Raajonni hundi raawwata addunyaa ni ibsu.
“Nabiyyoonni durii hundinuu yeroo ofii isaanii caalaa yeroo keenyaaf dubbatan; kanaafuu raajii isaanii nuuf hojii irra jira. ‘Kun hundinuus akka fakkeenyaatti isaan irratti ta’e; akkasumas akeekkachiisa keenyaaf kan barreeffame dha; nus warra irratti dhumni addunyaa ga’eef.’ 1 Qorontos 10:11. ‘Isaan wantoota amma warra Wangeela Hafuura Qulqulluu samii irraa ergameen isinitti lallaban sanaan isinitti himaman kana, ofii isaanii irratti utuu hin ta’in, nuuf akka tajaajilanitti isaanitti mul’ifame; wantoota ergamoonni ilaaluuf hawwan kana.’ 1 Pheexiroos 1:12....”
“Kitaabni Qulqulluun badhaadhina isaa hunda dhaloota dhumaa kanaaf walitti kuusee fi walitti hidhee qaba. Taateewwan guguddoon hundi fi hojiiwwan ulfina qabeeyyii seenaa Kakuu Moofaa keessa jiran hundi, guyyoota dhumaa kana keessatti waldaa keessatti irra deebiʼanii taʼaa turanii fi taʼaa jiru.” Selected Messages, book 3, 338, 339.
Kitaabota Macaafa Qulqulluu hundinuu Macaafa Mul’ata keessatti xumuramu.
“Mul’ata keessatti kitaabonni Macaafa Qulqulluu hundinuu walitti dhufanii achuma irratti xumuramu.” Hojii Ergamootaa, 585.
Ergaa akeekkachiisaa isa dhumaa jiraattota lafaa pilaaneetii kanaatiif kennamu Mul’ata boqonnaa kudha saddeeti keessatti ibsameera.
Ergasii kana booddee, ergamaa kan biraa aangoo guddaa qabu samii irraa bu'ee dhufu arge; ulfinni isaatiinis lafti ni ifte. Innis sagalee cimaadhaan iyyee akkana jedhe: “Baabilon guddittiin kufteerti, kufteerti; iddoo jireenya seexanotaa, mana hafuurota xuraa’oo hundumaa, akkasumas boolla simbirroota xuraa’oo fi jibbitamoo hundumaa taateerti. Sababni isaas, saboonni hundinuu wayinii dheekkamsa sagaagalummaa ishee keessaa dhuganiiru; mootonni lafaa ishee wajjin sagaagalaniiru; daldaltoonni lafaas badhaadhummaa mi’aawwan ishee qananii irraa sooromaniiru.” Mul’ata Yohaannis 18:1–3.
“ବାବିଲନ୍ ଦ ଗ୍ରେଟ୍” ବୋଲିଥିବା ପଦବଳୀ ରୋମନ୍ କାଥଲିକ୍ ଚର୍ଚ୍ଚକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଏବଂ ଯିଶାୟ ଅଧ୍ୟାୟ ତେଇଶରେ “ବାବିଲନ୍ ଦ ଗ୍ରେଟ୍” କୁ ତ୍ୟର୍ ଭାବେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଇଛି।
ସୋର ବିଷୟରେ ଭାରବାଣୀ। ହେ ତର୍ଶୀଶର ଜାହାଜମାନେ, ବିଳାପ କର; କାରଣ ସେ ଏପରି ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛି ଯେ ସେଠାରେ ନ ଘର ଅଛି, ନ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ସ୍ଥାନ। କିତ୍ତୀମ ଦେଶରୁ ଏହି ସମ୍ବାଦ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି। ହେ ଦ୍ୱୀପର ବାସିନ୍ଦାମାନେ, ନିରବ ହେଇ ରୁହ; ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ସିଦୋନର ବ୍ୟାପାରୀମାନେ ତୁମକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। ଅନେକ ଜଳର ମାଧ୍ୟମରେ ଶିହୋରର ବୀଜ, ନଦୀର ଫଳନ, ତାହାର ଆୟ ଥିଲା; ଏବଂ ସେ ଜାତିମାନଙ୍କର ବଜାର ଥିଲା। ହେ ସିଦୋନ, ଲଜ୍ଜିତ ହେ; କାରଣ ସମୁଦ୍ର, ଅର୍ଥାତ୍ ସମୁଦ୍ରର ଦୁର୍ଗ, ଏପରି କହିଛି, “ମୁଁ ପ୍ରସବବେଦନା ଭୋଗ କରିନି, ସନ୍ତାନକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇନି; ମୁଁ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ପାଳନ କରିନି, କୁମାରୀମାନଙ୍କୁ ବଡ଼ କରିନି।” ମିଶର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ସେମାନେ ଯେପରି ବିଷଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ସୋର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ସେମାନେ ବହୁତ ବେଦନାଭୋଗ କରିବେ। ତର୍ଶୀଶକୁ ଅତିକ୍ରମ କର; ହେ ଦ୍ୱୀପର ବାସିନ୍ଦାମାନେ, ବିଳାପ କର। ଏହି କି ତୁମମାନଙ୍କର ସେଇ ଆନନ୍ଦମୟ ନଗର, ଯାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ? ତାହାର ନିଜ ପାଦ ତାହାକୁ ଦୂରକୁ ପରଦେଶବାସ କରିବା ପାଇଁ ବୋହି ନେବ। ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧାଇବାକୁ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ସେହି ନଗର ସୋର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏହି ପରାମର୍ଶ କିଏ କରିଛି, ଯାହାର ବ୍ୟାପାରୀମାନେ ରାଜକୁମାର, ଯାହାର ବାଣିଜ୍ୟକାରୀମାନେ ପୃଥିବୀର ସମ୍ମାନିତ ଲୋକ? ସେନାବଳଙ୍କର ସଦାପ୍ରଭୁ ଏହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଗୌରବର ଅହଂକାରକୁ ଅପବିତ୍ର କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ସମ୍ମାନିତଙ୍କୁ ଅବମାନନୀୟ କରିବା ପାଇଁ। ହେ ତର୍ଶୀଶର କନ୍ୟା, ନଦୀ ପରି ତୁମ ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ବହିଯାଅ; ଆଉ କୌଣସି ବନ୍ଧନ ନାହିଁ। ସେ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ନିଜ ହାତ ପ୍ରସାରିତ କଲେ, ସେ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କୁ କମ୍ପିତ କଲେ; ସଦାପ୍ରଭୁ ସେହି ବ୍ୟାପାରୀ ନଗର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଜ୍ଞା ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହାର ଦୁର୍ଗମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ। ଏବଂ ସେ କହିଲେ, “ହେ ପୀଡିତ କୁମାରୀ, ସିଦୋନର କନ୍ୟା, ତୁମେ ଆଉ ଆନନ୍ଦ କରିବ ନାହିଁ; ଉଠ, କିତ୍ତୀମକୁ ଅତିକ୍ରମ କର; ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ବିଶ୍ରାମ ପାଇବ ନାହିଁ।” ଦେଖ, କଲ୍ଦୀୟମାନଙ୍କର ଦେଶ; ଏହି ଜାତି ଥିଲା ନାହିଁ, ଯାଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଶ୍ଶୂରୀୟ ଏହାକୁ ମରୁଭୂମିର ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ଥାପନା କଲା ନଥିଲା; ସେମାନେ ତାହାର ମିନାରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ସେମାନେ ତାହାର ପ୍ରାସାଦଗୁଡ଼ିକ ଉଠାଇଲେ; ଏବଂ ସେ ଏହାକୁ ଧ୍ୱଂସସ୍ତୂପରେ ପରିଣତ କଲା। ହେ ତର୍ଶୀଶର ଜାହାଜମାନେ, ବିଳାପ କର; କାରଣ ତୁମମାନଙ୍କର ଦୁର୍ଗ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛି। ସେହି ଦିନରେ ଏପରି ହେବ ଯେ ସୋରକୁ ସତ୍ତରି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୁଲି ଯିବେ, ଏକ ରାଜାର ଦିନମାନଙ୍କ ପରି; ସତ୍ତରି ବର୍ଷର ଶେଷରେ ସୋର ବେଶ୍ୟା ପରି ଗୀତ ଗାଇବ। “ବୀଣା ନିଅ, ନଗର ଚାରିପାଖେ ଘୁର, ହେ ଭୁଲିଯାଇଥିବା ବେଶ୍ୟା; ମଧୁର ସୁର ତୋଳ, ଅନେକ ଗୀତ ଗା, ଯେପରି ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଉ।” ଏବଂ ସତ୍ତରି ବର୍ଷର ଶେଷରେ ଏପରି ହେବ ଯେ ସଦାପ୍ରଭୁ ସୋରକୁ ସ୍ମରଣ କରିବେ, ଏବଂ ସେ ପୁନର୍ବାର ନିଜ ମଜୁରୀକୁ ଫେରିବ, ଏବଂ ପୃଥିବୀର ପୃଷ୍ଠଭାଗ ଉପରେ ଥିବା ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ସହିତ ବ୍ୟଭିଚାର କରିବ। କିନ୍ତୁ ତାହାର ବ୍ୟାପାର ଓ ତାହାର ମଜୁରୀ ସଦାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହେବ; ତାହା ସଞ୍ଚୟ କରାଯିବ ନାହିଁ, ଭଣ୍ଡାରରେ ରଖାଯିବ ନାହିଁ; କାରଣ ତାହାର ବ୍ୟାପାର ସଦାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଭୋଜନ ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ବସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ହେବ। ଯିଶାୟ 23:1–18.
Obboleettiin Waayit akkana jechuun barreessiti: “Taateewwan gurguddoon hundinuu fi hojiiwwan ulfaatoon seenaa Kakuu Moofaa keessatti argaman hundinuu bara dhuma kana keessatti waldaa keessa deebi’anii turan, akkasumas deebi’aa jiru.”
Ishaayaan kutaa digdamii sadii hariiroo raajii Waldaa Mootummoota Addunyaa, Paaphaasummaa, Ameerikaa fi Islaamaa ilaallata. Dhugaa kana beekuudhaaf mallattoolee murtaa’oo kutaa kana keessatti argaman Waxyiidhaan hiikamuu qabu. Yeroo mallattooleen sun hiikaman, tartiibni taateewwanii baay’ee ifa ta’a. Mallattooleen kutaa kana keessatti hiikamuu qaban kunooti:
Ba’aa, Xiiroos, Sagaagaltuu, Asoorota, Biyya Kaldootaa, Gamoo fi Masaraawwan, Tarshiish, Sanyii Sihoor, Biyya Kittiim, Siidoon, Magaalaa Daldaltootaa, Oduu Gibxii fi Oduu Xiiroos, Iyyuu, Intala, Waggoota Torbaatama, Bara Mootii Tokko, Irraanfachuu, fi Yaadachuu
Jechi “ba’aa” jedhu kun lakkoofsa tokko keessatti raajii badiisaa mootummaa Xiiroos irratti labsamu agarsiisa.
Ba’aa: H4853—H5375 irraa; ba’aa; addatti gibira, yookaan (yaada bu’uuraa keessatti) baatamuummaa; fakkeenyaan dubbii labsii, irra caalaatti murtii balleessaa, addumaan faaruu; yaada sammuu, hawwii: – ba’aa, fudhatanii deemuu, raajii, X isaan kaa’an, sirba, gibira.
ସୋର ବିଷୟକ ଭାର ବାଇବେଲର ଅନେକ ଅନୁଛେଦମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯେଉଁଠାରେ ରୋମନ କାଥଲିକ ଚର୍ଚ୍ଚର ଅନ୍ତିମ ବିଚାରକୁ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି। “ଭାର” ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ସଂଜ୍ଞା—ଉଭୟ ଅର୍ଥରେ—ଏକ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ, ଏବଂ ପ୍ରଥମତଃ ବିନାଶର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ଅଟେ। ଯିଶାୟାରେ ଏଗାରୋଟି “ଭାର” ରହିଛି, ଏବଂ ଆଠଥର ଏହି ଶବ୍ଦଟି କାନ୍ଧ ଉପରେ ବହନ କରାଯାଉଥିବା ଭାରକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି। “ଭାର” ଶବ୍ଦଟି ବିନାଶର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ଭାବେ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଥିବା ଏଗାରୋଟି ସ୍ଥାନ ହେଲେ: ଯିଶାୟା 13:1; 15:1; 17:1; 19:1; 21:1, 11, 13; 22:1; 30:6 ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ତେଇଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ସୋର ବିଷୟକ ଭାରକୁ ପାଉଛୁ। ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ କେଉଁ ଶକ୍ତି ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଉଛି ତାହା ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା ପାଇଁ ଯିଶାୟାଙ୍କ ସମସ୍ତ ବିନାଶ-ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀକୁ ଏକତ୍ର କରି ରଖିବା ଉଚିତ। ଏକ ସମୟରେ ଏଗାରୋଟି ବିନାଶ-ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀକୁ ଆବୃତ କରିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ; ତେଣୁ ତେଇଶ ଅଧ୍ୟାୟର ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିନାଶ-ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପରିଭାଷା ଦେବି।
ᱪᱟᱯᱴᱚᱨ ᱛᱮᱨᱚ ᱨᱮ, ᱵᱟᱵᱤᱞᱚᱱ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽᱫᱷ ᱵᱤᱱᱟᱥᱚᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱡᱚᱜᱚᱛᱚᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱛᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱷᱩᱱᱤᱠ ᱵᱟᱵᱤᱞᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱨᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱹᱥᱭᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱦᱚᱸ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱯᱚᱛᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱯᱴᱚᱨ ᱥᱟᱛᱟᱨᱚ ᱨᱮ ᱪᱤᱛᱨᱟᱹᱣᱟᱠᱟᱱᱟ।
Ergasii ergamoota torban qabanii keessaa inni tokko dhufee, anas dubbisee akkana naan jedhe; Kottu as, firdii sagaagaltuu guddoo bishaanota baayʼee irra teesse si argisiisa; ishee wajjin mootota lafa irraa sagaagalanii jiru, jiraattonni lafa irraas daadhii sagaagalummaa isheetiin machaaʼanii jiru. Innis Hafuura keessatti gara lafa onaa na geesse; anis dubartiin bineensa diimaa irratti teesse tokko arge; bineensichi maqaa arrabsoo guutuu ture, mataa torbanii fi gaanfa kudhan qaba ture. Dubartiin sunis uffata mootummaa bifa diimaa-cilaalluu fi diimaa uffattee turte; warqee, dhagaa gatii guddaa qabuu fi luulleeffataadhaanis faayamtee turte; harka ishee keessattis xoofoo warqee xuraaʼummaa fi wantoota jibbisiisoo sagaagalummaa ishee irraa guutame qabattee turte. Adda ishee irrattis maqaan tokko barreeffamee ture; ICITIIN, BAABILON GUDDOON, HAADHA SAGAAGALTUUWWANII FI WANTOOTA JIBBISIISOO LAFAA. Mulʼata Yohaannis 17:1–5.
Ani xinnoo muraasa gadii baafachuun na barbaachisa. Kaayyoon qo’annoo raajii Xiiroos inni dhumaa seenaa raajii Ameerikaa kan Waldaa Adventistii Guyyaa Torbaffaatti wajjin walitti hiriirsuudha. Mootummaan Yunaayitid Isteetis Ameerikaa gaanfa tokko kan bineensa hoolaa fakkaatu Mul’ata boqonnaa kudha sadi keessaa ta’e, akkasumas Pirootestaantizimni bara Dukkanaa keessaa ba’e gaanfa isa kaan ta’uu isaa ni agarsiifna. Gaanfi Pirootestaantizimii yeroo Pirootestaantonni Yunaayitid Isteetis ergaa ergamaa jalqabaa didanitti Adventizimii Miileriitii ta’e. Kana iddoo isaatti erga kaa’nee booddee, seenaa gaanfa Pirootestaantii fi seenaa gaanfa Riphaabilikaanii wal cinaa akka deeman, akkasumas amala raajii wal madaalu akka qaban ni agarsiifna. Egaa, isaan lameenuu bineensa tokko irra jiru; kunis gaanfonni lameen yeroo tokko keessatti akka jiran bakka bu’a. Fakkeenya tokko wal-simannaa gaanfota mootummaa amantii fi mootummaa biyyaalessaa Yunaayitid Isteetis keessatti argamu keessaa nan ibsa. Isaan lameenuu karaa ofii isaaniitiin “ni dagatu.”
Ayesaah isaayaas soddomii-sadii humna papalummaa waggoota torbaatamaaf akka dagatamu iddoo raajii agarsiisu ni mallatteessa; waggoota torbaatama fakkeenya ta’an sana keessattis namoonni papalummaa fi maaliif Baraan Dukkanaa “Baraan Dukkanaa” jedhaman ni dagatu. Yeroo isaan waldaa Kaatolikii irraa adda ba’anitti, dhaadannoon gaanfa Pirootestaantii “Macaafa Qulqulluu fi Macaafa Qulqulluu qofa” ture. Isaan akka papalummaan eenyu akka ta’e dhugumaan Macaafni Qulqulluun nutti himu ni dagatan. Ergaa sanada qulqulluu isaanii itti amanamanii kenname keessatti kuufamee ture, isa of isaanii eegdotaa fi ittistoota olaanoo ta’anii akka of beeksisanis, ni dagatan.
“Warrii hubannoo dubbii irratti burjaaja’an, warri hiika mormituu Kiristoos arguu dadhaban, dhugumatti of isaanii gara cinaacha mormituu Kiristoositti ni kaa’u. Amma nuuf yeroo addunyaatti of makuun hin jiru. Daani’el qooda isaatti fi iddoo isaatti dhaabbataa jira. Raajiiwwan Daani’elii fi Yohaannis hubatamuu qabu. Isaan wal hiiku. Isaan dhugaa namni hundinuu hubachuu qabu addunyaadhaaf kennu. Raajiiwwan kun addunyaa keessatti dhugaa ba’uutu irra jira. Guyyoota dhumaa kana keessatti raawwatamuu isaanii tiin, of isaanii ni ibsu.” Kress Collection, 105.
