Öňki makala şeýle paragraf bilen tamamlandy: “313-nji ýylyň ähtnamalaýyn nikasy papalyk häkimiýetiniň ABŞ bilen baglaşan iň soňky ähtnamalaýyn nikasyny aňladýar — Ylhamyň on ýedi babyndaky on patyşanyň baş patyşasy; Fransiýanyň iki şahly güýji bilen tipologik taýdan görkezilen iki şahly bir güýç. 496-njy ýylda Klowis bilen başlanyp, ahyrsoňy 533-nji ýylda Ýustinianyň permanyna we 538-nji ýylda papalygyň tagta çykarylmagyna getirip ýetiren taryh, 1989-njy ýyldan Ýekşenbe kanunyna çenli bolan taryhy aňladýar.”

Ronald Reýganyň öňünden görkezilen nusgasy 496-njy ýyldaky Hlodwigdi, Donald Trampyň öňünden görkezilen nusgasy bolsa 533-nji ýyldaky Ýustiniandyr. Ýustinianyň permany papalygyň 538-nji ýylda tagta çykmagyndan bäş ýyl öň, Milan edikti bolsa 321-nji ýyldaky ýekşenbe güni baradaky ilkinji kanundan sekiz ýyl öň çykarylypdy. Perman bilen ediktiň ikisi hem ýekşenbe güni baradaky kanundan öň gelýän ýol nyşany hökmünde biri-birine gabat gelýär.

Reagan

1870-nji ýylyň 20-nji sentýabrynda italýan goşunlary Rimi eýelediler. Papa döwleti öz ýer çägi bolan döwlet hökmünde ýaşamagyny bes etdi, papa Piý IX bolsa “Watikandaky tussag” boldy. Özygtyýarly döwlet hökmünde ykrar edilýän, papalyga degişli hiç bir ýer çägi galmansoň, ABŞ (beýleki köp ýurtlar ýaly) Papa bilen dünýewi hökümdar hökmünde resmi diplomatik gatnaşyklaryny mundan beýläk dowam etdirmedi. 1951-nji ýylyň oktýabrynda prezident Garri S. Trumen ABŞ-nyň Watikandaky ilçisi wezipesine general Mark W. Klarkyň dalaşgärligini hödürledi. Köp sanly protestant buthanalary we guramalary bu wezipä bellemegiň buthana bilen döwletiň biri-birinden aýry tutulmagy ýörelgesini bozýandygyny öňe sürüp, tiz wagtdan berk garşylyk görkezdiler. 1952-nji ýylyň ýanwarynda general Klark öz dalaşgärligini yzyna aldy.

1984-nji ýylyň 10-njy ýanwarynda prezident Ronald Reýgan bilen Rim papasy Ioann Pawel II Amerikanyň Birleşen Ştatlary bilen Mukaddes Tagtyň arasynda doly diplomatik gatnaşyklary ýola goýmak barada resmi taýdan ylalaşdylar. 1984-nji ýylyň 9-njy aprelinde Uilýam A. Uilson (ol eýýäm Reýganyň şahsy wekili hökmünde işläp gelýärdi) öz ynanç hatyny gowşurdy we ABŞ-nyň Mukaddes Tagtyň ýanyndaky ilkinji ilçisi boldy.

1951-nji ýyldan 1984-nji ýyla çenli bolan otuz üç ýylyň dowamynda Protestantizmiň Katolisizme garşy garşylygy dargady. 496-njy ýylda Hlodwig bilen papalygyň tarapyndan duran “ýaraglar” 1984-nji ýylda Reýgany, şeýle-de 1989-njy ýyla çenli dowam edýän döwri öňünden şekillendirýär. Hlodwig papalygyň gaýtadan häkimiýete galmagyna päsgel berýän diniň (butparazlygyň) aýrylmagyny aňladýardy, we 1984-nji ýyla çenli papalygyň ýokarlanmagyna garşy Protestantizmiň garşylygy hem aýrylypdy. “Gündelik” (butparazlyk) aýrylypdy, we Pawlus butparazlygyň papalyga garşy bolan şol garşylygynyň aýrylmagyny “ýüz öwürmek” diýip beýan edýär.

