoonni sadii fi walakkaan sun fakkeenya durboota keessatti yeroo turtii ni bakka bu’aa? Yoo akkas ta’e, furmaatni “yeroo torba” jedhamu sun dhugumaan ajaja warra hirmaannaa raajii Nashville kan Adoolessa 18, 2020 irratti hirmaatan irraa guutamuu qabu ni bakka bu’aa?
ኣየ! እዚ ንኣኻ ፈተና እዩ! እቶም ዝተበራበሩ እሞ ኣብ ጊዜ ምጽባይ ከም ዘለዉ ዝተረድኡ፡ ብመወዳእታ ናይቲ ሰለስተን ፈረቓን መዓልታት ንሓጢኣቶምን ንሓጢኣት ኣቦታቶምን ብሓቂ ክንስሑ ኣለዎምዶ? ግዜ ኣብ ትንቢታዊ ትንበያ ንኸይጥቀሙ ዝተዋህበ ትእዛዝ ምንዓቕ ብሓቂ ሓጢኣት ነይሩዶ?
እቶም ናሽቪል ዝተበሃለ ዝተሳሳተ ትንቢት ብሓደ መገዲ ዝተደለየ ዕላማ ኣምላኽ እዩ ዝብሉ ኣቋም ዝወሰዱ፣ ከምኡውን ድሕሪኡ ነቲ እቲ ጥርዓን ንምድጋፍ ዝፈተኑ፣ ብዘይካ እቲ ኣብ ትንቢታት ኣምላኽ ግዜ ምጥቃም ዝኾነ ሓጢኣት፣ ካልእ ርእይቶ ክውስኽ እየ። በቲ ናሽቪል ዝተሳሳተ ትንቢት ዝተፈጸመ ነገር ኣብ 1844 ንትእዛዝ ክርስቶስ ዝተገልጸ ዓመፅ ጥራይ ኣይነበረን፣ እንተዘይኮነስ ነቶም ካብ ኣድቨንቲዝም ወጻኢ ዘለዉ ሰባት፣ ኣብ መንፈስ ትንቢት ዝርከቡ ትንቢታት ጉድለት ኣለዎም ዝብል መልእኽቲ ዝሃበ ተግባር እውን ነበረ። እዚ ኣብ ልዕሊ ጽሑፋት መንፈስ ትንቢት ጸርፊ ነበረ። ነቶም ኣብ ዓለም ዘለዉ ሰባት፣ ጽሑፋት ኤለን ዋይት ከም ጽሑፋት ዮሴፍ ስሚዝ ወይ ኖስትራዳሙስ ዝኣመሰሉ መጠን ኣገዳስነት ኣለዎም ዝብል መርትዖ ይህብ እዩ። እቶም ክቡራት ቃላት ኤለን ዋይት ምስ እቶም ርኹሳት ቃላት ዓመፃና ተበላሽዮም ነበሩ። እዚ ንክርስቶስ፣ ንሱ ቃል ኣምላኽ እዩ፣ ጥራይ ዝተፈጸመ ዓመፅ ኣይነበረን፤ ብሓንሳብ እውን ንመንፈስ ትንቢት ዝተፈጸመ ዓመፅ ነበረ። ዮሃንስ ኣብታ ጳጥሞስ እትበሃል ደሴት ይስደድ ነበረ፣ ምኽንያቱ ንሰብኣዊ ሓሳቡ ልዕሊ መጽሓፍ ቅዱስን መንፈስ ትንቢትን ስለ ዘቐመጠ ኣይነበረን፣ እንተዘይኮነስ ነቶም ክልተ ምስክራት ስለ ዝተኣዘዘ እዩ ነበረ።
Ani Yohaannis, kan obboleessa keessanii fi rakkina keessatti, mootummaa fi obsa Yesuus Kiristoos keessatti hirmaataa keessan taʼe, dubbii Waaqayyootiifii fi dhugaa-baatummaa Yesuus Kiristoosiif jedhee odoola Phaaximoo jedhamtu keessa ture. Mul’ata Yohaannis 1:9.
Nuti jalqabaa keenya Musee abdii kutannaa keenya isa jalqabaatti irra deebinee hojjanneerra; kana immoo ni himachuu qabna. Nuti amma bara 1856 irra waan jirruuf kana ni himachuu qabna. Amma waaʼee “yeroo torbaa” irratti akkuma yeroo sana turetti ifa haaraan jira. Nuti amma akkuma sochiin jalqabaa bara 1856tti ceʼumsa Filadelfiyaa irraa gara Laaʼodiiqeyaa irratti turetti, ceʼumsa Laaʼodiiqeyaa irraa gara Filadelfiyaa irratti argamna. Bara 1856 keessatti, abbootiin keenya waaʼee “yeroo torbaa” irratti dabala beekumsaa maxxanfamuu isaa dhaaban. Nuti ifa sana maxxanfamee babalʼachuu isaa dhaabuu dadhabuu dandeenya; garuu dhugumatti balbala garaa keenya ifa kana irratti cufuu ni dandeenya. Akkuma ijaartoonni Seventii-dee Adooventistii warra jalqabaa godhanitti, dhagaan sun dhuguma achi akka hin jirre of fakkeessinee, itti gufachuu keenya itti fufuu ni dandeenya. Rakkoon keenya garuu murtiiwwan amma iyyuu jalqabaa waan jiraniif, mataa keenya cirracha keessa dhokfachuuf jaarraa tokkoo ol hin qabnu.