Akkasumas, gaanfi Riphaabilikaanii kan mootummaa Ameerikaa bakka bu’u sun mootummaa ummataatiin dhaabatuu fi ummataaf ta’uuf ture; ta’us lammiileen Ameerikaa sanada qulqulluu itti amanamanii turan sana illee dagataniiru. Sanadni qulqulluun sun Heera Mootummoota Gamtoomanii Ameerikaa ti; dhaadannoon mootummaa ummataaf akka ta’uuf qophaa’e immoo wal irraa adda baasuu mootummaa fi waldaa kiristaanaa ture. Isaan ergaa Heera sana itti amanamanii fi ofiinis eegdota isaa jechuun dubbatan sana dagataniiru.
“እንዲሁም አእምሮ ውስጥ እንዲቀመጥ፣ ሮም ፈጽሞ እንዳትለወጥ የምትመካበት ነገር መሆኑ ይታሰብ። የግሪጎሪ ሰባተኛና የኢኖሰንት ሦስተኛ መርሆች አሁንም የሮማ ካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን መርሆች ናቸው። ኃይሉ ብቻ ቢኖራትም፣ በእነዚህን እንደ ባለፉት ምዕተ ዓመታት ያህል ኃይልና ብርታት አሁንም በሥራ ላይ ታውልቃቸው ነበር። ፕሮቴስታንቶች በእሁድን ከፍ በማድረግ ሥራ ውስጥ የሮምን እርዳታ ለመቀበል ሲጠይቁ ምን እየሠሩ እንደሆነ ጥቂት ብቻ ያውቃሉ። እነርሱ ዓላማቸውን ለማሳካት ተግተው ሳሉ፣ ሮም ግን ኃይሏን እንደገና ለመመሥረትና የጠፋችውን የበላይነት ለማስመለስ ትጥራለች። በአሜሪካ ውስጥ አንድ ጊዜ ቤተ ክርስቲያን የመንግሥትን ኃይል ልትጠቀም ወይም ልትቆጣጠር እንደምትችል፣ የሃይማኖት ሥርዓቶችም በዓለማዊ ሕጎች ሊግደዱ እንደሚችሉ፣ በአጭሩም የቤተ ክርስቲያንና የመንግሥት ሥልጣን ሕሊናን ሊገዛ እንደሚገባ ያለው መርህ አንድ ጊዜ ብቻ ከተመሠረተ፣ የሮም ድል በዚህ አገር የተረጋገጠ ነው።”
“Dubbiin Waaqayyoo balaa dhihoo jiru ilaalisee akeekkachiisa kenneera; kun yoo tuffatamee darbe, addunyaan Pirootestaantii kaayyoon Roomaa dhugumaan maal akka taʼe kan barattu, yeroo kiyyoo sana jalaa miliquuf baayʼee itti ture qofa keessatti taʼa. Isheen callisaan humna keessatti guddachaa jirti. Barsiisni ishee manneen seera baasanii keessatti, waldoota kiristaanaa keessatti, akkasumas garaa namootaa keessatti dhiibbaa isaanii geessisaa jiru. Isheen bakka dhokataa keessatti, iddoo ariifachiisaa iccitii isaanii keessaa, ijaarsaawwan ishee ol-aanaa fi jabaa taʼan walitti kuusaa jirti; achittis ariʼatamni isheen duraan geggeessite irra deebiʼamee ni raawwatama. Dhoksaan, namni ishee shakkus hin jiru; yeroo itti rukututti kaayyoo ofii ishee galmaan gaʼuuf humnoota ishee jabeessaa jirti. Wanti isheen hawwitu hundi lafa ol-kaʼumsaa qofa, kunis amma iyyuu isheef kennamee jira. Nuti dhiheenyatti kaayyoon qaama Roomaa maal akka taʼe ni argina, ni dhagahus. Namni kam iyyuu dubbii Waaqayyoo amanee ajajamu, arrabsoo fi ariʼatama kanaaf of saaxila.” The Great Controversy, 581.
ଯଦି ଆପଣ 1950 ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରକାଶିତ କୌଣସି ଶବ୍ଦକୋଶ ଖୋଜି ପାରନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟ ସତରହରୁ “ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ତ୍ରପରିଧାନ କରିଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ” କିମ୍ବା ସେହି ପ୍ରକାରର କୌଣସି ପଦବଳୀ ଖୋଜନ୍ତି, ତେବେ 1950 ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରକାଶିତ ସେହି ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦକୋଶ ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ଯେ ରୋମାନ କାଥଲିକ ଚର୍ଚ୍ଚହିଁ ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟ ସତରହର ବେଶ୍ୟା ଅଟେ। ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର, ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟ ତେରହର ଦୁଇ-ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ପୃଥିବୀ-ପଶୁ, ନିଜ ଅତୀତକୁ ଭୁଲିଯାଏ, ସେଥି ଯେ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟବାଦର ଶିଙ୍ଗ ହେଉ କିମ୍ବା ଗଣତନ୍ତ୍ରବାଦର ଶିଙ୍ଗ ହେଉ। ଏହି ଉଭୟ ସଂସ୍ଥା ପୋପତନ୍ତ୍ରର ଧାର୍ମିକ ନିରଙ୍କୁଶତା ଏବଂ ତାହାଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ନିରଙ୍କୁଶତା ବିରୋଧରେ ଉପଜିଥିଲା; କିମ୍ବା ବାଇବେଲ ଯେପରି କହେ, ସେହି ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ସହ “ବ୍ୟଭିଚାର କରିଥିଲେ।” ଆମେ ଯିଶାୟ ତେଇଶ ଉପରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ଯିଶାୟ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟ ଦଶ ଥର ‘ବିନାଶର ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ’ ଚିହ୍ନିତ କରିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସାରାବଲୋକନ ଦେବୁ; କାରଣ ସେହି ଏଗାରୋଟି “ଭାର” ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ତାହାହିଁ ଅଟେ।
Isaayyaas boqonnaan kudha sadii ba’aa Baabilon isa “bara dhumaa” keessatti ta’u dha. Baabilon, yeroo bara dhumaa keessatti waldaa Kaatolikii jala to’atamee fi qajeelfamu iyyuu, humnoota sadii warra Addunyaa gara Armaagedonitti, akka Mul’ata boqonnaa kudha jaha keessatti ibsameetti, geessan irraa ijaarameera. Raajii boqonnaa kudha sadii keessatti badiisa Baabilon ammayyaa irratti dubbatame sana keessatti humnoonni sadii bakka bu’aniiru; Baabilon, Luusifer, fi Asoor—kunis bineensa (Asoor), jawweeicha (Luusifer), fi raajicha sobaa (Baabilon) bakka bu’u. Asoorii fi Baabilon humnoota lama warra balleessan kan Waaqayyo Israa’el durii adabuuf itti fayyadame turanidha; Asoor dursee dhufee gosoota kudhan kaabaa booji’amatti geesse, achii booddee immoo Baabilon gosoota lamaan kibbaa kan Yihudaa booji’e.
Israa’el hoolaa facaasame; leencoonni isa ari’aniiru; jalqabatti mootichi Asoor isa nyaateera; dhuma irrattis Nebukadnezaar mootichi Baabilon lafee isaa caccabeera. Kanaaf Waaqayyo maccaa, Waaqni Israa’el, akkana jedhu; Kunoo, akkuman mooticha Asoor adabe, mooticha Baabilonii fi biyya isaa nan adaba. Ermiyaas 50:17, 18.
Duraan mootummaa Ashuur gosoota kudhan kaaba Israa’el booji’amuutti geesse; sana booddees mootummaa Baabilon gosoota lamaan kibbaa Yihudaa booji’amuutti geesse. Booji’amni lamaan kun guutamuu “yeroo torbaa” Leewwota boqonnaa digdamii jaha keessatti ibsameedha. “Yeroon torbaa” Leewwotaa raajii waa’ee yeroo ibsu isa William Miller jalqabatti argate keessaa isa duraa ture; innis yeroo Ashuur gosa kaabaa booji’e sana jalqaba bittinaa’insa waggaa kuma lama dhibba shan fi digdama itti fufe ta’uu agarsiisa. Yeroon sun booji’amuu isaanii bara 723 Dh.K.D.tti jalqabe; “yeroo dhuma” bara 1798ttis xumurame. Gosoonni kibbaa immoo bara 677 Dh.K.D.tti mootummaa Baabiloniin booji’amanii, “yeroo torbaa” Yihudaa irratti murtaa’e jalqaban; innis bakka wal fakkaataatti, akkuma raajii waggaa 2300 kan Daani’el 8:14, jechuunis Onkoloolessa 22, 1844tti xumurame. Ashuurii fi Baabilon fincila saba Waaqayyoo irratti kaayyoo adabbii wal fakkaataa raawwatan; garuu adabbiin sun jalqaba Ashuuriin, achiis Baabiloniin raawwatame.
Boqonnaa sadii aangoo kutaa kudha sadiitti ibsame keessatti, Baabilon fakkii Asoor ti; isheen booddee dhufte garuu hojii isaatiif wal fakkaatu saba Waaqayyoo irratti hojjette.
Boqonnaa kudha shanaffaatti, ulfaatinni Mooʼaab irratti himame waldoota Pirootestaantii irratti dha.
“མོཨབ་ཀྱི་འདི་ལྟར་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ནི་མོཨབ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཚོགས་རྣམས་མཚོན་པ་ཡིན། ཁོང་ཚོས་དད་ལྡན་གྱི་སེང་ལྟ་བུའི་སྲུང་མཁན་བཞིན་དུ་རང་གི་འགན་འཁུར་སྲུང་ས་ལ་མ་བཞུགས། ཁོང་ཚོས་དཀོན་མཆོག་གིས་གནང་བའི་རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་བེད་སྤྱད་ནས་དཀོན་མཆོག་གི་དགོངས་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་། མུན་པའི་དབང་ཤུགས་ཕྱིར་འབུད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འདིར་བདེན་པ་དང་དྲང་བདེན་སྤེལ་བར་དཀོན་མཆོག་གིས་ཁོང་ཚོར་གནང་བའི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་བེད་སྤྱད་མ་བྱས་པས། དེ་ལྟར་ནམ་མཁའི་བློ་ལྡན་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་མ་ལས་ལས་བྱས། ཁོང་ཚོར་བདེན་པའི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་ན་ཡང་། ཁོང་ཚོས་རང་གིས་ཤེས་པ་དེ་ལག་ལེན་དུ་མ་བསྟར།” Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1159.
Mana amantii Pirootestaantii kufte sun waldaa yeroo ergaan ergamaa lammaffaa dhufetti yeroo warri Pirootestaantii hafan baqatanii deemanii turanitti Gooftaa wajjin deemuushee itti fufteedha. Mo’aabii jechuun Adveentizimii, gaanfa Pirootestaantii kufeedha.
Boqonnaa kudha torbaffaan waa’ee Damaasqoo ti; isheenis akka magaalaa irraa fudhatamtuutti ibsamteetti. Magaalaan mootummaa kan agarsiiftu yoo ta’u, mootummaa “guyyoota dhumaa” keessatti irraa fudhatamu immoo Ameerikaa Yunaayitid Isteetis dha.
Boqonnaan kudha sagalffaan raajii badiisaa Gibxi irratti dubbatame dha; kunis Mootummoota Gamtoomanii fi guutummaa addunyaa bakka bu’a.
Boqonnaa badiisaa sadii itti aanan boqonnaa digdamii tokko keessatti biyya gammoojjii suukanneessaa kibbaa, Duumaa fi Arabiyaa irratti dha. Boqonnaan badiisaa sadii kun, akkuma wayyoota sadii Mul’ata 8:13 wajjin waliigalutti, Islaama adda baasu.
Raajii badiisaa boqonnaa digdama lama keessatti dhihaate, yeroo seera Dilbataa sanitti Adventistoota Laa’odiiqeyaa fi Adventistoota Filadelfiyaa gidduutti addaan ba’iinsa uumamu agarsiisa.
Achiis sana booda boqonnaa soddoma keessatti ba’aa bineensota kibbaa argina; kunis fakkeenya lammaffaa fincila Adventistoota Laa’odiiqeyaa ti. Ba’aa Isaayaas hunda walitti fiduun dhugumatti taphattoota raajii hundumaa “guyyoota dhumaa” keessatti ilaallata. Ani seenaa Ameerikaa, mootummaa ja’affaa raajii Macaafa Qulqulluu akka ta’ee, bara 1798 irraa eegalee hamma seera Dilbataatti akka mootummaa isaa geggeessu agarsiisuuf Isaayaas digdamii sadii filadhe.
“ነፍሲ ወከፍ ካብቶም ጥንታውያን ነቢያት ካብ ንዘመኖም ዝያዳ ንዘመንና ተዛረቡ፣ ስለዚ ትንቢቶም ንዓና ኣብ ሥራሕ እዩ” ስለ ዝኾነ፣ ነፍሲ ወከፍ ትንቢታዊ ቃል ነቶም ኣብ መወዳእታ ዓለም ዝፍጸሙ ፍጻመታት እዩ ዝጥምት። እዚ ሓቂ ምስቲ “ኵሎም መጻሕፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ መጽሓፍ ራእይ ይራኸቡን ይውድኡን” ዝብል ሓቂ ምስ ተዋሃሃደ፣ መጽሓፍ ራእይ ንምስማምዕ ናይቲ ትንቢታዊ ምስክርነት ብዛዕባ እቶም ኣብ መወዳእታ ዓለም ዝፍጸሙ ፍጻመታት ከም ነጥቢ መወከሲ የቕውሞ።
Mu boqonnaa kudha torbaffaa Mul’ata keessatti, sagaagaltuu guddittii mootota lafaa wajjin sagaagalummaa hojjettu fi firdiin ishii isa dhumaa ni argina.
Egaa ergamoota torban dibata torbanicha qabatanii keessaa tokko gara koo dhufee akkana jedhee na dubbise: Kottu as; murtii sagaagaltuu guddittii bishaanota baayʼee irra teessoo qabdu si argisiisa; ishee wajjin mootota lafa irraa sagaagalan, warri lafa irra jiraatanis daadhii sagaagalummaa isheetiin machaaʼanii jiru. Mulʼata 17:1, 2.
Nabiyoonni wal hin faallessan.
Amma hafuuroonni raajotaa raajotatti bitamu. Waaqayyo akka walxaxaa fi jeequmsaa miti, akka nagaa ti; akkuma waldoota qulqulloota hundumaa keessatti jirutti. 1 Qorontos 14:32, 33.
Addunyaa dhuma irratti “firdiin sagaagaltuu guddittii bishaanota baayʼee irra teesse sanaa,” sagaagaltuu guddittii “ishee wajjin mootota lafti sagaagalummaatti hirmaatan sanaa,” sagaagaltuu guddittii “jiraattota lafaas” “wayinii sagaagalummaa isheetiin” machiiste sanaa; Isaayyaas keessatti akka “sagaagaltuu” guyyaa mootii tokkoo, jechuun waggoota raajii torbaatamaaf, dagatamteetti bakka buufamtee dhihaatti. Yommuu waggoonni torbaatamni sun xumuraman, Xiiros “mootummoota addunyaa hundumaa wajjin sagaagalummaa ni raawwatti.” Sagaagaltuun Isaayyaas sagaagaltuu guddittii Yohannis ti. Sagaagaltuun Isaayyaasii fi sagaagaltuun Yohannis waldaa Kaatolikii Roomaa bakka buʼu; jechuunis, Dubbii Waaqayyoo keessatti dubartiin mallattoo waldaa ti.
Haadholii warra keessanii isa mataa keessanii jala of galchaa, akkuma Gooftaa jala of galchitanitti. Abbaan manaa mataa haadha manaa ti; akkuma Kristos mataa waldaa taʼe sana, innis Fayyisaa dhagnaa dha. Kanaafis akkuma waldaan Kristos jala jirtu, haadholiinis akkasuma waan hundumaan abbootii manaa isaanii isa mataa isaanii jala haa galan. Abbootiin manaa, akkuma Kristos waldaa jaallatee ofii isaa isheedhaaf kenne sanatti, isin immoo niitota keessan jaalladhaa; kunis akka inni dubbichaatiin dhiqannaa bishaanii keessatti ishee qulqulleessuu fi qulleessuuf, akkasumas akka waldaa ulfina qabeessa taate, xurii yookaan huruu yookaan waan akkasii tokko illee kan hin qabne, garuu qulqulluu fi mudaa kan hin qabne godhee ofitti ishee dhiheessuuf. Akkasuma dhiironni akka dhagna ofii isaanii niitota isaanii jaallachuu qabu. Namni niitii isaa jaallatu, ofii isaa jaallata. Namni tokko illee yeroo kam iyyuu foon ofii isaa jibbee hin beeku; garuu isa soora, isa kunuunsas; akkuma Gooftaan waldaa godhu sana. Nu buqqaatota dhagna isaa ti, foon isaa keessaa, lafee isaa keessaas. Kanaaf namni abbaa fi haadha isaa dhiisee niitii isaatti maxxana; isaan lamaanis foon tokko taʼu. Kun iccitii guddaa dha; ani garuu waaʼee Kristosii fi waldaa dubbadha. Haa taʼu malee, isin keessaa tokkoon tokkoon keessan akka ofii isaa jaallatutti niitii isaa haa jaallatu; haati manaas abbaa manaa isheetiif ulfina haa kennitu. Efesoon 5:22–33.