Beýik Konstantin hem-de 313-nji ýyldan 538-nji ýyla çenli bolan taryh bilen aňladylýan eglişige giden simwoliki ýygnak bir ýygnagyň eglişige gidip, imandan dänýän döwrüni görkezýärdi. ‘508’ bilen aňladylýan, ozal papalyk häkimiýetiniň ýaýramagyna päsgel berip gelen din Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndaky protestantlaryň imandan dänmegini öňünden aňladýardy. Reýgan Hlodwigiň keşbinde aňladylýardy. 496-njy ýylda Hlodwig öz “güýjüni” papalyga berdi we şeýlelikde, Reýganyň döwründe döredilen “näpäk bileleşigi” öňünden aňlatdy. Hlodwig 508-nji ýylda “gündelik” diýilýäniň aradan aýrylmagyny hem aňladýardy. 508-nji ýyl 1984-nji ýyly öňünden aňladýardy.

Butparazlyk bilen hristiançylygyň arasyndaky bu ylalaşyk pygamberlikde Hudaýa garşy çykýan we özüni Ondan ýokary galdyrýan diýlip öňünden aýdylan “günä adamsynyň” emele gelmegine getirdi. Ýalan diniň şol ägirt uly ulgamy Şeýtanyň güýjüniň ajaýyp bir eseri bolup, onuň ýeri öz islegine görä dolandyrmak üçin özüni tagta çykarmak ugrunda eden tagallalarynyň ýadygärligidir. The Great Controversy, 50.

Reýgan 1983-nji ýyldaky bir çykyşynda Sowet Soýuzyny meşhur ýagdaýda “şer imperiýasy” diýip atlandyrdy we hudaýa ynanmaýan kommunizmi çuň ahlak we ruhy howp hökmünde gördi. Ol bilen Ioann Pawel II sowet kommunizmine garşy ýakyn şahsy we syýasy hyzmatdaşlygy emele getirdiler. Bu iki adam hem bu göreşi ahlak taýdan, hatda ylahy takdyr nukdaýnazaryndan hem görýärdiler; Reýgan gizlin ýagdaýda kommunizmi ýykmak üçin “Ylahy Meýilnama” barada gürrüň edýärdi. Reýganyň Fatima görnüşlerine gyzyklanmasy bardy (“Russiýa öz ýalňyşlyklaryny ýaýradar” diýen duýduryş), we bu iki lider Hudaýyň olaryň durmuşyny (ikisem 1981-nji ýylda janyna kast etmek synanyşyklaryndan aman galdy) kommunizmi ýeňmek bilen bagly bir maksat üçin gorap saklandygy barada özara umumy ynamyny ara alyp maslahatlaşdylar.

Mesihiň Şägirtleri

Reýgan Mesihiň şägirtleri konfessiýasynda terbiýelendi; bu konfessiýanyň esaslandyryjylary katolik papasynyň antihristdigini gönüden-göni öwredýärdiler. Mesihiň şägirtleri ýygnagynyň irki ýolbaşçylarynyň iň görnüklisi bolan Aleksandr Kempbell papalygy antihrist hökmünde gaýta-gaýta görkezýärdi. Ol çekişmelerde we ýazgylarynda Danyýel 7-däki kiçi şahyň, Ylham 13-däki wagşy haýwanyň we 2 Selanikliler 2-däki günä adamynyň ählisiniň Rim papalaryna yşarat edýändigini öňe sürýärdi. Ol bu kesgitlemeleri köpçüligiň öňünde geçirilen çekişmelerde (şol sanda 1837-nji ýylda katolik ýepiskop Jon B. Persell bilen bolan çekişmede) ulanýardy. Barton W. Stoun papanyň dolandyryşyny hakyky antihrist we “günä adamy” diýip atlandyrýardy. Uolter Skott (bu hereketiň irki hoşhabarçylarynyň ýene biri) günä adamy bolan Rim papasynyň hristian ýygnagynyň içinde peýda boljakdygyny we özüni Hudaýdan ýokary göterjekdigini ýazypdy.