Yoo nu Alpha fi Omega akka mabsiisa keenyaatti fudhannee, akka dhuma wantaa tokkoo jalqaba wantaa tokkootiin fakkeenyummaan ibsamu nu barsiisu yoo hayyamne, raajii Nashville abbootii keenyaatiin fakkeenyaan dursee agarsiifamee akka ture salphaatti arguu dandeenya. Dhugaa kana yoo beekne, sana booda dhugaa kanaan walitti buuna; jechuunis, erga raajiin sun kennamee kaasee, yaalii hundi raajii kufe sanaaf sababa kennuuf loojikii namaa gosa tokko uumuuf godhame hundi baala harbuu qofa akka ture. Sana booda, yeroo biyya diinotaa keessa turretti Waaqayyo nu wajjin akka hin deemne ni argina. Inni achi tureera; garuu kana jechuun, Inni balbaloota onnee rukutaa, akka seenuuf carraa barbaadaa ture jechuu qofa. Baalli harbuu loojikii namaa yoo irraa fuudhame, yeroo sanatti mormiin, yookaan loojikiin namaa dogoggoraan raajii Nashville sirreessuuf itti fayyadamne, Kristositti faallaa deemaa akka turre ragaadha jechuun illee arguu dandeenya.
Bara 1856 keessa, Adventizimiin Filadelfiyaa gara Laaʼodiiqeyaa tti jijjiirame, isaanis kana ni beekan turan. Gooftaan kana dubbii raajittittii fi abbaan manaa ishee dubbatanitti mirkaneesse. Kiristoos karra garaa warra Laaʼodiiqeyaa sanaa dura dhaabatee, akka inni seenee isaanii wajjin nyaatu dhiheesse. Nyaanni inni nyaata sanaaf fide, dhagaa hundee “yeroo torbaa” ti ture. Isaan garuu ni didan.
Waggaa 2023 keessa, sochiin inni dhumaa amma Laaʼodiiqeyaa irraa gara Filadelfiyaatti ceʼaa jira; sababiin isaas waldaan saddeettaffaan waldoota torban keessaa ti. Gooftaan Alfaa fi Omeegaan dubbii Isaa “dhugaa” taʼeen kana mirkaneesseera. Kiristoos amma lafee goggogaa yeroo dhihoo keessatti duʼan sanaa balbala dura dhaabatee, akka seenee isaanii wajjin nyaatu dhiheessaa jira; nyaanni inni isaanii wajjin qooduuf barbaadus nyaata isuma tokko kan inni abbootii isaanii wajjin bara 1856tti qooduuf yaale sana dha. Kun akkuma bara 1856tti abbootii isaaniif turetti, salphaatti buʼuuraalee barsiisa “yeroo torbanii” qofa miti. Lakki, innis qoricha hadhaaʼaa “yeroo torbanii” ti; qorichis gad of qabuu gosa liqimsuun isaa yeroo baayʼee ulfaataa taʼe barbaada.
Dubbiin Waaqayyoo ammas natti dhufe; akkana naan jedhe, Yaa ilma namaa, mooticha Xiiroosiin akkana jedhi; Gooftaan Waaqayyo akkana jedha; Sababii garaan kee ol of qabee ati, Ani waaqa dha; ani teessoo Waaqayyoo irra taa’a, gidduu gala galaanotaa keessaas nan jira jetteerta; ta’us ati nama malee Waaqa miti, garaa kees akka garaa Waaqaa godhattees iyyuu. Kunoo, ati Daaniʼel caalaa ogeessa; iccitiin isaan si duraa dhoksuu dandaʼan tokko illee hin jiru. Hisqiʼeel 28:1–3.
Mallee warri keessaa warri raaga Naashviil keessatti hirmaanne Daani'el caalaa ogeeyyii taʼuu dandeenyaa?