Phaawuloos ergamaan waldaan Kiristoos raajii keessatti dubartii akka taatee bakka buufamtu ibsa. Kanaafuu, dubartiin raajii keessatti waldaa dha; garuu waldaan Kiristoos “qulqulluu fi xurii hin qabne” dha. Waldaan qulqulluu hin taane dubartii qulqulluu hin taaneen bakka buufamti; kanaaf Isaayaas sagaagaltuu adda baasa, Yohaannisis ejjituu. Isaanis paaphaasummaa ejjituu akka taatetti bakka buusu; waldaan Waaqayyoo immoo durba qulqulluu dha.
Ani waaqeffannaa Waaqayyoo fakkaatuun isinan hinaafa; ani isin abbaa manaa tokkoof kadhadhee kenneera, akka isin durba qulqulluu taatanii Kiristoositti dhiheessuuf. 2 Qorontos 11:2
Waaqni akka durbaatti kan bakka buufamu qofa utuu hin taʼin, isheen abbaa manaa tokko qofaaf ni kadhatamti. Xiiroonii fi sagaagaltuun guddittiin Yohaannis mootota lafaa wajjin sagaagala raawwatu. Waldaan Kaatolikii nama tokkoo miti, dhiirrota hedduu wajjin hariiroo qabdi. Daaniʼel moototni mootummaa taʼuu isaanii nutti hima.
Kun abjuun kana; hiikni isaas nuyi mooticha duratti in himna. Yaa mootii, ati mootota keessaa mootii dha; Waaqni mootummaa samii siif mootummaa, aangoo, jabina, ulfina illee kenneera. Iddoo ijoolleen namootaa jiraatan hundatti, bineensonni dirree fi simbirroonni samii harka keetti kenneera; isaan hundumaa irrattis si bulchaa taasiseera. Ati mataa warqee kana. Si booddee mootummaa kan si irraa gadi aanaa taʼe ni kaʼa; mootummaa sadaffaan immoo kan sibiila diimaa taʼe, lafa hundumaa irratti ni mootummaa. Mootummaan afraffaa immoo akka sibiilaatti jabaataa taʼa; akkuma sibiilli waan hundumaa caccabsuu fi moʼuu dandaʼu, akkasumas akkuma sibiilli isa kana hundumaa caccabsutti, innis ni caccabsa, ni bututa. Daaniʼel 2:36–40.
በዳንኤል ሁለት ውስጥ የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት መንግሥታት ተለይተው ይታወቃሉ እና ይብራራሉ። ዳንኤል ሕልሙን ለናቡከደነፆር ሲተረጉም፣ አንተ የወርቅ ራስ ነህ ብሎ ያሳውቀዋል። የወርቅ ራስ ንጉሥ ነው፣ ነገር ግን ንጉሥ መንግሥትን ይወክላል። የሮማ ካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን በሰባ ትንቢታዊ ዓመታት መጨረሻ ከምድር ነገሥታት ሁሉ ጋር ዝሙት የምትፈጽም ታላቂቱ ጋለሞታ ናት። ነገሥታቱ የሰዎች ምልክት ናቸው፣ ጢሮስም ርኵሰት ያለባት ሴት ናት። ሴት ቤተ ክርስቲያን ናት፣ ጋለሞታ ያልተቀደሰች ቤተ ክርስቲያን ናት፤ ወንድ ንጉሥ ነው፣ ንጉሥም መንግሥት ነው። ሴት ቤተ ክርስቲያን ናት፣ ንጉሥም መንግሥት ነው። የእነዚህ ሁለት አካላት ሕገ-ወጥ ግንኙነት መንፈሳዊ ዝሙትን ይወክላል።
Heerri mootummaa Ameerikaa sanada hafuuraa ti; inni qaamolee lamaan kana adda baasanii eeguuf barbaachisummaa isaanii seera keessatti kaa’a. Hanga ammaatti Xiiroosii waldaa Kaatolikii Roomaa taʼuu ishee adda baasuu keenya hin xumurrellee, yeroo kana irratti mallattoo biraa Isaayyaas boqonnaa digdamii sadii keessatti argamu, isa hiika raajii namaa fi dubartii—waldaa fi mootummaa—ibsu irratti dubbachuun ni mala.
Kaldeewwan biyya ilaalaa; sabni kun hin turre; Asoor namoota gammoojjii keessa jiraataniif isa hundeesse; isaan masaraa eegumsaa ishee ijaaran, mana mootummaa ishee ol kaasani; inni immoo gara badiisaatti ishee fide. Isaayaas 23:13.
Ayaticha keessa Asoorichi biyya Kaldoota hundeessee, “masaraawwan eeggumsaa” fi “mana mootummaa” ijaare. Asoorichi mallattoo Nimrood dha; Kaldoonnis hooggantoota amantii iccitii Baabilon bakka bu’u. “Masaraan eeggumsaa” mallattoo waldaa ti. Yeroo Yesus fakkeenya iddoo wayinii ibsetti, Obboleettii White fakkeenya sana irratti akkana jechuun yaada kenniti:
“Fakkeenya sana keessatti, abbaan mana sana Waaqayyoon bakka buʼe; iddoo wayinii immoo saba Yihudootaa; dallaan isaas seera waaqayyoo kan eegumsa isaanii ture agarsiisa ture. Gamoon dheeraan sun immoo fakkeenya mana qulqullummaa ture.” Desire of Ages, 596.
ኣሶር ነታ ምድሪ ናይ ከለዳውያን፣ ቤተ ክርስቲያን (ግምቢ) እና “ቤተ መንግሥቲ” ዝኣቐሙላ መሠረታ። “ቤተ መንግሥቲ” ን“ንጉሥ” ይውክል፣ እዚ ድማ ብተራኡ ንመንግሥቲ ይውክል። መንግሥቲ ድማ እውን ከም ከተማ ትውከል።
Isaanis akkana jedhan; Kottaa, magaalaa fi masaraa mataan isaa samii gaʼu ijaarranna; maqaa ofii keenyaafis haa tolchannu; yoo kanaan ala taʼe, fuula lafa guutuu irratti bittinnaaʼinee facaana. Uumama 11:4.
“Asooronni” fi “masaraa” inni hundeesse sun “magaalaa” fi “gamoo” Nimrood ijaare dha.
Fiig isaanii duʼan karaa magaalaa guddoo sanaa irra ni ciisu; isheenis hafuuraan Sodoomii fi Gibxi jedhamti; achittis Gooftaan keenya fannifamee ture. Mul’ata 11:8.
Mul’anni guddaan Mul’ata boqonnaa kudha tokkoffaatti ibsame kun yeroo Warraaqsa Faransaay keessatti mootummaa Faransaay akka bakka bu’u nu hubachiisa.
“ସାକ୍ଷୀମାନେ ଯାହାର ରାସ୍ତାମାନଙ୍କରେ ହତ କରାଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ମୃତଦେହ ପଡ଼ି ରହେ, ସେହି ‘ମହାନ ସହର’ ଆତ୍ମିକ ଅର୍ଥରେ ମିଶର ଅଟେ। ବାଇବେଲ ଇତିହାସରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ସମସ୍ତ ଜାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ମିଶର ସବୁଠାରୁ ସାହସିକ ଭାବରେ ସଜୀବ ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିଥିଲା। ସ୍ୱର୍ଗର ଅଧିକାରବିରୋଧରେ ମିଶରର ରାଜା ଯେପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ଦୁସ୍ସାହସିକ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲା, ସେପରି କେହି ରାଜା କେବେ ସାହସ କରିନଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନାମରେ ମୋଶାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାହାଙ୍କ ପାଖକୁ ବାର୍ତ୍ତା ଆଣାଗଲା, ଫାରାଓ ଗର୍ବର ସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲା: ‘ଯିହୋବା କିଏ, ଯେ ମୁଁ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଯିବାକୁ ଦେବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣିବି? ମୁଁ ଯିହୋବାଙ୍କୁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଏବଂ ତା ସହିତ ମୁଁ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଯିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେବି ନାହିଁ।’ Exodus 5:2, A.R.V. ଏହା ନାସ୍ତିକତା; ଏବଂ ମିଶର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ଜାତି ସଜୀବ ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ଦାବିମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏହିପରି ଅସ୍ୱୀକାରକୁ କଣ୍ଠଦାନ କରିବ ଏବଂ ଏହା ସହ ସମାନ ଅବିଶ୍ୱାସ ଓ ଅବଜ୍ଞାର ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବ। ‘ମହାନ ସହର’କୁ ଆତ୍ମିକ ଅର୍ଥରେ ସଦୋମ ସହିତ ମଧ୍ୟ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି। ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭଙ୍ଗ କରିବାରେ ସଦୋମର ଦୁର୍ନୀତି ବିଶେଷକରି ଲମ୍ପଟତାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଏବଂ ଏହି ପାପ ସେହି ଜାତିର ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେବାକୁ ଥିଲା, ଯାହା ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରବାକ୍ୟର ବିବରଣୀମାନଙ୍କୁ ପୂରଣ କରିବ।”
“Egaa, raajichi akka dubbii raajichaatti, waggaa 1798 dura xiqqoo humni maddaafi amala seexanaa qabu tokko Macaafa Qulqulluu irratti waraana banuuf ni kaʼa ture. Biyya keessatti immoo, iddoo ragaan dhugaa dhuga-baatota Waaqayyoo lamaan akkasitti cal’isamu keessatti, amantii-dhabuun Faraʼoonii fi halalummaan Sodoom ni mulʼata.”
“Naasuun raajii kun seenaa Faransaay keessatti guutamuu isaa baay’ee sirrii fi nama dinqisiisuun argateera. Yeroo Warraaqsa Faransaay keessatti, bara 1793, ‘addunyaan yeroo jalqabaatiif walga’ii namootaa, kanneen keessatti dhalatanii fi guddatan, akkasumas saba Awurooppaa keessaa tokko isa caalaatti bareedaa ta’e tokko bulchuuf mirga of irratti fudhatan, dhugaa hundumaa caalaa ulfina qabu kan lubbuun namaa fudhattu haaluuf sagalee isaanii waloo ol kaasanii, amantii fi waaqeffannaa Waaqummaa tokkoo guutummaatti ganuu isaanii dhageesse.’—Sir Walter Scott, Life of Napoleon, vol. 1, ch. 17. ‘Faransaay saba addunyaa keessaa tokkoo qofa dha, isa irratti galmeen amanamaan hafee jiru akka sabaatti Uumaa koinotaa mormii ifaa keessatti harka ishee ol kaasite. Namoonni arrabsitoota ta’an baay’een jiru; namoonni amantii hin qabne baay’een turan, ammas Ingilizii, Jarmanii, Ispeenii, fi bakka biraa keessatti itti fufanii jiru; garuu Faransaay seenaa addunyaa keessatti mootummaa tokko qofa taatee adda dhaabbatti, isa murtii Walga’ii Seera Baastuu isheetiin Waaqni hin jiru jedhee labsate, kan keessatti ummanni guutuun magaalaa guddoo ishee, akkasumas bakka birootti baay’inni guddaan, dubartoonni akkuma dhiironnii, beeksisa sana fudhachuudhaan gammachuudhaan sirbanii fi shubbisan.’—Blackwood’s Magazine, November, 1870.” The Great Controversy, 269.
Mul’ata guddaan Mul’ata Yohaannis boqonnaa kudha tokkoffa keessatti ibsame sun saba Firaansi ture; isheenis “Labsii Mana Maree Seeraa ishee”tiin akka Waaqayyo hin jirre labsifte. Labsichi sun mormii Fara’ooniin bakka buufame akkaatan waaqa-hin-amanuu ibsa ture. Magaalaan guddaan mootummaa, yookaan “saba” yookaan “mootummaa” dha. Mul’ata Yohaannis boqonnaa kudha tokkoffa keessatti Firaansi fakkeenyota lama—Gibxii fi Sodoomiin—ibsamti.
Nuti himameera, “Kun amantii-dhabuu dha; sabni Gibxiin bakka buufamu immoo gaafii fi himannoo Waaqa jiraataa mormu kana fakkaatu ni dubbata; akkasumas hafuura amantii-dhabuu fi fincilaa isa fakkaatu ni mul’isa.” “Magaalaan guddittiin” akkasumas, “akka hafuuraatti,” Sodoomiin wal bira qabamti. Balleessiin Sodoom seera Waaqayyoo cabsite keessaa inni addaatti mul’ate fedhii foonii gadhiifamummaa ture.
Faransa waliigalaa guddaan yookaan sabni guddaan, fakkeenya raajii keessatti saba tokkoon (Gibxi) fi magaalaa tokkoon (Sodoom) bakka buufamee dhihaateera. Gibxi “sagalee ni kenna ture,” jechuun immoo dubbiin sabaa mootummaa gaggeessuu bakka buʼa malee, hojii mana amantaa miti. Mulʼata boqonnaa kudha tokko keessatti argamu akka bakka buʼiinsaatti, Gibxi mootummaa ture, Sodoom immoo mana amantaa ture.
“‘Dubbachuun’ sabichaa hojii aangawoota isaa seera baastuu fi seera hiiktuu ti.” The Great Controversy, 442.
Mu Mul’ata Yohaannis boqonnaa kudha tokka keessatti, Yohaannis taateewwan Kacaasa Faransaayii mallattoo raajii keessatti dhiheessa. Kacaasni sun isa dhugaa ta’e, sirrii ta’uu raawwii raajii Yohaannis inni boqonnaa sana keessatti dubbateef ragaa seenaa bal’aa kenne. Yohaannis dura raaje; ergasii Kacaasni Faransaayii raajicha sana raawwate; achiis immoo—raajiin sunii fi raawwiin isaa inni seena-qabeessi walitti qabamanii taateewwan dhuma addunyaa irratti mul’atan adda baasuudhaan isaan waliin wal-simu, yeroo ammas mootummaa manca’e tokko waldaa mancaate tokko waliin deebi’ee wal-maku. Dhuguma, cuuphaan dhiigaa gaa’ela qulqulluu hin taane sana duuba dhufa. Mootummaan Waaqayyoois magaalaa guddaa dha.
Inni hafuuraan gara tulluu guddaa fi ol ka’aa taʼeetti na geesse; magaalaa guddoo san, Qulqullittii Yerusaalem, waaqa irraa, Waaqayyo biraa gad buutaa jirtu natti argisiise. Mul’ata 21:10.
“Misichiirriin dhufuun, asitti mul’ifame kun, gaa’ela dura ta’a. Gaa’elli mootummaa Isaa Kiristoosiin fudhatamuu agarsiisa. Magaalaan Qulqulluun, Yerusaalem Haaraan, isheen mootummaa sanaa mootummaa-mataa fi bakka bu’aa taate, ‘misirittii, haadha manaa Hoolichaa’ jedhamee waamama. Ergamaan Yohaannisitti akkana jedhe: ‘As kottu, misirittii, haadha manaa Hoolichaa si agarsiisa.’ Raajichi, ‘Inni hafuuraan na fuudhee geesse,’ jedha, ‘magaalaa guddoo sana, Yerusaalem Qulqulluu, Waaqayyoo biraa mootummaa irraa gad buutuu natti agarsiise.’ Mul’ata 21:9, 10.” The Great Controversy, 426.
Finciilli Nimrood gamoo isaa fi magaalaa ijaaruudhaan bakka bu’a; kunis dhuma addunyaatti walitti makamuun waldaa fi mootummaa akka ta’e fakkeenya, sababiin isaas raajonni hundinuu waa’ee dhuma addunyaa dubbatan. Finciilli Nimrood immoo itti fufiinsa fincila Luusifer kan hawwiin isaa mootummaa Waaqayyoo fi waldaa Waaqayyoo lameenuu to’achuu turee dha.
Yaa Lusiifer, ilma barii, akkam samii irraa kufte! Ati kan saboota dadhabsiisu akkam lafa irratti gatamte! Ati garaa kee keessatti, “Ani samii nan ol ba’a; teessoo mootummaa koo urjiiwwan Waaqayyoo olitti nan ol kaasa; tulluu walga’ii irra, daarii kaabaa keessa nan taa’a; olka’iinsa duumessaa olitti nan ba’a; Ani isa Hundumaa Olii wajjin wal qixa nan ta’a” jetteetta. Isaayaas 14:12–14.
Akkuma Isaayaan fedhiiwwan garaa iccitii Luusifer “Waaqa Isa Hundarra Ol Aanaa fakkaachuu” akka ta’an saaxilu, Luusifer teessoo lama adda addaa ta’an irra taa’uu barbaadaa jiraachuu isaa ni akeeka. Inni “teessoo” isaa “urjiiwwan Waaqaatiin ol ol kaasuuf” akkasumas “gaara walga’ii irratti, gama kaabaa irra taa’uuf” fedha.
Teessoon mootichaa abbaa taayitaa mootii yookaan taayitaa mootummaa agarsiisa; “qarqara kaabaa” immoo waldaa Waaqayyoo dha.
Qorah ilmaanif Faarfannaa fi Faaruu. Magaalaa Waaqa keenyaa keessatti, tulluu qulqullummaa isaa irratti, Waaqayyo guddaadha, baayʼees jajamuu kan qabu. Tulluun Xiyoon, qarqara kaabaa irratti, magaalattii Mooticha guddaa taate, bakkuma gaarii qabduun bareedduu, lafa guutuu hundumaaf gammachuu dha. Waaqni gamoo ishee keessaa iddoo magan keessaa tokko taʼee in beekama. Faarfannaa 48:1–3.
Qulqulliin “magaalaa Mooticha guddaa” dha; kanaan teessoo mootummaa Waaqayyoo agarsiisa; akkasumas Qulqulliinis “gaara qulqullummaa isaa,” “cinaacha kaabaa irratti” dha; kanaanis teessoo amantii Waaqayyoo agarsiisa. Jalqabumaa kaasee, fincilli fi lolti mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa mootummaa Seexanni fincilaa fi waraana isaa keessatti akka mootummaa mootummaa Waaqayyoo fi mootummaa Waaqayyoo lamaan irratti bulchu hawwuutti ibsameera. Sana booddees Seexanni fincila Nimrood keessatti dursee hirmaate; lafti inni Kaaldotaaf hundeesse immoo akka biyya Nimrood keessatti masaraa tokkoo fi magaalaa tokko ijaaretti dhiyaata—waldaa fi mootummaa.