Reýganyň ejesi Nell «Mesihiň şägirtleri» mezhebiniň yhlasly agzasydy we onuň çagalyk ýyllarynda dini taýdan kemala gelmegine esasy täsir eden adamdy. Reýgan 11 ýaşynda Illinoýs ştatynyň Dikson şäherindäki «Mesihiň şägirtleri» ybadathanasynda suwa çümdürildi we ýetginjeklik ýyllarynda şol ybadathananyň işlerine işjeň gatnaşdy (şol sanda ýekşenbe mekdebinde sapak berdi). Ol «Mesihiň şägirtleri» mezhebi bilen baglanyşykly Ewrika kollejinde bilim aldy.

“Söze bolan düşünjesinde bulaşyklyga düşýänler, antihristiň manysyny görüp bilmeýänler, hökman özlerini antihristiň tarapynda goýarlar. Häzir biziň dünýä bilen uýgunlaşmak üçin hiç bir wagtymyz ýok.” Kress Collection, 105.

Reýgan Hlodwig hem-de Beýik Konstantiniň eglişigi arkaly öňünden nyşanlandyrylypdy. Reýgan, şeýle hem, 1989-njy ýylda başlanan ahyrky döwürden bäri bolan soňky sekiz prezidentiň ilkinjisidi. Soňky sekiz prezidentiň ilkinjisi hökmünde ol papalygyň hakyky maksatlary we papalygyň kimdigi barada edil Reýgan ýaly örän bulaşyk düşünjeleri bolan Donald Trampy öňünden nyşanlandyrýar.

Iki adam ylalaşmança, bile ýöreşip bilerlermi? Amos 3:3.

Danyýel kitabynyň on birinji babyndaky şertnama esasynda baglaşylýan altynjy we iň soňky nika 1989-njy ýylda ahyrzaman döwründe başlanýan we Donald Trampyň taryhy döwründe tamamlanýan taryhy döwürde bolup geçýär.

“Häzir Amerika Birleşen Ştatlarynda ybadathananyň institutlaryna we däp-dessurlaryna döwletiň goldawyny üpjün etmek üçin alnyp barylýan hereketlerde protestantlar papistleriň yzyna düşýärler. Mundan-da beter, olar Papalygyň Köne Dünýäde ýitiren hökümdarlygyny Protestant Amerikada gaýtadan ele almagy üçin gapyny açýarlar.” Beýik Jedel, 573.

313-nji ýyldaky nika şertnamasy we Milan edikti 533-nji ýylyň taryhy bilen gabat gelýär we Ýustinianyň 533-nji ýyldaky permany özüni hristian diýip yglan edýän, emma papalyk häkimiýetini hristian edarasy diýip atlandyrmagyň iň gowy ýagdaýda öz-özüne gapma-garşy gelýän aňlatmadygyna, iň erbet ýagdaýda bolsa ölüme eltýän aldanyşdygyna indi düşünmeýän bir hökümet tarapyndan ýene-de durmuşa geçiriler.

Ybadathana we Döwlet

Miladydan öňki 457-nji ýylda Artakserksiň üçünji permany syýasy hem-de dini ygtyýar babatda milli özygtyýarlylygy gaýtadan berdi.

Sen hem, Ezra, eliňdäki Hudaýyň paýhasyna görä, derýanyň aňyrsyndaky ähli halka, Hudaýyňyň kanunlaryny bilýänleriň ählisine höküm etsinler diýip, häkimleri we kazylary belle; bilmeýänlere-de siz öwrediň. Kimde-kim Hudaýyňyň kanunyny we patyşanyň kanunyny berjaý etmese, onuň üstünden höküm dessine ýerine ýetirilsin: ölüm bolsun, ýa sürgün, ýa emläginiň müsadere edilmegi, ýa-da zyndana atylmak. Ezra 7:25, 26.