mootummaa isaa keessatti ani Daani'el macaafota irraa lakkoofsa waggootaa hubadhe; dubbichi Waaqayyo biraa gara Ermiyaas raajichaa dhufe, jechuun diigamni Yerusaalem waggaa torbaatama guutuu akka turu. Anis gara Gooftaa Waaqayyotti fuula koo deebisee, kadhannaa fi kadhata garaa, soomana, uffata gaddaa, fi daaraa wajjin isa barbaaduuf of qopheesseera. Ani Waaqayyo Waaqa koo kadhadhe, cubbuu koo himadhee akkanas jedhe; Yaa Gooftaa, Waaqa guddaa fi nama sodaachisu, warra isa jaallatanii fi ajajawwan isaa eeganitti kakuu fi araara eegu, nu cubbuu hojjenneerra, jal'ina raawwanneerra, hammina hojjenneerra, fincilleerra iyyuu; qajeelfamoota kee fi murtiiwwan kee irraa goreerra. Tajaajiltoota kee raajota, warra maqaa keetiin mootota keenya, mootummaa keenya, abbootii keenya, fi uummata biyya sanaa hunda dubbatanis hin dhageenye. Yaa Gooftaa, qajeelummaan kan kee dha; nuuf garuu akkuma har'aatti salphinni fuulaa ta'eera; namoota Yihuudaa, jiraattota Yerusaalem, Israa'el hundumaa, warra dhihoo fi warra fagoo, biyyoota ati itti isaan ariite hunda keessatti, sababii yakka isaanii, yakka isaan si irratti hojjetaniif. Yaa Gooftaa, nuuf, mootota keenyaaf, mootummaa keenyaaf, fi abbootii keenyaaf salphinni fuulaa in ta'a; sababiin isaas, nuti si irratti cubbuu hojjenneerra. Gooftaa Waaqa keenyaaf garuu gara laafinni fi dhiifamni in ta'a, iyyuu nuti isa irratti fincillee jirra. Sagalee Waaqayyo Waaqa keenyaas hin ajajamne; seera isaa keessa akka adeemnuuf inni karaa tajaajiltoota isaa raajotaatiin fuula keenya dura kaa'e sana keessa hin deemne. Eeyyee, Israa'el hundinuu seera kee cabseera; si irraa goree, sagalee kee akka hin dhageenye godheera; kanaafis abaarsi nu irratti dhangala'eera, kakuu seera Musee tajaajilaa Waaqaa keessatti barreeffames, sababii nuti isa irratti cubbuu hojjenneef. Inni jecha isaa, isa nu irratti, fi abbootii murtii nu irratti murteessan irratti dubbate, hamaa guddaa nu irratti fiduudhaan jabeesseera; jechuunis, samii hunda jalatti waan Yerusaalem irratti raawwatame fakkaatu hin raawwatamne.
Muso seera keessatti akkuma barreeffame sanaatti, hamaan kun hundinuu nu irra gaʼeera; taʼus, nuyi hammina keenya irraa akka deebinuuf, dhugaa kee akka hubannuufis, Waaqayyo gooftaa keenya duratti kadhannaa keenya hin dhiheessine. Kanaaf Waaqayyo hamaa sana eeggachaa ture, innis nu irratti fide; hojii isaa hundumaa keessatti Waaqayyo gooftaan keenya qajeelaa dha; sagalee isaa garuu nuyi hin abboomamne. Amma immoo, yaa Waaqayyo gooftaa keenya, isa harka jabaa taʼeen saba kee biyya Gibxii keessaa baaftee, akkuma harʼa kana maqaa ofii keetiif ulfina argatte, nuyi cubbuu hojjenneerra, hamminas gooneerra. Yaa Gooftaa, qajeelummaa kee hundumaatti akka taʼetti, dheekkamsi kee fi aariin kee magaalaa kee Yerusaalem, tulluu kee qulqulluu irraa akka deebiʼu nan kadhadha; cubbuu keenyaafii jalʼina abbootii keenyaatiif, Yerusaalemii fi sabni kee warra naannoo keenya jiran hundumaa biratti salphina taʼaniiru. Egaa amma, yaa Waaqayyo keenya, kadhannaa tajaajilaa kee fi supplication isaa dhagaʼi; iddoo kee qulqulluu isa onaa taʼe irratti, maqaa Gooftaa tiif jedhiitii, fuula kee haa ifu. Yaa Waaqa koo, gurra kee gadi qabiitii dhagaʼi; ija kee baniitii onaa keenyaafii magaalaa maqaan kee irratti waamamu ilaali; qajeelummaa keenyaaf utuu hin taʼin, araara kee guddaadhaaf malee supplication keenya si duratti hin dhiheessinu. Yaa Gooftaa, dhagaʼi; yaa Gooftaa, dhiisi; yaa Gooftaa, qalbeeffadhuutii raawwadhu; maqaa ofii keetiif jedhiitii, yaa Waaqa koo, hin tursiin; magaalaan keetii fi sabni kee maqaa keetiin waamamuutii. Ani dubbaa turettii, kadhachaa, cubbuu koo fi cubbuu saba koo Israaʼel himachaa, tulluu qulqulluu Waaqa kootiifis supplication koo Waaqayyo gooftaa koo duratti dhiheessaa utuun jiruu; eeyyee, ani kadhannaa keessatti dubbachaa utuun jiruu iyyuu, namichi Gabriʼel inni jalqaba mulʼata keessatti ani arge, saffisaan balaliʼuuf ergamee, yeroo aarsaa galgalaa na tuqe. Innis na barsiisee, na wajjin dubbatee, “Yaa Daaniʼel, amma beekumsaa fi hubannaa siif kennuuf nan dhufe” jedhe. Daaniʼel 9:2–22.