Kanaafuu, yommuu sagaagaltee Isaayyaasii fi sagaagalteen guddoon Yohannisii mootota lafaa wajjin ejja raawwatan, raajichi walitti dhufeenyi qulqulluu hin taane tokko dhuma waggoota raajii torbaatamaatti gidduu waldaa Kaatolikii Roomaa fi mootota lafaatti akka uumamu agarsiisaa jira.
Sarara raajii Isaayyaas boqonnaa digdamii sadii keessatti murtii ejjituu Xiiroos ibsa; Yohaannis immoo murtii isuma kana mallattoo dubartii diimaa bifa diimaa qabduun, isheen “Baabilon Guddittii” jedhamtee beekamtuun ibsa. Dhugaa-baatuun sadaffaan murtii isuma kanaa, sagaagaltuu isuma kanaa irratti kennamu, akka armaan gadiitti dha:
“Dubartittiin (Baabilon) Mul’ata 17 keessaa akkana jechuun ibsamte: ‘uffata diimaa-buluugaa fi diimaa uffattee, warqee, dhagaa gatii guddaa qabuu fi luuliiwwaniin miidhagfamtee, xoofoo warqee xureeffamaa fi xuraa’ummaan guutame harka ishee keessa qabattee turte; ... irratti mataa ishee maqaan tokko barreeffamee ture, Dhoksaa, Baabilon Guddittii, haadha sagaagaltotaa.’ Raajiin akkana jedha: ‘Ani dubartittii sana dhiiga qulqullootaa fi dhiiga wareegamtoota Yesuusiin macheefamtee arge.’ Kana malees, Baabilon jechuun ‘magaalaa guddittii, mootota lafaa irratti mootummaa qabdu’ jedhamtee ibsamti. Mul’ata 17:4–6, 18. Humni jaarraawwan baay’eef mootota Kiristaanummaa irratti bulchiinsa abbaa irree tiksee ture Roomaa dha.” The Great Controversy, 382.
በ“ዘመነ ፍጻሜ” ጢሮስ ማለት የሮማ ካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ናት። በዚያን ጊዜ ጵጵስናው ወጥቶ ለምድር ነገሥታት የማታለያ መዝሙሮቿን ይዘምራል፤ እንዲሁም ነገሥታቱን ወደ ዝሙት ተግባር ይመራቸዋል፤ ይህም በትንቢታዊ ቋንቋ የቤተ ክርስቲያንና የመንግሥት ጥምረት ማለት ነው።
Kana guyyicha keessa akkana taʼa; Xiiroos waggaa torbaatama ni irraanfatamti, akkuma bara mootummaa mootii tokkootti; dhuma waggaa torbaatamaatti immoo Xiiroos akkuma sagaagaltuutti ni faarfatti. Isaayaas 23:15.
Macaafni raajii dha raajii raajaa Wangeela keessatti, kanaaf Xiiroos yeroo mootummaa raajaa tokko waggaa torbaatamaaf bulchutti ni irraanfatamti.
በዚያም ቀን ጢሮስ እንደ አንድ ንጉሥ ዘመን ሰባ ዓመት ድረስ ትረሳለች፤ ከሰባውም ዓመት ፍጻሜ በኋላ ጢሮስ እንደ ጋለሞታ ትዘምራለች። አንቺ የተረሳሽ ጋለሞታ ሆይ፥ በገና ውሰጂ፤ በከተማይቱ ዙሪያ ዞሪ፤ ጣፋጭ ዜማ አድርጊ፥ ብዙ መዝሙርም ዘምሪ፥ እንዲታሰብሽ። ከሰባውም ዓመት ፍጻሜ በኋላ እግዚአብሔር ጢሮስን ይጎበኛታል፤ እርስዋም ወደ ዋጋዋ ትመለሳለች፥ በምድርም ፊት ላይ ካሉ የዓለም መንግሥታት ሁሉ ጋር ትጋለማለች። ኢሳይያስ 23፥15–17።
Bara bara mootummaa tokkoo isa waggoota raajii torbaatamaaf bulchu keessatti, waldoon Kaatolikii Roomaa ni irraanfatamti. Dhuma waggoota torbaatama sanaatti humni paaphaasii “sagalee mi’aawaa in baasa, faarfannaawwan baay’ee in faarfata.” Akka raajiitti, “faarfannaan” “muuxannoo” bakka bu’a.
“Teessoo kiristaalaa sana mootummaa dura jiru irratti, sana galaanaa akka daawwitii ibiddaan makame fakkaatu sana irratti,—ulfinni Waaqayyoo hammam akka isa ifsiisu irraa kan kaʼe,—gareen warra ‘bineensicha irratti, fakkii isaa irratti, mallattoo isaa irratti, lakkoobsa maqaa isaa irrattis moʼicha argatan’ walitti qabamanii jiru. Isaanis Hoolicha wajjin Tulluu Xiyoon irratti, ‘baganaawwan Waaqayyoo qabatanii,’ ni dhaabbatu; isaanis warra namoota keessaa furaman, dhibba afurtamii afur kuma. Achittis akka sagalee bishaanota hedduu, akka sagalee qaqawwee guddaa fakkaatuutti, ‘sagaleen warra bagana taphatanii baganaa isaanii taphatanii’ ni dhagaʼama. Isaanis teessoo mootummaa dura ‘faarfannaa haaraa’ ni faarfatu; faarfannaan sunis namni tokko illee baruu hin dandaʼu, dhibba afurtamii afur kumaan malee. Inni faarfannaa Musee fi Hoolichaa ti—faarfannaa oolchuu. Dhibba afurtamii afur kumaan malee namni biraan faarfannaa sana baruu hin dandaʼu; sababiin isaas inni faarfannaa muuxannoo isaanii ti—muuxannoo gareen biraa tokko illee yeroo kam iyyuu hin qabaatin. ‘Isaan kun warra Hoolicha bakka inni deemutti hundatti isa duukaa buʼanidha.’ Isaan kun, lafa irraa, warra jiraattota keessaa ol fudhatamanii, akka ‘mataa firii Waaqayyoofi Hoolichaaf’ lakkaaʼamu. Mulʼata 15:2, 3; 14:1-5. ‘Isaan kun warra rakkina guddaa keessaa baʼaniidha;’ yeroo dhiphina saba tokko jiraatee erga taʼee jalqabee irraa kaasee gonkumaa hin taane keessa darban; dhiphina yeroo rakkoo Yaaqoob ni obsan; yeroo murtii Waaqayyoo isa dhumaa dhangalaafamu keessatti araarsaa malee ni dhaabbatan. Garuu isaan oolfamaniiru, sababiin isaas ‘uffata isaanii dhiqatan, dhiiga Hoolichaatiin adii godhatan.’ ‘Afaan isaanii keessatti gowwoomsaan hin argamne; isaan Waaqayyo dura mudaa hin qabani.’ ‘Kanaafuu isaan teessoo mootummaa Waaqayyoo dura jiru, guyyaa fi halkan mana qulqullummaa isaa keessatti isa tajaajilu; inni teessoo mootummaa irra taaʼus isaan gidduu ni qubata.’ Isaan lafti beelaan fi dhaʼichaan mancaate arganiiru; aduun namoota hoʼa guddaadhaan gubuuf humna qabaachuus arganiiru; isaan mataan isaanii dhiphina, beela, dheebuu ni obsaniiru. Garuu ‘siʼachi hin beelan, siʼachi hin dheebotan; aduunis isaan irra hin buutu, hoʼi kam iyyuu hin tuqu. Hoolichi inni gidduu teessoo mootummaa keessa jirus isaan ni soora, gara burqaawwan bishaanota jiraatootti isaan ni geessa; Waaqayyos imimmaan hundumaa ija isaanii irraa ni haqa.’ Mulʼata 7:14-17.” Waldhabdee Guddaa, 648.
“‘ତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ତାଙ୍କର ଗୌରବର କଥା କହେ’ (ଗୀତସଂହିତା 29:9), ଏବଂ ମୋଚିତମାନେ ଯେ ଗୀତ ଗାଇବେ—ସେମାନଙ୍କର ଅନୁଭବର ଗୀତ—ତାହା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଗୌରବକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବ: ‘ହେ ପ୍ରଭୁ ଦେବ, ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ, ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟମାନ ବହୁତ ବଡ଼ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ; ହେ ଯୁଗଯୁଗାନ୍ତରର ରାଜା, ତୁମର ପଥମାନ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସତ୍ୟ। ହେ ପ୍ରଭୁ, କିଏ ତୁମକୁ ଭୟ କରିବ ନାହିଁ, ଏବଂ ତୁମର ନାମକୁ ମହିମାନ୍ୱିତ କରିବ ନାହିଁ? କାରଣ କେବଳ ତୁମେ ପବିତ୍ର।’ ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ 15:3, 4, R.V.” Education, 308.
Raajii waggoota raajii torbaatamaa dhuma irratti mootummaa Paaphaasotaa “sirba mi’aawaa dhageessisi, weedduu baay’ee faarfadhu; akka” isheen “yaadatamtuuf.” Mootummaa waggoota raajii torbaatamaaf bulchu sanaa dhuma irratti waldaan Kaatooleekii Roomaa muuxannoo seenaa ishee darbee addunyaatti yaadachiisti. Seenaa sana keessatti isheen hariiroo ishee fi mootota Awurooppaa gidduu ture keessatti aboo naamusaa taatee bulchite. Seenaa sun sirriitti Bara Dukkanaa jedhamuun beekama; dukkanni kamiyyuu karaa kamiinuu seenaa Paaphaasummaan mootota Awurooppaa irratti bulche sana waliin walqabatee yaadamuu danda’u hundi hojii bu’uuraa dukkana itti aanu hundumaa uume sanaatti hirkifamuu danda’a. Hojiin sun walitti makamuudha waldaa fi mootummaa, jechuunis walitti makamuudha mootota Awurooppaa fi waldaa Kaatooleekii. Fuudhaa keessatti akka Macaafa Qulqulluu keessatti ibsameetti dhiirri dubartii irratti bulchuu qaba; garuu sagaagalummaan seenaa sana keessatti raawwatame sirna dhugaa hariiroo dhiiraa fi dubartii irraa garagalchee gubbaa-gadi ture.
Waggaa waggaa torbatti dhuma irrattii yeroo abbootiin raajii Macaafa Qulqulluu keessatti ibsaman mootummaa addunyaa bulchu, yeroo Phaaphaasummaan akka raajiitti dagatamee jiru xumuramu, rakkoon guddaan ni dhufa. Rakkoon addunyaa guutuu mootummaa sanaa kufuu irraa uumamu, akka seenaa Bara Dukkanaa keessatti mul’atutti, yeroo rakkoo sanaa keessaa darbuuf addunyaan aangoo naamusaa Mana Kiristaanaa Kaatolikii Roomaatti bitamuu qabu jedhu addunyaatti beeksisuu akka jalqabu Mana Kiristaanaa Kaatolikiif balbala ni bana.
Yeroo mootummaa sun dhumee fi paappaasummaan faarfannaa muuxannoo ishii darbe keessaa faarfattu, muuxannoo barreessitoonni seenaa dukkana jedhanii waaman sana; egaa seenaa dukkanaaʼaa sun akkamitti ergamaa paappaasummaan mootota lafaa wajjin qoodu taʼuu dandaʼa, kan isaan sagaagalummaa ishii wajjin raawwachuuf amansiisu? Qormaata guddaa keessatti maaliif muuxannoon bara darban, (faarfannaa ishii) jechuun muuxannoon ishii utuu raajii keessatti hin dagatamin dura ture sun, mootota lafaa inkiilogii ittiin muuxannoo dukkanaa akka furmaata qormaata isaanii guddaatiif fudhatan ni kenna?
“Warri guddaan, warra Roomaawummaa jaallatanii hin ilaalle illee, humnaa fi dhiibbaa ishee irraa balaa guddaa akka jiru xinnoo qofa hubatu. Namoonni baayʼeen akka jedhuutti, dukkanni yaadaa fi naamusaa kan Bara Giddugaleessaa keessatti babalʼate dogmaatota ishee, amantii sobaa fi cunqursaa ishee akka babalʼatu gargaare; akkasumas beekumsi guddaan yeroo ammayyaa, beekumsi waliigalaa balʼinaan facaʼuun, fi dhimma amantii keessatti obsi dabalaa dhufuun, loogii fi abbaa-irreeffannaa deebiʼee kaʼuu ni dhowwa jedhu. Yaadni haalli akkasii bara ifaa kana keessatti jiraata jedhu mataan isaa iyyuudhaan qoodama. Dhuguma, ifni guddaan—kan yaadaa, kan naamusaa, fi kan amantii—dhaloota kana irratti ifaa jira. Fuulota banaa Dubbii Qulqulluu Waaqayyoo keessatti, ifni samii irraa dhufe addunyaa irratti ni facaafame. Garuu, ifni kenname hamma guddataa deemu, dukkanni warra isa jalʼisan oo fi didan immoo hamma sana akka guddataa deemu yaadatamuu qaba.”
“Macaafni kadhataan Macaafa Qulqulluu irratti godhamu, Pirootestaantotaaf amala dhugaa paaphaasummaa ni mul’isa; isaanis akka isa jibbananii irraa fagaatan ni godha. Garuu hedduun isaanii of ogummaa isaaniitiin waan guutaman fakkaataniif, akka dhugaa keessatti geggeeffamanitti gad of deebisanii Waaqayyoon barbaaduun isaan hin barbaachisu jedhaniiru. Isaan ifa isaanii irratti of jajus, Macaafota Qulqulluu fi humna Waaqayyoo lamaan isaanii iyyuu hin beekan. Isaan yaada qalbii isaanii tasgabbeessan tokko qabaachuu qabu; kanaafis waan hafuuraa irraa baay’ee fagaattee fi nama gad qabdu barbaadu. Wanti isaan hawwan immoo, karaa Waaqayyoon itti dagatan tokko kan akka karaa Isa yaadatanitti fakkaatu dha. Paaphaasummaan fedhii warra kana hunda guutuuf baay’ee mijataadha. Innis garee ilmaan namootaa lamaaf qophaa’eera; garee jechuun jechuun guutummaa addunyaa jechuun ni danda’ama—warra hojii gaarii ofiitiin fayyuuf barbaadan, fi warra cubbuu isaanii keessa fayyuuf barbaadan. Kunoo, icciitiin humna isaa kana dha.”
“Bara dukkana sammuu guddaa tokko milkaa’ina paaphaasii tiif mijataa akka ta’e agarsiifameera. Ammas guyyaan ifa sammuu guddaa qabu akkuma kanaan milkaa’ina isaa tiif walqixa mijataa ta’uu isaa ni mirkanaa’a. Bara darban keessatti, yeroo namoonni Dubbiin Waaqayyoo isaanii hin jirree fi beekumsa dhugaa hin qabne, ija isaanii haguugamee ture; kuma hedduunis, kiyyoo miilla isaanii duratti diriirfame utuu hin argin, keessatti qabaman. Dhaloota kana keessatti immoo, namoota baay’eedhaaf iji isaanii ifa calaqqee tilmaama namaa, ‘saayinsii sobaan maqaa saayinsii jedhu,’tiin ni jaam’a; isaanis kiyyoo sana hin hubatan, akka nama ija haguugameetti salphaadhumaan keessa seenu. Waaqayyo humnoota sammuu namaa akka kennaa Uumaa isaatiin kennametti akka ilaalaman, tajaajila dhugaa fi qajeelummaa keessatti akka hojjetaman yaade. Garuu yeroo oftuulummaan fi hawwiin ol’aantummaa kunuunfaman, namoonnis yaada ofii isaanii Dubbiin Waaqayyoo olitti ol kaasani, yeroo sana hubannoon wallaalummaa caalaa miidhaa guddaa geessisuu danda’a. Kanaafuu saayinsiin sobaa bara ammaa, kan amantii Macaafa Qulqulluu keessatti bu’uura irraa laaffisu, akkuma dhoowwuun beekumsaa Bara Dukkanaa keessatti guddina paaphaasii tiif karaa banu keessatti milkaa’e sana, bifa isaa namatti tolu wajjin fudhatama paaphaasii qopheessuufis akkasuma milkaa’aa ta’a.” The Great Controversy, 572.
“Roman Kaatolikoonni jijjiirramni Sanbataa waldaa isaanii tiin raawwatame akka taʼe ni amanu; jijjiirama kanauma immoo akka ragaa aangoo ol’aanaa waldaa sanaatti ni caqasu. Guyyaa jalqabaa torban keessaa akka Sanbataatti eeguun Pirootestaantonni humna ishee waan waaqayyootiin seera baasuuf qabdu akka beekan isaan ni dubbatu. Waldaan Roomaa himata dogoggora hin qabne taʼuu ishee irraa hin deebine; addunyaan fi waldoonni Pirootestaantii Sanbata sobaa isheen uumte yoo fudhatan, yeroo Sanbata Yihowaa didanitti, dhugumaan himata kana ni mirkaneessu. Jijjiirama kanaaf aboo eenyummaa isaanii ni caqasuu dandaʼu; garuu dogoggorri yaada isaanii salphaatti hubatama. Paappaasichi Pirootestaantonni ofumaa of gowwoomsaa jiraachuu isaanii, dhugaa dhimma kana keessa jiru irratti ija isaanii fedhiidhaan cufachaa jiraachuu isaanii arguu dandaʼuuf qaroo dha. Akkuma sirni Dilbataa jaalala argachaa deemu, inni gammada; dhuma irratti addunyaa Pirootestaantii guutuu jalatti alaabaa Roomaa akka fidu mirkanaaʼaa taʼee waan itti dhagaʼamuuf.”