Üçünji perman Hudaýyň kanunlary boýunça-da, patyşanyň kanunlary boýunça-da höküm çykarmaga we jeza bermäge ygtyýar berdi. Şol perman iki müň üç ýüz ýyllyk pygamberligiň başlangyjyny alamatlandyrdy; bu pygamberlik 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda Mesihiň duýdansyz Öz ybadathanasyna gelmegi bilen tamamlandy. Şeýle hem, ol miladydan öňki 217-nji ýyldaky Rafiýa söweşi bilen miladydan öňki 200-nji ýyldaky Panium söweşiniň arasyndaky taryhy döwürde, miladydan öňki 207-nji ýylda tamamlanan iki ýüz elli ýyllyk pygamberligiň başlangyjyny alamatlandyrdy. Miladydan öňki 457-nji ýylda hem raýat, hem dini özygtyýarlylygyň dikeldilmegi iki omega görnüşinde berjaý bolýan goşa alfany görkezýär. Bu iki omeganyň hersiniň berjaý bolmagy ýapyk gapyny aňladýar: biri Protestant şahy üçin, beýlekisi bolsa Respublikan şahy üçin.

Iki müň üç ýüz ýyllyk ilkinji pygamberlik Hudaýyň kanunlaryny, iki ýüz elli ýyllyk pygamberlik bolsa patyşanyň kanunlaryny aňladýardy. Bu iki pygamberlik Ylhamyň on üçünji babyndaky ýer jandarynyň üstündäki Protestantizmiň şahy bilen Respublikanizmiň şahyny kesgitleýär. Ýer jandarynyň Respublikan şahasy Daniýel on birinji babyň on birinji aýatyndan on altynjy aýatyna çenli aralygyň ortasyna ýerleşdirilýär. Rafýa bilen Paniýumyň arasyndaky on ýedi ýyllyk döwür b.e. öň 457-nji ýyldaky üçünji permanyň goşa pygamberligindäki bir şah tarapyndan kesilip geçilýär. Bu goşa pygamberlik ahyrky äht halkynyň hökümini hem-de şol äht halkynyň kökleriniň ýerleşýän ýurdunyň hökümini hem kesgitleýär.

Ol Ybraýyma şeýle diýdi: «Şuny anyk bilgin: seniň nesliň özlerine degişli bolmadyk bir ýurtda gelmişek bolar, şol ýerde olara gulluk ederler; olar hem olary dört ýüz ýyl ejir çekerler. Emma olaryň gulluk etjek şol milletini Men höküm ederin; şondan soň olar uly baýlyk bilen çykarlar». Gelip çykyş 15:13, 14.

Ezekiýel kitabynda 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabry miladydan öňki 573-nji ýylyň 22-nji oktýabry arkaly tymsallaşdyrylýar. Bu seneleriň biri derňew höküminiň başlanmagyny, beýlekisi bolsa höküm işiniň hem başynda, hem-de ahyrynda Ýubileý surnaýynyň çalynmagyny aňladýar. Bu iki sene biri-birine gabat gelýär we ikisi-de ýapylan gapyny aňladýar. 1844-nji ýyl Mesihiň Iň Mukaddes ýere geçmegi bilen mukaddes ýeriň gapysynyň ýapylmagyny aňladýar. Miladydan öňki 573-nji ýyl adamzadyň synag möhletiniň tamamlanmagyny aňladýar; şonda töleg tölenip halas edilen günä gullaryna azatlyk we ýaşamak üçin täze ýer berilýär.

Eger ol şu ýyllaryň içinde yzyna satyn alynmasa, onda ol ýubileý ýylynda azat ediler, özi hem, onuň bilen birlikde çagalary hem. Çünki Ysraýyl ogullary Meniň hyzmatkärlerimdir; olar Meniň hyzmatkärlerimdir, Men olary Müsür ýurdunyň içinden çykaryp getirdim. Men Rebbiňiz Hudaýdyryn. Levililer 25:54, 55.