“ለውጢ ሰንበት ምልክት ወይም ተኣምር ሥልጣን ቤተ ክርስቲያን ሮማ እዩ። እቶም ጥራይ ሓቂ ኣራተኛ ትእዛዝ እንተ ተረድኦም እሞ ኣብ ስፍራ እታ ሓቀኛ ሰንበት ነታ ሓሳዊት ሰንበት ክኽበሩ ዝመርጹ፡ ብኡ ንቲ እቲ ትእዛዝ ብሕታዊ ዝእዝዝ ሓይሊ ኣኽብሮት ይኸፍሉ ኣለዉ። ምልክት እቲ ኣራዊት ሰንበት ጳጳስነት እዩ፤ እዚ ድማ ኣብ ስፍራ እታ ኣምላኽ ዝመደባ መዓልቲ ብዓለም ተቐቢሉ ኣሎ።”
“Garuu yeroo mallattoo bineensichaa fudhachuuf, akkuma raajii keessatti ibsame, amma iyyuu hin geenye. Yeroon qoramaas amma iyyuu hin geenye. Kiristaanonni dhugaan waldaa hundumaa keessatti jiru; waldaa Kaatolikii Roomaa illee irraa hin hafne. Namni tokko illee hamma ifa argatanii fi dirqama abboommii afraffaa hubatanii arganitti hin murtaa’u. Garuu yeroo labsiin Sanbata sobaa dirqisiisu ba’u, fi yeroo iyyi guddaan ergamaa sadaffaa namoota bineensichaafi fakkii isaa waaqeffachuu irraa akeekkachiisu, sararri gidduu sobaa fi dhugaa ifatti ni baafama. Sana booda warri ammas yakka keessatti itti fufan mallattoo bineensichaa adda isaanii irratti yookaan harka isaanii irratti ni fudhatu.”
“ତ୍ୱରିତ ପଦକ୍ଷେପରେ ଆମେ ଏହି ସମୟସୀମାଙ୍କୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେଉଛୁ। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଚର୍ଚ୍ଚମାନେ ଏକ ମିଥ୍ୟା ଧର୍ମକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଲୌକିକ ଶକ୍ତି ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେବେ—ଯାହାର ବିରୋଧ କରିବାକୁ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ସବୁଠାରୁ ଭୟାନକ ନିର୍ଯାତନା ସହିଥିଲେ—ସେତେବେଳେ ଚର୍ଚ୍ଚ ଓ ରାଜ୍ୟର ସଂଯୁକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱଦ୍ୱାରା ପୋପୀୟ ସବ୍ବାଥ ପାଳନ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯିବ। ଏକ ଜାତୀୟ ଧର୍ମଭ୍ରଷ୍ଟତା ଘଟିବ, ଯାହାର ଶେଷ କେବଳ ଜାତୀୟ ବିନାଶରେ ହେବ।” Bible Training School, February 2, 1913.
Amma amma boqonnaa sana ofii isaa guutummaatti ilaaluun keenya dura mallattoowwan shanan nu barbaachisan keessaa shanan isaanii irratti amma tuqnee jirra. Raajii Macaafa Qulqulluu keessatti magaalaan mootummaa dha; Isaayaas boqonnaa digdamii sadii keessattis mootummaa lama walitti dhihoo taʼan, garuu adda taʼan ni jiru. Inni jalqabaa “magaalaa gonfoo kennitu” dha; inni kaan immoo “magaalaa daldaltootaa” dha. Bara dhumaa keessatti humni tokkummaa sadarkaa sadii—bofa, bineensaa, fi raajii sobaa—hogganu abbaa angummaa Paaphaasii dha. Mootummaa gonfoo qabu ishee dha.
“Akka inqaa gara rakkoo isa dhumaa dhihaannutti, waliigalteenii fi tokkummaan tajaajiltoota Gooftaa gidduutti akka jiraatu dhimma baay’ee murteessaa dha. Addunyaan duula, waraanaa fi wal-mormiin guutamteerti. Ta’us, mataa tokko jalatti—humna paaphaasummaa jalatti—namoonni Waaqayyoon nama dhugaa-baatota Isaa keessatti mormuuf walitti ni qabamu. Tokkummaan kun apostaaticha guddaadhaan cimfamee dhaabateera. Inni ergamtoota isaa dhugaa irratti lola akka bananiif tokkoomsuuf yeroo carraaqu, deeggartoota ishee immoo qooduufii bittimsuuf ni hojjetaa. Hinaaffaan, shakkii hamaan, dubbii hamaan, wal-dhabdee fi qoodama akka uuman isaatiin kakaafamu.” Testimonies, volume 7, 182.
୧ାଁସିତ ସେହି ରାଜ୍ୟ ହେଉଛି ଟାୟର, ଯାହାର ଅର୍ଥ “ଶିଳା।” ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଟାୟର ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କୁ ନକଲ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ପାପାତ୍ୱକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, କାରଣ ପାପାତ୍ୱ ହେଉଛି ଖ୍ରୀଷ୍ଟବିରୋଧୀ। “ଖ୍ରୀଷ୍ଟବିରୋଧୀ” ଶବ୍ଦରେ “ବିରୋଧୀ”ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି “ସ୍ଥାନରେ।” ପାପାତ୍ୱ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତରରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କୁ ନକଲ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ଏବଂ ଟାୟର ନାମର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଶିଳା, କାରଣ ପାପାତ୍ୱ “ଯୁଗଯୁଗର ଶିଳା”ର ଏକ ନକଲ ଅଟେ।
Eenyutu Tiroositti irratti, magaalaa gonfamtuu sana irratti, daldaltoonni ishee mootummaa ta’an, warri ittiin daldalanis namoota lafaa keessatti kabajamoo ta’an sana irratti, gorsa kana eenyutu qopheesse? Waaqayyo Gooftaan Raayyaa isa qopheesse; innis ulfina boontummaa hundumaa xureessuuf, warra lafaa irratti kabajamoo ta’an hundas tuffii keessa galchuuf. Yaa intala Tarshiish, akka lagaatti biyya kee keessa darbi; deggersi mootummaa siif hin hafu. Inni harka isaa galaana irra diriirse; mootummaa hundas ni raase; Waaqayyo magaalaa daldalaa sana irratti ajaja kenneera, daʼannoo ishee jajjaboo taʼan hundas balleessuuf. Isaayyaas 23:8–11.
Nuti dhugaa bahaa hedduudhaan akka “raafamni mootummaawwanii” karaa Islaamaa Waaqayyoon raawwatamu agarsiisuuf yaadna. Islaamni humna saboota aarsuudha, akkasumas saboota raasuuf itti fayyadama. Yeroo kana irratti Gooftaan “warra lafa irraa kabajamoo hundumaa,” jechuunis “daldaltootaa” fi “warra daddabarsitoota” kanneen “da’imman jajjaboo” isaanii diigamuu qaban, salphina keessa galchuuf murteesseera jechuun adda baasaa jirra. Magaalaan daldalaa fi magaalattiin gonfoo uffatte sun “aarii samii kakaasaniiru”; Gooftaanis “da’imman jajjaboo” isaanii balleessuuf kaayyoo godhateera; kunis dinagdee bakka bu’a. Kufaatin dinagdee seera Dilbataa Ameerikaa keessatti labsamu dura ni ta’a; sababiin isaas, seera Dilbataa dura lammiileen Ameerikaa “gara eebba Waaqayyoo fi badhaadhina yeroo ammaa” deebi’uun akka kennamu gaafachaa jiru. Falmiin isaanii, murtiin Waaqayyoo hanga Dilbanni “cimsamee hojiirra oolutti” hin dhaabbatu jedhu. Dhugaa baatonni Kitaaba Qulqulluu hedduun akka waliigalutti, kufaatii guddaa addunyaa guutuu irratti dinagdeedhaan dhufu tokkoo qarqara irra jirra. Kufaatiin sun seera Dilbataa dura ta’a; akkuma kufaatiin bara 1837, Onkololeessa 22, 1844 dura ta’e sana.
“Ergasii sana gowwaan guddaan namoota amansiisa warri Waaqayyoon tajaajilan hammina kana fidan jedhee. Gareen dallansuu Samii kakaase rakkoo isaanii hundumaa warra ajajawwan Waaqayyootiif abboomamuun isaanii yeroo hundumaa warra seera cabsanitti ifa ceepha’aa ta’e irratti fe’u. Namoonni cabsuu Sanbata Dilbataatiin Waaqayyoon mufachiisaa jiru jechuun labsama; cubbuun kun badiisaawwan hanga eegumsi Dilbataa cimsee dirqisiifamutti hin dhaabbanne fideera jedhamas; akkasumas warri gaaffii ajaja afraffaa dhiheessan, kanaan kabaja Dilbataaf qabu balleessaa jiran, ummata jeequu, deebi’uu isaanii gara surraa Waaqummaatti fi badhaadhina yeroo ammaa dhowwaa jiru jedhaman. Akkasitti himanni bara duriitti irratti dhihaate garbicha Waaqayyoo irratti irra deebi’amee, bu’uura walqixaatti jabaatee deebi’ee in dhiyaata: ‘Yommuu Ahaab Eliyaasin arge, Ahaab, Ati isa Israaʼel rakkisuu dhaa? jedheen. Inni immoo deebisee, Ani Israaʼelin hin rakkisne; garuu ati fi manni abbaa keetii, sababii isin ajajawwan Waaqayyoo dhiiftanii Baʼaliim duukaa buutaniif, isin isa rakkiftan’ 1 Mootota 18:17, 18. Akkuma aariin ummataa himata sobaatiin kakaafamu, ergamtoota Waaqayyoo irratti karaa Israaʼel gantuu Eliyaas irratti hordofe baayʼee fakkaatuun in hordofu.” The Great Controversy, 590.
এলিয়াহে কৰ্মেল পৰ্বতত বাআলৰ ভাববাদীসকল আৰু উপবনৰ যাজকসকলৰ সন্মুখীন হোৱাটো ৰবিবাৰৰ বিধানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ক’লীচাৰ বাবে বাৰ্তাটো আছিল, “আজিয়েই নিৰ্বাচন কৰা, তোমালোকে কাক সেৱা কৰিবা।” যেতিয়া এই ইতিহাস ৰবিবাৰৰ বিধানত পুনৰাবৃত্তি হয়, তেতিয়া প্ৰশ্নটো হয়, “তোমালোকে কোন দিন বাছি ল’বা, কিয়নো তোমালোকে যি দিন বাছি লোৱা, সেয়াই সূচায় তোমালোকে কাক সেৱা কৰা।” কৰ্মেল পৰ্বতৰ আগতে তিনি বছৰ অৰ্ধকাল ধৰি ভয়ংকৰ খৰাং আছিল। ৰবিবাৰৰ বিধানৰ আগতে ৰবিবাৰৰ বিধানসমূহৰ এটা ধাৰাবাহিকতা থাকে, কিন্তু সেইবোৰ “কঠোৰভাৱে বলবৎ” কৰা হোৱা নাছিল। ৰবিবাৰৰ বিধানৰ সৈতে জড়িত নীতি হ’ল, জাতীয় ধৰ্মত্যাগৰ পাছত জাতীয় ধ্বংস আহে। ইয়াৰ উদাহৰণ হ’ল, ৩২১ খ্ৰীষ্টাব্দত কনষ্টান্টাইনে এটা ৰবিবাৰৰ বিধান প্ৰণয়ন কৰিলে, আৰু তাৰ কিছুদিন পাছতেই প্ৰকাশিত বাক্যৰ অষ্টম অধ্যায়ৰ প্ৰথম চাৰি তূৰীয়ে পশ্চিম ৰোমক ৪৭৬ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে তাৰ অন্তিম পৰিণতিলৈ লৈ যাবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। কনষ্টান্টাইনৰ কাহিনী গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো তাত ৰবিবাৰৰ এক ধীৰে ধীৰে মহিমান্বিতকৰণ, আৰু একে সময়তে সপ্তম-দিনৰ বিশ্ৰামবাৰৰ ওপৰত ধীৰে ধীৰে নিষেধাজ্ঞা আৰোপ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই অগ্ৰগামী ইতিহাসে তাৰ অন্তিম সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছিল যেতিয়া নাগৰিকসকলক ৰবিবাৰ পালন কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল, নহ’লে বিশ্ৰামবাৰ পালন কৰাৰ বাবে তেওঁলোকক অত্যাচাৰ কৰা হ’ব। সেইটোৱেই আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ক্ৰমবৰ্ধমান ৰবিবাৰৰ আইনগত ব্যৱস্থাসমূহৰো অন্তিম সিদ্ধান্ত। ৰবিবাৰৰ উপাসনা বলপূৰ্বক প্ৰয়োগৰ সৈতে জড়িত এটা নীতি হ’ল, “জাতীয় ধৰ্মত্যাগৰ পাছত জাতীয় ধ্বংস আহে।” এই নীতিটোৰ অৰ্থ হ’ল, প্ৰকাশিত বাক্য ১৩ অধ্যায় ১১ পদৰ প্ৰকৃত ৰবিবাৰৰ বিধানৰ আগতেই, ক্ৰমবৰ্ধমান ৰবিবাৰৰ বিধান বলবৎকৰণে ঈশ্বৰৰ বিচাৰসমূহৰো ক্ৰমবৰ্ধমানতা উৎপন্ন কৰে। প্ৰতিটো প্ৰণয়নেই তাৰ অনুৰূপ ধ্বংস আনিব। নাগৰিকসকলে যি বিচাৰসমূহ উৎপন্ন কৰাৰ অভিযোগ বিশ্ৰামবাৰ-পালনকাৰীসকলৰ ওপৰত আৰোপ কৰিছে, সেইবোৰ আচলতে ৰবিবাৰৰ আইনগত বিধানসমূহৰ ক্ৰমবৰ্ধমান বলবৎকৰণৰ দ্বাৰাই উৎপন্ন হৈছে। আমি The Great Controversy-ৰ পৰা এটা অনুচ্ছেদ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছোঁ, যাক মই Sunday Progression বুলি শীৰ্ষক দিছিলোঁ। মই তোমালোকক পুনৰ এবাৰ সেইটো পঢ়িবলৈ পৰামৰ্শ দিম। সেইটো The Spirit of Prophecy শীৰ্ষক শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত।
“Waaqayyo wanta bara dhumaa keessatti raawwatamu akka saba Isaa mormii fi dheekkamsa akka bubbee cimaatti dhufu dura dhaabbachuuf qophaa’uuf mul’iseera. Warri wantoota fuuldura isaanii jiran irraa akeekkachiifaman, of qabbaneessanii bubbee dhufu sana eeggachaa taa’anii, guyyaa rakkinaa keessatti Gooftaan warra Isatti amanamoo ta’an akka eegu of jajjabeessuu hin qaban. Nuyi akka namoota Gooftaa isaanii eeggatanitti ta’uu qabna; garuu eeggannoo hojii malee keessatti osoo hin taane, hojii dhugumaan ciminaan hojjetamu keessatti, amantii hin sochooneen. Yeroon amma kun yaada keenya wantoota xixiqqoo barbaachisummaa xiqqaa qaban irratti akka guutamu hayyamuuf miti. Yeroo namoonni rafanitti, Seexanni akka sabni Gooftaa araaraa yookaan haqaa hin arganneef haala qopheessaa jira. Sochiin Dilbataa amma dukkana keessatti karaa isaa banaa jira. Geggeessitoonni dhimma dhugaa dhoksaatti qabatanii jiru; baay’eenis warri sochii kana keessatti hirmaatan, jallisni dhokataa kun gara eessaatti akka deemu ofii isaanii hin argan. Ibsi isaan ofiin dhiyeessan laafaa fi akka Kiristaanaa fakkaata; garuu yeroo dubbatu hafuura bineensa ajjeechaa sanaa ni mul’isa. Balaan sodaachisaan nu irratti hammatamuuf jedhu kana deebisuuf humna keenya keessa jiran hundaan hojjechuun dirqama keenya. Ummata duratti of bakka sirrii ta’een dhiyeessuudhaan loogii isaanii hiikkachuuf carraaquu qabna. Gaaffii dhugaa irratti wal falmisiisu sana isaanii duratti dhiyeessuu qabna; akkasitti tarkaanfii bilisummaa qalbii sammuu daangeessuuf fudhatamu irratti mormii caalaatti bu’a qabeessa ta’e gidduu galchuu dandeenya. Macaafa Qulqulluu qorachuu qabna; amantii keenyaafis sababii isaa kennuu dandeessuu qabna. Raajichi akkana jedha: ‘Warri hamaan hammina ni hojjetu; warra hamaa keessaa namni tokko iyyuu hin hubatu; warri ogeeyyiin garuu ni hubatu.’ Testimonies, volume 5, 452.”
Dilbii seera Dilbataaf taasifamu beekuun rakkisaadha, sababiin isaas inni “dukkana keessa” karaa isaa banachaa jira; abbootiin amantaa Roomaas “dhoksaanii fi osoo hin shakkamin” “kaayyoo isaanii ofii isaanii fuuldura oofuuf humna isaanii jabeessaa” jiru. Seerri Dilbataa dukkana keessatti darbuuf hojjetamuun qormaata kuma dhibba afurtamii afur keessatti dhimma giddugaleessaa taʼuun isaa dhugaadha. Akkuma Daaniʼelii fi Obboleettii White jedhanitti, “hamoonni keessaa tokko iyyuu hin hubatu.” “Hamoonni” Daaniʼel keessatti ibsaman sun, “durboota gowwaa” Maatewos ti; isaanis Obboleettiin White Laaʼodiiqeyaa akka taʼan ni ibsiti. Ogeeyyiin garuu, seenaa naannoo keenya jiru Dubbiin Waaqayyoo akka mormu fakkaatu iyyuu, taateewwan yeroo ammaa adeemaa jiran ni hubatu. Nuyi Dubbiin Waaqayyoo amannaa moo waan naannoo keenya keessatti raawwatamaa jiru? Taʼus, dhumti akka bara Nohii taʼuuf dursee nutti himamee ture.
“Addunyaan, kan jeequmsaa fi gammachuu Waaqayyolessaa hin qabneen guutame, rafee jira, nageenya foonii keessatti rafee jira. Namoonni dhufaatii Gooftaa irraa fagaatu. Isaan akeekkachiisa irratti kolfu. Of tuulummaan akkana jedhamee himama, ‘Wanti hundinuu akkuma jalqaba irraa turetti itti fufa.’ ‘Bor guyyaa harʼaa kanaa fakkaata; baayʼinaan immoo caala.’ 2 Phexros 3:4; Isaayaas 56:12. Nuyi jaalala gammachuu keessatti caalaatti gad seena. Garuu Kiristoos akkana jedha, ‘Kunoo, akka hattuutti nan dhufa.’ Mulʼata Yohaannis 16:15. Yeroo addunyaan tuffiidhaan, ‘Abdiin dhufaatii Isaa eessa jira?’ jettee gaafattu sanauma mallattoowwan raawwatamaa jiru. Isaan, ‘Nagaa fi nageenyi jira,’ jechuun yeroo iyyanitti, badiisni tasa isaan irratti dhufaa jira. Yeroo qoostuun, namni dhugaa didu, of eeggannoo malee ofitti amanamaa taʼetti geeddaramu; yeroo hojiiwwan idilee karaa addaddaa maallaqa argamsiisan keessatti qajeelfama malee itti fufan; yeroo barataan Macaafa Qulqulluu isaa malee waan hundumaa beekuu hawwiidhaan barbaadu, Kiristoos akka hattuutti dhufa.”
“Waan hundinuu addunyaa keessa jiru raafama keessa jira. Mallattooleen yeroo kanaa sodaachisoodha. Dhimmoonni dhufan gaaddisa isaanii dursanii darbatu. Hafuuri Waaqayyoo lafa irraa of duubatti deebi’aa jira, badiisni immoo galaanaanis lafa irraanis walitti aansee dhufa. Bubbeen jabaan, kirkirri lafaa, ibiddi, lolaan, ajjeechaan sadarkaa hundumaa jiru. Eenyutu gara fuulduraa dubbisuu danda’a? Eessatti nageenyi jira? Waan namaa yookaan lafa irraa ta’e kamiyyuu keessatti mirkaneessi hin jiru. Namoonni saffisaan alaabaa filatan jalatti of gurmeessaa jiru. Sochii hooggantoota isaanii immoo tasgabbiidhaan hin taane eegaa fi ilaalaa jiru. Namoonni tokko tokko mul’ata Gooftaa keenyaatiif eegaa, ilaalaa, hojjechaas jiru. Gareen biraan immoo jalqaba moormitoota gurguddoo keessaa isa guddaa jalatti hiriiraa seenaa jira. Namoonni muraasni qofa garaa fi lubbuu isaanii guutuudhaan si’ool irraa dheessuufii fi mootummaa mootummaa samii argachuuf qabnu akka jiru ni amanu.”
“संकट धीरे-धीरे हम पर आ रहा है। सूर्य आकाश में प्रकाशमान है, अपनी सामान्य गति से परिक्रमा करता चला जा रहा है, और आकाश अब भी परमेश्वर की महिमा का वर्णन कर रहे हैं। मनुष्य अब भी खा-पी रहे हैं, रोप रहे हैं और निर्माण कर रहे हैं, विवाह कर रहे हैं और विवाह में दिए जा रहे हैं। व्यापारी अब भी खरीद-बिक्री कर रहे हैं। मनुष्य अब भी एक-दूसरे को ठेलते हुए, सर्वोच्च स्थान के लिए संघर्ष कर रहे हैं। सुख-विलास के प्रेमी अब भी रंगशालाओं, घुड़दौड़ों और जुए के अड्डों में उमड़े पड़ रहे हैं। अत्यधिक उत्तेजना छाई हुई है, तौभी अनुग्रह-अवधि का समय शीघ्रता से समाप्त हो रहा है, और प्रत्येक मामला शीघ्र ही अनन्तकाल के लिए निर्णीत होने वाला है। शैतान देखता है कि उसका समय अल्प है। उसने अपनी सब शक्तियों को कार्य में लगा दिया है, ताकि मनुष्य धोखा खाएँ, भ्रमित हों, व्यस्त रखे जाएँ और मोहित बने रहें, जब तक कि अनुग्रह-अवधि का दिन समाप्त न हो जाए, और दया का द्वार सदा के लिए बन्द न हो जाए।”
“Bara dheeraa darban keessa irraa gara keenyaatti jechoonni akeekkachiisaa Gooftaa keenya kan Tulluu Ejersa irraa dhufan ulfinaan ni dhufu: ‘Of eeggadhaa; yeroo kam iyyuu garaan keessan nyaata baay’ee nyaachuun, machiin, fi yaaddoo jireenya kanaatiin akka hin ulfaatne, akkasumas guyyaan sun osoo isin hin beekin akka isin irratti hin geenye.’ ‘Kanaaf dammaqaa, yeroo hundas kadhadhaa; waan kana hundumaa kan dhufu jalaa miliquu fi Fuula Ilma Namaa dura dhaabachuuf akka warri isinitti herregaman taatan.’” Desire of Ages, 635, 636.
Boqonnaa digdamii fi sadiisaffaa keessatti, raajii Isaayyaas keessatti, Zidon Ameerikaa Dhaabbata Tokkummaa bakka bu’a; Xiiroos immoo paaphaasummaa bakka bu’a. Xiiroosii fi Zidon magaalaawwan Finiiqe warra durii, yeroo tokko keessa jiran, qarqara Galaana Mediteraaniyaan irratti argaman turan. Isaan daldala galaanaa, badhaadhummaa, fi dhiibbaa isaanii addunyaa warra duriitti beekamoo turan. Kutaa sana keessatti Zidonii fi “daldaltoonni” ishee Tarshiish ni guutan. Daldaltoonni Zidon “sanyii Sihoor” daddabarsu turan; innis “haammata laga tokkoo” dha, akkasumas ija “laga sanaa” dha; innis “galii ishee” dha, sababni isaas isheen “gabaa saboota” waan taateef. Raajonni hundinuu dhuma addunyaa irratti dubbatu; kanaafuu, dhuma addunyaa irratti eenyutu gabaa sabootaa dha? Inni Ameerikaa Dhaabbata Tokkummaa ti.
ሲሖር በግብፅ ያለ ወንዝ ነው (ምናልባት የናይል ዴልታ)፣ እናም ግብፅ ዓለምን ስለምታመለክት የዓለምን ሀብት ለመወከል ይጠቀምበታል። የሲዶና “ድንግል ሴት ልጅ” የዩናይትድ ስቴትስ አሜሪካን የመጨረሻ ትውልድ ትወክላለች፣ እርስዋም ከእሁድ ሕግ ጋር በሚመጣው የወታደራዊ አዋጅ እና ወዲያውኑ በሚከተለው ብሔራዊ ጥፋት ትጨቆናለች። እነዚያ የሲዶና ድንግሎች፣ በጢሮስ ላይ በሚነሳው ጥያቄ፣ “ይህች የደስታችሁ ከተማ” (መንግሥት) አሜሪካ የተደሰተችባት ናትን? ተብለው ይገሠጻሉ። “ይህች መንግሥት ናትን፣ ‘የጥንትነቷ መነሻ ከቀደሙ ዘመናት የሆነ’፣” ሲል ክፍሉ እንደሚናገረው ከጥፋት ውኃ በኋላ ወዲያው በናምሩድ የተመሠረተች ሲሆን?
Waaqayyo ishee adabuuf “Xiiroos, magaalaa gonfoo kaaftu” taate sana murteessee fi “kaayyeffateera.” Adabbiin paaphaasummaa irratti murtaa’e kufaatii caasaa maallaqaa addunyaa ni dabalata; mootummaa Ameerikaa taate “Siidoon, magaalaa daldaltootaa” irratti “Gooftaan ajaja kenneera”tif. Ajechi inni “daannoo jajjaboo balleessuuf,” jechuunis dinagdee mootummaa Ameerikaa diiguuf kenne, ajaja Sanbataa ti; sababiin isaas gantummaan biyyaalessaa booddee badiisa biyyaalessaa fidda.
ቅጣት ፓፓሲን የሚጀምረው፣ የአሜሪካ ኢኮኖሚ በመፈራረሱ ምክንያት መላው ዓለም ኢኮኖሚያዊ መውደቅ ሲደርስ ነው። ጺዶን ከኢኮኖሚዋ ጋር የተያያዘ “ቤት” አላት፤ ስለዚህም ዳግም ወደ እርሱ መግባት ስለማይቻል፣ የሚፈርስ የገንዘብ መዋቅርን ትወክላለች። ከዚያ “ቤት” እንደገና ኢንቨስትመንት ወይም ትርፍ አይኖርም፤ ምክንያቱም ፈርሶአልና። ጥፋቱ በእሑድ ሕግ ጊዜ ይፈጸማል፤ ምንም እንኳ ከእሑድ ሕጉ በፊት ቀድሞ የሚጨምሩ ፍርዶች እየተከሰቱ ቢሆንም። ውድቀቱ በሚመታበት ጊዜ፣ ፓፓሲው፣ አሜሪካ ከነ ነጋዴ መሳፍንቶቿና የተከበሩ ነጋዴዎቿ ጋር፣ እንዲሁም የተርሴስ መርከቦች “ዋይ ዋይ” ይላሉ።
“ତର୍ଶୀଶ”ର ସ୍ଥାନଟି ଏହି ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ସମ୍ପଦ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ, ଏବଂ ବାଇବେଲରେ ତର୍ଶୀଶର ଜାହାଜମାନେ ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତିର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରତୀକ।
ରାଜାଙ୍କ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ହୁରାମଙ୍କ ସେବକମାନଙ୍କ ସହିତ ତର୍ଶୀଶକୁ ଯାଉଥିଲା; ପ୍ରତି ତିନି ବର୍ଷରେ ଥରେ ତର୍ଶୀଶର ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ରୂପା, ହାତୀଦାନ୍ତ, ବାନର ଓ ମୟୂର ଆଣି ଆସୁଥିଲା। ଏବଂ ରାଜା ସଲୋମନ ଧନସମ୍ପଦ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ୨ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ୯:୨୧, ୨୨।
Dooniin humna dinagdee bakka bu’u; Tarshish immoo raajii Macaafa Qulqulluu keessatti doonii dinagdee keessaa isa dursaa dha. Dhaloonni Tarshish kan dhumaa, “intala” Tarshishiin bakka buufame, “akka lagaatti biyya kee keessa darbi” jedhamee itti himama; waan achitti argatus biyya ishee keessatti “humni siʼachi hin jiru,” mootummaa Xiiroos irratti ammoo “gammaduu” akka hin dandeenye dha. Humni isaan barbaadaa turan humna dinagdee duraanii kan Siidoon ture; garuu inni badee ture, sababni isaas galaanni dubbatee, “ani hin ciniinam, ijoollees hin dhalchu; dargaggootas hin soorsu, durbaas hin guddifne” jedhee waan tureef; kanaanis dhaloota galaanaa kan dhumaa adda baasa; galaanni kunis saboota addunyaa kanneen badina dinagdee addunyaa irratti booʼanidha; yeroo sanattis saboonni addunyaa dhugaa isa kana dammaqinaan hubatu: isaan dhaloota dhumaa seenaa lafaa taʼuu isaanii, jireenya bara baraatiif qophaaʼuufis yeroo akka darbe.
“Yeroo dhugaan haala bara baraa ija miiraa namaatti banamutti, maallaqni yeroo gabaabaa keessatti baayʼee saffisaan gatii isaa ni hirʼisa.” Evangelism, 62.
Waxaa jira laba “war” ama farriimood oo xanuun ku keena qof kasta oo ku jira tuducan. “Warka” kowaad wuxuu khuseeyaa Masar, “warka” labaadna waa Turos. Warka Masar waxaa lagu sheegay waqti-dhaaf, waayo Ishacyaah wuxuu leeyahay, “sida warka ku saabsan Masar,” isagoo sidaas ku muujinaya in Ilaah wax ka qabtay Masar ka hor intaanu baabbi’in Siidoon (USA.) Wixii Ilaah ku sameeyey Masar, taasuna waxay matalaysaa “warka” Masar, waana in uu baabbi’iyey Masar isagoo la xiriirinaya markii ugu horraysay ee Ilaah axdi la galay dad la doortay. Labada war waa isku “war.” Warka Masar waa bilowga, warka Turosna waa dhammaadka. Alfa iyo Oomeega wuxuu axdiga la leh boqol iyo afartan iyo afar kun maalmaha ugu dambeeya ku sawiray taariikhda bilowga ah ee mowduucaas. “Warka” ku saabsan Masar waa samatabbixintii Badda Cas markii Fircoon iyo ciidankiisii la baabbi’iyey, taas oo tusaale u ah samatabbixinta ugu dambaysa ee dadka Ilaah, sida uu u metelo “warka” ah “culeyska Turos.”
Humni Macaafa Qulqulluu keessatti dooniiwwan Tarshiish balleessuuf bakka bu’e Islaama dha. Dhimmi Islaamaa boodarra ni kaafama; kanaafuu yeroo boodaa irratti dhimma kana bal’inaan ni ilaalla. Inni keessaa kutaa sana keessatti “Kiitiim” jedhamee bakka bu’eera; kun jecha durii Qophroos agarsiisu dha; kutaan sunis badiinsi Siidoonii fi Xiiroos “Kiitiim” irraa mul’ifama jedha. Mallattoon Islaamaa ibsa addaa baay’ee ifa ta’e kan raajii Macaafa Qulqulluu keessatti badiinsa Ameerikaa agarsiisu of keessaa qaba.
መጽሐፈ ኢሳይያስ ውስጥ የተጠቀሱትን ቀኖችና ዓመታት መከታተል አስፈላጊ ነው፤ ምክንያቱም ብዙ ጊዜ ከዚያ በኋላ የሚመጣውን ክፍል የሚመለከተውን ትንቢታዊ ጊዜ ይለዩታልና። ኢሳይያስ ሃያ ሦስት በምዕራፍ ሃያ ሁለት ያለውን የ“ራእይ ሸለቆ” ሸክም ይከተላል፤ ይህም ከዚያ በፊት ባለው ምዕራፍ ሃያ አንድ የቀደመ ነው፥ በዚያም ሦስት “ሸክሞች” አሉ፤ እነዚህም ሦስቱ ሁሉ እስልምናን ይለያሉ። ከዚያ ምዕራፍ በፊትም፣ በምዕራፍ ሃያ ቁጥር አንድ ውስጥ፣ በሚቀጥሉት ምዕራፎች የሚገለጹት የጥፋት ትንቢቶች የሚታወቁበት የትንቢታዊ ታሪክ ቅንብር ተለይቶ ተቀምጧል።
በታርታን ወደ አሽዶድ በመጣበት ዓመት፣ (ሳርጎን የአሦር ንጉሥ በላከው ጊዜ፣) ከአሽዶድ ጋር ተዋግቶ ያዘው። ኢሳይያስ 20፥1።
“ታርታን” jedhu maqaa taʼuu dandaʼa yookaan immoo baayʼee jechuun aangoo hoogganaa waraanaa ibsu taʼa. Tartan gara Ashdod, magaalaa Gibxii jirtu dhufee yeroo keessatti ishee qabate; yeroo seenaa keessatti Asooronni suuta suutaan mootummaa addunyaa toʼachaa turan sana. Asoor Baabilooniin fakkeessa ture. Asoorii fi Baabiloon lamaan isaanii iyyuu mootummaa kaabaa irraa dhufan turan; mootummaa “leencota” jedhamanii fi hoolota Waaqayyoo “bittimsan” jedhamanii beekaman, akkasumas lamaan isaanii iyyuu adabbii wal fakkaatu fudhatu. Asoor jalqabaa ture; Baabiloon immoo isa dhumaa ture.
Israaʼel hoolota bittinneedha; leencoonni isa ariʼan; jalqabatti mootichi Asoor isa nyaate; dhuma irrattis Nebukadnezaar mootichi Baabilon lafee isaa caccabse. Kanaaf Waaqayyo maccaa, Waaqni Israaʼel, akkana jedha; Kunoo, ani akkuman mooticha Asoor adabe, mooticha Baabilonii fi biyya isaa nan adaba. Ermiyaas 50:17, 18.
Raajii raajidhaan isaan lamaan iyyuu “Asoorii of-tuulaa” dha.
“Yommuu Sennacherib inni Asoorii oftuu fi kooru sun Waaqayyoon arrabsee fi maqaa balleesse, Israaʼeliinis badiisaadhaan doorsise, ‘halkan sana keessa taʼe, ergamaan Waaqayyoo baʼee qubata Asoorota keessaa nama kuma dhibba tokkoo fi kuma saddeetama shan rukute.’ Humna waraanaa Sennacherib keessaa ‘goototni jajjaboon hundinuu, akkasumas hooggantootnii fi ajajjootni ni barbadaaʼan.’ ‘Kanaaf inni fuula qaaniidhaan gara biyya ofii isaatti deebiʼe.’ [2 Mootota 19:35; 2 Seenaa 32:21.]” The Great Controversy, 512.