22-nji oktýabr seneleriniň ikisi-de ýakyn wagtda giriziljek ýekşenbe kanunynyň ýapyk gapysyny aňladýar. Adwentizme berlen synag möhleti 1844-nji ýylda başlandy we ýakyn wagtda giriziljek ýekşenbe kanuny bilen tamamlanýar, Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna berlen synag möhleti hem ýakyn wagtda giriziljek ýekşenbe kanuny bilen tamamlanýar. Iki möhletiň tamamlanmagy-da 22-nji oktýabryň 2 300 ýyllyk we iki ýüz elli ýyllyk iki şaýadyna gabat gelýär.

Rafiýa bilen Paniýumyň arasyndaky taryhy döwürde tamamlanýan iki ýüz elli ýyllyk döwür bu iki söweşiň aralygyny bilelikde özlerine mahsus aýratyn many aňladýan iki nyşanlaýyn sana bölýär. Ýagny, bu, ady «serhetýaka ýer» diýen manyny berýän Rafiýadan on ýyl soňky we düzlükde bolup geçen hem-de gabaw bilen tamamlanan söweş bolan Paniýumdan ýedi ýyl öňki wagtdyr. On we ýedi sanlary nyşan hökmünde birnäçe şaýatlygyň esasynda aždarha häkimiýetini görkezýär. Miladydan öňki 207-nji ýyl ýerden çykan wagşy haýwanyň nyşany bolan Trampy Danyýalyň kitabynyň on birinji babynyň on birinji we on bäşinji aýatlarynyň arasynda ýerleşdirýär; ol pygamberlik taýdan, on we ýedi sanlarynyň utgaşmasynyň aňladyşy ýaly, aždarha kimin geplemäge taýýarlanýar.

On ýedi sany hem nyşanlaýyn mana eýedir we ol Rafiýadan Paniuma çenli bolan taryhyň çäklerini Paniumdan soňky, şeýle hem Rafiýadan öňki döwürlere çenli giňeldýär. Ptolemeý IV Filopator b. e. öňki 221-nji ýyldan b. e. öňki 204-nji ýyla çenli Ptolemeýler Müsüriniň şasy bolup höküm sürdi we b. e. öňki 217-nji ýylda Rafiýada Antioh Magnusy ýeňdi. Ptolemeý Rafiýadan öň höküm sürüp başlady we ‘on ýedi’ ýyl höküm sürdi. On ýedi sany Rafiýadan öň başlanýan we Panium söweşinden hem-de Sidonyň gabawyndan soň hem dowam edip, 330-njy ýyl bilen aňladylýan adamzadyň synag möhletiniň tamamlanmagyna çenli uzalýan taryhy döwri aňladýar. Smirna ýygnagynyň döwrüne degişli iki ýüz elli ýyllyk pygamberlik 64-nji ýylda başlandy we 313-nji ýyldaky Milan permany hem-de nika şertnamasy bilen tamamlandy.

Beýik Konstantin Pergamos jemagatynyň taryhyny alamatlandyrýar; bu taryh 313-nji ýylda başlanyp, 538-nji ýylda tamamlandy. Iki ýüz elli ýyllyk pygamberligiň 313-nji ýylda tamamlanmagyndan soňky ilkinji ‘on ýedi’ ýylda üç sany ýol belgisi bar. 313-nji ýyl Milan permany bilen, 321-nji ýyl ilkinji ýekşenbe kanuny bilen bellenilýär; imperiýanyň bölünmegi bolsa 330-njy ýyl bilen bellenilýär. 330-njy ýyl adamzadyň synag möhletiniň tamamlanmagyny alamatlandyrýan iň soňky ýekşenbe kanunyny aňladýar. Şonuň üçin on ýedi diýen san Rafiýadan öň başlanýar we Panium hem-de Sidon harby ýörişinden ep-esli soň tamamlanýar. Danyýel kitabynyň on birinji babynyň on altynjy aýaty Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndaky ýekşenbe kanunyny aňladýar.

Smirna baradaky pygamberlik Ezekiýeliň duýduryş habarynyň hut özeni bolan gabawyň alamatyny kesgitleýär. Iýerusalimiň weýran edilmeginiň iki mysalynda görkezilişi ýaly, ýekşenbe kanunyndan öň gelýän ýol belgisi gabawdyr, emma ol wagşy haýwanyň şekiliniň emele gelmegine badalga berýän Milan permany hem bolup durýar.

Gabaw wagtynda şertnamalaýyn nika ýörişi bolup geçer. Bu, 496-njy ýylda Hlodwig arkaly öňünden nyşanlandyrylyşy ýaly, Reýgan bilen başlanan nika ýörişiniň fraktalydyr, emma nika alyp barýan ahyrky ýöriş Ýustinianyň 533-nji ýyldaky permanyna hem-de 313-nji ýyldaky Milan ediktine gabat gelýän gabaw wagtynda başlanýar. Bu iki ýol belligi-de ýekşenbe kanunyndan öň gelýär. 313-nji ýyl 321-nji ýyldaky ilkinji ýekşenbe kanunyndan öň gelipdi, 533-nji ýyldaky perman bolsa 538-nji ýylda geçirilen Orleanyň üçünji soborynda kabul edilen ýekşenbe kanunyndan öň gelipdi. Kanunçylygyň haýsydyr bir görnüşi hem Ýustinianyň permanynyň, hem-de Milan ediktiniň pygamberlik häsiýetlerini amala aşyrar, şol bir wagtyň özünde bolsa simwoliki şertnamalaýyn nikanyň haýsydyr bir görnüşi ýola goýlar.

Şol perman çykarylanda, taýýarlanmak üçin eýýäm giç bolýar, çünki Müsürde ilkinji Pesah baýramynda ýapylyşy ýaly, synag möhletiniň gapysy protestantlyk şahy üçin hem şübhesiz ýapylan bolýar. Şondan soň nobatdaky ýol belgisi bolan ýekşenbe kanuny diňe bir wagşy haýwanyň şekiliniň doly emele getirilendigini däl, eýsem wagşy haýwanyň tagmasynyň mejbury kabul etdirilýändigini hem görkezýär. Pesah baýramyndan soň faraon bilen onuň goşunynyň Gyzyl deňizde ölendigi nähili anyk bolsa, ýekşenbe kanunynyň respublikaçylyk şahy, ýagny Ylham kitabynyň on üçünji babyndaky ýerden çykýan wagşy haýwan üçin synag möhletiniň gutarandygyny aňladýandygy hem şonça anykdyr.

Biziň eýýamymyzdan öňki 207-nji ýylda tamamlanýan iki ýüz elli ýyllyk döwür Panium düzlüginde başlanýan we Sidonyň gabawy bilen tamamlanýan öňde duran harby ýörişe taýýarlyk görýän Antioh Magnusyň keşbinde görkezilýän Donald Trampy kesgitleýär. Panium söweşinden soň Ptolemeýleriň serkerdesi etoliýaly Skopas aman galan takmynan 10 000 esger bilen Sidon şäherine gaçdy. Antioh onuň yzyndan kowalap, Sidony ‘gabawa’ aldy. Aleksandriýadaky Ptolemeýler hökümeti kömege goşun iberdi, emma ol şowsuzlyga uçrady. Açlyk howpy bilen ýüzbe-ýüz bolan Skopas şäheri tabşyrdy. Antioh Skopasyň gitmegine rugsat berdi; Skopas soňra Müsüre dolanyp bardy we ahyrynda şol ýerde watana dönüklik etmekde we serişdeleri özleşdirmekde aýyplanyp, ölüm jezasyna sezewar edildi. Sidonyň gabawy bilen Antiohyň Panium söweşinden soň Koýlesiriýany basyp almagy tamamlandy.

Waýt uýa Uriýa Smitiň Daniel we Ylham atly kitabyny “Hudaýyň kömek edýän eli” diýip atlandyrýar. Smit Daniýeliň on birinji babyndaky on dördünji we on bäşinji aýatlar baradaky düşündirişinde Antiýohusyň iki basgançakly ýörişini görkezýär.