“ታርታን ወደ አሽዶድ መጥቶ” “ያዘባት” የተባለው ዓመት፣ በዳንኤል አሥራ አንድ የመጨረሻዎቹ ስድስት ቁጥሮች እንደ ተመሰለው ዓለም በጳጳሳዊ ኃይል በቀስታ መሸነፉን ይወክላል። የእሑድ ሕግ ቀውስ ታሪክ፣ እርሱም የምርመራ ፍርድ “የመጨረሻ ዘመናት” ሲሆን፣ በቀጥታም ወደ አስፈጻሚው ፍርድ (ሰባቱ የመጨረሻ መቅሰፍቶች) የሚመራ፣ ታርታን ወደ አሽዶድ በመጣበት “ዓመት” የተወከለው ታሪካዊ መደብ ነው። የዚያ ታሪክ አውድ ከተቀመጠ በኋላ፣ ኢሳይያስ ስለ እስልምና ሦስት የጥፋት ትንቢቶች፣ አንዱን ስለ ሎዶቅያ አድቬንቲዝም፣ ከዚያም ስለ ጢሮስ ሸክም ይሰጣል። ምዕራፍ ሀያ አራት ከሰባቱ የመጨረሻ መቅሰፍቶች የተለመዱ ምሳሌዎች አንዱ ሲሆን፣ በኋላው የሚመጣው ምዕራፍ ሀያ አምስት ደግሞ የእግዚአብሔር ሕዝብ የመጨረሻ መዳንን ይወክላል፤ በዚያም በታላቁ የመከራ ጊዜ የእግዚአብሔር ሕዝብ ከሚናገራቸው እጅግ የታወቁ ንግግሮች አንዱን እናገኛለን።
Guyyaa sanas akkana jedhama: Kunoo, kun Waaqa keenya; isa eegganneerra, innis nu oolcha; kun Gooftaa dha; isa eegganneerra; fayyina isaa keessatti ni gammanna, ni ililchinas. Isaayaas 25:9.
መቶን አርባን አራት ሺህ የሚሆኑት እነዚያ ጥበበኛ ደናግል ናቸው፤ እርሱ በአሥሩ ደናግል ምሳሌ መሠረት ቢዘገይም እንኳ ጌታቸው ወደ ሰርግ እንዲመጣ የጠበቁት። እነርሱ ሎዶቅያውያን አይደሉም፤ ፊላዴልፍያውያን ናቸው። እስከዚህ ነጥብ ድረስ ይህ ጽሑፍ ዐውዱን ሲያቀርብ ቆይቷል።
୧୭୯୮ ମସିହାରେ, ନାପୋଲିଅନ୍ ପୋପଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟ ତେରୋ ଅନୁସାରେ ଜଗତର ଶେଷରେ ସୁସ୍ଥ ହେବାକୁ ଥିବା ସେହି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୟ ଘାତକ ଆଘାତ ପ୍ରଦାନ ହେଲା। ସେହି ସମୟରେ, ଦାନିଏଲ ଦୁଇ, ସାତ, ଆଠ ଓ ଏଗାର ଏବଂ ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟ ବାର, ତେର, ଷୋହଳ, ସତର ଓ ଅଠର ଅନୁଯାୟୀ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ବାଇବେଲୀୟ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ଷଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କଲା। ସେହି ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଉଭୟ ଶିଙ୍ଗ—ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ଶିଙ୍ଗ ଓ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଶିଙ୍ଗ (ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ)—ପାପତନ୍ତ୍ର କିଏ ତାହା ଭୁଲିଯାଇଛନ୍ତି। ୧୭୯୮ ହେଉଛି ସେହି ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ, ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାତିମାନେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଗୋଟିଏ ସାର୍ବଭୌମ ଜାତି ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଏହା ସେହି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଥମ ଦୂତଙ୍କର ସନ୍ଦେଶ ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।
Yeroo sana “jechi” Pirooteestaantii tokkoo, “Macaafa Qulqulluu fi Macaafa Qulqulluu qofa” jedhu ture. Pirooteestaantonni of isaanii akka warra Macaafa Qulqulluu qofa tiksaniitti beeksisu; yeroo Adventisimiin dhufaatii ergamaa lammaffaatti uffata hojii isaanii fudhatettis, “jecha” sana ni fudhatan, achi booddees “ummata macaafa” jedhamanii maqaa argatan. Tajaajila Wiiliyaam Miileriin seerawwan tokko tuuta isaanii kennameefii turan; seerawwan kun yoo sirriitti hojii irra oolan, Macaafa Qulqulluu sammuu warra dhaga’uuf fedhii qaban hundumaaf ni banan ture. Seerotni Miiler hiikkaa raajii ilaalchisee kaa’e, wanta nuyi ergaa ergamaa sadaffaa kennuuf yoo ta’e, akka qorannu waaqayyoofisni jedhu dha.
Masiihiin akkana jedhe: “Namni kam iyyuu ana duukaa dhufuu yoo barbaade, of haa gatu, fannoo isaa haa baadhatu, anaas haa duukaa bu’u.” Ammas akkana jedhe: “Ani ifa addunyaa ti; inni ana duukaa bu’u dukkana keessa hin deddeebi’u.” Ifti dhugaa akkuma ibsaa boba’aa ta’ee fuulduratti ba’aa jira; warri ifa jaallatanis dukkana keessa hin deddeebi’an. Isaan sagalee Hoolaanaa dhugaa dhagayaa jiruu isaanii mirkaneeffatanii beekuuf, kan nama alagaa miti ta’uu hubachuuf, Caaffata Qulqullaa’oo ni qoratu.
“Warri inni ergamaa maleekaa sadaffaa labsuurratti bobba’an, karoora Abbaa Miller fudhate sanaanuma irratti Caaffata Qulqullaa’oo qorachaa jiru. Kitaaba xinnaa Views of the Prophecies and Prophetic Chronology jedhu keessatti, Abbaan Miller seera salphaa garuu ogummaa qabuu fi barbaachisaa ta’e armaan gadii kana qo’annaa Macaafa Qulqulluu fi hiika isaatiif kenna:
“‘1. Baatiin kitaaba qulqulluu keessatti dhihaate irratti jechi hundinuu iddoo fi bu’aa isaa sirrii qabaachuu qaba; 2. Caaffanni Qulqulluun hundinuu barbaachisaa dha, hojii cimaa fi qo’annaa irratti jabaatanii yoo hojjatan ni hubatama; 3. Wanti Caaffata Qulqulluu keessatti mul’ifame kamiyyuu warra amantiidhaan, osoo hin shakkin, gaafatan irraa hin dhokatu yookaan hin dhokfamuu; 4. Barsiisa amantii tokko hubachuuf, caaffata qulqulluu hundumaa waa’ee dhimmicha beekuu barbaaddan irratti walitti fidaa; ergasii jechi hundinuu dhiibbaa isaa sirrii haa qabaatu; akkasumas yoo yaada keessan mormii tokko malee ijaaruu dandeessan, dogoggora keessa hin jirtan; 5. Caaffanni Qulqulluun ibsituu ofii isaa ta’uu qaba, sababiin isaas inni seera ofii isaati. Yoo ani barsiisaa tokko irratti hirkadhee inni naa hiiku ta’e, innis hiika isaa tilmaamuu danda’a, yookaan amantii garee isaa irraa kan ka’e akkas ta’uu akka qabu barbaadu danda’a, yookaan akka ogeessaatti ilaalamuuf yaadu danda’a; yoos tilmaamni isaa, fedhiin isaa, amantiin isaa, yookaan ogummaan isaa anaaf seera ta’a; Kitaabni Qulqulluun garuu miti.’”
“Armaan olitti jiran kunneen seerota kana keessaa kutaa tokko; qorannoo Macaafa Qulqulluu keenya keessatti immoo hundi keenya qajeelfamoota achitti ibsaman heedhuun gaarii ni nuuf ta’a.
“Amantiin dhugaa irratti ijaarame Kitaabota Qulqulluu irratti hundaa’a; garuu Seexanni Macaafota Qulqulluu hiika irraa jallisuu fi dogoggora galchuuf mala hedduu fayyadama; kanaafuu, namni tokko waan isaan dhugumaan barsiisan beekuu yoo barbaade of eeggannoo guddaa barbaachisa. Gowwoomsota guguddoo yeroo kana keessaa tokko miiratti baay’ee xiyyeeffachuu fi, dubbii ifaa Dubbiin Waaqayyoo jedhu san dubbii sun miira wajjin wal hin simne jechuun dagachuun, amanamummaa ofiin himachuu dha. Namoonni baay’een amantii isaanii irratti bu’uura tokkollee hin qaban yoo ta’e malee miira qofa irratti hundaa’u. Amantiin isaanii kaka’umsa qofa keessaa dha; yeroo sun dhaabbatu, amantiin isaaniis ni bada. Miirri qamadii irraa qola ta’uu danda’a; garuu Dubbiin Waaqayyoo qamadii dha. Akkasumas raajichi, ‘Qolli qamadii wajjin maali?’ jedha.”
“Warri nira hin murtii hin itti murtaa’an ifa fi beekumsa isaan gonkumaa hin qabne, akkasumas argachuu hin dandeenye, dhaga’uu dhabuu isaaniif. Garuu namoonni baay’een dhugaa ergamtootni Kiristoos isaanii dhiyeessanaf ajajamuudhaaf didu, sababni isaas safartuu addunyaatiin of qindeessuu waan barbaadaniifi; dhugaan hubannaa isaanii ga’e, ifni lubbuu keessatti ife, Murtiidhaaf isaan irratti murteessa. Guyyoota dhumaa kana keessatti ifa walitti qabame, kan bara hundumaa keessatti ifaa ture, qabna; kanaafis madaallii isaa wajjin itti gaafatamummaa ni qabna. Daandiin qulqullummaa addunyaan wal qixxee miti; inni karaa ol kaafame dha. Yoo karaa kana keessa adeemne, yoo karaa abboommii Gooftaa keessa fiigne, ‘daandiin qajeelotaa akka ifa ifuuti, kan hamma guyyaa mudaa hin qabneetti caalaatti ifaa deemu’ akka ta’e ni argina.” Review and Herald, November 25, 1884.
Prophetic Keys ምድብ ስር William Miller በሚል ርእስ ባለው ጽሑፍ ውስጥ ስለ William Miller ሕጎች በበለጠ ዝርዝር ማንበብ ትችላለህ።
“Baayʼina Macaafa Qulqulluu keenya keessatti, qajeelfamoota ‘seera hiikkaa raajii Abbaa Miller’ keessatti kaa’aman hubachuudhaan hordofuun keenya hundinuus gaarii goona.” Gaanfi Pirootestaantummaa sanada qulqulluu nuti Macaafa Qulqulluu jedhamuun beeknu kennameef, akkasumas qajeelfamoota isa keessa jiran eeguu fi dagaagsuuf itti gaafatamummaan kennameef; akkasumas gaanfi Pirootestaantummaa hiika fi kaayyoo sanadoota qulqulluu sanaa sirriitti qooduuf seerota murtaa’oo tokko tokko kennameef.
ହର୍ଣ୍ଣ ଅଫ୍ ରିପବ୍ଲିକାନିଜମ୍କୁ ଆମେ “ସଂବିଧାନ” ବୋଲି କୁହୁଥିବା ଏକ ପବିତ୍ର ଦଳିଲ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ସେହିଥିରେ ସମାବିଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଓ ପ୍ରଚାର କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ହର୍ଣ୍ଣକୁ ସେହି ପବିତ୍ର ଦଳିଲର ଅର୍ଥ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଯଥାର୍ଥଭାବେ ବିଭକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନିୟମସମୁହ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସଂବିଧାନକୁ ଯଥାର୍ଥଭାବେ ବିଭକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଯେ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଦିଆଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ “ବିଲ୍ ଅଫ୍ ରାଇଟ୍ସ” ଅଟେ, ଏବଂ ଏହା ବିଲ୍ ଅଫ୍ ରାଇଟ୍ସର ପ୍ରଥମ ନିୟମମାନଙ୍କରେ ସଂବିଧାନର ସର୍ବପ୍ରଧାନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ପବିତ୍ରଭାବେ ସଂରକ୍ଷିତ କରେ। ବିଲ୍ ଅଫ୍ ରାଇଟ୍ସରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ପ୍ରଥମ ସଂଶୋଧନ ହେଉଛି ଧର୍ମ, ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି, ଭାଷଣ, ଏବଂ ପ୍ରେସର ସ୍ୱାଧୀନତା।
“Koongireesiin amantii dhaabuudhaan wal qabatee seera tokko illee hin baasuu; yookaan hojii amantii bilisaan raawwatamu dhowwuu; yookaan bilisummaa dubbii, yookaan kan maxxansaa hir’isuu; yookaan mirga uummataa nagaan walitti qabamuu fi komii isaaniitiif mootummaa akka sirreessu gaafachuuf dhiyeeffachuu.” Heera mootummaa Ameerikaa, Fooyya’insa I
Sera Yakkaa Dilbataa seera heera mootummaa keessaa dhimmoota jalqabaa kan bilisummaa amantii wabii godhu irratti ifaan ifatti haleellaa dha; bilisummaa sunis Seera Yakkaa Dilbataatiin haqama; kanaanis dhuma Heera Mootummaa, dhuma Ameerikaa akka mootummaa jahaffaa raajii Macaafa Qulqulluu, fi jalqaba ari’atama warra yeroo sana sagalee guddaadhaan ergaa ergamaa sadaffaa labsaa jiranitti mallatteessa. Warri sagalee guddaa ergamaa sadaffaa labsaa jiran, akkasumas badiinsa Fooyya’iinsa Tokkoffaa fi Heera Mootummaa irratti mormii dhiheessan, warra seerota qulqulluu—galmee qulqulluu isaan eeguuf muudaman sana ittisuu fi hojii irra oolchuuf jechuun yaadaman—kabajuu fi hojii irra oolchuu qabaniin ari’atamu. Kun fakkeenya akkaataa seenaa wal qixa ta’e gaanfa lama bineensa lafaa akka hoolaa fakkaatu sanaa hubachuu fi hojii irra oolchuu ti. Abbootiin hundeessitoota Heera Mootummaa Abbaa Miller wajjin wal qixa ta’u. Jechi “Abbaa” jedhu Miller irratti fayyadame hoogganaa agarsiisuuf fayyada malee luba paaphaasummaa agarsiisuuf miti. Macaafni Qulqulluun namoota of isaanii qajeelchitoota hafuuraa jechuun dubbatan “abbaa” jechuun waamuu ni dhowwa. Milleroota akkuma yeroo baay’ee ta’u, maqaa abbaa isaanii irraa moggaafamu. Addaan baafannaa kana dhabuun, yeroo ergaan Eliyaas garaa abbootii gara ijoolleetti, fi kan ijoollee gara abbootaatti deebisu, hiika isaa keessaa tokko tokko dhabuudha.
Ameerikaan gamtoonni Tokkummaa kutaa Isaayyaas 23 keessatti mootummaa raajii Macaafa Qulqulluu keessaa isa jahaffaa dha; seera Dilbataa saffisaan dhihaachaa jiru irratti Heera isaa hanga garagalfatutti akkasuma ta’ee itti fufa. Mootummaan jahaffaan waggoota raajii torbaatamaaf mootummaa qaba; kunis guyyoota mootii tokkoo ti. Mootummaan sana (mootiin mootummaa dha) waggoota torbaatamaaf mootummaa qabu Baabilon ture. Waggoota torbaatamaa keessatti gaanfi mootummaa mootummaa Baabilon ture; gaanfi waldaa immoo Kaldoota turan. Daani’eel, Shadraaq, Mishaakii fi Abednego kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afur bakka bu’u. Gaanfoleen lamaanis saba Waaqayyoo immoo dhugaa-baatummaa Daani’eel keessatti bakka bu’anii jiru. Waggoonni booji’amummaa torbaatama Baabilon keessatti turan guyyoota mootii tokkoo kan Isaayyaas itti fayyadamuudhaan seenaa raajii Ameerikaan gamtoonni Tokkummaa fi seenaa Adventismii akka bara 1798 irraa eegalee hanga seera Dilbataatti ta’e adda baasuuf.
Ameerikaanii Gamtokko Lamaanitiif seenaa raajii sararaan jiru adda baafachuun keenya, xumuraa fi jalqaba ilaaluuf nu dandeessisa; akkasumas, dhuga-baatota gaanfota lamaan sanaan amala gaanfa isa kaanii adda baasuuf. Egaa, gaanfonni hundinuu wal fakkaatu turan. Kitaaba Daani’el keessatti gaanfonni turan; keessaa muraasni caccaban, gaanfonnis gaanfa caccabe keessaa biqilan turan. Gaanfonni Daani’el keessatti argaman keessaa muraasni wal caalan hin turre; tokko tokko immoo kaan caalaa boodarra ba’an. Gaanfota lamaan Ameerikaa wajjin garuu akkas miti. Gaanfonni lamaan sun seenaa walfakkaataa keessatti wal cinaan deemu; mallattoolee karaa tokkoo walfakkaatoo ta’anis ni uumu; garuu kaayyoo isaanii irratti wal irraa adda dha. Seenaa sana keessatti of-eeggannoowwan hubachuunis barbaachisaa ta’e ni jiru.
Jalqaba Adventismii keessatti, seenaa raajii waldaa Filadelfiyaa tiin bakka buufame irraa gara waldaa Laa’odiiqeyaa jijjiiramni tokko ture. Kanaafuu, dhuma irrattis seenaa raajii Laa’odiiqeyaa irraa jijjiiramni tokko jiraachuu qaba. Mul’anni Yesus Kiristoos ifa hubannaa kanaa of keessaa qaba; yeroo kanaattis inni kutaa waan hiikamu keessaa isa tokko dha.
Akkasumas waggoota torbaatamaa” booda paappaasichi “ni faarfata”; “sanyiin” “sagaagaltuun” sunis ni yaadatamti. Isheen yeroo seera Dilbataa, bakka dhimichi waaqeffannaa aduu yookaan waaqeffannaa guyyaa seerri Waaqayyoo ilmaan namaa akka “yaadatan” itti himetti gidduu jiru sanatti “ni yaadatamti.”