Müsüriň ýaş patyşasynyň terbiýesi Rim Senaty tarapyndan M. Emilius Lepidusa ynanyldy; ol hem şol köşgüň garry hem tejribeli weziri Aristomenesi onuň hossary edip belledi. Onuň ilkinji işi birleşen iki patyşanyň — Filip bilen Antiohusyň — howp salýan çozuşynyň öňüni almak boldy.

Şu maksat bilen ol, şol döwürde müsürlileriň gullugynda bolan, Etoliýanyň meşhur serkerdesi Skopasy öz watanyna goşun üçin goşmaça güýç toplamak maksady bilen iberdi. Goşun taýýarlanyndan soň, ol Palestina we Koýlesiriýa ýöriş etdi (Antiohus Kiçi Aziýada Attalus bilen uruş alyp barýardy) hem-de tutuş Ýahudany Müsüriň häkimiýetine tabyn etdi.

“Şeýlelikde işler öňümizdäki aýatyň berjaý bolmagy üçin laýyk bir ýagdaýa getirildi. Sebäbi Antiohus rimlileriň görkezmesi boýunça Attalus bilen alyp barýan urşundan el çekip, Palestinany we Koele-Siriýany müsürlileriň elinden gaýtaryp almak üçin tiz çäreler gördi. Oňa garşy durmak üçin Skopas iberildi. Iordanyň çeşmeleriniň golaýynda iki goşun duşuşdy. [Panium] Skopas ýeňildi, Sidona çenli yzarlandy we şol ýerde berk gabawa alyndy. Müsüriň iň ukyply üç serkerdesi, iň saýlama goşunlary bilen, gabawy aýyrmak üçin iberildi, emma netije bolmady. Ahyrsoňy Skopas, hor hem-de ele salynmaz açlygyň arwahsypat keşbinde, göreşip bilmejek duşmanyna sataşyp, diňe janlarynyň bagyş edilmegi ýaly masgaraçylykly şertlerde boýun egmäge mejbur boldy; şondan soň ol we onuň on müň adamy ýalaňaç we ähli zatlaryndan mahrum edilen halda gitmäge goýberildi. Ine, demirgazygyň patyşasy tarapyndan iň berk galaly şäherleriň alynmagy şu boldy; çünki Sidon hem ýerleşişi, hem-de goraglary taýdan şol döwürleriň iň kuwwatly şäherleriniň biridi. Ine, günortanyň ýaragly güýjüniň garşy durup bilmezligi, şeýle hem günortanyň patyşasynyň saýlap alan halkynyň-da şowsuzlyga uçramagy şu boldy; ýagny Skopas we onuň aetoliýa goşunlary.” Daniel and the Revelation, 257, 258.

Miladydan öňki 207-nji ýylda tamamlanýan iki ýüz elli ýyllyk döwür Donald Trumpy görkezýär. Gündogar bilen Günbataryň arasynda şertnama esasynda baglaşylan nika hem-de Milan permany bilen 313-nji ýylda tamamlanýan iki ýüz elli ýyllyk pygamberlik Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda wagşy haýwanyň şekiliniň emele gelmegini görkezýär. 313-nji ýylda başlanan Pergamos ýygnagy papalyk häkimiýeti tagta çykmazyndan öň hristiançylygyň butparazlyk dini bilen ylalaşyga gelmek arkaly imandan daşlaşan taryhy döwrüni aňladýar. Pergamos we 313-nji ýyl Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda wagşy haýwanyň şekiliniň emele gelmegi bilen aňladylýan ylalaşygyň pygamberlik nusgasydyr. Bu hristiançylyk bilen papalyk Riminiň arasyndaky ylalaşygy aňladýar, çünki katoliklik dini hristian edarasynyň keşbine bürenen butparazlykdan başga hiç zat däldir. 1776-njy ýylda başlanyp, şu ýyl tamamlanýan iki ýüz elli ýyllyk pygamberlik hem Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna degişlidir. Şeýlelikde, iki ýüz elli ýyllyk pygamberlikleriň üçüsi-de Ylham kitabynyň on üçünji babyndaky ýerden çykan wagşy haýwanyň belli bir pygamberlik tarapyna degişlidir we olaryň üçüsi-de on ýedi diýen san bilen aňladylýan pygamberlik çyzyklarynyň çäginde tamamlanýar.