Mata-duree kana keessatti seenaa bulchiinsa Baabilon waggaa torbaatamaa akka inni seenaa Ameerikaa bara 1798 irraa eegalee hamma seera Dilbataaatti fakkeenyaan agarsiisu adda baafanneerra. Mata-duree duraanii keessatti, akkasumas yeroo baayʼee Gabateewwan Habquuq keessatti, boojiʼamuu fi bilisa baʼuu Gibxii keessatti argamuus seenaa Ameerikaa fi saba Waaqayyoo akka fakkeenyaan agarsiisu ibsineerra. Seenaawwan afran kun—kan Baabilon, Gibxii, Adventizimii fi Ameerikaa—sararaalee kana irratti fiduuf kanneen qofa miti; garuu yeroo sararaalee afran sana irratti seera yeroo jalqaba dubbatame hojiirra oolchinu—inni dhuguma dinqisiisaa dha. Mata-duree kana nan xumura fakkeenya salphaa tokkoon, garuu guutuu hin taʼiniin, waan ani jechuu barbaade agarsiisuuf; akkasumas yeroo boodarra seenaa Isaayyaas digdamii sadii caalaatti yeroo ilaallu, waan itti fufuuf yaade ibsuuf.
Seenaa Baabilon jalqabarratti mootii jijjiirame, dhumarrattis mootii hamaa qaba. Biden ta’e Trump ta’e hin barbaachisu; jechuunis macaafni Daani’el kan barsiisu Waaqayyo isa bulchitoota dhaabu, kan isaanis buusu ta’uu isaati. Yeroo seera Dilbataa keessatti hogganaan Dimookraataas ta’e Rippabilikaanaa kamiyyuu ilaalchisee wanti mirkanaa’uu danda’u inni hogganaa hamaa ta’uu isaati. Nebukadnezaar Baabilon ture; inni cunqursaa Baabilon ture, namoota gaarii sadii ibiddatti darbuu fedhii qabu. Garuu dhuma irratti gara Waaqayyo Daani’elitti jijjiirame. Haa ta’u malee, hogganaan dhumaa Belshaazar akkas hin turre. Inni mootii hamaa ture. Ameerikaan Waltaate raajii keessatti akka hoolaa jalqabdi; hoolaanis Kiristoosii fi aarsaa Inni ilma namaatiif godhe kan agarsiisudha. Dhuma irratti Ameerikaan Waltaate akka jawwee dubbatti. Jijjiiramni Kiristoos irraa gara Seexanaatti seenaa kana keessatti mul’atu garaagarummaa Nebukadnezaarii fi Belshaazaar gidduu jiruun bakka bu’ameera.
“ቤልሻጽር ፈቃድ እግዚአብሔርን ለማወቅና ለማድረግ ብዙ ኣጋጣሚዎች ተሰጥተውት ነበር። ንሱ ኣያቱ ነቡከደነፆር ካብ ማኅበር ሰብ ከም ዝተሰደደ ርእዩ ነበር። ነቲ ትዕቢተኛ ንጉሥ ዝምክሓሉ ዝነበረ ኣእምሮ፣ ካብቲ ዝሃቦ እቲ ሓደ ከም ዝተወሰደ ርእዩ ነበር። ንጉሡ ካብ መንግሥቱ ከም ዝተሰጎገ፣ ምስ ኣራዊት መሮር ከኣ ኣብ ሓደ ደረጃ ከም ዝተገብረ ርእዩ ነበር። ነገር ግን ፍቕሪ መዘናግዒን ርእሱ ምኽባርን ናይ ቤልሻጽር ነቶም ፈጺሙ ክርስዖም ዘይግባእ ትምህርታት ሰረዘ፤ ንሱ ድማ ነቶም ኣብ ነቡከደነፆር ፍሉይ ፍርድታት ዘምጽኡ ሓጢኣታት ዝመሳሰሉ ሓጢኣታት ገበረ። ብጸጋ ዝተዋህቡዎ ኣጋጣሚዎች ኣጥፍኦም፤ ሓቂ ንምፍላጥ ነቶም ኣብ ኢዱ ዝነበሩ ኣጋጣሚዎች ክጥቀመሎም ሸለለ። ‘ክድኅን እንተ ኾይነስ እንታይ ክገብር ይግባእ?’ ዝብል ሕቶ፣ እቲ ዓቢ ነገር ግን ዓሻ ንጉሥ ብዘይ ግድን ሓሊፉዎ።” Bible Echo, April 25, 1898.
ᱧᱮᱞ ᱠᱚᱨᱚᱱ ᱡᱮ ᱫᱩᱥᱴ ᱵᱮᱞᱥᱟᱡᱟᱨ ᱫᱚ ᱢᱩᱨᱩᱠ ᱨᱟᱡᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ। ᱚᱱᱟ ᱤᱱᱤᱡ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱯᱩ ᱱᱮᱵᱩᱠᱟᱫᱱᱮᱡᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱠᱟᱱ ᱵᱤᱪᱟᱨ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ, ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱤᱱᱠᱤᱱ ᱵᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱪᱟᱨ ᱞᱮᱵᱤᱭᱚᱠᱩᱥ 26 ᱨᱮ “ᱥᱟᱛ ᱥᱚᱢᱚᱭ” ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱩᱫᱷᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ। ᱱᱮᱵᱩᱠᱟᱫᱱᱮᱡᱟᱨ ᱫᱚ ᱯᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱩ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱡᱟᱨ ᱯᱟᱸᱪ ᱥᱚ ᱵᱤᱥ ᱫᱤᱱ ᱠᱟᱴᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱛ ᱵᱟᱭᱵᱮᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ; ᱟᱨ ᱚᱱᱟᱨ ᱯᱩᱛ ᱵᱮᱞᱥᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱪᱟᱨ, ᱚᱠᱟ ᱫᱚ ᱫᱮᱣᱟᱞ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱩᱫᱷᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱡᱟᱨ ᱯᱟᱸᱪ ᱥᱚ ᱵᱤᱥ ᱠᱚ ᱩᱫᱷᱟᱹᱨ ᱮᱫᱟ। ᱯᱷᱟᱨᱟᱠ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱮᱵᱩᱠᱟᱫᱱᱮᱡᱟᱨ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱵᱤᱪᱟᱨ ᱤᱱᱤᱡ ᱠᱮ ᱯᱟᱨᱤᱵᱚᱨᱛᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱤᱱᱤᱡ ᱠᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱫᱷᱤᱢᱟᱹᱱ ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱮᱞᱥᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱪᱟᱨ ᱫᱚ ᱢᱩᱨᱩᱠ ᱨᱟᱡᱟ ᱞᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ।
“ብናሙዚ እንደ ኣይነት ናብ ቀዳማይ ገዛኢኣ ናይ ባቢሎን ከም ዝመጸ፣ ናብ መወዳእታ ገዛኢኣ ድማ ፍርዲ ናይቲ መለኮታዊ ሓላዊ መጺኡ ነበረ፦ ‘ዎ ንጉስ፣ … ንኣኻ ተነጊሩካ እዩ፤ መንግስቲ ካባኻ ተወሲዳ እያ።’ ዳንኤል 4:31።” Prophets and Kings, 533.
በመጨረሻው ፕሬዚዳንት ላይ የተጻፈው የፍርድ ጽሕፈት፣ ቤተ ክርስቲያንንና መንግሥትን የሚለይ የ“ግድግዳ” መሆኑን የሚለይ የመጀመሪያው ማሻሻያ ነው፤ ይህንንም የመጨረሻው ሞኝ ንጉሥ አያስተውልም። የዘሌዋውያን ሃያ ስድስት ያለው “ሰባት ዘመን” በእሑድ ሕግ ጊዜ በሰሜን ንጉሥ የሚፈጸም “የሕዝቡን መበተን” ይወክላል። ያ መበተን እሑድ ሕግን የሚከተለው ብሔራዊ ውድመት ነው። ስድስተኛው ሕዝብ፣ ሕገ መንግሥቱን የጻፉትን የመሠረቱ አባቶቻቸው ትምህርቶች ረሱ፤ እነርሱም ከተበላሸች ቤተ ክርስቲያን ብቻ ሳይሆን፣ ያች ተበላሽታ ሴት ከእነርሱ ጋር የተኛችባቸው የአውሮፓ ግፈኛ ነገሥታት ደግሞ ለመጠበቅ ነበር። የመሠረቱ አባቶች ጳጳሳዊ ሥርዓቱንና የአውሮፓን ነገሥታት የከለከሉ እነዚያን ይወክላሉ፤ ምክንያቱም ከአንድ ሺህ ሁለት መቶ ስድሳ ዓመታት የጳጳሳዊ ጨለማ መበተን ውስጥ ወጥተው ከራሳቸው ልምድ ተምረው፣ እንዲህ ዓይነቱን ግፍ የሚከላከሉ ጥበቃዎች የአዲሱ ሕገ መንግሥታቸው ማዕከላዊ መሠረት መሆን እንዳለባቸው ያውቁ ነበር። እነርሱ ጥበበኛ አባቶች ነበሩ፤ እንደ በግም ያሉ ነበሩ፤ ነገር ግን ከመጨረሻው አባት ጋር እንዲሁ አይደለም፥ እርሱ እንደ ዘንዶ ይናገራልና። አባቶቹ ከመበተን ወጥተው መጡ፤ ልጁ ግን ወደ መበተን ይመለሳል። በሁለቱም ሁኔታዎች ግፈኛው የመጀመሪያው ጳጳሳዊ ሥርዓትና የመጨረሻው ጳጳሳዊ ሥርዓት ናቸው።
ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ ରାଜା ନେବୁକଦ୍ନେଜର ଏବଂ ଶେଷ ରାଜା ବେଲଶଜ୍ଜର ଉପରେ ଆସିଥିବା ବିଚାରର ପ୍ରତୀକ ହେଉଛି ଲେବ୍ୟବ୍ୟବସ୍ଥା ଛବ୍ବିଶର “ସାତ ସମୟ”ର ଛିଟିଯିବା। ନେବୁକଦ୍ନେଜର ଏହାକୁ ନିଜ ଜୀବନରେ ଅନୁଭବ କଲେ, ଏବଂ ବେଲଶଜ୍ଜରଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ରାତିରେ, ଯେ ରାତିରେ ସେ ମରିଗଲେ, ତାଙ୍କର ସମାଧିଲେଖ ଭାବେ ଏହା ଦିୱାଳୀରେ ଲେଖା ହେଲା। ଆରମ୍ଭରେ ରିପବ୍ଲିକନ୍ ସିଙ୍ଗର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା ଉତ୍ତରର ରାଜାଙ୍କ ବନ୍ଧନରୁ ତାହାର ପଳାୟନ, ଏବଂ ଶେଷରେ ରିପବ୍ଲିକନ୍ ସିଙ୍ଗର ପ୍ରତୀକ ହେଉଛି ଉତ୍ତରର ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଣିଦିଆ ବନ୍ଦୀତ୍ୱ। ରବିବାର ଆଇନ ହେଉଛି ସେହି “ଠିକ ସେହି ରାତି” ଯେତେବେଳେ ସେ ବାଇବେଲ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ଷଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ମରିଯାଏ। ଏହି ଚାରିଟି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରେ—ବେଲଶଜ୍ଜର, ନେବୁକଦ୍ନେଜର, ଏବଂ ରିପବ୍ଲିକନ୍ ସିଙ୍ଗର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ—ଲେବ୍ୟବ୍ୟବସ୍ଥା ଛବ୍ବିଶର ପଚିଶ କୁଡ଼ି ଆରମ୍ଭରେ ଓ ଶେଷରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ପ୍ରତୀକ ଅଟେ। ଏହା ଆଲ୍ଫା ଏବଂ ଓମେଗାଙ୍କର ସ୍ୱାକ୍ଷରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ।
እቲ ዊልያም ሚለር ዝረኸቦ ቀዳማይ “ናይ ግዜ ትንቢት” ናይ ሌዋውያን 26 እቲ ሓምሳን ሓሙሽተን ሚእትን ነበረ። እዚ የሱስ ብመገዲ ስራሕ ሚለር ዘንበሮ መሰረት ውሽጢ እቲ ቀዳማይ እምኒ ነበረ። እዚ ድማ ኣድቨንቲዝም ብ1863 ዘተወ ቀዳማይ መሰረታዊ ሓቂ ነበረ። ኩሎም እቶም ናይ ሓቂ ኣእማን ሚለር ኣብቲ መሰረት ምስ ተነብሩ፡ እቶም ሓቅታት ኣብ ክልተ ጠረጴዛታት ሃባቁቅ ተወክሉ፣ እዚኣቶም ድማ ናይ 1843 ከምኡውን 1850 ናይ ፓይነር ቻርታት እዮም። እቶም ክልተ ጠረጴዛታት ከምቲ ክልተ ጠረጴዛታት ዓሰርተ ትእዛዛት ምስ ጥንታዊ እስራኤል ዝነበረ ኪዳን ዝወከሉ እዮም፣ ከምኡውን እዞም ክልተ ጠረጴዛታት ኣብ መንጎ ኣምላኽን ስሙ ዝተሰየመ ህዝቡን ዘሎ ናይ ኪዳን ርክብ ይወክሉ።
ኣብ መወዳእታ ናይ ላኦዲቅያ ኣድቨንቲዝም፣ ብጐይታ ኣብ ሕጊ ሰንበት ካብ ኣፉ ምስ ተቐይሩ ዝጥረ ጽሑፍ ኣብ መንደቕ እቶም ክልተ ቅዱሳት ናይ መሰረት ገበርቲ ገበታት እዮም። እዞም ገበታት ከኣ ንሳቶም ከንብብዎም ኣይክእሉን እዮም፣ ምኽንያቱ ኣብ መጀመርታ ታሪኾም ብመልእኽቲ መጠንቀቕታ ክጥቀሙ ኣብዩ ስለ ዝነበሩ….
Bara 1837 keessa Ameerikaa keessatti dhibeen maallaqaa mudate taatee walxaxaa turte; kunis walitti dhufeenya wantoota dinagdee, imaammatawwan, fi sochiiwwan tilmaama irratti hundaa’an irraa kaka’e.
Xiyyeeffannoo Tilaalchaa: Waggoota 1837 dura jiran keessatti, lafaafi invastimantii irratti guddinni xiyyeeffannoo tilmaamaa ni ture; kunis gartokkeen babal’ina biyyattii gara dhihaatti gaggeeffamaa tureen kakaafame. Xiyyeeffannoon tilmaamaa lafa irratti, keessumaa daangaa dhihaa irratti, gatii lafaa ol-ka’iinsa sobaa fi liqii garmalee fudhachuu geessise.
Liqii salphaa fi liqii tilmaamaa: Baankonnii fi dhaabbileen maallaqaa liqii fi salphaa maallaqaa baayʼee kennu turan; yeroo hedduus wabii gahaa malee. Carraan salphaan liqii argachuu kun xinnaa fi gatii gabaa irratti tilmaama irratti hundaaʼe kana hammeesse; akkasumas balaa tasgabbii-dhabuu maallaqaa dabaluu keessatti gumaache.
Baankonni Hojii Isaanii Caalchifachuu: Baankonni hojii isaanii saffisaan babal’isaa turan; yeroo baay’ee immoo maallaqa waraqaatii (banknotes) warqee fi meetii (gold and silver) isaan deeggarsaaf qaban caalaa baasaa turan. Gocha “wildcat banking” jedhamuun beekamu kun maallaqa sirnaan to’atamuu fi amanamummaa hin qabne baay’ee akka naanna’aa ture fide.
ጀክሰን ኢኮኖሚያዊ ፖሊሲዎች፡ የፕሬዚዳንት አንድሩ ጀክሰን ፖሊሲዎች ቀውሱን በማባባስ ረገድ ሚና ተጫውተዋል። በ1836 ዓ.ም. “Specie Circular” የተባለውን ትእዛዝ አወጣ፤ ይህም የመንግሥት መሬቶች በወረቀት ገንዘብ ሳይሆን በጠንካራ ምንዛሬ (ወርቅና ብር) እንዲገዙ ያስገድድ ነበር። ይህም የባንክ ኖቶችን ወደ ጠንካራ ምንዛሬ ለመቀየር እጅግ ታላቅ ሽ rush አስከተለ፤ በዚህም የገንዘብ ጭንቀትና የባንኮች መውደቅ ተከሰተ።
Sababoota Addunyaa: Rakkinni Ameerikaa keessatti mul’ate haala diinagdee addunyaaleessaatiin illee dhiibbaa irra ga’eera. Gadin-bu’uun diinagdee Briteen, michuu daldalaa guddaa kan Ameerikaa ta’e, fedhii meeshaalee fi al-ergii Ameerikaa irratti hir’inna fide. Kunis, immoo, daldala Ameerikaa irratti dhiibbaa geessisee rakkina diinagdee keessatti gumaache.
Sodaa fi fiigicha baankii: Caamsaa bara 1837 keessatti, walitti aansuun rukutamtoota maallaqaa—kufaatiiwwan baankii fi dhiphachuu liqii dabalatee—abbootii invastimantii fi namoota maallaqa isaanii baankii keessa kaa’an gidduutti soda guddaa uume. Sodaan kun immoo fiigicha baankii bal’aa fi dhiphina cimaa liqii keessaa kaase.
Dhiyeessi Dhiheessaa Maallaqaa: Akkuma baankonni kufanii fi liqiin jabaataa dhufeetti, dhiyeessi maallaqaa waliigalaa dinagdee keessaa haalaan ni hir’ate. Hir’inni dhiyeessa maallaqaa kun rakkoolee dinagdee hammeessee kufaatii dinagdee gadi fagoo taasise. Walitti dhufeenyi wantoota kanaa kufaatii dinagdee cimaa fide; kunis kufaatii baankii, hojii-dhabdummaa, baasii fayyadamtootaa hir’achuu, fi walumaagalatti kufaatii dinagdee guddaan kan ibsamu ture.
“Gara fuulduraaf sodaannu homaa hin qabnu; karaa Gooftaan itti nu geggeesse fi barsiisa Isaa seenaa keenya darbe keessatti nu barsiise yoo irraanfanne malee.” Life Sketches, 196.