Ýekşenbe baradaky kanun — Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň aždarha ýaly geplän wagtydyr; bir milletiň gepläni bolsa onuň kanun çykaryjy we kazyýet häkimiýetleriniň hereketidir.

Milletiň “sözlemegi” onuň kanun çykaryjy we kazyýet häkimiýetleriniň hereketidir.” The Great Controversy, 442.

Tramp kazyýet häkimiýeti-de, kanun çykaryjy häkimiýet-de däldir, şonuň üçin ýakyn wagtda çykaryljak ýekşenbe kanuny Kongres tarapyndan kabul ediler. Şeýle-de bolsa, papalyk häkimiýetine goldaw berýän islendik hereket ýekşenbe kanunynyň tymsalydyr. 533-nji ýylyň karary we 313-nji ýylyň permany wagşy haýwanyň keşbiniň emele gelýän döwrüniň başlangyjyny görkezýär. Bu döwrüň ahyry ýakyn wagtda kabul ediljek ýekşenbe kanunydyr, Isa bolsa hemişe ahyry başlangyç arkaly düşündirýär, şonuň üçin Trampyň Mukaddes Kitabyň pygamberliklerindäki Mesihiň garşydaşyna haýsydyr bir “eglişik” edilmegini üpjün etjek prezident permany arkaly amala aşyrjak hereketi diňe Birleşen Ştatlaryň “öz döwlet dolandyryşynyň ýörelgelerinden ýekşenbe kanunyny kabul etjek derejede ýüz öwürjek” wagtyna gabat gelýän omegada tamamlanjak hereketiň alfasyny aňladardy.

“Ýekşenbe güni berjaý etdirilmegi ugrunda alnyp barylýan bu hereketiň içine gatnaşýanlaryň arasynda-da onuň netijesinde ýüze çykjak zatlara kör bolanlar köpdür. Olar munuň bilen dini azatlygyň özüne göni urgy urýandyklaryny görmeýärler. Injildäki Sabatyň talaplaryna hem-de ýekşenbe institutynyň daýanýan ýalan binýadyna hiç haçan düşünmedik adamlar köpdür. Dini kanunçylyk bähbidine edilen islendik hereket, hakykatda, ençeme asyrlaryň dowamynda wyždan azatlygyna yzygiderli garşy söweş alyp baran papalyga berilýän bir eglişikdir. Ýekşenbe gününi berjaý etmek, güman edilýän hristian instituty hökmünde, öz barlygyny ‘kanunsyzlygyň syryna’ bergilidir; we ony mejbury berjaý etdirmek, romanizmiň hut özeni bolan ýörelgeleri iş ýüzünde ykrar etmek bolar. Haçan-da milletimiz öz dolandyryşynyň ýörelgelerinden şeýle ýüz öwrüp, ýekşenbe güni hakyndaky kanuny kabul edeninde, protestantizm bu işde papalyk bilen el-ele berer; bu bolsa, diňe bir, köp wagtdan bäri täzeden işjeň zorluga böküp girmek üçin amatly pursadyna tamakinlik bilen garaşyp gelen zulma jan bermekden başga zat bolmaz.” Testimonies, 5-nji tom, 711.

Islendirilen kanunçylyk tarapyndaky islendik “hereket hakykatda papalyga edilen bir eglişikdir,” we şol hereketler tiz wagtda güýje girjek ýekşenbe kanunynyň öňüsyrasynda ýüze çykýar.

“Bu günü ybadat edilmegini mejbur edýän perman bütin dünýä ýaýramalydyr. Çäkli derejede ol eýýäm ýaýrady. Birnäçe ýerde raýat häkimiýeti, edil butparaz patyşanyň ýewreý ýesirlerine gepläni ýaly, aždarhanyň sesi bilen gepleýär.” Signs of the Times, 6-njy maý, 1897.

Bu zatlary indiki makalada dowam etdireris.